Συνέδριο για τα 121 χρόνια χρόνια της επιθεώρησης στο Ρέθυμνο

Ο Τομέας Θεατρολογίας-Μουσικολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης διοργανώνει θεατρολογικό συνέδριο για τα 121 χρόνια της επιθεώρησης στο Ρέθυμνο το Σάββατο 14 και την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2015. 

Το πρόγραμμα που περιλαμβάνει εισηγήσεις για διάφορες πτυχές της επιθεώρησης από τα χρόνια του Μεσοπολέμου μέχρι τα χρόνια της Μεταπολίτευσης έχει ως εξής:

Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2015
Έναρξη 17.00. Χαιρετισμός από τον Επίκουρο Καθηγητή Θεατρολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Μανώλη Σειραγάκη

Πρώτη συνεδρία: Μεσοπόλεμος
17:30 Εμμανουέλα Θεοδωράτου, Θεατρολόγος
Η Επιθεώρηση στη Σμύρνη κατά την περίοδο 1905-1922
18:00 Κατερίνα Διακουμοπούλου - Ζαραμπούκα, Θεατρολόγος
Ελληνικές επιθεωρήσεις και πνευματικά δικαιώματα. Η αμερικανική περιπέτεια 
18:30 Άννα Τζανιδάκη, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια ΕΚΠΑ
Ξένες επιθεωρήσεις στη μεσοπολεμική Αθήνα: Τα Μαύρα Πουλιά
19:00 Αλέξανδρος Ευκλείδης, Δρ. θεατρολογίας ΑΠΘ – Σκηνοθέτης, Εθνική Λυρική Σκηνή
Ρεβύ - Οπερέτες: στο σταυροδρόμι του ελαφρού μουσικού θεάτρου

Διάλειμμα 30΄

20:00 Κουρμουλάκης Κώστας, σκηνογράφος - θεατρολόγος MPhil
Θεόδωρος Αρμενόπουλος, ένας ζωγράφος της σκηνής
20:30 Παναγιώτα Κωνσταντινάκου, Δρ. Θεατρολογίας ΑΠΘ,  και
Κατερίνα Κωνσταντινάκου, Θεατρολόγος ΜPhil
Παρίσι-Αθήνα μέσω Ισπανίας: η παραμονή του ενδυματολόγου Χοσέ ντε Θαμόρα στην Ελλάδα (1934-1936)


Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2015

Πρώτη συνεδρία: Κατοχή
10:00 Κώστας Καρασαββίδης, Φιλόλογος – Θεατρολόγος
Κοσμικὴ ἀκινησία (1941): Πατρίκιοι και πληβείοι στην κατοχική Αθήνα ή η σπάνια περίπτωση μιας γυναίκας επιθεωρησιογράφου
10:30 Απόστολος Πούλιος, ερευνητής μουσικού θεάτρου
Η επιθεώρηση στην κατοχική Αθήνα: θρίαμβοι, επιτυχίες και αποτυχίες
11:00 Κατερίνα Καρρά, Δρ. Θεατρολογίας
Φανός των Συντακτών 1942 και 1943: Δείκτες αισιοδοξίας στην καρδιά της Κατοχής 

Διάλειμμα 30΄

Δεύτερη Συνεδρία: Η μεταπολεμική περίοδος
12.00 Κώστας Γεωργουσόπουλος, φιλόλογος – κριτικός θεάτρου
Ιδέα, Ηθοποιός, Κείμενο, Δοκιμές, Νούμερο
12.30 Κωνστάντζα Γεωργακάκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Τ.Θ.Σ. Πανεπιστημίου Αθηνών
Τίτλοι Επιθεώρησης και πολιτική θεώρηση (1950-1967)
13:00 Κωνσταντίνα Σταματογιαννάκη, Θεατρολόγος, υπεύθυνη Συλλογής Τεκμηρίων Παραστατικών Τεχνών ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ
"Τα όνειρα μπορούν ελεύθερα να είναι εκτός νόμου". Το κείμενο της Οδού Oνείρων (1962)
13: 30 Ίλια Λακίδου, Δρ. Θεατρολογίας, Εκπαιδευτικός Ραλλείων Πειραματικών Δημοτικών Σχολείων Πειραιά
Το θέατρο στην Επιθεώρηση του Ελεύθερου Θεάτρου: το θεατρικό γίγνεσθαι υπό μελέτη και αμφισβήτηση

14:00 Συμπεράσματα, συζήτηση στρογγυλής τράπεζας
14:30 Λήξη εργασιών συνεδρίου

Όλες οι εισηγήσεις προβλέπονται πολύ ενδιαφέρουσες, και φαίνεται πως η Ρένα Βλαχοπούλου θα... τρυπώσει σε κάποιες από αυτές αφού ασχολούνται με περιόδους στις οποίες εμφανιζόταν στην επιθεώρηση ως τραγουδίστρια ή/και ηθοποιός, αλλά θα σταθώ λίγο περισσότερο στην εισήγηση της Κ. Σταματογιαννάκη σχετικά με το κείμενο της Οδού Ονείρων. Περισσότερο από πενήντα χρόνια μετά τη θρυλική παράσταση του Μάνου Χατζιδάκι, το κείμενό της που θεωρούνταν χαμένο ανακαλύφθηκε επιτέλους στο αρχείο του Αλέξη Σολομού που φυλάσσεται στο ΕΛΙΑ και έτσι θα μπορέσουμε να πάρουμε μια ιδέα από τα νούμερα του έργου--νούμερα που στο μυαλό μας έχουν πλέον πάρει μυθικές διαστάσεις χάρη στη μουσική τους και τις προσωπικότητες των ηθοποιών που τα ζωντάνευαν στη σκηνή. Αναμένουμε λοιπόν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις σχετικές λεπτομέρειες!...

Το συνέδριο, που τελεί υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης-Αντιπεριφέρειας Ρεθύμνου, θα διεξαχθεί στην Αίθουσα Εργατικού Κέντρου Ρεθύμνου (Κ. Γιαμπουδάκη 12).

Στην αφίσα του συνεδρίου βλέπουμε σκίτσο που διαφημίζει τις 100 παραστάσεις της ιστορικής πια επιθεώρησης του Μεσοπολέμου Βαβυλωνία (1928-29).

Ο Μανώλης Σειραγάκης στο "Πάμε σαν άλλοτε"

Αυτό το Σάββατο, 19 Νοεμβρίου, στις 6μμ. ο Μανώλης Σειραγάκης, λέκτορας θεατρολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, θα είναι καλεσμένος στην εκπομπή του Δεύτερου Προγράμματος Πάμε σαν άλλοτε, στην οποία εκτάκτως θα ενσωματωθεί και η εκπομπή Στιγμές αρχείου. Σε αυτή τη δίωρη, λοιπόν, εκπομπή ο Μανώλης Σειραγάκης θα συζητήσει με τον Σιδερή Πρίντεζη για το βιβλίο του Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα (εκδόσεις Καστανιώτης)--του οποίου η παρουσίαση επρόκειτο να γίνει την περασμένη εβδομάδα, αλλά τελικά αναβλήθηκε--, ενώ θα ακουστούν τραγούδια του

μεσοπολέμου τόσο από τη δισκογραφία της εποχής όσο και από μεταγενέστερες ηχογραφήσεις που υπάρχουν στο αρχείο της Ελληνκής Ραδιοφωνίας (χάρη στο οποίο, όπως έχουμε ξαναπεί, έχουν διασωθεί και φτάσει στις μέρες μας πολλές οπερέττες). Η εκπομπή αυτή μοιάζει να είναι ο... φυσικός ραδιοφωνικός χώρος του Μανώλη Σειραγάκη, ο οποίος έχει μελετήσει σε βάθος το ελαφρό μουσικό θέατρο, και η δίωρη συνάντησή του με τον Σιδερή Πρίντεζη προβλέπεται άκρως ενδιαφέρουσα. 

Συντονιστείτε!

Παρουσίαση του βιβλίου "Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα"

Την Τρίτη 8 Νοεμβρίου, στις 8.30 το βράδυ, στον πολυχώρο πολιτισμού Passport στον Πειραιά θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα του Μανώλη Σειραγάκη. Πρόκειται για ένα δίτομο έργο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, μια συναρπαστική μελέτη για την επιθεώρηση και την οπερέττα του Μεσοπολέμου, στις σελίδες της οποίας ο Μανώλης Σειραγάκης, λέκτορας θεατρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, παρουσιάζει τα πρόσωπα, τα ζητήματα, τους ανθρώπους και τα έργα που καθόρισαν την πορεία αυτών των λαοφιλέστατων θεατρικών ειδών στα χρόνια εκείνα. 

 

Το έργο αυτό αποτελεί πολύτιμο οδηγό για όσους/ες επιχειρούν ή θα επιχειρήσουν στο μέλλον να μελετήσουν τον χώρο του μουσικού θεάτρου, αλλά και του θεάτρου γενικότερα, με την εξαντλητική μελέτη των πηγών και τη συστηματική διερεύνηση όλων των παραγόντων που διαμόρφωσαν την εικόνα του ελαφρού μουσικού θεάτρου πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παράγοντες που σαφώς επηρέασαν την πορεία του και στα χρόνια που ακολούθησαν. Μπορεί η Ρένα Βλαχοπούλου να προλαβαίνει ίσα-ίσα να... ντεμπουτάρει σε μια από τις υποσημειώσεις του πρώτου τόμου (η δική της πορεία ξεκίνησε στο τέλος του Μεσοπολέμου), ωστόσο το βιβλίο αυτό έχει βοηθήσει πάρα πολύ τις αναζητήσεις του Rena Fan και σας το συστήνω ανεπιφύλακτα.

Στην εκδήλωση της Τρίτης το βιβλίο θα παρουσιάσει η Αρετή Βασιλείου, επίκουρη καθηγήτρια θεατρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας. Επίσης, στη διάρκεια της εκδήλωσης θα προβληθεί η γαλλική ταινία του Μαν Ρέϋ L' etoile de mer (διάρκεια 18') και θα παρουσιαστούν χαρακτηριστικά και άγνωστα τραγούδια του μεσοπολέμου από την Αγγελική Κουφού (ακορντεόν), τον Αντώνη Ανέστη (μαντολίνο) και τον Ανδρέα Ζαφειρόπουλο (πιάνο). Ο πολυχώρος Passport βρίσκεται στην οδό Καραΐσκου 19 (πλατεία Κοραή), στον Πειραιά (τηλ. 2104296401).

Μια οπερέττα και μια ημερίδα για την οπερέττα

Ο Βαφτιστικός του Θεόφραστου Σακελλαρίδη

και μια ημερίδα με θέμα 

Οπερέττα: Ο χαμένος θησαυρός της ελληνικής τέχνης 

στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

 

Παραγοντισμός, αναξιοκρατία, απάτες και πατριδοκαπηλία συνθέτουν το τοπίο της κωμικής οπερέττας σε τρεις πράξεις του Θεόφραστου Σακελλαρίδη O Bαφτιστικός γραμμένο περίπου ένα αιώνα πριν. Μόνο που, στο αντι-νοσταλγικό ανέβασμα που προτείνει το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (1,2,4 Απριλίου), αποδεικνύεται ότι εύκολα θα μπορούσε κανείς να μπερδέψει το τοπίο της συγκεκριμένης όπερας με το σημερινό σκηνικό. Ένα ανέβασμα, που πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ως μια ακόμα ένδειξη ενός προγραμματισμού με διάθεση συνεργασιών με φορείς της πόλης. Η σκηνοθεσία, τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του Αλέξανδρου Ευκλείδη, η μουσική διεύθυνση των Γιώργου Βράνο / Γιάννη Ζγούρα, η μουσική προετοιμασία του Γιάννη Zγούρα, η μουσική διδασκαλία χορωδίας της Μαρίας - Έμμας Μελιγκοπούλου και βοηθοί σκηνοθέτη οι Λητώ Τριανταφυλλίδου / Μέλα Γεροφώτη. Συμμετέχουν οι Μάρια Ντεβιτζάκη (Βιβίκα), Μέλα Γεροφώτη (Κική), Απόστολος Ζωΐδης (Χαρμίδης), Γιάννης Κοντέλλης (Ζαχαρούλης), Αλέξανδρος Ευκλείδης (Συνταγματάρχης), Στέργιος Ίλτσος (Κορτάσης) και Παναγιώτα Σωφρονιάδου (Μαρτής). Συμπράττει η Χορωδία και Ορχήστρα του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Και όπως και οι προηγούμενες δράσεις της φετινής σεζόν του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, και οι παραστάσεις της οπερέττας πλαισιώνονται από παράλληλες εκδηλώσεις. Μια ημερίδα με θέμα Οπερέττα: Ο χαμένος θησαυρός της ελληνικής τέχνης (την Κυριακή 3 Απριλίου στις 11:30) με είσοδο ελεύθερη για όσους έχουν εισιτήριο της παράστασης θα ανοίξει έναν ενδιαφέροντα διάλογο.

Η ημερίδα θα καλύψει διάφορες πτυχές της ελληνικής οπερέττας, του θεατρικού είδος που κυριάρχησε μαζί με την επιθεώρηση στις ελληνικές σκηνές στα χρόνια του Μεσοπολέμου. Επιστημονικός υπεύθυνος της ημερίδας είναι ο Μανώλης Σειραγάκης, λέκτορας Θεατρολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (σας προτείνω ανεπιφύλακτα να διαβάσετε τη σχετική δίτομη μελέτη του Το Ελαφρό Μουσικό Θέατρο στη Μεσοπολεμική Αθήνα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη). Το πρόγραμμα της ημερίδας έχει ως εξής:

 

Πρώτη Συνεδρία

Γιάννης Τσελίκας, υποψήφιος διδάκτορας Boston University, διδάσκων στο Hellenic American University: Η «Κρητικοπούλα» του Σπύρου Σαμάρα – «Πρότυπο Ελληνικής Οπερέττας»

Αλέξανδρος Ευκλείδης, Διδάκτορας Θεατρολογίας, Διδάσκων Τμήματος Θεάτρου ΑΠΘ, Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Παν. Μακεδονίας: Γαλλικά φαρσικά πρότυπα στις οπερέττες του Θεόφραστου Σακελλαρίδη: Οι περιπτώσεις του «Βαφτιστικού» και της «Κόρης της καταιγίδος»

Θανάσης Τρικούπης, Διδάκτορας Μουσικολογίας, Διδάσκων Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ.:Θεόφραστος Σακελλαρίδης (1883-1950): «Ο Βαφτιστικός» Δομή και ποιητικό περιεχόμενο

Κατερίνα Διακουμοπούλου-Ζαραμπούκα, Διδάσκουσα στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Παν. Μακεδονίας: Άγνωστες οπερέτες των δημιουργών της Ελληνικής Διασποράς

Δεύτερη συνεδρία

Μανώλης Σειραγάκης, Λέκτορας Θεατρολογίας Τμήματος Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης: «Χορ χόρ Αγάς», μια αρμένικη οπερέττα ταξιδεύει τον κόσμο

Παναγιώτα Κωνσταντινάκου, Υποψήφια διδάκτωρ Τμήματος Θεάτρου, Α.Π.Θ.: «Ευσυνείδητος επιμέλεια και σκηνικός πλούτος» η σκηνογραφία στη μεσοπολεμική οπερέττα

Απόστολος Πούλιος, Υποψήφιος διδάκτορας Τμήματος Αγγλικής Φιλολογίας ΑΠΘ: Η οπερέττα στις κατοχικές αθηναϊκές σκηνές: μια πρώτη αποτίμηση

Γεωργία Κονδύλη, Διδάκτωρ Μουσικολογίας, Διδάσκουσα Τμήματος Μουσικής Τεχνολογίας ΑΤΕΙ Κρήτης: Νέα στοιχεία για το Θίασο Οπερέττας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Εισιτήρια για την παράσταση του Βαφτιστικού προπωλούνται από τα εκδοτήρια του ΟΜΜΘ, καθώς και από τα εκδοτήρια του ΟΜΜΘ, στην πλατεία Αριστοτέλους αντί 20, 15 και 10 ευρώ.

Σχετικά με το ανέβασμα της οπερέττας ο σκηνοθέτης Αλέξανδρος Ευκλείδης σημειώνει: «Η παράσταση αυτή του λαοφιλούς έργου του Θεόφραστου Σακελλαρίδη είναι ίσως η πρώτη που προβαίνει σε μία αποδομητική ανάγνωσή του, τοποθετώντας το στη σημερινή εποχή και υπογραμμίζοντας κάποιες πολιτικές νύξεις του. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα έργο γραμμένο στα 1918, σε μία περίοδο κρίσης του ελληνισμού, ορισμένα από τα αίτια της οποίας αποτυπώνονται στο έργο: Παραγοντισμός, αναξιοκρατία, απάτες και πατριδοκαπηλία είναι κάποια από τα μοτίβα του κωμικού αυτού έργου, που θάβονται συνήθως κάτω από τους νοσταλγικούς ήχους των τραγουδιών ή τις φανφάρες της εθνικής ανάτασης (την οποία μοιραία ακολούθησε η Καταστροφή). Στη σημερινή συγκυρία της κρίσης, επιχειρήσαμε, μαζί με τους φοιτητές της ειδίκευσης μονωδίας του ΤΜΕΤ, να αναδείξουμε τα στοιχεία εκείνα του έργου που ανταποκρίνονται ακόμη στον κόσμο που μας περιβάλλει. Έτσι, με τα ελάχιστα υλικά μέσα που διαθέταμε, καταλήξαμε σε μια ανάγνωση αντι-νοσταλγική, που υπογραμμίζει εξίσου τα κωμικά στοιχεία, αλλά και τις πολιτικές νύξεις τού έργου, ενώ επιχειρεί να διατηρήσει τους χυμούς της νεότητας που ξεχειλίζουν απ' αυτό». Και συμπληρώνει: «Όπως κάθε μεγάλο έργο –και πιστεύω ακράδαντα πως ο Βαφτιστικός έχει τα χαρακτηριστικά ενός μεγάλου έργου– η οπερέτα αυτή αντέχει σε πολλές και διαφορετικές αναγνώσεις. Φέρει πάνω της τη μνήμη όχι μόνο της εποχής που γράφτηκε, αλλά και των εποχών που μεσολάβησαν. Είναι ένα εμβληματικό έργο της ελληνικής παραγωγής κι έτσι η σύνδεσή του με εμβλήματα της ελληνικής ιστορίας είναι λογική. Η λυρική παραγωγή είναι –στο σύγχρονο δυτικό κόσμο– η κιβωτός της ιστορικής και πολιτικής μνήμης. Είναι στη διάκριση αυτών που τη διαχειρίζονται να τη δουν είτε σαν ένα νοσταλγικό κατάλοιπο, είτε σαν ένα ζωντανό οργανισμό».