Σαν σήμερα το 1994: Αφιέρωμα στον Ψαθά Ι

Στις 23 Ιανουαρίου 1994 η εφημερίδα Το Βήμα δημοσίευσε ένα αφιέρωμα στον συγγραφέα Δημήτρη Ψαθά με τίτλο "Πέντε πρόσωπα που βρήκαν συγγραφέα". Η δημοσιογράφος Μυρτώ Παπαδοπούλου ζήτησε από πέντε ηθοποιούς που ταυτίστηκαν με ρόλους σε κλασικά έργα του Ψαθά να μιλήσουν για τους ρόλους που ενσάρκωσαν και για τον συγγραφέα. Αξίζει τον κόπο να διαβάσουμε τα λόγια και των πέντε:

Πέντε πρόσωπα που βρήκαν συγγραφέα

ΡΕΝΑ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ

"Η χαρτοπαίχτρα", σε σενάριο και σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη, με τους Ρένα Βλαχοπούλου, Λάμπρο Κωνσταντάρα, Κώστα Βουτσά, Χλόη Λιάσκου, Σαπφώ Νοταρά κ.ά. Παραγωγή 1964. [Σημείωση του Rena Fan: και στο θέατρο, το 1975 αλλά και εκείνη τη σεζόν, 1993-94, σε παραγωγή Βασίλη Πλατάκη].

"'Η χαρτοπαίχτρα' βασίζεται σε αληθινή ιστορία. Διότι γυναίκες σαν κι αυτήν υπήρξαν και εξακολουθούν να υπάρχουν. Ο καθένας μας έχει τα πάθη του και εκείνη είχε την τράπουλα, κάτι που το αγαπούσε τόσο πολύ ώστε κανένας δεν μπορούσε να της το αφαιρέσει. Συγχρόνως όμως είναι καλή με την οικογένειά της, γελαστή, χαρούμενη. Και όλα αυτά δίνονται από τον συγγραφέα πρώτα απ' όλα με χιούμορ. Όταν τον γνώρισα θυμάμαι ότι μου έλεγε: 'Είσαι γεννημένη χαρτοπαίχτρα και αυτό φαίνεται από τον τρόπο που κρατάς στα χέρια σου την τράπουλα'. Εγώ όμως δεν είχα ιδέα από χαρτιά". [Σημείωση του Rena Fan: Το δήλωσε πολλές φορές εκείνη τη χρονιά αυτό, αλλά μάλλον όταν γνώρισε τον Ψαθά το 1964 ήξερε ήδη να παίζει χαρτιά...]

ΝΤΙΝΟΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ 

"Ζητείται ψεύτης", σε σενάριο και σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη. με τους Ντίνο Ηλιόπουλο, Άννα Κυριακού, Παντελή Ζερβό, Θανάση Βέγγο κ.ά. Παραγωγή 1961.

"Στο 'Ζητείται ψεύτης'" ο Θόδωρος είναι ένας πολύ έξυπνος που ξέρει να ελίσσεται και να βρίσκει πάντα εξηγήσεις για να ικανοποιεί τον βουλευτή του και τους οπαδούς του διατηρώντας ανάμεσά τους πελατειακές σχέσεις. Έχει όλα τα προσόντα που πρέπει να έχει ο άνθρωπος του βουλευτή. Νομίζω ότι σήμερα δεν είναι ακριβώς η ίδια κατάσταση γιατί οι βουλευτές είναι πιο κλεισμένοι στο γραφείο τους. Επιπλέον δε δεν στενοχωριούνται όταν δεν μπορούν να κάνουν τα ρουσφέτια των οπαδών τους. Αντίθετα, ο Τιμολέων έλεγε πάντα 'ναι' και προσπαθούσε να τακτοποιήσει τους πάντες αποφεύγοντας τις παρεξηγήσεις. 

ΘΥΜΙΟΣ ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗΣ

"Φον Δημητράκης", σε σκηνοθεσία Κώστα Μπάκα με τους: Θύμιο Καρακατσάνη, Τίμο Περλέγκα, Ηλία Λογοθέτη κ.ά. Θεατρική περίοδος 1978-79.

"Ο Ψαθάς είναι ένας κλασικός συγγραφέας. Όσο για το "Φον Δημητράκης"  θα έλεγα ότι είναι ένα έργο μοναδικό στο διεθνές δραματολόγιο. Ο Δημητράκης είναι ο καρεκλοκένταυρος, αυτός που για να κρατήσει την καρέκλα του είναι ικανός να σκοτώσει τα παιδιά του, τους πάντες. Νομίζω ότι στο παγκόσμιο ρεπερτόριο δεν υπάρχει άλλος τέτοιος χαρακτήρας. Συγχρόνως στο έργο υπάρχουν στοιχεία για την αντίσταση του πνευματικού ανθρώπου, τη διακίνηση των ιδεών, τις θυσίες για τα ιδανικά και τον τρόπο που ανδρώνονται μέσα σε μια κοινωνία οι πολίτες της--οι ήρωες του έργου".

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

"Ξύπνα, Βασίλη", σε σενάριο και σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη με τους: Γιώργο Κωνσταντίνου, Έλενα Ναθαναήλ, Αλέκο Αλεξανδράκη, Ελένη Ζαφειρίου, Γιώργο Τσιτσόπουλο κ.ά. Παραγωγή 1969.

"Αν υπάρχουν δύο πράγματα που έχουν μείνει από μένα στον κόσμο, το ένα είναι σίγουρα το "κοκοράκι" που έκανα στο "Ξύπνα, Βασίλη" του Ψαθά (το άλλο ήταν το "προφιτερόλ" στην ταινία "Χτυποκάρδια στο θρανίο" του Αλέκου Σακελλάριου).

Το συγκεκριμένο έργο μιλά για τους ανθρώπους που αλλάζουν όταν αποκτήσουν χρήματα, κάτι που είναι πέρα για πέρα αληθινό και δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ. Και αυτό ισχύει σ' όλο τον κόσμο και περισσότερο στη χώρα μας. Με τον ρόλο αυτόν ευτύχησα πολύ. Ο Βασίλης ήταν ένας πολύ καταπιεσμένος άνθρωπος που ήθελε να κερδίσει χρήματα, ο οποίος όμως τρελάθηκε γιατί δεν μπόρεσε να αντισταθεί στην πίεση και την καταπίεση. Και η τρέλα τού έδωσε την ενέργεια να τα πει στον άδικο κόσμο.

ΑΝΝΑ ΠΑΪΤΑΖΗ

"Μαντάμ Σουσού", σε σενάριο Δημήτρη Ψαθά και σκηνοθεσία Μήτσου Λυγίζου, με τους Άννα Παϊταζή, Ιάκωβο Ψαρρά κ.ά. Τηλεοπτική παραγωγή 1972-73.

"Η 'Μαντάμ Σουσού' είναι ένα έργο με μεγάλη απήχηση στον κόσμο. Η ηρωίδα του είναι μία γυναίκα φαντασιόπληκτη που θέλει να φθάσει στην κορυφή και πιστεύει ότι μπορεί. Ξεκινά από τον Μπίθουλα και ανεβαίνοντας προς το κέντρο της Αθήνας, στέκεται στην οδό Σταδίου για να παρατηρεί το Κολωνάκι. Και όταν τελικά φθάνει εκεί, δεν καταφέρνει να παραμείνει. Η Σουσού διαγράφει μια πορεία κυκλική που τελειώνει έτσι ακριβώς όπως άρχισε. Ωστόσο ήταν κυρία στην ψυχή και, πέρα από τα αστεία, ο κόσμος την σεβόταν. Ήταν καλή, αλλά δεν είχε τις δυνατότητες να φθάσει εκεί που ήθελε. Ήταν όμως κι ένα δυστυχισμένο πλάσμα.

Θυμάμαι ότι ο Ψαθάς ήταν ικανοποιημένος από την τηλεοπτική σειρά γιατί έπαιζα τη Σουσού χωρίς να την κοροϊδεύω. Αντίθετα, την πίστευα. Άλλωστε είναι ένας χαρακτήρας σημερινός, αφού γύρω μας υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι. Μήπως κι εμείς οι ίδιοι αν ψάξουμε μέσα μας δεν θα βρούμε κάποια στοιχεία φαντασιοπληξίας; Θα την χαρακτήριζα θηλυκό Δον Κιχώτη.

Το Βήμα, 23-1-1994

Φρέντυ Γερμανός, Μαρία Ψαθά, Βαγγέλης Λιβαδάς, Ρένα Βλαχοπούλου
στην εκδήλωση στη μνήμη του Δημήτρη Ψαθά
στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, στις 17 Ιανουαρίου 1994.
Πηγή φωτογραφίας: Ελεύθερος Τύπος, 19-1-1994

Το συγκεκριμένο αφιέρωμα του Βήματος στον Ψαθά ήταν ένα από τα πολλά που έγιναν εκείνο το διάστημα λόγω της συμπλήρωσης 15 χρόνων από τον θάνατο του συγγραφέα. Με την ευκαιρία αυτής της επετείου, η κόρη του Μαρία Ψαθά και η κόρη της Ελένη Νίτσου ίδρυσαν τις "Εκδόσεις Μαρίας Δ. Ψαθά" με σκοπό να εκδώσουν τα άπαντα του συγγραφέα. Το εγχείρημα ξεκίνησε με την έκδοση των θεατρικών του έργων Φον Δημητράκης, Ξύπνα, Βασίλη και Ζητείται ψεύτης (από αυτά το Ξύπνα, Βασίλη παρουσιαζόταν σε περιοδεία εκείνη τη σεζόν από τον Σπύρο Παπαδόπουλο). Για να εορταστεί η έκδοση των τριών έργων οργανώθηκε, στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία στις 17 Ιανουαρίου 1994, μια πανηγυρική εκδήλωση με ομιλήτριες/-τές την Άννα Συνοδινού, τον Φρέντυ Γερμανό, τον σκηνοθέτη Μανούσο Μανουσάκη (που είχε σκηνοθετήσει εκείνη τη σεζόν το έργο του Ψαθά Ένας βλάκας και μισός που παρουσίαζε ο Δημήτρης Πιατάς στο θέατρο Γκλόρια), τον Γιώργο Λεονταρίδη (τότε αντιπρόεδρος της ΕΣΗΕΑ), τον ακαδημαϊκό Κ. Δεσποτόπουλο και την ίδια τη Μαρία Ψαθά. 

Άννα Καλουτά, Άννα Συνοδινού, Μαρία Ψαθά
Πηγή φωτογραφίας: 7 Μέρες TV, 5-2-1994

Μίλησαν επίσης για την επαφή τους με τα κείμενα του Ψαθά οι δύο πρωταγωνιστές τους εκείνη τη σεζόν Σπύρος Παπαδόπουλος και Δημήτρης Πιατάς, ο Θύμιος Καρακατσάνης, ο Γιώργος Κωνσταντίνου και η Άννα Καλουτά (που στάθηκε στο απολαυστικό ευθυμογράφημα του Ψαθά "Η κυρία και το τσαντάκι"). Είχε επίσης προσκληθεί να μιλήσει η τότε Υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη, η οποία όμως δεν κατάφερε να παραστεί (είχε, αν δεν κάνω λάθος, ξεκινήσει η επιδείνωση της υγείας της που οδήγησε στον θάνατό της) και απέστειλε γραπτό μήνυμα, στο οποίο αποκάλυπτε ότι η τελευταία λέξη του Ζητείται ψεύτης ("Πριτς!") ήταν δικιά της επινόηση, καθώς στις πρόβες του έργου όλες/-οι έψαχναν μια ζουμερή λέξη για το κλείσιμό του. 

Φρέντυ Γερμανός, Βαγγέλης Λιβαδάς, Ρένα Βλαχοπούλου
και Μίμης Τραϊφόρος.
Πηγή φωτογραφίας: Λοιπόν, 27-1-1994

Η εκδήλωση είχε μεγάλη επιτυχία. Παραβρέθηκαν πολλές/-οί από τον καλλιτεχνικό, δημοσιογραφικό και πολιτικό χώρο. Ανάμεσά τους η Ρένα Βλαχοπούλου, που, όπως είπαμε, έπαιζε εκείνη τη σεζόν τη Χαρτοπαίχτρα (αλλά προφανώς δεν είχε όρεξη για... ομιλίες--ούτε καν το ρεπορτάζ της Κικής Σεγδίτσα στον ΑΝΤ1 δεν περιείχε δήλωσή της), ο Μίμης Τραϊφόρος, ο Νικήτας Τσακίρογλου, η Χρυσούλα Διαβάτη, ο Πέτρος Φυσσούν, η Ρίκα Διαλυνά, ο Παύλος Χαϊκάλης (την επόμενη σεζόν θα έπαιζε τον Τιμολέοντα στο Φωνάζει ο κλέφτης), ο Ερρίκος Μπριόλας και η Έλντα Πανοπούλου (συμπρωταγωνιστούσαν με τη Ρένα στη Χαρτοπαίχτρα) και πολλές/-οί άλλες/-οι ακόμα. Τον χώρο της πολιτικής εκπροσώπησαν η τότε Γενική Γραμματέας του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα και ο τότε Υπουργός Εργασίας Ευάγγελος Γιαννόπουλος.

Από το ρεπορτάζ της Νίνας Βλάχου στο περιοδικό 1000 θέματα.
Στη φωτογραφία 20 οι Άννα Καλουτά, Παύλος Χαϊκάλης, Μαρία Ψαθά,
Έλντα Πανοπούλου. Στη φωτογραφία 21 οι Φρέντυ Γερμανός, Μαρία Ψαθά, 
Βαγγέλης Λιβαδάς, Ρένα Βλαχοπούλου. Στη φωτογραφία 22 οι Σόνια Ζαχαράτου,
Θύμιος Καρακατσάνης Δημήτρης Πιατάς. Στη φωτογραφία 23 οι
Γεράσιμος Βασιλόπουλος, Ίων Βορρές, Απόστολος Δοξιάδης

Αντίθετα από την εκδήλωση, φαίνεται πως δεν είχαν εμπορική επιτυχία οι εκδόσεις. Και ήταν κρίμα. Επρόκειτο για πολυτελείς εκδόσεις με χρήσιμο φωτογραφικό υλικό (αν και δεν κάλυπτε όλα τα ανεβάσματα των έργων), αλλά πιθανώς το κόστος τους δεν καλύφθηκε από τις πωλήσεις. Αν και η Μαρία Ψαθά ανακοίνωσε εκείνο το βράδυ πως το Πάσχα του '94 θα εκδίδονταν Η χαρτοπαίχτρα (θα έπρεπε να έχει προβλεφθεί να εκδοθεί νωρίτερα, όσο παιζόταν το έργο), Το Στραβόξυλο και Ο Αχόρταγος, αυτό δεν συνέβη. 

Έλντα Πανοπούλου, Παύλος Χαϊκάλης, Ρένα Βλαχοπούλου
Πηγή φωτογραφίας: 7 Μέρες TV, 5-2-1994

Την επόμενη σεζόν, με την ευκαιρία του ανεβάσματος του Φωνάζει ο κλέφτης (με τη Μάρθα Καραγιάννη, τον Γιάννη Μιχαλόπουλο και τον Χαϊκάλη) πραγματοποιήθηκε η αντίστοιχη έκδοση (με αρκετές φωτογραφίες από την κινηματογραφική του εκδοχή με τη Ρένα Βλαχοπούλου, τον Ντίνο Ηλιόπουλο και τον Διονύση Παπαγιαννόπουλο--αλλά και το ανεπίτρεπτο λάθος στη χρονολόγηση της ταινίας, 1962 αντί για 1965) και έναν χρόνο μετά κυκλοφόρησε τελικά Ο αχόρταγος. Είναι κρίμα που δεν εκδόθηκαν περισσότερα έργα (αν και τότε ήταν ακόμα διαθέσιμα αντίτυπα κάποιων έργων από τις εκδόσεις Μαρή--Η χαρτοπαίχτρα, Ένας βλάκας και μισός, Εμπρός να γδυθούμε), θα ήταν πολύ χρήσιμο να κυκλοφορούν περισσότερα έργα του (ευτυχώς κυκλοφόρησαν αρκετές συλλογές με ευθυμογραφήματα του Ψαθά καθώς και το έργο του Γη του Πόντου).

Έλντα Πανοπούλου, Φρέντυ Γερμανός, Ρένα Βλαχοπούλου
στην εκδήλωση των εκδόσεων Μαρίας Δ. Ψαθά
στη Μεγάλη Βρετανία
Πηγή φωτογραφίας: Απογευματινή, 19-1-1994

Οι εκδόσεις Μαρίας Δ. Ψαθά είχαν πάντως την πρωτοβουλία να απονείμουν το "Μετάλλιο Δημήτρη Ψαθά" σε ηθοποιούς που διακρίθηκαν για την ερμηνεία των έργων του--αλλά αυτά θα τα πούμε σε επόμενα "Σαν σήμερα"...

Σαν σήμερα το 1992: Κουμπάρα στον γάμο της Έλντας Πανοπούλου

Στις 11 Δεκεμβρίου 1992, βροχερή Παρασκευή όπως και απόψε, η Έλντα Πανοπούλου παντρεύτηκε με κουμπάρα τη Ρένα Βλαχοπούλου...

Από το Τηλέραμα, 2-1-1993

Ο γάμος ήταν επεισοδιακός. Λίγο η βροχή και η ομπρέλα που έπρεπε να βρεθεί για να φτάσει η νύφη από το αυτοκίνητο στην εκκλησία, λίγο η αναστάτωση που προκλήθηκε όταν έγινε αντιληπτό στην εκκλησία ότι δεν είχαν φτάσει τα στέφανα και οι λαμπάδες. Σύμφωνα με τα έντυπα, που ασχολήθηκαν με τον γάμο, η κουμπάρα Ρένα Βλαχοπούλου ξέχασε να περάσει να τα πάρει από το κατάστημα στο οποίο τα είχε παραγγείλει. Στο τηλεοπτικό ρεπορτάζ της Κικής Σεγδίτσα η Ρένα δήλωσε ότι είχε γίνει λάθος στη συνεννόηση με το κατάστημα. Ποιος ξέρει τι ακριβώς συνέβη;

Απογευματινή, 15-12-1993
(Η Απογευματινή έχει τυπώσει τη φωτογραφία της Ρένας... ανάποδα!)

Ο γάμος φυσικά δεν ακυρώθηκε... Η Έλντα παντρεύτηκε με τα στέφανα του ναού (η Αγία Φωτεινή στη Νέα Σμύρνη) και ήταν χαρούμενη, γιατί της είπαν ότι τα στέφανα του ναού φέρνουν γούρι. Ωστόσο, ο γάμος της με τον Ιταλό Τζέρυ Λέβα (ο οποίος διαβάσαμε ότι ήταν εκπαιδευτικός στο ιδιωτικό σχολείο "Μέλισσα" που είχαν οι γονείς της Έλντας) δεν στέριωσε, αφού κάποια χρόνια αργότερα χώρισαν (σε πρόσφατη συνέντευξή της η Έλντα αναρωτιόταν μήπως τελικά έφταιγε η αφηρημάδα της κουμπάρας της!...)

Στην αριστερή φωτογραφία η Έλντα Πανοπούλου
με τον συμπρωταγωνιστή της στο Ρετιρέ
αλλά και στο Ακροπόλ Τάσο Κωστή
Από το 7 Μέρες TV, 2-1-1993

Παρόντες και παρούσες στο γλέντι οι συνάδελφοι της Έλντας τόσο από το θέατρο Ακροπόλ (στο οποίο εμφανιζόταν εκείνη τη σεζόν, μαζί με την κουμπάρα της, στην επιθεώρηση Για την Ελλάδα ρε γαμώτο) αλλά και από τα σίριαλ στα οποία πρωταγωνιστούσε (Το Ρετιρέ στο οποίο είχε ξεχωρίσει τις δύο προηγούμενες σεζόν, 1990-91 και 1991-92, και Συγκάτοικοι στην τρέλα, στο οποίο πρωταγωνιστούσε εκείνη τη σεζόν).

Η Έλντα Πανοπούλου ανάμεσα στην κουμπάρα της
και συμπρωταγωνίστριά της στο θέατρο Ρένα Βλαχοπούλου
και τη συμπρωταγωνίστριά της στην τηλεόραση
Κατερίνα Γιουλάκη
Από το Λοιπόν, 17-12-1993

Κουμπάρα του ζεύγους ήταν επίσης η σχεδιάστρια μόδας Βίκυ Τρίμη. Μετά την τελετή οι καλεσμένες/-οι μεταφέρθηκαν στο κέντρο Frangelico στο Καλαμάκι, όπου, όπως μαρτυρούν οι φωτογραφίες, η Ρένα Βλαχοπούλου έδωσε το δικό της σόου διασκεδάζοντας φίλους/ες και συγγενείς του ζεύγους (όπως είχε διασκεδάσει και τον παπά στην εκκλησία σύμφωνα με ένα από τα δημοσιεύματα...).

Νύφη και κουμπάρα μαζί με καλεσμένες/-ους.
Η φωτογραφία από διαφημιστική καταχώριση
του κέντρου Frangelico στην Απογευματινή

Την επόμενη μέρα νύφη και κουμπάρα επέστρεψαν στη σκηνή του Ακροπόλ για τις δύο διπλές παραστάσεις του Σαββατοκύριακου, ενώ το ταξίδι του μέλιτος του νιόπαντρου ζεύγους αναβλήθηκε για το καλοκαίρι...

Γάμοι, βαφτίσια, κουμπαριές...

Το καλοκαίρι είναι ιδανική εποχή για γάμους και βαφτίσια... Με αφορμή έναν γάμο, μια βάφτιση και μια κουμπαριά της σημερινής μέρας, ανέτρεξα στο αρχείο μου και "αλίευσα" χαριτωμένα στιγμιότυπα με τη Ρένα Βλαχοπούλου... νύφη, κουμπάρα και νονά!

Η Ρένα Βλαχοπούλου παντρεύτηκε τρεις φορές. Στάθηκε τυχερή στον τρίτο της γάμο, με τον επιχειρηματία Γιώργο Λαφαζάνη, έναν γοητευτικό και πνευματώδη επιχειρηματία που τη λάτρεψε και έζησαν μαζί 39 ολόκληρα χρόνια. Του στέλνουμε σήμερα την αγάπη μας και τον σεβασμό μας και του ευχόμαστε να είναι καλά. Στις περισσότερες ταινίες της η Ρένα Βλαχοπούλου έβρισκε (στο τέλος συνήθως...) το ταίρι της, αλλά σε πέντε μόνο από αυτές τη βλέπουμε στην τελετή του γάμου της (ή λίγο πριν ή λίγο μετά). Στο Μερικοί το προτιμούν κρύο παντρεύεται τον Γιάννη Βογιατζή, στη Βουλευτίνα παντρεύεται τον Σταύρο Ξενίδη, στην Παριζιάνα παντρεύεται τον Δημήτρη Καλλιβωκά, στην Κόμησσα της Κέρκυρας παντρεύεται τον Αλέκο Αλεξανδράκη στο Ποντικονήσι (αλλά δεν φοράει νυφικό!) και στη βιντεοταινία Είσαι το λαχείο μου! παντρεύεται τον Κώστα Παληό με πολιτικό γάμο. Η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Γιάννης Βογιατζής στον "γάμο" τους στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη Μερικοί το προτιμούν κρύο (1962-63). Η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Αλέκος Αλεξανδράκης στον "γάμο" τους στο Ποντικονήσι. Από την ταινία του Αλέκου Σακελλάριου Η κόμησσα της Κέρκυρας (1971-72) Καθώς ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στον χώρο του θεάματος αλλά και στους συμπατριώτες/στις συμπατριώτισσές της, η Ρένα Βλαχοπούλου έγινε πάρα πολλές φορές κουμπάρα σε γάμους, θρησκευτικούς και πολιτικούς, και φυσικά νονά. Είναι μάλλον δύσκολο να απαριθμήσουμε τα ονόματα όσων πάντρεψε και βάφτισε. Θα αναφέρουμε ότι, μεταξύ άλλων, βάφτισε την κόρη του αδελφού της, του Σπύρου Βλαχόπουλου, στην οποία έδωσε το όνομά της, Ειρήνη. Ειδικά τα τελευταία 20 χρόνια της... κουμπαρικής της δράσης, οι τελετές καλύπτονταν φυσικά από τους φωτορεπόρτερ και έτσι οι κουμπαριές της Ρένας γίνονταν θέμα στις κοσμικές σελίδες εφημερίδων και περιοδικών. Μια από τις τελευταίες κουμπαριές της, τον Νοέμβριο του 1992, παρουσιάστηκε στον Τύπο ως αρκετά επεισοδιακή: η κουμπάρα Ρένα Βλαχοπούλου ξέχασε να φέρει τις λαμπάδες και τα στέφανα για τον γάμο της Έλντας Πανοπούλου... "Η αφηρημένη/ξεχασιάρα κουμπάρα" ήταν ο τίτλος που μπήκε σε όλα σχεδόν τα έντυπα (αν και τελικά αυτό που συνέβη ήταν απλώς μια λάθος συνεννόηση με το κατάστημα που θα έφερνε τα στέφανα και τις λαμπάδες). Η Έλντα Πανοπούλου παντρεύτηκε τελικά με τα στέφανα που είχε η Εκκλησία. Ευτυχώς που κάποιες νύφες αποφασίζουν να παντρευτούν με τα στέφανα της μητέρας τους ή της γιαγιάς τους και έτσι απαλλάσσουν τους κουμπάρους και τις κουμπάρες τους από αυτή την έννοια! Έτσι, είτε μόνη της είτε παρέα με άλλους/ες συναδέλφους της η Ρένα Βλαχοπούλου απέκτησε αρκετά πνευματικά παιδιά που ελπίζουμε να κληρονόμησαν από την πνευματική τους μητέρα το κέφι, την αισιοδοξία, την αγάπη για τη ζωή και τους ανθρώπους και, γιατί όχι, και κάποια από τα τόσα ταλέντα της... Δεξιά τη βλέπουμε στη βάφτιση της κόρης των ηθοποιών Βίλμας Τσακίρη και Γιάννη Ευαγγελίδη, τον Απρίλιο του 1974. Η Ρένα Βλαχοπούλου και η Μάρθα Καραγιάννη βαφτίζουν τον γιο του θεατρικού επιχειρηματία Μάρκου Τάγαρη και της ηθοποιού Ελεάνας Μίχα τον Ιούλιο του 1993. Η Ρένα ήταν η κουμπάρα του ζεύγους και στον πολιτικό τους γάμο. Κλείνω αυτή την ανάρτηση με πολλές ευχές για τη Σίσσυ, τον Σπύρο και τον Λαζαράκο τους: να ζήσουνε! Και η Αφροδίτη... πάντα άξια! Ακούμε φυσικά τη Ρένα Βλαχοπούλου μαζί με τον Σταύρο Ξενίδη, να τραγουδούν στο γλέντι του κινηματογραφικού τους γάμου: "Να ζήσουμε, να ζήσουμε, μαζί να ευτυχήσουμε!" (μουσική: Γιώργος Μουζάκης, στίχοι: Λάκης Μιχαηλίδης, από την ταινία του Κώστα Καραγιάννη Η Βουλευτίνα).

Η "παρουσία" της Ρένας Βλαχοπούλου στη διημερίδα "Ο ηθοποιός και η τέχνη της υποκριτικής: Θεωρία και Πράξη, Ιστορία και Παρόν".

Με μεγάλη επιτυχία διεξήχθη στις 6 και 7 Οκτωβρίου η επιστημονική διημερίδα «Ο ηθοποιός και η τέχνη της υποκριτικής: Θεωρία και Πράξη, Ιστορία και Παρόν» που διοργάνωσε το Τμήνα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών για να τιμήσει την Αγνή Μουζενίδου, η οποία χάθηκε πρόωρα τον Δεκέμβριο του 2007. Παρουσιάστηκαν περισσότερες από 35 ανακοινώσεις που κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και εποχών του ελληνικού θεάτρου. Θα αναφερθώ εδώ μόνο σε εκείνες που είχαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο σχέση με τη Ρένα Βλαχοπούλου.

Θα ξεκινήσω από την ανακοίνωση της Αθηνάς Καρτάλου με τίτλο «Η παρουσία της Ρένας Βλαχοπούλου μέσα από την οπτική των Star Studies». Η κ. Καρτάλου, διδάσκουσα στο Τμήμα Κινηματογράφου του Α.Π.Θ., παρουσίασε με έναν ενδιαφέροντα τρόπο τη σταδιοδρομία της Ρένας Βλαχοπούλου εφαρμόζοντας ένα θεωρητικό μοντέλο που έχει ήδη χρησιμοποιήσει για να αναλύσει την περίπτωση του Λάμπρου Κωνσταντάρα και που μάλλον σχεδιάζει να εφαρμόσει και σε άλλους/ες ηθοποιούς του εμπορικού κινηματογράφου. Η κ. Καρτάλου επιχείρησε να εξηγήσει τη διαχρονική απήχηση της Ρένας Βλαχοπούλου παρουσιάζοντας την πορεία της και ερμηνεύοντας διάφορες πτυχές της καριέρας της. Αν και υπήρξαν κάποιες ανακρίβειες—όπως πχ ότι οι Πρωτευουσιάνικες Περιπέτειες έχουν χαθεί ή ο αριθμός των παραστάσεων στις οποίες εμφανίστηκε η Βλαχοπούλου (ανακρίβειες που οφείλονται σε ελλιπή ενημέρωση της κ. Καρτάλου ή στο γεγονός ότι άντλησε στοιχεία μόνο από το βιβλίο του Μ. Δελαπόρτα Βίβα Ρένα)—αλλά και σημεία στα οποία διαφωνώ με την προσέγγιση της κ. Καρτάλου (πχ τα συμπεράσματά της από τη σύγκριση φωτογραφιών της Ρένας με φωτογραφίες των σταρ του διεθνούς σινεμά), θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι σύγχρονοι/ες μελετητές/τριες του κινηματογράφου μας ασχολούνται με το φαινόμενο Ρένα Βλαχοπούλου και προτείνουν ερμηνείες του (αναφέρω εδώ ότι για τη Βλαχοπούλου έχουν επίσης γράψει στο παρελθόν η Ελίζα-Άννα Δελβερούδη—διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης—και κυρίως η Λυδία Παπαδημητρίου—διδάσκουσα στο Liverpool John Moores University—η οποία έχει αφιερώσει ένα κεφάλαιο του εξαιρετικού βιβλίου της The Greek Film Musical σε μια συγκριτική παρουσίαση της πορείας της Ρένας και της Αλίκης Βουγιουκλάκη στο ελληνικό μιούζικαλ).

Η ανακοίνωση του Απόστολου Πούλιου με τίτλο «Ελληνίδες ηθοποιοί και ηλικία: η κατασκευή και τροφοδότηση μύθων μέσα από τηλεοπτικές συνεντεύξεις» παρουσίασε, από τη σκοπιά της Εθνομεθοδολογικής Ανάλυσης Συνομιλίας, τρόπους με τους οποίους τέσσερις δημοφιλείς ηθοποιοί του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου (Αλίκη Βουγιουκλάκη, Ρένα Βλαχοπούλου, Άννα Καλουτά και Μάρθα Βούρτση) συγκροτούν την ηλικιακή τους ταυτότητα στη διάρκεια τηλεοπτικών συνεντεύξεων. Μια πολύ σύντομη αναφορά στη Ρένα Βλαχοπούλου ως βασικό στελέχος του μουσικού θεάτρου έγινε και από τον Γρηγόρη Ιωαννίδη, λέκτορα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην ανακοίνωσή του με τίτλο «Η ώρα των δεξιοτεχνών: η επιβολή των Ελλήνων πρωταγωνιστών στη δεκαετία του ’60» παρουσιάζοντας το θεατρικό τοπίο της δεκαετίας του ’60 (και πριν αναφερθεί αναλυτικά στον Βασίλη Διαμαντόπουλο, την Έλλη Λαμπέτη και τον Δημήτρη Χορν).

Ωστόσο η «παρουσία» της Ρένας Βλαχοπούλου έγινε αισθητή και μέσα από τα λόγια μιας γυναίκας που τη γνώρισε καλά. Η Έλντα Πανοπούλου ήταν η προτελευταία ομιλήτρια της διημερίδας (σε ένα στρογγυλό τραπέζι με τίτλο «Η τέχνη του ηθοποιού σήμερα» στο οποίο επρόκειτο να συμμετάσχουν τέσσερις ηθοποιοί αλλά τελικά εμφανίστηκαν μόνο η Έλντα και η Κατερίνα Παυλάκη). Η εισήγηση της Έλντας είχε τίτλο «Ο ηθοποιός στη σύγχρονη επιθεώρηση» και άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις. Δίχως σημειώσεις ή «εμφανή» προετοιμασία, η τελευταία σπουδαία πρωταγωνίστρια της επιθεώρησης παρουσίασε, με αγάπη αλλά και αυτοκριτική διάθεση, τη μαγεία και τις δυσκολίες της επιθεωρησιακής τέχνης και τεχνικής, εντυπωσιάζοντας το κοινό με την ευφράδεια και την άνεσή της και δίνοντας ερεθίσματα για μια ημίωρη περίπου συζήτηση που, αν και δεν αφορούσε τελικά την τέχνη του επιθεωρησιακού ηθοποιού αλλά την κατάσταση της επιθεώρησης σήμερα και το μέλλον της, έδειξε ότι το είδος αυτό αφορά ακόμα τον κόσμο. Η αλήθεια είναι όμως ότι στη συζήτηση πρωτοστάτησαν η Λίλα Μαράκα (που έχει δημοσιεύσει σημαντικές μελέτες για την επιθεώρηση των πρώτων δεκαετικών του ‘20ού αιώνα), ο γνωστός συγγραφέας-σκηνοθέτης Κώστας Ασημακόπουλος και ο ιστορικός Νεοκλής Σαρρής και όχι νεότεροι/ες θεατρολόγοι που βρίσκονταν εκεί, γεγονός που ίσως δείχνει ότι η επιθεώρηση δεν έχει κερδίσει ακόμα την προσοχή των νέων μελετητών και επιστημόνων του θεάτρου. Φυσικά η Έλντα αναφέρθηκε, στη διάρκεια της εισήγησής της αλλά και της συζήτησης που ακολούθησε, παραπάνω από μία φορά στη μεγάλη δασκάλα της (αλλά και κουμπάρα της!), τη σπουδαία Ρένα Βλαχοπούλου, την κορυφαία επιθεωρησιακή ηθοποιό του 20^ου αιώνα. Έτσι η παρουσία της Έλντας Πανοπούλου (που ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη για μένα) έκανε πιο ζωντανή την παρουσία της Ρένας Βλαχοπούλου που, για τα μέτρα της... περίστασης, ήταν τελικά αρκετά σημαντική!

Βέβαια η μεγάλη απούσα πρωταγωνίστρια αυτής της ημερίδας ήταν η Αγνή Μουζενίδου, μια σπουδαία γυναίκα και δασκάλα, όπως μαρτυρούν όσοι/ες τη γνώρισαν από κοντά. Ήταν συγκινητική η παρουσία της μητέρας της Μόσχας Μουζενίδου σε όλη τη διάρκεια της διημερίδας: καθισμένη στην πρώτη σειρά των καθισμάτων, άκουγε με προσοχή τις ανακοινώσεις των συνέδρων αλλά και τις αναμνήσεις κάποιων από αυτούς που είχαν την τύχη να ζήσουν την Αγνή Μουζενίδου. Στους συνέδρους μοιράστηκε ένα λεύκωμα με τίτλο Της Αγνής: υστερόγραφο που επιμελήθηκαν η Κωνστάντζα Γεωργακάκη και η Εύα Στεφανή (πρόκειται για τον 6^ο τόμο της σειράς Παράβασις που εκδίδει το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ergo). Στο λεύκωμα περιλαμβάνονται αναμνήσεις φίλων, συναδέλφων και μαθητών/τριών της Αγνής Μουζενίδου, μια λεπτομερής καταγραφή των παραστάσεων και της επιστημονικής της δραστηριότητας και, τέλος, η πολυτιμότατη «Ελληνική βιβλιογραφία για την υποκριτική τέχνη και τους ηθοποιούς στον 20^ο αιώνα», ένας κατάλογος τον οποίον συνέταξαν η Αγνή Μουζενίδου και η θεατρολόγος Σμαράγδα Μεγαλοπούλου και στον οποίο θα ανατρέχουν σίγουρα όσοι/ες ενδιαφέρονται να εντοπίσουν κείμενα για ηθοποιούς του προηγούμενου αιώνα (και φυσικά θα εντοπίσουν και το όνομα της Ρένας Βλαχοπούλου μέσα!).

Η διημερίδα στέφθηκε με επιτυχία και αξίζουν συγχαρητήρια και ευχαριστίες στην οργανωτική επιτροπή: τον Βάλτερ Πούχνερ, τον Νάσο Βαγενά, την Άννα Καρακατσούλη και, κυρίως, την Ευανθία Στιβανάκη και τον Γρηγόρη Ιωαννίδη που ακούραστα δούλεψαν για αυτή την εκδήλωση από το καλοκαίρι και με τη συνεχή τους παρουσία εξασφάλισαν την ομαλή διεξαγωγή και την επιτυχία της.

Ο τελευταίος θεατρικός ρόλος της Ρένας Βλαχοπούλου

Σαν σήμερα πριν από 14 χρόνια, η Ρένα Βλαχοπούλου πραγματοποίησε την τελευταία της εμφάνιση σε θεατρική παράσταση παίζοντας για τελευταία φορά τον ρόλο της Αλέκας στη Χαρτοπαίχτρα του Δημήτρη Ψαθά, στο θέατρο Μπροντγουαίη. Η Αλέκα ήταν ένας ρόλος με τον οποίο η Ρένα συναντήθηκε τρεις φορές στην καριέρα της…

Η πρώτη φορά ήταν η πασίγνωστή και κλασική πια ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη που γυρίστηκε το 1964 και προβλήθηκε το 1965. Για πολλούς πρόκειται για την καλύτερη κινηματογραφική ερμηνεία της Ρένας Βλαχπούλου. Και σίγουρα πρόκειται για μια εξαιρετική κινηματογραφική μεταφορά του θεατρικού έργου που πρωτόπαιξε για δυο σεζόν η κυρία Κατερίνα. Η διανομή των ρόλων στην ταινία ήταν ιδανική: Λάμπρος Κωνσταντάρας, Κώστας Βουτσάς, Χλόη Λιάσκου, Λιλή Παπαγιάννη και βέβαια η Σαπφώ Νοταρά ως κυρά-Μαριγώ (η οποία είχε παίξει τον ίδιο ρόλο και στο θέατρο πλάι στην κυρία Κατερίνα. Η ταινία σημείωσε τεράστια επιτυχία και πήρε πολύ καλές κριτικές. Ήταν η πρώτη μεγάλη προσωπική κινηματογραφική επιτυχία της Ρένας, η πρώτη στην οποία το όνομά της μπαίνει πάνω από τον τίτλο της ταινίας!

Η δεύτερη φορά ήταν η λιγότερο γνωστή θεατρική Χαρτοπαίχτρα του 1975. Η Ρένα παρουσίασε το έργο στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά τον Μάρτιο του '75, έπειτα από την πολιτική σάτιρα Παπαδόπουλος και CIA (έργο με το οποίο είχε ξεκινήσει μια τουρνέ σε όλη την Ελλάδα το προηγούμενο καλοκαίρι για να καταλήξει στον Πειραιά). Η παράσταση παίχτηκε για δυο μήνες στον Πειραιά και στη συνέχεια, με κάποιες αλλαγές στη διανομή, παίχτηκε τους καλοκαιρινούς μήνες στο θέατρο "Αυλαία" της Θεσσαλονίκης. Πλάι στη Ρένα εμφανίζονταν ο Φώτης Παπαλάμπρος στον ρόλο του συζύγου της Αλέκας, ο Μιχάλης Μόσιος στον ρόλο του γιου της, η Μαίρη Ραζή στον ρόλο της κόρης της (στη Θεσσαλονίκη τον ρόλο ερμήνευσε η Κατερίνα Μπούρλου) και η Δήμητρα Σερεμέτη στον ρόλο της κυρα-Μαριγώς. Στον θίασο ανήκαν ακόμα ο σύζυγος της Δ. Σερεμέτη, ο Κώστας Παπαχρήστου που έπαιζε τον ρόλο του στρατηγού, και ο Θέμης Μάνεσης που στην Αθήνα έπαιζε τον κλεφτοκοτά και στη Θεσσαλονίκη τον Γιαννάκη. Αξίζει να δούμε τι έγραφε τότε ο ίδιος ο Δημήτρης Ψαθάς για τη Ρένα Βλαχοπούλου. Στο πρόγραμμα της παράστασης του Πειραιά ο μεγάλος συγγραφέας σημείωνε:

Σήμερα τον ρόλο ερμηνεύει η κυρία Ρένα Βλαχοπούλου και είμαι ιδιαίτερα ευτυχής γιατί το πληθωρικό ταλέντο και το ακαταμάχητο μπρίο της μοναδικής--στο είδος της--καλλιτέχνιδος, θα μας δώση μια προσωπική της ερμην κοινόεία της "χαρτοπαίχτρας", που θα είναι σαν να παρουσιάζη άλλο έργο. Κάθε καλλιτέχνης του θέατρου βλέπετε--άντρας ή γυναίκα--δεν έχει μονάχα την προσωπική του χάρι και ακτινοβολία αλλά και την δημιουργική του επίδραση πάνω στον ρόλο, που τον αναπλάθει με τα ιδιαίτερα στοιχεία της προσωπικότητός του.

Έτσι το πλατύ θεατρόφιλο κοινό θα έχη την ευκαιρία να χαρή την εξαίσια πρωταγωνίστρια σε μια ακόμα σκηνική δημιουργία της. Πλαισιωμένη απ' τα διαλεχτά στελέχη του θιάσου της, η Κυρία Ρένα Βλαχοπούλου, --με σκηνοθέτη τον κ. Μιχ. Παπανικολάου και σκηνικά του κ. Καπουράλη θα εξασφαλίση σίγουρα μια σπαρταριστή παράσταση για την οποίαν ο συγγραφεύς δεν έχει παρά να εκφράση τις θερμές του ευχαριστίες.

Και λίγους μήνες μετά, αφού και ο ίδιος ο Ψαθάς απόλαυσε την ερμηνεία της Ρένας στο Δημοτικό θέατρο του Πειραιά, σημείωνε στο πρόγραμμα της παράστασης της Θεσσαλονίκης:

...σήμερα δίνει το παρών της [στη συμπρωτεύουσα] και η "Χαρτοπαίχτρα--η κωμωδία μου που ερμήνευσε στην πρώτη σειρά των παραστάσεών της η θαυμάσια Κατερίνα και τώρα γνωρίζει καινούρια καριέρα με την υπέροχη Ρένα Βλαχοπούλου. Δεν χρειάζεται, βέβαια, να μιλήσω για την κοσμαγάπητη πρωταγωνίστρια αλλά ομολογώ πάντως ότι με εξέπληξε με τον τρόπο--και ιδιαίτερα με το ακατάσχετο μπρίο της--καθώς παρακολούθησα την δική της προσωπική ερμηνεία του ρόλου, στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά όπου πρόσφατα παρουσίαζε την κωμωδία.

Το κοινό της Θεσσαλονίκης ξέρει τόσο καλά την κοσμαγάπητη Ρένα όσο και της Αθήνας. γι' αυτό και δεν χρειάζεται να προσθέσω τίποτε άλλο, παρά μόνο την βεβαιότητά μου ότι οι Θεσσαλονικείς θα της δείξουν--στην ίδια και στον θίασό της--την ζέστα και την αγάπη που ξέρουν να δείχνουν πάντα στους αληθινούς καλλιτέχνες.

Η τρίτη συνάντηση της Ρένας με την Αλέκα έγινε τα Χριστούγεννα του 1993 στο θέατρο Μπροντγουαίη της Αθήνας. Η χειμερινή σεζόν 1993-94 είχε ξεκινήσει εδώ και πολύ καιρό και φαινόταν ότι η Ρένα Βλαχοπούλου δεν επρόκειτο να συμμετάσχει στα θεατρικά δρώμενα της χρονιάς εκείνης. Ήδη από την προηγούμενη χρονιά δήλωνε σε συνεντεύξεις της ότι την ενοχλούσαν τα κακά και ανέμπνευστα κείμενα της επιθεώρησης και φαινόταν η διάθεσή της να απέχει πλέον από το είδος αυτό. Δεν κατάφερε όμως να αντέξει μακριά από το σανίδι! Ο θεατρικός επιχειρηματίας Βασίλης Πλατάκης που ανέλαβε εκείνη τη χρονιά το Μπροντγουαίη χρειαζόταν ένα δυνατό θίασο για να εγκαινιάσει το ανακαινισμένο του θέατρο. Η Ρένα Βλαχοπούλου και ένα νέο ανέβασμα της Χαρτοπαίχτρας φαινόταν η καλύτερη λύση. Έτσι στις 3 Δεκεμβρίου υπογράφηκαν τα συμβόλαια και τρεις εβδομάδες μετά, ανήμερα Χριστούγεννα, η παράσταση παρουσιάστηκε στο αθηναϊκό κοινό. Τη σκηνοθεσία υπέγραφε ο Βίκτωρ Παγουλάτος, τα σκηνικά και πάλι ο Πέτρος Καπουράλης και στο πλευρό της Ρένας βρίσκονταν ο Ερρίκος Μπριόλας ως σύζυγος της Αλέκας, ο Μάκης Δελαπόρτας ως γιος, η Βερόνικα Αργιέντζη ως κόρη και η απολαυστική Έλντα Πανοπούλου ως κυρά-Μαριγώ (είχε ξαναπαίξει τον ρόλο λίγα χρόνια πριν στο πλευρό της Άννας Παναγιωτοπούλου).

Η παράσταση εκείνη ευτυχώς μαγνητοσκοπή- θηκε από τον ΑΝΤ1 στις αρχές του 1994 και είναι το πιο ολοκληρωμένο ντοκουμέντο παρου- σίας της Ρένας Βλαχοπούλου σε θεατρική σκηνή (τρεις ακόμα παραστάσεις της που είχαν μαγνητοσκοπηθεί τα προηγούμενα χρόνια προβλήθηκαν με διάφορες περικοπές). Το βίντεο αυτό καταγράφει τη θεατρική δύναμη της Ρένας Βλαχοπούλου στα εβδομήντα της χρόνια, με ό,τι συνεπάγεται η ηλικία της για την απόδοσή της. Είναι αλήθεια πως συγκριτικά με την κινηματογραφική Χαρτοπαίχτα η θεατρική αυτή βερσιόν υστερεί και αποκαλύπτει κάποιες αδυναμίες της Ρένας, οι οποίες οφείλονται κατά κύριο λόγο στην ηλικία της και αφορούν κυρίως τη δυσκολία της να θυμηθεί τα λόγια του ρόλου της.


Αν όμως κάποιος αποφασίσει να "ξεχάσει" τη Χαρτοπαίχτρα του '64-'65 και αφοσιωθεί στην εκδοχή που παρακολουθεί στην οθόνη της τηλεόρασης, μπορεί να απολαύσει μια τρελή... εβδομηντάρα χαρτο- παίχτρα που όταν το αποφασίζει ή όταν εμπνέεται από τους συμπαίκτες της, τα δίνει όλα! Είναι αλήθεια πως ο Ψαθάς ήθελε την Αλέκα του νεότερη, αλλά και η Μαίρη Αρώνη έπαιξε αυτόν τον ρόλο λίγο πριν τα εβδομήντα της. Η Ρένα Βλαχοπούλου, όπως αποκαλύπτει το βίντεο, τα βγάζει πέρα παλικαρίσια με τον ρόλο αυτό: καλύπτει συνήθως επιτυχημένα (και με τη βοήθεια των άλλων ηθοποιών) τα κενά της μνήμης της, αυτοσχεδιάζει συχνά απολαυστικά (αν και κάποιες φορές σε βάρος της ισορροπίας της παράστασης καθώς προκαλεί γέλιο στους άλλους ηθοποιούς οι οποίοι δεν μπορούν να συγκρατηθούν), συνομιλεί με το κοινό (με τον τρόπο που μόνον οι ηθοποιοί της επιθεώρησης γνωρίζουν να το κάνουν, έστω κι αν πρωταγωνιστούν σε μια καθαρόαιμη πρόζα) και, όταν επιτυγχάνεται η κατάλληλη "χημεία" με τους συναδέλφους της (είναι χαρακτηριστικό ότι η Ρένα αποδίδει πολύ καλύτερα στις σκηνές που μοιράζεται με την Έλντα Πανοπούλου, η "χημεία" τους της δίνει άλλη ορμή...), απογειώνεται και παίρνει και τον κόσμο μαζί της.


Ίσως να μην ήταν ασφαλής η επιλογή της να αναμετρηθεί με την Αλέκα σ' αυτή τη φάση της καριέρας και της ζωής της. Ίσως να έπεφτε συχνά στις παγίδες των περιστάσεων και να την πρόδιδε η μνήμη της και η αντοχή της (η συνεχής παρουσία της και στις έξι σκηνές του έργου δεν μπορεί να συγκριθεί με τις σαφώς συντομότερες εμφανίσεις της σε μια επιθεώρηση). Ωστόσο, παρακολουθώντας κανείς τη μαγνητοσκοπημένη παράσταση αντιλαμβάνεται το θεατρικό δαιμόνιο μιας σπουδαίας καλλιτέχνιδας. Πιθανότατα το θεατρικό δαιμόνιο αυτό να αποτυπωνόταν ιδανικά σε μια μαγνητοσκόπηση της παράστασης του '75. Δυστυχώς αυτό δεν συνέβη. Έτσι ας αρκεστούμε στη Χαρτοπαίχτρα του '93-'94 όποτε θέλουμε να γίνουμε μάρτυρες ενός μεγάλου θεατρικού μύθου: ας αφεθούμε στη γοητεία της--ενίοτε--γλυκά κουρασμένης και--αναμφισβήτητα--αφοπλιστικά πανούργας θεατρίνας που μπορούσε να κερδίσει το κοινό ακόμα κι αν η τράπουλά της ήταν ελαφρώς ξεθωριασμένη...

Φωτογραφία από τις πρόβες τον Δεκέμβρη του 1993, με όλα τα γυναικεία στελέχη του θιάσου: Βερόνικα Αργιέντζη, Ρένα Βλαχοπούλου, Έλντα Πανοπούλου, Λίνα Αλεξανδροπούλου, Αλίκη Καμινέλλη.



Η τρίτη και τελευταία Χαρτοπαίχτρα παίχτηκε για τέσσερις μήνες και έμελλε να είναι η τελευταία θεατρική εμφάνιση της Ρένας Βλαχοπούλου. Ίσως η μεγαλύτερη κούραση που της προκάλεσε ο ρόλος αυτός να ήταν ένας από τους λόγους που την οδήγησαν στην απόφαση να αποσυρθεί από το θέατρο. Σε κάθε περίπτωση, ήταν ένας ρόλος με τον οποιό ταυτίστηκε κυρίως χάρη στο σινεμά αλλά και τον οποίο πότισε και στο θεατρικό σανίδι με το δικό της ιδιαίτερο υποκριτικό φίλτρο σε δύο διαφορετικές φάσεις της ζωής της.