Σαν σήμερα το 1940: Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος

Στις 22 Οκτωβρίου 1940 διαβάζουμε στη θεατρική στήλη των Αθηναϊκών Νέων:

--Αύριον αναχωρεί δια Θεσσαλονίκην το συγκρότημα των αδελφών Καλουτά, εις το οποίον προσελήφθη και η νέα ντιζέζ δις Ρένα Κοτοπούλου.

--Υπό της αρμοδίας επιτροπής εχορηγήθησαν χθες προσωριναί άδειαι εις την ντιζέζ δ. Ρένα Βλαχοπούλου, εις την χορεύτρια δ. Φαλτσένγκο, εις την χορωδόν Καίτη Καρασταμάτη και εις τον χορευτήν κ. Σπύρον Νικήταν.

Έχω βάσιμους λόγους να πιστεύω ότι και η πρώτη είδηση αφορά τη Ρένα Βλαχοπούλου και όχι τη Ρένα Κοτοπούλου, καθώς στον θίασο των αδελφών Καλουτά που ξεκίνησε παραστάσεις στη Θεσσαλονίκη στις 25 Οκτωβρίου του 1940 ανήκε η Βλαχοπούλου και όχι η Κοτοπούλου. Άλλωστε αυτός ήταν προφανώς ο λόγος για τον οποίο η Ρένα Βλαχοπούλου έπρεπε να πάρει την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος--μέχρι τότε εμφανιζόταν μόνο σε βαριετέ και θερινούς κινηματογράφους, ενώ στο Παλλάς της Θεσσαλονίκης επρόκειτο να εμφανιστεί, ως τραγουδίστρια πάντα, σε επιθεώρηση. Σχετικά με τις εξετάσεις που θα της επέτρεπαν να πάρει την απαραίτητη άδεια είχαν γράψει τα Αθηναϊκά Νέα και στις 17 Οκτωβρίου 1940:

--Ενώπιον της ειδικής επιτροπής, και εις την αίθουσαν της σχολής Μοριάνωφ, θα εξετασθή σήμερον μία ομάς χορευτριών και χορωδών.

--Επίσης σήμερον θα εξετασθή, και συγκεκριμένως εις τα θεωρητικά μαθήματα, η ντιζέζ δις Ρένα Βλαχοπούλου, προκειμένου να της δοθή άδεια ασκήσεως επαγγέλματος.

Προφανώς η άδεια που της χορηγήθηκε αφορούσε αποκλειστικά το ελαφρό μουσικό θέατρο (επιθεωρήσεις, οπερέτες, μουσικές κωμωδίες), στο οποίο εργάστηκε για περισσότερο από τρεις δεκαετίες πριν δοκιμάσει τις δυνάμεις της στην πρόζα. Και φαίνεται ότι για να μπορέσει να εμφανιστεί σε έργο πρόζας, έπρεπε να έχει τη "Γενική άδεια ηθοποιού" που τελικά της χορηγήθηκε τριάντα χρόνια αργότερα, το 1970. Την άδεια αυτή δημοσίευσε ο Γιώργος Λαζαρίδης στο βιβλίο του Πάμε παρασκήνιο (εκδ. Νέα Σύνορα-Λιβάνη, 2000):

Ευχαριστίες στον φίλο του μπλογκ Αντώνη Ευθυμίου
για την αποστολή της εικόνας

Το πρώτο έργο πρόζας (ή τουλάχιστον έτσι το παρουσίασε ο Τύπος της εποχής, περιείχε πάντως τουλάχιστον ένα τραγούδι!) στο οποίο έπαιξε η Ρένα ήταν ο Σεΐχης της Καβάλας που αργότερα μετονομάστηκε(;) σε Παπαδόπουλος και CIA (1974), ενώ ακολούθησε η Χαρτοπαίχτρα (1975).

Για να πάμε όμως πίσω στον Οκτώβριο του 1940, πολύ θα ήθελα να ξέρω ποια ήταν τα θεωρητικά μαθήματα στα οποία εξετάστηκε  η νεαρή ντιζέζ (η οποία άλλωστε δεν τα πήγαινε και ιδιαίτερα καλά με το διάβασμα και τα μαθήματα του σχολείου!). Και βέβαια δεν μπορώ να μην σκεφτώ ότι όλα αυτά συνέβαιναν μια εβδομάδα πριν την κήρυξη του πολέμου: κανείς/καμιά δεν θα μπορούσε να φανταστεί πόσο θα άλλαζε η καθημερινότητα της Ελλάδας το επόμενο δεκαήμερο--και ειδικά η νεαρή αδειούχα καλλιτέχνιδα δεν φανταζόταν πόσο θα άλλαζε η δική της ζωή...

Σαν σήμερα το 1963: Ένα κορίτσι για δύο

Στις 21 Οκτωβρίου 1963 έκανε πρεμιέρα στους αθηναϊκούς κινηματογράφους (αλλά και σε άλλες πόλεις, στον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, την Καβάλα και τις Σέρρες--στον κινηματογράφο Αστέρια, εκεί που 24 χρόνια μετά ο Rena Fan συνάντησε τη Ρένα Βλαχοπούλου...) η ελληνική κωμωδία του Γιάννη Δαλιανίδη Ένα κορίτσι για δύο, που βασίστηκε στη θεατρική κωμωδία των Νίκου Τσιφόρου-Πολύβιου Βασιλειάδη Ερωτευτείτε παρακαλώ--την είχε παρουσιάσει τον Δεκέμβρη του '62 ο θίασος Κάκιας Αναλυτή-Κώστα Ρηγόπουλου. Πρόκειται για τη δεύτερη ταινία της Ρένας Βλαχοπούλου στη Φίνος Φιλμ και καταγράφεται ως η μόνη ταινία που το όνομα της Ρένας βρίσκεται τόσο... χαμηλά στην κατάταξη (έκτο για την ακρίβεια), αν και συνοδεύεται από την τιμητική φράση "και η". 

Ακόμα θυμάμαι τη μέρα που, παιδί ακόμα, πρωτοείδα την ταινία και που περίμενα με την ανήλικη ανυπομονησία του Rena Fan--η οποία, εδώ που τα λέμε, δεν ενηλικιώθηκε ποτέ για ό,τι έχει να κάνει με τη Ρένα Βλαχοπούλου...--να εμφανιστεί το όνομά της στους τίτλους: η έκτη θεση φάνταζε τόσο μακρινή, αλλά εκτός από το "και η", το ξάφνιασμα το γλύκανε η μουσική του Μίμη Πλέσσα που γίνεται πιο απαλή με την εμφάνιση του ονόματος της Ρένας αλλά και το χαριτωμένο σκίτσο (υποθέτω του Άρη Αλαγιάννη που υπέγραφε τις μακέτες των τίτλων της ταινίας) που παραπέμπει στην Πολυξένη, τη χήρα ("με τα μαύρα της και με την τσαχπινιά της...") αδελφή του αυστηρού καθηγητή Κίμωνα που τολμά να διεκδικήσει εκ νέου την ευτυχία σμίγοντας με τον στεγνοκαθαριστή Προκόπη (τον υπέροχο Γιάννη Βογιατζή). Το "και η", βέβαια, συνήθως σημαίνει ότι κανονικά το όνομα αυτό λόγω κύρους/ηλικίας (φαντάζομαι τη Ρένα να με διαολοστέλνει αυτή τη στιγμή...)/θέσης στο σινάφι αξίζει να... πάει πιο πάνω και αυτό αντικατοπρίζεται σε κάποιες από τις διαφημίσεις της ταινίας που τοποθετούν το όνομά της τρίτο και τη φωτογραφία της στη μέση...

Η διαφήμιση που εμφανίστηκε στα Νέα μια βδομάδα πριν την πρεμιέρα της ταινίας

Η υπόθεση της ταινίας είναι λίγο-πολύ γνωστή. Ο κύριος Κίμων (Αλέκος Αλεξανδράκης) είναι καθηγητής πανεπιστημίου που έχει απαρνηθεί τον έρωτα και ετοιμάζει και σχετικό φιλοσοφικό σύγγραμα για να αποδείξει την ανυπαρξία του--δεξί του χέρι η γραμματέας του Ινώ (Μάρθα Καραγιάννη). Αντίθετα με τον Κίμωνα, ο ζωηρός αδελφός του Άρης (Κώστας Βουτσάς) είναι ερωτευμένος με τη Μυρτώ που είναι τραγουδίστρια (Ζωή Λάσκαρη) και η χήρα αδελφή του Πολυξένη (Ρένα Βλαχοπούλου) φλερτάρει με τον Προκόπη, τον στεγνοκαθαριστή της γειτονιάς (Γιάννη Βογιατζή). Ο Κίμων φυσικά δεν εγκρίνει τέτοιες καταστάσεις, οπότε ο Άρης αποφασίζει να του παρουσιάσει τη Μυρτώ ως δακτυλογράφο. Κίμων και Μυρτώ ερωτεύονται τελικά, αλλά και ο Άρης δεν μένει παραπονεμένος, αφού τα φτιάχνει με την Ινώ... 

Κώστας Βουτσάς, Κάκια Αναλυτή, Κώστας Ρηγόπουλος
στο θεατρικό έργω των Τσιφόρου-Βασιλειάδη Ερωτευτείτε παρακαλώ
στο θέατρο Διάνα τη σεζόν 1962-63.
Φωτογραφία από την έκδοση του Θ. Κρίτα Θέατρο 63

Στο πρωτότυπο θεατρικό έργο Ερωτευτείτε παρακαλώ  (για την ακρίβεια Ερωτευθήτε παρακαλώ) τον Κίμωνα υποδυόταν ο Κώστας Ρηγόπουλος και τη Μυρτώ η Κάκια Αναλυτή. Ο Άρης ήταν και πάλι ο Κώστας Βουτσάς, Ινώ ήταν η Κατερίνα Γιουλάκη και Πολυξένη η μεγάλη Μαρίκα Νέζερ. Ωστόσο στο θεατρικό έργο, η υπόθεση δεν εξελίσσεται όπως στην ταινία: η Μυρτώ αρνείται τον έρωτα του Κίμωνα και παραμένει με τον Άρη, ενώ ο Κίμων καταλήγει τελικά με την Ινώ που είναι ήδη ερωτευμένη μαζί του (ενώ στην ταινία εκείνη είναι εξαρχής ερωτευμένη με τον Άρη). Όπως παρατήρησε πρόσφατα ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης (στο προφίλ του στο Facebook), ο Δαλιανίδης πίστευε στο δόγμα ότι "η διανομή είναι το ήμισυ της σκηνοθεσίας" και έχοντας την ιδανική κινηματογραφική διανομή βελτίωσε το σενάριο έτσι ώστε να γίνεται η ανατροπή στα ζευγάρια και το έργο να γίνει πιο ιντριγκαδόρικο. Η πρωτότυπη κωμωδία παίχτηκε στο θέατρο Διάνα από τις 22 Δεκεμβρίου 1962 ως τις 17 Φεβρουαρίου 1963 (η συνηθισμένη διάρκεια ενός θεατρικού έργου με μέτρια εισπρακτική κίνηση), ενώ η ταινία του Δαλιανίδη έκοψε 386.817 εισιτήρια στην πρώτη της προβολή σε Αθήνα-Πειραιά και κατέκτησε την 5η θέση στον πίνακα εισιτηρίων της σεζόν 1963-64 (πρώτο ήρθε φυσικά το μιούζικαλ Κάτι να καίει...). 

Η διαφήμιση του Σαββάτου 19-10-1963

Εκείνη τη Δευτέρα, 22 Οκτωβρίου 1963, τρεις από τους κινηματογράφους που πρόβαλλαν την ταινία (Ρεξ, Ρίβολι, Έλλη) θα ξεκινούσαν προβολές από τις 10 το πρωί (όπως συνηθιζόταν άλλωστε), ενώ οι πρωταγωνίστριες/-στές της ταινίας θα παρευρίσκονταν στη βραδυνή προβολή του Σελέκτ. Οι περισσότερες κριτικές για την ταινία Ένα κορίτσι για δύο, που δημοσιεύτηκαν, όπως συνηθιζόταν τότε, την Τρίτη και την Τετάρτη, ήταν σχετικά θετικές. Γράφω "σχετικά", επειδή διακρίνω μια... "παραχωρητική διάθεση" των κριτικών απέναντι στο είδος της κινηματογραφικής κωμωδίας. 

Η διαφήμιση τη μέρα της πρεμιέρας

Ο Αντώνης Μοσχοβάκης της Αυγής (23-10-1963) είχε μάλλον αρνητική γνώμη για την ταινία: "πλέει στην κοινοτοπία και τη συμβατικότητα, ώστε δεν τη σώζει ούτε η σχετικά καλή ανάπτυξη, ούτε η τεχνική της, ούτε ακόμα το παίξιμο των λαμπρών πρωταγωνιστών της" που έπρεπε να ενσαρκώσουν αυθαίρετους χαρακτήρες που αλλάζουν κάθε τόσο διάθεση και προτιμήσεις, ενώ "όσο κι αν προσπάθησε ο σκηνοθέτης ν' 'αερίση' το έργο, η διασκευή διατηρεί τη στατική ανάπτυξη με διαλογικές σκηνές του πρωτοτύπου". Ο Μοσχοβάκης είχε όμως καλά λόγια για όλες/-ους τους/τις ηθοποιούς: "το καλό παίξιμο του Αλεξανδράκη, το ανεξάντλητο μπρίο του Βουτσά φέρνουν μια δροσιά σ' αυτή τη στέγνα. Η Λάσκαρη παρουσιάζεται ανανεωμένη: κινείται ελεύθερα κι έχει δυο καλά χορευτικά μέρη. Εξαίρετη καρατερίστα η Βλαχοπούλου (μ' όλο που ο τύπος που της επιβάλλει ο σκηνοθέτης είναι ενοχλητικά αυθαίρετος) (σημείωση του Rena Fan: ειλικρινά δεν μπορώ να καταλάβω γιατί!), πολυ καλή η Καραγιάννη και άριστος σ' ένα σύντομο ρόλο ο Βογιατζής".

Μια από τις αφίσες της ταινίας (από τη Βικιπαίδεια)

Παρόλο που η Αυγή βρήκε "αρκετά καλή" τη φωτογραφία και "άρτια" την τεχνική επεξεργασία της ταινίας, ο Μ.Γ. της Εστίας (22-10-1963) θεωρεί πως παραδόξως "η ταινία στερείται της τεχνικής αρτιότητος, την οποίαν συνήθως παρουσιάζουν αι τανία της 'Φίνος'"! Επιπλέον θεωρεί πως η ταινία είναι μια κακή κινηματογραφημένη θεατρική παράσταση "πολύ κατωτέρα εκείνης, την οποίαν είχε παρουσιάσει προ έτους ένα Αθηναϊκόν θέατρον" με τον Αλεξανδράκη να παίζει έναν ρόλο ξένον προς εκείνον και τη Λάσκαρη να μιμείται, "κακώς", τη Βουγιουκλάκη και να χορεύει και να τραγουδά "χωρίς ίχνος σχετικού ταλέντου" (στο μεταξύ τη Λάσκαρη ντουμπλάρει στα τραγούδια της η πολύ καλή τραγουδίστρια Νέλλη Μάνου!). Και συμπληρώνει: "Διασκεδαστικοί μόνον, αλλά καθόλου κινηματογραφικοί η κ. Ρένα Βλαχοπούλου και ο κ. Βουτσάς". 

Μάρθα Καραγιάννη-Ρένα Βλαχοπούλου
Φωτογραφία από την ιστοσελίδα της Ταινιοθήκης της Ελλάδας

Ο Γ.Π.Σ. του Βήματος (22-10-1963) ενθουσιάστηκε ακόμα περισσότερο από τον Μοσχοβάκη με τη φωτογραφία της ταινίας που τη χαρακτήρισε άριστη και την ταινία γενικά "καλογυρισμένη" και, αντίθετα από τον Μοσχοβάλη, επισήμανε πως "αποφεύγει τη συνήθη στατικότητα ανάλογων διασκευών". Πάντως έκρινε την επεξεργασία των διαλόγων "ρηχή" αλλά "πνευματώδη", και βασικό ελάττωμα της ταινίας την "απίθανη" δραματική δομή του πρωτοτύπου της που έχει ως θύματα τον Αλεξανδράκη και την Καραγιάννη, "οι οποίοι ωστόσο δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους στους άδικα συντριπτικούς ρόλους που τους έτυχαν" ενώ για τη Ρένα και τους/τις υπόλοιπους/-ες του καστ συμπληρώνει πως "βρίσκουν την ευκαιρία να αποδείξουν καλύτερα από ποτέ ίσως, το αναμφισβήτητο ταλέντο τους για ταινίες αυτού του απόλυτα θεμιτού εμπορικού είδους". Η Ροζίτα Σώκου στην Καθημερινή (23-10-1963) έκρινε πως η κωμωδία ήταν αστεία αλλά "παρατραβηγμένη" και χωρίς τον ρυθμό που απαιτεί το είδος, ενώ συμπλήρωσε πως ο σκηνοθέτης έπρεπε να περικόψει τον διάλογο του θεατρικού και να προσθέσει καινούριο και πιο πρωτότυπο και πως οι ηθοποιοί παίζουν "με αρκετό κέφι και υπερβολή". Η Ειρήνη Καλκάνη στην Απογευματινή (22-10-1962) έγραψε πως η ταινία είναι "γοργή, δεν έχει χυδαιότητες, βλέπεται ευχάριστα". 

Ρένα Βλαχοπούλου, Γιάννης Βογιατζής
Το Ένα κορίτσι για δύο επιβεβαίωσε
το πόσο ταιριαστό κινηματογραφικό ζευγάρι ήταν οι δυο τους
Φωτογραφία από την ιστοσελίδα της Ταινιοθήκης της Ελλάδας

Ο Κώστας Σταματίου στα Νέα (22-10-1963) παρατήρησε πως "το κοινό γελάει με τα λεκτικά ευρήματα των συγγραφέων και με το παίξιμο του Βουτσά και της Βλαχοπούλου (είναι απολαυστικοί). Ωστόσο ο ερμηνευτικός άθλος προέρχεται απ' τον Αλεξανδράκη που παίζει περίφημα έναν ρόλο ξένο προς την ιδιοσυγκρασία του. Καλός κι ο Γιάννης Βογιατζής" και συνόψισε: "Μια ευπρόσωπη, συνηθισμένη ελληνική κωμωδία". Πιο θετικός από όλους/όλες ήταν μάλλον ο Αχιλλέας Μαμάκης στο Έθνος (22-10-1963) που χαρακτήρισε την ταινία "διασκεδαστική" με "πνευματώδη διάλογο" και τον Αλεξανδράκη "εξαίρετο" και επισήμανε πως "το ίδιο ισχύει δια τον Κώστα Βουτσά και την Ρένα Βλαχοπούλου που και οι δύο ζωντανεύουν παραστατικά και χαρακτηριστικά τα δύο πρόσωπα που σκορπούν το γέλιο". Συνολικά, "μια καινούρια, ικανοποιητική επίτευξις της 'Φίνος Φιλμς'" (ήταν μάλιστα η πρώτη ταινία της εταιρίας για τη σεζόν 1963-64).

Αλεξανδράκης, Λάσκαρη, Βλαχοπούλου, Βουτσάς
Φωτογραφία από την ιστοσελίδα της Ταινιοθήκης της Ελλάδας

Η πρώτη προβολή της ταινίας Ένα κορίτσι για δύο σε Αθήνα και Πειραιά διήρκεσε έναν μήνα περίπου. Από εκεί και πέρα η ταινία γνώρισε δεύτερη καριέρα στους κινηματογράφους Β' προβολής σε Αθήνα, προάστια και επαρχία εκείνη τη σεζόν αλλά και τα επόμενα χρόνια (καλοκαίρια κυρίως). Η ταινία έδειξε και πάλι πόσο καλή ήταν η Ρένα Βλαχοπούλου στους ρόλους ώριμης κυρίας και ο Τύπος σχολίασε πως έχει πλέον καθιερωθεί, μαζί με τη Μαρίκα Νέζερ (την πρώτη διδάξασα τον ρόλο της Πολυξένης δηλαδή!), ως κωμική καρατερίστα του κινηματογράφου. 

Screenshot από το πρωτότυπο κινηματογραφικό τρέιλερ της ταινίας
Ένα κορίτσι για δύο
Ευχαριστίες στον συλλέκτη Κώστα Πατσαλή!

Όσο για το θεατρικό Ερωτευτείτε παρακαλώ, από όσο γνωρίζω, παίχτηκε μόνο μια φορά ακόμα, το καλοκαίρι του 1992 στο θέατρο Φλορίντα. Πρωταγωνιστούσαν ο Γιώργος Παπαζήσης και η Ισμήνη Καλέση (στους ρόλους του Αλεξανδράκη και της Λάσκαρη) και η Δήμητρα Νομικού στον ρόλο της Ρένας Βλαχοπούλου (η παράσταση προβλήθηκε μάλιστα και από τον ΑΝΤ1). Κρατήθηκε φυσικά η πλοκή του πρωτότυπου έργου. 

Η αλλαγή στη σειρά των ονομάτων με οδηγεί στο συμπέρασμα 
πως η αφίσα προέρχεται από μεταγενέστερη προβολή της ταινίας
σε κινηματογράφους Β' προβολής

Λεπτομέρεια: σύμφωνα με την εφημερίδα Τα Νέα (31-10-1963), το Ένα κορίτσι για δύο χαρακτηρίστηκε αρχικά ταινία "ακατάλληλη δι' ανηλίκους" από την αρμόδια Επιτροπή Λογοκρισίας. Η Φίνος Φιλμ άσκησε έφεση και έκοψε από το χορευτικό της Μάρθας Καραγιάννη ένα πλάνο, στο οποίο η ηθοποιός σήκωνε "κάπως" το πόδι της, και η ταινία μεταβαπτίστηκε "κατάλληλη"...

Σαν σήμερα το 1962: Ασθένεια ηθοποιού και ασφάλιση ταινίας...

Στις 20 Οκτωβρίου 1962 διαβάζουμε στη στήλη "Αδιακρισίες" των Νέων:

Η ασθένεια της Ρένας Βλαχοπούλου, βασικής ερμηνεύτριας της ταινίας "Μερικοί το προτιμούν κρύο", που γυρίζεται τώρα από τον Γιάννη Δαλιανίδη, έχει προκαλέσει καθυστέρησι 20 ημερών, κατά τις οποίες το συνεργείο της παραγωγού εταιρείας πληρώνεται χωρίς να εργάζεται. Για ν' αντιμετωπίση το ενδεχόμενον αυτό να ξανασυμβή στο μέλλον, η παραγωγός Εταιρεία σκέφθηκε να ζητήση από ξένες ασφαλιστικές εταιρείες να την ασφαλίσουν ακριβώς κατά του κινδύνου των απροόπτων καθυστερήσεων. Στο εξωτερικό αυτό γίνεται.

Τα Νέα, 20-10-1962

Για την ασθένεια της Ρένας Βλαχοπούλου είχαν γράψει οι περισσότερες αθηναϊκές εφημερίδες στις 3 Οκτωβρίου. Διαλέγω την παρουσίαση της είδησης από το Έθνος:

Η Βλαχοπούλου θα υποβληθή εις εγχείρησιν

Διεκόπη το γύρισμα της ταινίας της "Φίνος Φιλμ" "Μερικοί το προτιμούν κρύο" λόγω αιφνιδίας ασθενείας της Ρένας Βλαχοπούλου η οποία υποδύεται στην ταινία τον κύριο γυναικείο ρόλο. Η εκλεκτή καλλιτέχνις πάσχει από βλάβην των φωνητικών χορδών, χθες δε εισήχθη σε νοσοκομείον προκειμένου εντός της ημέρας να υποβληθή εις εγχείρησιν. Το γύρισμα της ταινίας, που σκηνοθετεί ο Γιάννης Δαλιανίδης, θα επαναληφθή μετά δεκαήμερον, οπότε υπολογίζεται ότι θα έχει αναρρώσει η Ρένα Βλαχοπούλου. 

Έθνος, 3-10-1962 

Και παρόλο που Τα Νέα έγραψαν στις 9 Οκτωβρίου ότι η Ρένα ανάρρωσε και το γύρισμα συνεχίζεται, φαίνεται τελικά πως αυτό δεν συνέβη πριν το τέλος του μήνα. Δεν ξέρω αν ο Φιλοποίμην Φίνος ήταν προληπτικός, δεν αποκλείεται όμως να σκέφτηκε πως... καλά έκανε και δεν ήθελε να πάρει τη Ρένα Βλαχοπούλου για πρωταγωνίστρια της ταινίας--όπως είναι γνωστό, εκείνος τη θεωρούσε αποτυχημένη στον κινηματογράφο, αλλά η επιμονή του Γιάννη Δαλιανίδη την επέβαλε. Σε κάθε περίπτωση όμως η μεγάλη επιτυχία της ταινίας διέλυσε κάθε κακή σκέψη γύρω από το όνομα της Ρένας Βλαχοπούλου, εκείνη χρίστηκε πρωταγωνίστρια της Φίνος Φιλμ και εμείς θα ευγνωμονούμε πάντα για αυτό τον Γιάννη Δαλιανίδη.

Όσο για την ασθένειά της, μπορούμε να διακρίνουμε μια βραχνάδα στη φωνή της σε κάποιες σκηνές, όπως, για παράδειγμα, στο επόμενο απόσπασμα. Ευτυχώς όμως όλα πήγαν καλά και συνέχισε να μας χαρίζει σπάνιες ερμηνείες με το τραγούδι της.

Ρενοφανατική λεπτομέρεια: η φωτογραφία της Ρένας στο δημοσίευμα του Έθνους προέρχεται από τις πρόβες του θεάτρου Διάνα το φθινόπωρο του 1957... 

Σαν σήμερα το 1991: Καλεσμένη σ' ένα γάμο...

Στις 19 Οκτωβρίου 1991 η κοσμική στήλη της εφημερίδας Απογευματινή δημοσίευσε ρεπορτάζ από ένα γαμήλιο γλέντι στο οποίο ήταν καλεσμένοι η Ρένα Βλαχοπούλου και ο σύζυγός της Γιώργος Λαφαζάνης. Επρόκειτο για τον γάμο της Στέλλας Παππά, εκ των ιδιοκτητριών/-τών της ζαχαροπλαστικής φίρμας "Παππά Α.Ε." και του χημικού μηχανικού Χρήστου Κόντου.

Ο ηθοποιός Γιώργος Βογιατζής, η αδελφή του Λίτσα Παππά,
ο Γιώργος Λαφαζάνης και η Ρένα Βλαχοπούλου
Φωτογραφία: Απογευματινή, 19-10-1991

Δεν είμαι σίγουρος ποιος φιλικός ή συγγενικός δεσμός έδενε τη Ρένα Βλαχοπούλου με το ζευγάρι των νεονύμφων. Η μητέρα της νύφης, Λίτσα Παππά, ήταν αδελφή του ηθοποιού Γιώργου Βογιατζή, ο οποίος ήταν ανηψιός της ηθοποιού Φίτσας Ντάβου, στενής φίλης της Ρένας. Ίσως κάπου εκεί να βρίσκεται η απάντηση στο... μυστήριο.

Ο Χρήστος Κόντος και η Στέλλα Παππά κόβουν τη γαμήλια τούρτα τους

Φωτογραφία: Απογευματινή, 19-10-1991

Ο Γιώργος Βογιατζής δήλωσε πρόσφατα ότι όταν στην αρχή της καριέρας του βρέθηκε στο Παρίσι και, καθώς ήταν απένταρος, έμεινε νηστικός για οκτώ μέρες, η Ρένα Βλαχοπούλου του έστειλε χρήματα για να τον βοηθήσει...

Γιώργος Βογιατζής, Ρένα Βλαχοπούλου, Φίτσα Ντάβου
Φωτογραφία από το προφίλ του ηθοποιού Γιώργου Βογιατζή στο Instagram

Σαν σήμερα το 1943: Στο Κάπιτολ του Πειραιά

Στις 18 Οκτωβρίου 1943 το μουσικό συγκρότημα Ηρώς Χαντά-Γιάννη Σπάρτακου, στο οποίο συμμετείχε η Ρένα Βλαχοπούλου, ξεκίνησε παραστάσεις στο θέατρο Κάπιτολ του Πειραιά. Βρισκόμαστε μέσα στην Κατοχή, οπότε είναι δύσκολο το κοινό του Πειραιά να πηγαίνει στην Αθήνα για να παρακολουθήσει θεατρικές παραστάσεις (τα έξοδα και η απαγόρευση της κυκλοφορίας το βράδυ καθιστούσαν πρακτικώς αδύνατη μια τέτοια κίνηση), οπότε αρκετοί θίασοι μετέφεραν τα έργα τους για λίγες μέρες σε πειραιώτικες σκηνές. Όπως βλέπουμε στη διαφήμιση, οι παραστάσεις του συγκροτήματος Χαντά-Σπάρτακου θα διαρκούσαν μια εβδομάδα.

Η Ηρώ Χαντά και ο Γιάννης Σπάρτακος είχαν εγκαινιάσει τη συνεργασία τους στο Περοκέ το καλοκαίρι του '43 (εκεί που ακούστηκαν για πρώτη φορά οι επιτυχίες "Αγάπη μου, πού να'σαι;" και "Το φιλί που χθες μου έδωσες στο στόμα") και εκεί φαίνεται πως πλέχτηκε και το ειδύλλιο ανάμεσά τους, ένα ειδύλλιο που συζητήθηκε πολύ (ο Θόδωρος Κρίτας θυμόταν κάθε βράδυ, μετά το θέατρο, το ζευγάρι αγκαλιασμένο πάνω στη μοτοσικλέτα του Σπάρτακου να διασχίζει την Πατησίων ως το τέρμα που βρισκόταν το σπίτι της Χαντά). Ο Γιώργος Θίσβιος μάλιστα τους αφιέρωσε και ένα οκτάστιχο:

Ειδύλλιον

Ο Σπάρτακος με την Χαντά ειδύλλιον επλέξανε
κι εδώ και μέρες αρκετές επίσημα τα μπλέξανε.
Φρονούν δε όσοι προσέχουνε το πράγμα ιδιαιτέρως
πως ανεπτύχθη ξαφνικά κεραυνοβόλος έρως.
Το ζεύγος θέλει ο έρως του να μείνει αφανής
αλλ' οι περί το θέατρον το πήρανε χαμπάρι.
Κι εφόσον πρόκειται για... τζαζ, μπορεί να πει κανείς
ο κόσμος το'χει... τούμπανο κι αυτοί κρυφό καμάρι

Καλλιτεχνικός Κόσμος, 30-10-1943

Πάμε πίσω στο Κάπιτολ του Πειραιά. Το θέαμα βαριετέ που παρουσίαζε το συγκρότημα Χαντά-Σπάρτακου--στο οποίο, εκτός από τη Βασίλισσα της Τζαζ Ρένα Βλαχοπούλου, συμμετείχαν επίσης η Μαρίκα Νέζερ, η Λίτσα Λαζαρίδου, ο Γιώργος Γαβριηλίδης, ο Τάκης Χατζηχρήστος, το χορευτικό ντουέτο Κώστας-Μαντελέν και ο τραγουδιστής Βάγγος Μαράς (μια σπουδαία, όπως λέγεται, φωνή, που σκοτώθηκε από αδέσποτη σφαίρα στα Δεκεμβριανά)--γνώρισε θριαμβευτική επιτυχία. Συγκεκριμένα, όπως έγραψαν τα Αθηναϊκά Νέα στις 20 Οκτωβρίου 1943, η καθημερινή είσπραξη των δυο παραστάσεών του άγγιζε τα 9 εκατομμύρια δραχμές. Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, η επιτυχημένη μουσική ηθογραφία των Σακελλάριου-Χαιρόπουλου Φτερό στον άνεμο--που παρουσίαζε στο θέατρο Κυβέλης ο μεγάλος "Θίασος των Άσσων" αλλά εμείς γνωρίσαμε από τον κινηματογράφο ως Εκείνες που δεν πρέπει ν' αγαπούν--είχε στις 19 Οκτωβρίου είσπραξη 5.800.000 δραχμές (με τιμή εισιτηρίου 10.000 δραχμές στην πλατεία και 7.000 στον εξώστη, την ίδια εποχή που μια εφημερίδα κόστιζε 1.000 δραχμές).

Εξώφυλλο της παρτιτούρας με σκίτσο της Ηρώς Χαντά
που τότε την αποκαλούσαν "Πρωταγωνίστρια της Τζαζ"
(και όχι "Βασίλισσα της Τζαζ" όπως λανθασμένα αναφέρει η
ίδια στη συνέντευξη που θα δείτε παρακάτω).
Τη μεγάλη αυτή επιτυχία του Σπάρτακου 
που τραγούδησαν πρώτοι στο Περοκέ η Ηρώ Χαντά
και ο Κώστας Μανιατάκης μάς θύμισαν στον Λυκαβηττό
το 1984 η Ρένα με τον Σπάρτακο και τελικά ηχογραφήθηκε
για τη δισκογραφία από τη Ρένα και τον Γιάννη Βογιατζή το 1997 

Μετά το Κάπιτολ του Πειραιά, το συγκρότημα Χαντά-Σπάρτακου ξεκίνησε εμφανίσεις στο θέατρο Μοντιάλ της οδού Πανεπιστημίου--όχι όμως πάντα με την ίδια επιτυχία. Μαζί τους εμφανιζόταν σταθερά και η Ρένα Βλαχοπούλου, η οποία ετοιμαζόταν για τον δεύτερο γάμο της με τον τραπεζίτη Γιάννη Κωστόπουλο. Όσο για το ειδύλλιο Χαντά-Σπάρτακου, αυτό δεν κατέληξε σε γάμο, γιατί, όπως δήλωσε πολλά χρόνια αργότερα η Χαντά, δεν ήθελε να αλλάξει επώνυμο!... 

Σαν σήμερα το 1943: Η τιμητική της Καίτης Ντιριντάουα

Στις 17 Οκτωβρίου 1943 η Ρένα Βλαχοπούλου συμμετείχε στην τιμητική παράσταση της Καίτης Ντιριντάουα που δόθηκε στο θέατρο Κρόνος. Η παράσταση σηματοδοτούσε την επιστροφή της Ντιριντάουα στο σανίδι έπειτα από περίπου 15 μήνες απουσίας: το καλοκαίρι του 1942 στο βαριετέ Αλκαζάρ φώναξε επί σκηνής "Ζήτω η Ελλάδα! Ζήτω η Αγγλία!" και οι Ιταλοί τη συλλάβανε. Παρόλο που αποφυλακίστηκε ύστερα από λίγο καιρό, της είχαν απαγορεύσει να εμφανίζεται στο θέατρο. Το φθινόπωρο όμως του '43 επανήλθε δριμύτερη. Οργανωμένη πλέον στο ΕΑΜ συμμετείχε σε πλήθος αντιστασιακών δράσεων, ενώ, σύμφωνα με τον Τύπο της εποχής, ασχολήθηκε και με τις θεατρικές επιχειρήσεις. Αν και αρχικά αναγγέλθηκε ότι η τιμητική θα δινόταν στις 10 το πρωί εκείνης της Κυριακής του Οκτώβρη του '43, λόγω της μεγάλης ζήτησης των εισιτηρίων αποφασίστηκε να δοθούν δύο παραστάσεις, μια πρωινή και μια απογευματινή.

Όπως βλέπουμε στη διαφήμιση, επρόκειτο να συμμετάσχει η αφρόκρεμα του ελαφρού μουσικού θεάτρου και τραγουδιού: και η Δανάη και η Φρόσω Κοκόλα (που θριάμβευαν εκείνην την περίοδο τραγουδώντας δημοτικά τραγούδια), και η Ρένα Βλαχοπούλου και η Ρένα Κοτοπούλου (που θριάμβευαν τραγουδώντας τζαζ) και η Κάκια Μένδρη (που ήταν πιο σταθερή στο ταγκό στο οποίο θριάμβευε από τα χρόνια του Μεσοπολέμου). 

Νίκος Σταυρίδης, Καίτη Ντιριντάουα, Κυριάκος Μαυρέας, Μπέμπα Δόξα
στα χρόνια του '50
Φωτογραφία από την εφημερίδα Τα Νέα, 14-8-1992

Οι δυο τιμητικές παραστάσεις της Καίτης Ντιριντάουα συγκέντρωσαν χιλιάδες θεατών "σ' ένα είδος αποτίσεως φόρου τιμής στην εκλεκτή καλλιτέχνιδα", όπως έγραψε η Βραδυνή στις 18-10-1943. Οι εισπράξεις των δύο παραστάσεων έφτασαν τα 39 εκατομμύρια δραχμές που ήταν εισπρακτικό ρεκόρ για τιμητική παράσταση. Για να μεταφερθούμε λίγο καλύτερα στο κλίμα εκείνης της περιόδου και ειδικότερα των τιμητικών παραστάσεων, αναδημοσιεύω ένα απόσπασμα από τη θεατρική στήλη της Βραδυνής:

Δι' επιστολής της η καλλιτέχνις δ. Καίτη Ντιριντάουα ευχαριστεί τους συναδέλφους της που ετίμησαν την παράστασίν της, ήτοι τας δ. Ηρώ Χαντά, Λίτσα Λαζαρίδου, Μαρίκαν Νέζερ, Ρέναν Βλαχοπούλου, Κάκιαν Μένδρη, Φωφώ Γαρμπή, Νίκην Παυλόφσκα, Κατερίναν Λαγού, Νίτσαν Σκουλά, Άνναν Γκαλ, Σμαρούλαν [σ. του Rena Fan: η Σμαρούλα Γιούλη], Ζωήν Νάχη, Δίτην Λίντα, Γεωργίαν Βασιλειάδου, Πέρσα Βλάχου, και τους κ.κ. Ν. Μηλιάδην, Κυρ. Μαυρέαν, Γ. Γαβριηλίδην, Απόλ. Γαβριηλίδην, Κ. Μανιατάκην, Μητσάραν, Ορ. Ράλλην, Στ. Σπυρόπουλον, Ιατρού, Δημητρίου και τον κ. Ριτσιάρδη με όλους τους συνεργάτας της ορχήστρας του. 

Εις την αυτήν επιστολήν της λέγει ότι: "Όλοι οι συνάδελφοί μου, των οποίων τα ονόματα ανεγράφοντο εις το πρόγραμμα είχαν ευγενικώτατα προσφερθή να παίξουν και έλαβον μέρος και εις την πρόβαν. Όλως όμως παραδόξως δεν ήλθον ούτε ο κ. Κοκκίνης, ούτε ο κ. Μακρής, ούτε ο κ. Φιλιππίδης, ούτε ο κ. Αυλωνίτης, ούτε ο κ. Γιάννης Φλερύ. Όπως δεν ήλθον και αι δ. Ρένα Ντορ και Λίντα Άλμα. Ήλθαν όμως αι δ. αδελφαί Καλουτά, αι οποίαι δεν έπαιξαν διότι απουσίαζεν ο κ. [Μ.] Φιλιππίδης και απεχώρησαν δια τον λόγον τούτον. Εγώ και τους μη παίξαντας συναδέλφους μου ειλικρινώς τους ευχαριστώ διότι μ' ετίμησαν με την ευγενή δήλωσιν της συμμετοχής των, δια να μη νομισθή όμως ότι [εγράφησαν παραπλανητικώς] τα ονόματά των εις το πρόγραμμα, εθεώρησα χρέος μου να δώσω αυτή την εξήγησιν."

Βραδυνή, 22-10-1943 

Η Καίτη Ντιριντάουα συνέχισε να αποθεώνεται σε όλες της τις εμφανίσεις στη διάρκεια της Κατοχής και ο παλμός της ερμηνείας της ξεσήκωνε το κοινό που την ταύτιζε με το πνεύμα της αντίστασης (η Μαρίκα Νέζερ θυμόταν πως το καλοκαίρι του '44 στο Περοκέ εμφανίζονταν μαζί στο νούμερο "Πόλεμος και Ειρήνη": η Ντιριντάουα φώναζε "Πόλεμος!" και έπεφτε το θέατρο από το χειροκρότημα, ενώ η Νέζερ έλεγε χαμηλόφωνα "Ειρήνη..." και τη χειροκροτούσαν ελάχιστες/-οι...), αλλά μετά τα Δεκεμβριανά η ζωή της έγινε δύσκολη: όταν εμφανίστηκε στο θέατρο Ερμής το καλοκαίρι του '45 έγινε δολοφονική απόπειρα εναντίον της από μέλη της οργάνωσης Χ. Η ίδια αφηγήθηκε τα γεγονότα εκείνης της βραδιάς στον Γιώργο Σαρηγιάννη το 1992:

"Ήταν μετά τα Δεκεμβριανά και τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Έπρεπε να δουλέψω, να ζήσω. Βρέθηκε ένας θεατρικός επιχειρηματίας, Χρήστο Καπνίση τον έλεγαν, που έκανε έναν θίασο στον Ερμή, το τωρινό θέατρο Βέμπο. Ήταν 'μεικτός' θίασος, με ηθοποιούς δεξιούς και αριστερούς. Από αριστερούς είχε πάρει τον Σταύρο Ιατρίδη, τον Σπύρο Πατρίκιο, πήρε και εμένα. Η κατάσταση ήταν ακόμη ανώμαλη. Είχαμε πολλές απειλές--'να μη βγει η Βουλγάρα' και τέτοια. Και έρχεται η μέρα της πρεμιέρας. Συνήθως, λένε στους ηθοποιούς 'καλή επιτυχία'. Εμένα καθώς έμπαινα στο θεάτρο, στην είσοδο μου λέγανε 'καλή ψυχή! Για... συμπαράσταση!'" Γελάει. "Φοβόμουνα λίγο. Αυτό το 'καλή ψυχή' δεν μου άρεσε καθόλου! 

Αρχίζει η παράσταση. Το κοινό, απ' ό,τι κατάλαβα εκ των υστέρων, ήταν μοιρασμένο--μισοί δεξιοί, μισοί αριστεροί. Πήγαν τα δύο, τρία, τέσσερα, πέντε νούμερα πολύ ωραία, ο κόσμος χειροκροτούσε, δεν συνέβη τίποτε κι έρχεται η στιγμή να βγω εγώ στη σκηνή. Βγαίνω ωραία και καλή πεταλουδίτσα, μ' ένα μπλε και άσπρο φορεματάκι και πριν προλάβω να πω κουβέντα, αρχίζουν να πέφτουν στη σκηνή πέτρες, ξύλα--ό,τι μπορείτε να φανταστείτε. Και να μου φωνάζουν από κάτω εν χορώ: 'Βουλ-γά-ρα, Βουλ-γά-ρα...' Επειδή δεν μπορώ να συγκρατηθώ--είναι στο χαρακτήρα μου--αρπάζω το μικρόφωνο και τους λέω: 'Εγώ που με φωνάζετε Βουλγάρα, είμαι περισσότερο Ελληνίδα από σάς'.

Τι ήταν να το πω... Αρχίζει να δέρνεται η πλατεία, αρχίζουν να πέφτουν πυροβολισμοί, σταματάει η παράσταση, κλείνει η αυλαία, κάτι το ασύλληπτο. Ορμούν οι Χίτες ν' ανέβουν στα καμαρίνια. Είχαμε 90 αστυφύλακες να φυλάνε το θέατρο, αλλά δεν μπορούσαν να τους συγκρατήσουν. Ένας μόνον κατάφερε να με ανεβάσει από μια σκάλα που υπήρχε, πάνω στο καμαρίνι μου και στάθηκε μπροστά στην πόρτα μ' ένα πολυβόλο. Ο Ιατρίδης να έχει τραυματιστεί από μια σφαίρα, να 'χουν σπάσει το κεφάλι του Πατρίκιου...

Με τα πολλά κατάφεραν να τους βγάλουν έξω. Έφυγαν οι συνάδελφοι όλοι και να έχω μείνει μέσα εγώ με τη μητέρα μου. Είχανε κάνει κλοιό οι Χίτες γύρω από το θέατρο και τους κρατούσαν μεν οι αστυνομικοί, αλλά να μην φεύγουν. Περίμεναν να βγω για να με λυντσάρουν. Τα φώτα είχανε σβήσει, αλλά αυτοί καθόντουσαν και φωνάζανε και ουρλιάζανε. Τότε τρόμαξα. Πραγματικά τρόμαξα πολύ. Μου λέει ο διοικητής: 'Θα φέρουμε ένα ασθενοφόρο, για να νομίσουν ότι πρόκειται για κάποιον τραυματία. Βγείτε, μπείτε στο ασθενοφόρο, θα'ρθω κι εγώ μαζί σας και δεν θα σας πειράξει κανείς. Υπ' ευθύνη μου.' Εναλλακτική λύση δεν υπήρχε. Λέμε 'ας γίνει έτσι'.

Ήρθε το ασθενοφόρο. Είχε μια πόρτα που ανοιγόκλεινε. Στέκεται μπροστά στην πόρτα του θέατρου. Μας σπρώχνει ο διοικητής, μπαίνουμε εγώ με τη μητέρα μου, ο διοικητής δεν μπαίνει, λέω του σοφέρ 'φύγε'. Εκείνος ξεκινάει, οι άλλοι όμως σπάνε τον κλοιό, αρχίζουν να τρέχουν και να πυροβολούνε τα λάστιχα, για να σταματήσουν το ασθενοφόρο. Ένας τους κατορθώνει και σκαρφαλώνει στο αυτοκίνητο, αρπάζει τη μητέρα μου από το μπράτσο και να προσπαθεί να την πετάξει έξω. Έρχεται όμως μια σφαίρα των δικών του, τον χτυπάει στο γοφό και αναγκάζεται να την αφήσει. Έτσι γλιτώσαμε. Οι άλλοι σταματήσανε, σου λέει κάτι θα τους έχει κάνει αυτός που ανέβηκε πάνω...

Επειδή δεν ήξερα πού αλλού να πάμε, λέω στο σοφέρ 'εμάς μας πάτε στην Ασφάλεια και μετά πηγαίνετε αυτόν τον άνθρωπο στο Πρώτων Βοηθειών'. Και ευτυχώς που δεν πήγαμε πρώτα στο Πρώτων Βοηθειών. Είχανε φτάσει οι άλλοι πρώτοι και μας περιμένανε εκεί... Μείναμε τη νύχτα στην Ασφάλεια, την άλλη μέρα ήρθε η οργάνωση, με πήρε και με έκρυψε. Ε, βέβαια έπαθα σοκ. Ήταν άγρια πράγματα όλα αυτά. Αλλά ήταν και άγρια εποχή".

Τα Νέα, 14-8-1992 

Δυστυχώς τα πράγματα δυσκόλεψαν ακόμα περισσότερο για την Καίτη Ντιριντάουα, καθώς αργότερα, στην περίοδο του Εμφυλίου, αρνήθηκε να υπογράψει "δήλωση μετανοίας" και εξορίστηκε, πρώτα στη Χίο και μετά στο Τρίκερι. Μετά τον εμφύλιο όμως επέστρεψε στο μουσικό θέατρο και εμφανίστηκε ως πρώτο όνομα σε επιθεωρήσεις για μια δεκαπενταετία περίπου (συχνά στο πλευρό του Κώστα Χατζηχρήστου, με τον οποίο ήταν παντρεμένη αρκετά χρόνια).  

Απελευθέρωση: Ο Σπύρος Πατρίκιος, η Καίτη Ντιριντάουα
και ο Μίμης Φωτόπουλος στην οδό Σταδίου. 
Φωτογραφία που ανέβασε η Ελένη Καμπά
στην ομάδα του Facebook "Σινεφίλ"

Η Καίτη Ντιριντάουα και η Ρένα Βλαχοπούλου είχαν ήδη συναντηθεί στη σκηνή του Μοντιάλ, όταν κυρήχτηκε ο ελληνοϊταλικός πόλεμος, ενώ συνεργάστηκαν και στη δεκαετία του '50 στα θέατρα Ακροπόλ, Περοκέ και Ριάλτο...

Φινάλε της επιθεώρησης Να τι θα πει Αθήνα: Η Καίτη Ντιριντάουα στο κέντρο (επάνω στο πιάνο!)
και η Ρένα Βλαχοπούλου τρίτη από αριστερά. Θέατρο Ακροπόλ, καλοκαίρι 1952.
Φωτογραφία από τη σελίδα του Γιάννη Χριστόπουλου στο Facebook "Μουσικό Θέατρο"  

Σαν σήμερα το 1946: Θα πάνε ή δεν θα πάνε στην Αίγυπτο;

Στις 16 Οκτωβρίου 1946 διαβάζουμε στην εφημερίδα Βραδυνή:

Η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Σπάρτακος ανεχώρησαν από τον Λίβανον δια σειρά εμφανίσεων εις την Κύπρον.

Βραδυνή, 16-10-1946 

Λίγες μέρες νωρίτερα είχε κυκλοφορήσει η είδηση ότι οι δύο συνεργάτες θα τραγουδήσουν στην Αίγυπτο. Η Βραδυνή όμως είχε σπεύσει να τη διαψεύσει:

Τα γραφέντα περί μεταβάσεως της Ρένας Βλαχοπούλου και του Σπάρτακου από τον Λίβανον εις Αίγυπτον δεν ανταποκρίνονται προς την αλήθειαν.

Βραδυνή, 12-10-1946

Τελικά η Βραδυνή διαψεύστηκε και τις δυο φορές. Η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Γιάννης Σπάρτακος δεν επρόκειτο να εμφανιστούν στην Κύπρο πριν την άνοιξη του 1947, ενώ πράγματι ο επόμενος σταθμός τους μετά τον Λίβανο ήταν, στο τέλος του Οκτώβρη, το Κάιρο και μετά, στα μέσα του Δεκέμβρη, η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Και στις δύο πόλεις η υποδοχή του κοινού ήταν παραπάνω από ενθουσιώδης, και, συνεπώς, οι εμφανίσεις της Ρένας και του Σπάρτακου στην Αίγυπτο θα μας απασχολήσουν ξανά...

Σαν σήμερα το 1990: Δημοτικές εκλογές

Στις 15 Οκτωβρίου 1990 οι αθηναϊκές εφημερίδες ασχολήθηκαν με τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών της προηγούμενης μέρας. Η προσοχή όλων ήταν στραμμένη, ως συνήθως, στους μεγάλους δήμους της Ελλάδας και ιδιαίτερα στον Δήμο Αθηναίων, για τον οποίο κονταροχτυπήθηκαν η Μελίνα Μερκούρη (με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ) και ο Αντώνης Τρίτσης (με τη στήριξη της Ν.Δ.--αν και πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ). Όπως πάντα, οι εφημερίδες αφιέρωσαν κάποιες σελίδες στις δηλώσεις που έκαναν γνωστές/-οί καλλιτέχνιδες/-νες την ώρα που προσέρχονταν στην κάλπη. Μια τέτοια δήλωση της Ρένας Βλαχοπούλου που υποστήριζε, όπως ήταν αναμενόμενο, τον Αντώνη Τρίτση (και ας μην ξεχνάμε ότι στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές, το 1986, είχε εκλεγεί και η ίδια δημοτική σύμβουλος με την ίδια παράταξη) δημοσίευσε η εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος:

"Πρέπει να βγει ο Τρίτσης. Είναι ένας άνθρωπος που μιλάει σωστά και ωραία και αν θα εφαρμόσει ακόμα και το 1/4 από αυτά που έχει υποσχεθεί όλα θα είναι ωραία."

Τελικά ο Αντώνης Τρίτσης όντως εξελέγη δήμαρχος, αλλά ο πρόωρος θάνατός του δεν του επέτρεψε να ολοκληρώσει το έργο του.

Οι δηλώσεις της Ρένας Βλαχοπούλου, της Μάρως
Κοντού και του Αλέκου Σακελλάριου
για τις δημοτικές εκλογές
Ελεύθερος Τύπος, 15-10-1990

Ρενοφανατική λεπτομέρεια: η φωτογραφία της Ρένας με τη Μάρω Κοντού προέρχεται από τη δεξίωση που ακολούθησε την πρεμιέρα του θεάτρου Μετροπόλιταν λίγους μήνες πριν...

Σαν σήμερα το 1960: Συμπόσιο των θεών και Jayne Mansfield

Στις 14 Οκτωβρίου 1960 δόθηκε η πρεμιέρα της επιθεώρησης πίστας Συμπόσιο των θεών στο κοσμικό κέντρο Βράχος από το συγκρότημα του Γιώργου Οικονομίδη, στο οποίο συμμετείχε και η Ρένα Βλαχοπούλου. Η πρεμιέρα του συγκροτήματος διαφημίστηκε από τις προηγούμενες μέρες και αν παρατηρήσει κανείς τη διαφήμιση θα δει ότι το όνομα που είναι γραμμένο με τα μεγαλύτερα στοιχεία δεν είναι ούτε του Οικονομίδη ούτε της Βλαχοπούλου αλλά... της Jayne Mansfield!

Από το αρχείο του Μάκη Σουρμπή

Σύμφωνα λοιπόν με τη διαφημιστική καταχώριση η Mansfield και οι υπόλοιποι ηθοποιοί της ταινίας Συνέβη στην Αθήνα που γυριζόταν εκείνο το διάστημα στην Ελλάδα θα παρευρίσκονταν στην κοσμική πρεμιέρα του Βράχου. Ποια ακριβώς ήταν η σχέση των συντελεστών της ταινίας με το συγκρότημα του Βράχου θα μάθουμε σε μελλοντικό "Σαν σήμερα". Προς το παρόν επιστρέφουμε στο Συμπόσιο των θεών που διαφημίστηκε πιο... θεαματικά την ημέρα της πρεμιέρας.

Έθνος, 14-10-1960

Πρωταγωνιστούσαν λοιπόν ο Γιώργος Οικονομίδης, η Ρένα Βλαχοπούλου, το χορευτικό ζευγάρι Μαρία Ντε Πετρίλλο και Τάκης Βαρλάμος και το μπαλέτο τους, η Μάριον Σίβα, ο τραγουδιστής Φρειδερίκος και το Τρίο Μορένο. Την ορχήστρα του Βράχου διηύθυνε ο Γιώργος Κατσαρός.

Στο πρόγραμμα πάντως (όπως και στο πρόγραμμα της Παλιάς Αθήνας που είδαμε πριν από λίγες μέρες) δεν γινόταν καμιά αναφορά στον τίτλο της ρεβί πίστας. 

Εκτός από τις φωτογραφίες των μελών του συγκροτήματος πάντως (και φυσικά τις απαραίτητες διαφημίσεις) υπάρχει στο πρόγραμμα ένα δισέλιδο με "πικάντικα" ανέκδοτα του Οικονομίδη (όπως όλοι οι κονφερανσιέ όφειλε να λέει και ανέκδοτα στο κοινό του). Αντιγράφω αυτό που είναι πιο σχετικό με τα ενδιαφέροντα του μπλογκ και αφορά το Β' Φεστιβάλ Ελαφρού Τραγουδιού του ΕΙΡ που είχε διοργανωθεί τον Ιούλιο εκείνης της χρονιάς (και στο οποίο είχαν βραβευτεί οι στίχοι του Οικονομίδη που τραγούδησαν η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Γιάννης Βογιατζής σε μουσική Γεράσιμου Λαβράνου, δηλαδή το ωραιότατο βαλς "Το πρώτο χελιδόνι").

Στον Ιππόδρομο στο τελευταίο Φεστιβάλ τραγουδιού ρώτησαν τον Οικονομίδη για τα δύο βραβεία που πήρε ο Χατζηδάκης.

Ήταν φυσικό απήντησε ο Γιώργος, το φεστιβάλ έγινε στον Ιππόδρομο και ο Χατζηδάκης έπιασε... Δίδυμο!

Ευχαριστώ τον φίλο του μπλογκ κ. Μάκη Σουρμπή για τα αποκόμματα από τον Τύπο της εποχής καθώς και για θεατρικά προγράμματα που γενναιόδωρα μου έστειλε.

Σαν σήμερα το 1949: Στο Wilmington, DE

Στις 13 Οκτωβρίου 1949 η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Γιάννης Σπάρτακος ξεκίνησαν τις εμφανίσεις τους στο Moorish Room, ένα night club στo Wilmington, τη μεγαλύτερη πόλη της πολιτείας Delaware των ΗΠΑ. Στην παρακάτω σχετική διαφήμιση, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα The Morning News του Wilmington, προκαλεί φυσικά εντύπωση ότι αντί για τη φράση "Rena and Spartacos" που συνήθως χρησιμοποιούσαν οι δυο καλλιτέχνες για τις εμφανίσεις τους, διαβάζουμε ολόκληρο το όνομα του Σπάρτακου και τον χαρακτηρισμό "beautiful" πριν το όνομα της Ρένας...

Από την εφημερίδα The Morning News (Wilmington, Delaware)
13-10-1949

Βλέπουμε επίσης πως στη σκηνή του Moorish Room εμφανιζόταν το ίδιο διάστημα ο Ronny Graham, κωμικός, σεναριογράφος και αυτοδίδακτος πιανίστας της τζαζ (στα κωμικά νούμερά του έπαιζε ο ίδιος πιάνο...), τρία χρόνια πριν κάνει το ντεμπούτο του στο Broadway. Πολλά χρόνια αργότερα, το 1983, ο Ronny Graham έγραψε, μαζί με τον Thomas Meehan, το σενάριο της ταινίας του Alan Johnson To Be or Not To Be με τον Mel Brooks και την Anne Bancroft (αγαπημένη ταινία του Rena Fan), στην οποία ο ίδιος εμφανιζόταν ως ο διευθυντής σκηνής... Sondheim! Στη μακρόχρονη καριέρα του εμφανίστηκε σε αρκετές ακόμα ταινίες και τηλεοπτικές σειρές (ενώ έγραψε, μεταξύ άλλων, και επτά επεισόδια της σειράς M*A*S*H). Άραγε η... beautiful Rena παρακολουθούσε τις εμφανίσεις των κωμικών που εμφανίζονταν στα ίδια κέντρα με εκείνη; Επηρέασαν καθόλου το χιούμορ της; Μακάρι να την είχε ρωτήσει κάποιος όσο ζούσε...

Ο Ronny Grahan ως διευθυντής σκηνής... Sondheim
στην ταινία To Be or Not To Be (1983)

Εκτός από τον Ronny Graham, στο Moorish Room εμφανίζονταν ο ζογκλέρ χορευτής Joe de Marco κι o Don Renaldo με την ορχήστρα του, ενώ το πρόγραμμα παρουσίαζε ο George Clifford. Δεν εντόπισα φωτογραφία του Moorish Room αλλά βρήκα στο Ebay φωτογραφία από ένα χαριτωμένο διαφημιστικό σπιρτόκουτο του "Finest Nite Club" του Wilmington...

Ευχαριστώ τον φίλο του blog Γιάννη Δαρόπουλο που εντόπισε το παραπάνω απόκομμα και μου το έστειλε.