Σαν σήμερα το 1963: Υπογραφές

Στις 21 Αυγούστου 1963 δημοσιεύτηκε η παρακάτω φωτογραφία στην εφημερίδα Τα Νέα: 

Τα Νέα, 21-8-1963

Η ποιότητα της φωτογραφίας δεν είναι πολύ καλή, αλλά θεωρώ σημαντική τη συνύπαρξη των τριών συνεργατών και γι' αυτό επέλεξα να την παρουσιάσω. Βέβαια η πιο... αδικημένη από την ποιότητα της φωτογραφίας είναι η Καίτη Μπελίντα, οπότε σας την παρουσιάζω και μόνη της να υπογράφει το συμβόλαιό της με τον γνωστό επιχειρηματία (που κάποτε υπήρξε και σύντροφός της, σας θυμίζω ότι έχουμε αναφερθεί με λεπτομέρειες στη ζωή και την καριέρα της Καίτης Μπελίντα εδώ). 

Έθνος, 21-8-1963

Η Μπελίντα υπέγραψε το συμβόλαιό της με τον Μπουρνέλλη για τη σεζόν 1963-64 στις 20 Αυγούστου 1963. Η Ρένα Βλαχοπούλου είχε ήδη υπογράψει το δικό της συμβόλαιο στις 6 Αυγούστου. Η φωτογραφία εκείνης της υπογραφής δημοσιεύτηκε στις 8 Αυγούστου. Λατρεύω τις φωτογραφίες που δείχνουν τη Ρένα να υπογράφει συμβόλαια, γιατί απαθανατίζουν και την αριστεροχειρία της! (Θυμίζω ότι η Παγκόσμια Ημέρα Αριστεροχειρίας γιορτάζεται στις 13 Αυγούστου κάθε χρόνο--και φυσικά την έχουμε γιορτάσει και εδώ στο μπλογκ στο παρελθόν, γιατί εκτός από τη Μούσα του, είναι και ο ίδιος ο Rena Fan αριστερόχειρας...).

Έθνος, 8-8-1963

Η συμφωνία που συνήψαν οι δυο πρωταγωνίστριες αφορούσε τον επιθεωρησιακό θίασο που θα εμφανιζόταν στο χειμερινό Ακροπόλ. Η Μπελίντα θα εμφανιζόταν πρώτη, τέλος Σεπτεμβρίου, στην επιθεώρηση Κόκκινα τριαντάφυλλα που θα εγκαινίαζε και πάλι το Ακροπόλ ως μουσικό θέατρο--γιατί για ένα διάστημα είχε χρησιμοποιηθεί ως κινηματογράφος δίχως όμως ιδιαίτερη επιτυχία. Η Ρένα Βλαχοπούλου θα εμφανιζόταν στο Ακροπόλ τον Νοέμβριο, μετά τις εκλογές, αρχικά σε μια ανανεωμένη εκδοχή των Κόκκινων τριανταφύλλων και μετά στην Αρχοντορεμπέτισσα. Μέχρι τότε θα ασχολούνταν με το γύρισμα του Κάτι να καίει που ξεκινούσε κι αυτό τέτοιες μέρες, ενώ παράλληλα θα εμφανιζόταν στην Παλιά Αθήνα (και πάλι παρέα με την Μπελίντα). Η πλήρης φίρμα του θιάσου του Ακροπόλ από τον Δεκέμβριο θα ήταν "Ο Γιώργος Οικονομίδης παρουσιάζει τον θίασο Ρένας Βλαχοπούλου-Καίτης Μπελίντα-Γιώργου Δάνη-Θανάση Βέγγου" (Ο Οικονομίδης θα έκανε μια σύντομη τουρνέ μέχρι τότε, ενώ ο Δάνης και ο Βέγγος συνεργάζονταν ήδη με τις επιχειρήσεις Μπουρνέλλη από το καλοκαίρι του '63). Ο Μπουρνέλλης είχε φροντίσει λίγες μέρες νωρίτερα να στείλει στον Τύπο φωτογραφίες και από την υπογραφή του συμβολαίου του Γιώργου Οικονομίδη.

Έθνος, 17-8-1963

Η δημοσίευση φωτογραφιών από τις υπογραφές συμβολαίων ανάμεσα σε ηθοποιούς και επιχειρηματίες ήταν κάτι πολύ συνηθισμένο εκείνα τα χρόνια--και συνεχίστηκε σποραδικά μέχρι τα μέσα περίπου της δεκαετίας του '90. Στα χρόνια του '60 βέβαια δεν δημοσιεύονταν οι φωτογραφίες μόνο των θιασαρχών αλλά και των μικρότερων ονομάτων των θιάσων. Εδώ η φωτογραφία της υπογραφής του συμβολαίου της αγαπημένης και διαρκώς ανερχόμενης, τότε, τραγουδίστριας και ηθοποιού Σούλης Σαμπάχ που εμφανίστηκε επίσης εκείνη τη χρονιά στο Ακροπόλ.

Έθνος, 22-8-1963

Και εδώ η φωτογραφία του δημοφιλέστατου χορευτικού ζεύγους Φλερύ-Άλμα που ομόρφαινε όπως πάντα τις παλιές επιθεωρήσεις με την παρουσία του.

Τα Νέα, 30-8-1963

"Ο Μπουρνέλλης, που κάποιοι τον έλεγαν κακό, ήταν ο μόνος που μου κόλλησε όλα τα ένσημα" θυμόταν 26 χρόνια αργότερα η Ρένα Βλαχοπούλου σε συνέντευξη τύπου στο θέατρο Ακροπόλ. Πράγματι υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες σχετικά με το πόσο σκληρός συνεργάτης ήταν ο Βασίλης Μπουρνέλλης. Σίγουρα όμως η προσφορά του στο μουσικό θέατρο ήταν σημαντική--και θα ήταν καλό να αποτιμηθεί συνολικά κάποια στιγμή από τις/τους θεατρολόγους... 

 

Σαν σήμερα το 1944: Φιλαθλητική πρωινή παράσταση

Στις 20 Αυγούστου 1944 η Ρένα Βλαχοπούλου συμμετείχε σε μια "φιλαθλητική" πρωινή παράσταστη στο θέατρο Σαμαρτζή της οδού Καρόλου (εκεί που βρίσκεται σήμερα το κτίριο του ΟΣΕ). Η παράσταση αυτή που διοργανωνόταν από τον γνωστό στιχουργό Κώστα Κοφινιώτη "για τους φιλάθλους" (Βραδυνή, 27-7-1944) είχε αρχικά προγραμματιστεί για τις 30 Ιουλίου. Επειδή όμως την ίδια μέρα ήταν προγραμματισμένη άλλη μία πρωινή παράσταση στο θέατρο Περοκέ υπέρ του αθλητικού σωματείου "Δάφνη" του Μεταξουργείου ο Κοφινιώτης πρόθυμα ανέβαλε τη δική του εκδήλωση για τις 6 Αυγούστου. Κάτι συνέβη όμως και τελικά ανακοινώθηκε ότι η παράσταση θα δινόταν "ανυπερθέτως" στις 20 Αυγούστου.

Φωτογραφία από το βιβλίο του Κ. Κοφινιώτη
Η καρδιά της μάνας, όπως αναδημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο
Πίκινος-Με μεράκι για το ρεμπέτικο τραγούδι
http://pikinos.blogspot.com/2013/12/blog-post_1.html

Οι κυριακάτικες πρωινές παραστάσεις ήταν κάτι συνηθισμένο στα χρόνια της Κατοχής και ο Κοφινιώτης από τους πιο συχνούς διοργανωτές τέτοιων παραστάσεων, από τους πρώτους μήνες της Κατοχής ("συναυλίες τραγουδιών" τις ονόμαζαν αρχικά). Στη συγκεκριμένη (που δεν έχω ακόμα διευκρινίσει πώς θα τα έσοδά της θα ευεργετούσαν τους φιλάθλους) συμμετείχαν σύμφωνα με την εφημερίδα Ακρόπολις (19-8-1944) οι εξής καλλιτέχνιδες/-νες του ελαφρού θεάτρου: Κυριάκος Μαυρέας, Βασίλης Αυλωνίτης, Καίτη Ντιριντάουα, Μαρίκα Νέζερ, Ρένα Βλαχοπούλου, Τάκης Μηλιάδης, Φραγκίσκος Μανέλλης, Σταύρος Ιατρίδης, Καίτη Παρίτση, Πιέρο Λοβάτι, Νίκος Γούναρης, Βάσος Σεϊτανίδης, Πάνος Βισβάρδης, Σώτος Σιδηρόπουλος, το χορευτικό Ντέντη Φιλοσόφου-Σέρμαν Ουάλας-Ρενέ, Μαίρη Λωράνς, Σάκης (αγνώστων λοιπών στοιχείων), Νκολαΐδης (επίσης), η ορχήστρα Μπέμπη Βουγά "και πολλοί άλλοι".

Η Ρένα Βλαχοπούλου σε εξώφυλλο
παρτιτούρας του 1944

Τον πρώτο καιρό της Κατοχής σε αυτές τις παραστάσεις συμμετείχαν συχνά ο Αττίκ, η Δανάη και η Σοφία Βέμπο. Το τελευταίο κατοχικό καλοκαίρι η Βέμπο βρισκόταν πλέον στη Μέση Ανατολή, η Δανάη στην "Ελεύθερη Ελλάδα" της Καλλιθέας με το ψευδώνυμο Ελένη Σοφιανοπούλου, ενώ ο Αττίκ ζούσε τις τελευταίες μέρες της ζωής του (άραγε το ήξερε;) βυθισμένος στη θλίψη που του προκαλούσε η παρουσία των κατακτητών και ενδεχομένως και ο παραγκωνισμός του από τα μουσικά πράγματα της χώρας. Θα αυτοκτονούσε στις 29 Αυγούστου 1944...

Σαν σήμερα το 1976: Εσείς έχετε κοσμήματα;

Στις 19 Αυγούστου 1976 η εφημερίδα Τα Νέα ρωτά γνωστές πρωταγωνίστριες του ελληνικού θεάτρου αν έχουν κοσμήματα και πού τα κρύβουν. Την αφορμή για αυτή τη μίνι-έρευνα την είχε δώσει μια πρόσφατη κλοπή στο σπίτι της Σμαρούλας Γιούλη και του Βαγγέλη Λιβαδά. Περισσότερες πληροφορίες μας δίνει το ίδιο το δημοσίευμα των Νέων (με μικρές επεμβάσεις στην ορθογραφία του κειμένου):

Έχετε κοσμήματα και πού τα κρύβετε;

Θέμα της ημέρας στους θεατρικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους της Αθήνας η κλοπή των κοσμημάτων από το σπίτι της ηθοποιού Σμαρούλας Γιούλη και του συζύγου της θεατρικού επιχειρηματία Β. Λιβαδά. Όπως είναι γνωστό, τα θύματα της κλοπής ανεβάζουν την αξία των κοσμημάτων σε 2.000.000 δραχμές.

Το θέμα--φυσικό είναι--είχε και συνέχεια. Στα καμαρίνια των θεάτρων, στα μεταμεσονύκτια "στέκια" των ηθοποιών οι συζητήσεις στρέφονται στα κοσμήματα της Σμαρούλας, που έκαναν φτερά, αλλά και στα... κοσμήματα των άλλων πρωταγωνιστριών του θεάτρου μας. Όλοι και όλες--προ πάντων όλες--προσπαθούν να ανακαλύψουν ποια ηθοποιός έχει τα περισσότερα και πιο ακριβά κοσμήματα, πού τα έχει ασφαλισμένα κλπ.

Για να... βοηθήσουμε τη συζήτηση, δημοσιεύουμε ένα μίνι ρεπορτάζ που κάναμε στα παρασκήνια των θεάτρων. Ρωτήσαμε μερικές από τις πιο γνωστές πρωταγωνίστριες να μας πουν αν έχουν κοσμήματα αξίας, αν φοβούνται να μην τους τα κλέψουν κλπ. Να οι απαντήσεις:

ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ: "Δεν έχω κοσμήματα μεγάλης αξίας, γιατί πιστεύω ότι το να τ' αγοράζει και να τα μαζεύει κανείς δεν έχει ενδιαφέρον. Αυτός είναι κι ο λόγος που δεν φοβάμαι".

--Μήπως ασφαλίζετε κάτι άλλο πολύτιμο;
--Δεν έχω αυτή τη συνήθεια.

 

ΡΕΝΑ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ: "Τους κλέφτες τους κάνουμε εμείς, γιατί αφήνουμε εκτεθειμένα ό,τι έχουμε. Εγώ δεν έχω κοσμήματα, αλλά κι αν είχα δεν θα τ' άφηνα σπίτι. Έτσι, αν έρθει κάποιος, μόνο πέτρες θα βρει.

ΜΑΡΩ ΚΟΝΤΟΥ: "Είναι τόσο ασήμαντα αυτά που έχω, που δεν αξίζει τον κόπο να τα ασφαλίσω. Αν βέβαια είχα, θα τα ασφάλιζα". 

ΕΛΕΝΗ ΑΝΟΥΣΑΚΗ: "Τα κοσμήματά μου περιορίζονται σε μερικά δακτυλίδια-σουβενίρ. Κι αυτό γιατί πιστεύω ότι είναι ανόητο να ασχολείται κανείς με το κόσμημα, όταν υπάρχουν γύρω μας τόσα προβλήματα. Πάντως, αν είχα πράγματα αξίας σπίτι μου, θα τα ασφάλιζα".

ΑΝΝΑ ΦΟΝΣΟΥ: "Το όνειρό μου από μικρή ήταν να αποκτήσω πολλά μπιζού. Έτσι, όταν άρχισα να κερδίζω χρήματα, το 'ριξα στην υπερβολή. Συνέχεια αγόραζα, για να στολίζομαι, μέχρι που κάποιος μου ψιθύρισε 'δεν φοβάσαι;' Από τότε τα έβαλα στην Τράπεζα και είναι αστείο, γιατί εγώ δεν τα αγόρασα για επένδυση".

ΚΑΙΤΗ ΠΑΠΑΝΙΚΑ: "Το μόνο κόσμημα είναι η βέρα μου. Γενικά δεν πολυφορώ, γιατί δεν τ' αγαπώ. Προτιμώ να στέκομαι σε μια βιτρίνα με γλυκά, παρά σε μια βιτρίνα με κοσμήματα. Μερικοί βέβαια κάνουν επενδύσεις σε κοσμήματα. Εγώ πάντως δεν θα το επέτρεπα ποτέ στον εαυτό μου".

Τα Νέα, 19-8-1976 

Λίγα χρόνια νωρίτερα παρά λίγο να πέσει θύμα κλοπής και η ίδια η Ρένα Βλαχοπούλου. Αυτό όμως είναι μια ιστορία για ένα άλλο, χειμωνιάτικο "Σαν σήμερα"... 

Σαν σήμερα το 1965: Γκάρντεν πάρτι

Στις 18 Αυγούστου 1965 το θέατρο Εθνικού Κήπου γιόρτασε την 100ή παράσταση της επιθεώρησης Γκάρντεν Πάρτυ που παιζόταν από τις 19 Ιουνίου. Την επιθεώρηση που παρουσίαζε ο "θίασος Χρήστου Ευθυμίου-Ρένας Βλαχοπούλου-Γιάννη Γκιωνάκη-Καίτης Μπελίντα και η Σπεράντζα Βρανά" είχαν γράψει ο Αλέκος Σακελλάριος και ο Γιώργος Γιαννακόπουλος σε μουσική του Λυκούργου Μαρκέα.

Η επιθεώρηση αυτή ανήκε στην παράδοση που είχε ξεκινήσει το προηγούμενο καλοκαίρι στο θέατρο Εθνικού Κήπου ο επιχειρηματίας του Βασίλης Μπουρνέλλης: αποτελούνταν από μια ορθόδοξη επιθεώρηση στο πρώτο μέρος και ένα παραμυθόδραμα στο δεύτερο, μια σατιρική διασκευή δηλαδή κάποιου γνωστού παραμυθιού στην οποία συνήθως πρωταγωνιστούσε η Ντόρα Γιαννακοπούλου.

Η πρώτη σελίδα του προγράμματος του Γκάρντεν Πάρτυ

Έθνος, 19-6-1965

Πιστό επίσης στην παράδοση που είχε ξεκινήσει στα θέατρα Ακροπόλ και Βέμπο, το Γκάρντεν Πάρτυ είχε πλούσια σκηνικά και κοστούμια. Μάλιστα στις διαφημίσεις του τονιζόταν ότι τα σκηνικά και τα κοστούμια κόστισαν 1.500.000 δραχμές! Σκηνογράφος ήταν η Ριακόνι (Ρία Πολιουράκη--κατά το Έθνος της 3ης Αυγούστου 1965--ή Πολιουδάκη--κατά την καλά ενημερωμένη σελίδα του ΕΛΙΑ), της οποίας η φωτογραφία κατείχε εξέχουσα θέση στο πρόγραμμα--ήταν ολοσέλιδη και προηγούνταν των φωτογραφιών των συγγραφέων, του συνθέτη και των θιασαρχών. Η Σπεράντζα Βρανά θυμόταν ότι όταν την αντίστοιχη θέση (όχι βέβαια με ολοσέλιδη φωτογραφία) κατείχε ο Γιώργος Ανεμογιάννης κανείς/καμιά δεν ενοχλούνταν. Όταν όμως ήρθε η Ριακόνι η εξέχουσα θέση της στο πρόγραμμα κακοφάνηκε στον θίασο... Τελικά το συνήθισαν... 

Η σκηνογράφος Ριακόνι 

Οι συγγραφείς Αλέκος Σακελλάριος,
Γιώργος Γιαννακόπουλος (αδελφός του Χρήστου)
και ο συνθέτης Λυκούργος Μαρκέας

Η Ρένα Βλαχοπούλου εμφανιζόταν στην παράσταση αυτή μαζί με τον Γιάννη Γκιωνάκη σε ένα σκετς που είχε τίτλο "Ένα μικρό δάνειο". Εκείνος υποδυόταν τον τοκογλύφο στον οποίο απευθυνόταν η Ρένα για να πάρει το δάνειο που χρειαζόταν. Λίγο αργότερα η Ρένα επανερχόταν στη σκηνή με το τραγούδι "Όσο κι αν πίνω δεν ζαλίζομαι":

Ούτε ξέρω πού θα φτάσω,
ούτε ξέρω τι θα γίνω,
όσο πίνω σε θυμάμαι
κι όσο σε θυμάμαι πίνω.

Όσο κι αν πίνω δεν ζαλίζομαι,
όσο κι αν κλαίω δεν ξεσπάω.
Κάθε στιγμή σε συλλογίζομαι
κι όπως πρώτα σ' αγαπάω.

Και φυσικά η Ρένα συμμετείχε μαζί με όλον τον θίασο στο φινάλε του πρώτου μέρους που είχε τίτλο "Γκάρντεν Πάρτυ στου Μπαρμπά-Μυτούση". Σε αυτό εμφανίζονταν όλοι/ες οι ήρωες/ίδες των παραμυθιών. Η Ρένα υποδυόταν τη Θεία Λένα που διηγείται τα παραμύθια στην "Ώρα του παιδιού". Ο Ραφήλ Ντενόγιας υποδυόταν τον Μπαρμπά-Μυτούση: όπως μας πληροφορούσε ο Φάνης Κλεάνθης στα Νέα (17-6-1965), Μυτούσης ήταν ο Γεώργιος Παπανδρέου και συνοδευόταν από τον γιο του που τον υποδυόταν ο Γιάνης Γκιωνάκης. Χαλιμά-ΕΡΕ ήταν η Σπεράντζα Βρανά, Παπουτσωμένος Γάτος-Καραμανλής ο Χάρης Παναγιώτου, ΕΔΑ η Νινή Τζάνετ, Κουφιοκεφαλάκης-Λαός ο Χρήστος Ευθυμίου, Αλή-Μπαμπάς ο Βαγγέλης Πλοιός. Συρκούφ με τα παλικάρια του (που ήταν σύγχρονοι πειρατές, δηλαδή αυτοκινητιστές) ο Φιλήμων Μεθυμάκης. Πεντάμορφες (όχι των παραμυθιών αλλά των καλλιστείων) ήταν η Σόφη Λαμπράκη, η Μαργαρίτα Αθανασίου και η Μπέλα Τζέσκα. 

Στο παραμυθόδραμα του Β' μέρους η Ντόρα Γιαννακοπούλου υποδυόταν την Ηλιογέννητη, ο Χρήστος Πάρλας τον Βασιλιά, ο Χρήστος Ευθυμίου τον Μπέκιο και ο Χάρης Παναγιώτου τον Ανδρόνικο.

Έθνος, 23-6-1965

Έχω εντοπίσει δυο κριτικές για την παράσταση αυτή. Ο Βάσος Βαρίκας στα Νέα (19-7-1965) κάπως συγκρατημένα σημείωνε πως το Γκάρντεν Πάρτυ περιείχε μάλλον "φτωχή" σάτιρα και "εμφανώς μονόπλευρη"--προφανώς φιλοκαραμανλική. Ο Βαρίκας έκρινε πως η επιτυχία του έργου στηριζόταν κυρίως στο θεαματικό μέρος και "στην παρουσία της ανεξάντλητης σε μπρίο και ευρηματικότητα κ. Ρένας Βλαχοπούλου και του πραγματικά αμίμητου κ. Γκιωνάκη. Ανεκτίμητες δυνάμεις για το ελαφρό μας θέατρο".  Ωστόσο, ο Στάθης Δρομάζος στην Αυγή (25-6-1965) ήταν πολύ πιο αυστηρός. Έγραψε πως το Γκάρντεν Πάρτυ ήταν μια επιθεώρηση "στο πνεύμα της χούντας" (η λέξη είχε λίγες εβδομάδες νωρίτερα μπει στο λεξιλόγιο των Ελλήνων/Ελληνίδων), "ένα κείμενο που μόνο τα μέλη της 'Καρφίτσας' μπορεί να ψυχαγωγήσει". Ο Δρομάζος σημειώνει πως βρέθηκε μπροστά "σε μια αηδή εκμετάλλευση των μέσων του θεάτρου για να επιστρέψει ο σωτήρας Καραμανλής!" αλλά συμπληρώνει πως θα έπρεπε να γυρίσει γιατί τον περιμένει το "εδώλιο για τον 'ηθικό αυτουργό' της δολοφονίας του Λαμπράκη". Αντί για συγγραφείς, επισημαίνει ο Δρομάζος, ο Σακελλάριος και ο Γιαννακόπουλος έγιναν "κλάκα υποδοχής" του Καραμανλή. Παρατηρεί επίσης ότι οι δυο συγγραφείς ανησυχούν γιατί όσο λείπει ο Καρμανλής η Αριστερά θα μεγαλώνει: "Και με ρίγη δεκεμβριανής φρίκης αναθυμούνται πως το φιλί που έδωσε ο Παπανδρέου στην Αριστερά το 1944 το πληρώνουμε ακόμα. Δεν ξέρουμε τι έκανε τους δυο νεοφώτιστους καλάμους της χούντας να κάνουν πτωματολογία ακόμα και με την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του 1944. Αλλά τι παθαίνουν οι δυο συγγραφείς αν μεγαλώνει η Αριστερά και τι πλήρωσαν αυτοί; Πουθενά δεν είδαν τον Δεκέμβρη Άγγλους, ταγματασφαλίτες και άλλα εύοσμα άνθη από τον εθνικό κήπο της Δεξιάς; Τόσο γρήγορα τα ξεχάσανε; Και γιατί αντί του μάννα χολήν;" (Αυγή, 25-6-1965).

Για το φινάλε του πρώτου μέρους, το οποίο ήταν ανάμεσα στα νούμερα που ο Βαρίκας ξεχώρισε, ο Δρομάζος αναρωτιέται γιατί πρέπει να γελοιοποιηθεί ο Ανδρέας Παπανδρέου (θυμίζω ότι τον υποδυόταν ο Γκιωνάκης), ενώ υπήρχαν άλλοι πολιτικοί ("φαιδρά, τω όντι, πρόσωπα του καραμανλικού πανθέου") που θα έπρεπε να προηγούνται ως θέματα (και θύματα) της σάτιρας, αλλά οι δυο συγγραφείς τους αγνόησαν. Όσο για το παραμυθόδραμα της Ηλιογέννητης στο Β' μέρος; Ο Βαρίκας μετριοπαθώς το χαρακτήρισε "απλοϊκή εικονογράφηση" του ακριτικού τραγουδιού, αλλά ο Δρομάζος τόνισε πως οι δύο συγγραφείς έπρεπε "να μετρήσουν τις δυνάμεις τους μετά την καλλιτεχνική αξιοποίηση του τραγουδιού από τον Γ. Θεοτοκά" και το χαρακτήρισε παράσταση σχολικού επιπέδου. Έκρινε πως ο Χρήστος Ευθυμίου και η Ντόρα Γιαννακοπούλου έχουν εγκαταλείψει το θέατρο (αν το κείμενο είχε γραφτεί λίγες εβδομάδες αργότερα θα μπορούσε να τους χαρακτηρίσει και "αποστάτες"!...), ενώ ειδικά για τον Ευθυμίου (που γιόρταζε 40 χρόνια στο θέατρο εκείνη τη χρονιά...) έγραψε πως "τον εκδικείται η νέα Παλλακίς"... Ο Δρομάζος επισήμανε πως τα μόνα στελέχη του θιάσου που ήταν αρμόδια για να παίξουν επιθεώρηση ήταν η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Γιάννης Γκιωνάκης (δίχως πάντως να τους παινέψει παραπάνω) και συνολικά χαρακτήρισε το Γκάρντεν Πάρτυ ως "θέαμα για υπαναπτύκτους", από την κακογουστιά του οποίου διασώζονταν μόνο ο Γιάννης Φλερύ και η Λίντα Άλμα.

Έθνος, 18-8-1965

Λίγες μέρες μετά την κριτική του Δρομάζου, ακολούθησε η Αποστασία και τα γεγονότα του καλοκαιριού του '65. Ελάχιστα γνωρίζω για τις προσθήκες που έγιναν στο κείμενο του Γκάρντεν Πάρτυ. Συγκεκριμένα στο νούμερο "Δόξα τω Θεώ", ο Χρήστος Ευθυμίου και ο Γιάννης Γκιωνάκης υποδύονταν δυο ψαλτάδες που έψαλλαν πάνω στον σκοπό του γνωστού τραγουδιού του Μίκη Θεοδωράκη (μέρος των στίχων δημοσιεύονται στο πρόγραμμα). Μετά τα γεγονότα του Ιουλίου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Έθνους (14-8-1965), προστέθηκαν οι παρακάτω στίχοι:

Φύλαξον τον λαόν σου από τις ταραχές.
Διαφύλαξον την πρωθυπουργίαν από τον Νόβαν.
Δώσε Άγιον Πνεύμα στους Παπανδρέου πατέρα και υιόν. 

Ο Γιάννης Φλερύ σκηνοθετεί τον Χρήστο Ευθυμίου
και τον Γιάννη Γκιωνάκη
στο νούμερο "Δόξα τω Θεώ".
Έθνος, 15-6-1965

Το Γκάρντεν Πάρτυ διαφημιζόταν ως η πιο πετυχημένη επιθεώρηση εκείνου του καλοκαιριού (ήταν και η μόνη που κράτησε το πρόγραμμα του θεάτρου για όλο το καλοκαίρι, αν και για να είμαστε δίκαιοι πρέπει να αναφέρουμε ότι τα περίφημα Γαργάλατα του Μίμη Τραϊφόρου που γνώρισαν τεράστια επιτυχία στο θέατρο Βέμπο και--προκάλεσαν και αντιπαπανδρεϊκές αντιδράσεις--ανέβηκαν στο τέλος Αυγούστου και συνεχίστηκαν και τη χειμερινή σεζόν.

Έθνος, 9-7-1965

Ευτυχώς σε μετέπειτα παραστάσεις ο Δρομάζος είχε να πει καλύτερα λόγια και για τον Σακελλάριο και για τη Ρένα Βλαχοπούλου. Θα είχε βέβαια ενδιαφέρον να διαβάσουμε και κάποια κριτική για το Γκάρντεν Πάρτυ που να δημοσιεύτηκε σε φιλοκαραμανλικό έντυπο--δυστυχώς δεν στάθηκε δυνατό μέχρι τώρα να εντοπίσω κάποια.  Ωστόσο, οι δυο αυτές κριτικές μπορούν νομίζω να μας μεταφέρουν στο κλίμα του καλοκαιριού του 1965--έστω κι αν δεν έχουμε στη διάθεσή μας πλήρη τα επιθεωρησιακά κείμενα της έντονης εκείνης περιόδου.

Τα Νέα, 4-8-1965

Για το τέλος, κράτησα (έστω και σε μια φωτογραφία κακής ποιότητας) το πορτρέτο της "Ηλιογέννητης" Ντόρας Γιαννακοπούλου, όπως το φιλοτέχνησε η Ριακόνι. Δήλωσε μάλιστα πως αμέσως μετά θα ξεκινούσε το πορτρέτο της Ρένας Βλαχοπούλου. Δεν αποκλείεται αυτό να ήταν το πορτρέτο της Ρένας ντυμένης στα μπλε που βρισκόταν σε έναν τοίχο του σπιτιού της στη Δασιά της Κέρκυρας...

Σαν σήμερα το 1951: Επάνοδος...

Στις 17 Αυγούστου 1951 η "άρτι αφιχθείσα εξ Αμερικής"  "γνωστοτάτη" τραγουδίστρια Ρένα Βλαχοπούλου επανεμφανίστηκε στο αθηναϊκό κοινό έπειτα από απουσία πέντε χρόνων και τριών μηνών!...

Ο συγγραφέας Βασίλης Σπυρόπουλος
υποδέχεται τη Ρένα Βλαχοπούλου στον Πειραιά
Έθνος, 4-8-1951

Η Ρένα Βλαχοπούλου έφτασε στην Αθήνα στις 3 Αυγούστου του 1951 με το υπερωκεάνιο Νέα Ελλάς. Στο λιμάνι του Πειραιά την περίμεναν με μια ανθοδέσμη ο Νίκος Σταυρίδης και ο Βασίλης Σπυρόπουλος, δηλαδή ένας από τους πρωταγωνιστές και ένας από τους συγγραφείς αντίστοιχα της επιθεώρησης Φεστιβάλ στην Αθήνα που παιζόταν στο θέατρο Σαμαρτζή από τις αρχές του καλοκαιριού. Δεν ήταν τυχαίο ότι την περίμεναν οι συγκεκριμένοι κύριοι. Αμέσως δημοσιεύτηκε στον Τύπο, εκτός από την είδηση της άφιξης της Ρένας, και η πληροφορία ότι η "βασίλισσα της τζαζ" θα εμφανιστεί σε λίγες μέρες στη σκηνή του θεάτρου Σαμαρτζή.

Τα Νέα, 13-8-1951

Η πληροφορία επιβεβαιώθηκε πολύ σύντομα. Η Ρένα Βλαχοπούλου, καθώς και το χορευτικό ζευγάρι Μανώλης Καστρινός-Χρυσούλα Ζώκα που μόλις είχαν επιστρέψει από τη δική τους τουρνέ στη Μέση Ανατολή, θα εμφανίζονταν στη Β' σειρά των παραστάσεων του Φεστιβάλ στην Αθήνα, στο οποίο θα προσθέτονταν και μερικά καινούρια νούμερα. Η παρουσίαση της ανανεωμένης εκδοχής της επιθεώρησης προγραμματίστηκε για τις 17 Αυγούστου του 1951.

Τα Νέα, 17-8-1951

Την επομένη, ο Αχιλλέας Μαμάκης, στα εικονογραφημένα Θεατρικά Νέα (τη σαββατιάτικη στήλη του Έθνους που μας έχει δώσει αρκετό άφθονο φωτογραφικό υλικό, εκτός από πολύτιμες πληροφορίες) αφιέρωσε λίγες γραμμές στην παράσταση της προηγούμενης νύχτας. Έγραψε για το καλά μονταρισμένο χορευτικό που εκτελούσαν ικανοποιητικότατα ο Καστρινός κι η Ζώκα και πρόσθεσε:

Το Κοινόν υπεδέχθη επίσης με ξεχωριστή συμπάθεια την επανεμφάνισιν της Ρένας Βλαχοπούλου που εξετέλεσε καταχειροκροτηθείσα δυο καινούργια ελληνικά κι ένα αγγλικό τραγούδι.

 Έθνος, 18-8-1951

Δυστυχώς δεν ξέρουμε ποιο ήταν το αγγλικό (πιθανότατα αμερικανικό) τραγούδι που χάρισε η Ρένα στο κοινό της. Ξέρουμε όμως τα δύο ελληνικά, άκρως αυτοαναφορικά, τραγούδια που ερμήνευε για το υπόλοιπο της καλοκαιρινής σεζόν στη σκηνή του Σαμαρτζή. Το "Μ' έχει πια κουράσει η ξενιτιά" του Μενέλαου Θεοφανίδη (που ήταν και ο συνθέτης του Φεστιβάλ στην Αθήνα) και το "Έλα πάμε στην Αθήνα" του Γιώργου Κορολόγου. Το τραγούδι του Κορολόγου θα το ερμήνευε λίγες μέρες αργότερα και στη ραδιοφωνική εκπομπή του Αχιλλέα Μαμάκη Το θέατρο στο μικρόφωνο. 

Αν και οι περισσότερες φωτογραφίες
που δημοσιεύτηκαν εκείνη την περίοδο
ήταν τα πορτρέτα της Αμερικής, διασώθηκε
σε πολύ κακή ποιότητα δυστυχώς
η παραπάνω φωτογραφία
από την πρώτη εμφάνιση της Ρένας
στο Σαμαρτζή.
Τα Νέα, 20-8-1951 

Την επομένη της πρεμιέρας της στο Σαμαρτζή η Ρένα Βλαχοπούλου άρχισε να εμφανίζεται και στο κοσμικό κέντρο Φαντασία. Αξίζει να αναφέρουμε ότι πριν ξεκινήσει η Ρένα τις εμφανίσεις της εκεί, τραγουδούσε η Ροζίτα Σεράνο, η οποία επρόκειτο σε λίγο καιρό να γίνει η παρτενέρ του Γιάννη Σπάρτακου. Έτσι, κατά κάποιον τρόπο, η τέως παρτενέρ του Σπάρτακου διαδέχτηκε τη μέλλουσα παρτενέρ του...

Έθνος, 18-8-1951

Κι έτσι, σιγά-σιγά, η Ρένα Βλαχοπούλου άρχισε να χτίζει και πάλι τη σχέση της με το ελληνικό κοινό--δίχως φυσικά να φαντάζεται πόσο έντονη θα γινόταν αυτή η σχέση σε λίγα χρόνια...

Σαν σήμερα το 1952: Να τι θα πει Αθήνα!

Στις 16 Αυγούστου 1952 η εφημερίδα Τα Νέα δημοσίευσε μια κριτική για την επιθεώρηση Να τι θα πει Αθήνα που παιζόταν στο τότε θερινό θέατρο Ακροπόλ από τις 9 Αυγούστου. Στην επιθεώρηση εμφανίζονταν τρεις τραγουδίστριες: η Ρένα Βλαχοπούλου, η Καίτη Μπελίντα και η Μάγια Μελάγια. 

Από την εφημερίδα Έθνος

Αλλά περισσότερες πληροφορίες για τον θίασο και την παράσταση νομίζω ότι θα μας δώσει το κείμενο της κριτικής των Νέων.

Το ΕΛΑΦΡΟ ΘΕΑΤΡΟ

"ΝΑ ΤΙ ΘΑ ΠΗ ΑΘΗΝΑ"

ΣΤΟ "ΑΚΡΟΠΟΛ"

Το θέατρον Ακροπόλ στάθηκε τυχερό με την νέα επιθεώρησή του. Το νέο έργο των κ.κ. Ασημακοπούλου, Σπυροπούλου, Παπαδούκα, χωρίς να είναι το καλύτερο της συμπαθούς συγγραφικής τριάδος, είναι αναντίρρητα μια επιθεώρηση με δροσιά, πνεύμα και άφθονα κωμικά ευρήματα. Κυρίως όμως αποτελεί μια προσπάθεια--μια προσπάθεια που επέτυχε--επανόδου στα παληά επιθεωρησιακά μοτίβα, σ' εκείνα που είχαν δώσει το ιδιαίτερο χρώμα στις Αθηναϊκές επιθεωρήσεις των προπολεμικών χρόνων και τις έκαμαν τόσο αγαπητές στο ευρύ κοινό. Στην προσπάθειά τους να συναγωνισθούν τον μεγάλο ανταγωνιστή τους, τον κινηματογράφο, οι Έλληνες θεατρικοί επιχειρηματίες κατέφυγαν στη μίμηση του Παρισινού θεάματος. Μια μίμηση που τις περισσότερες φορές ήταν κακότεχνη και που πάντα λόγω των τεραστίων εξόδων των σκηνογραφιών είχε τον αντίκτυπό της στην τιμή του εισιτηρίου. Έτσι φθάσαμε στο σημερινό εισιτήριο των 22.000 δραχμών που αν όχι τίποτε άλλο, εστέρησε την μεγάλη μάζα του κοινού από την δυνατότητα να πηγαίνη στα κεντρικά θέατρα και διέκοψε την επαφή τού κατεξοχήν λαϊκού θεάματος με τις λαϊκές τάξεις που άλλοτε αποτελούσαν τον μεγάλο ενισχυτή των ταμείων των επιθεωρησιακών θεάτρων (σημείωση του Rena Fan: το εισιτήριο στα συνοικιακά θέατρα κόστιζε γύρω στις 6.000 δραχμές).

Από το παραστράτημα αυτό θέλησαν να ξεφύγουν οι τρεις συγγραφείς ξαναδίνοντας μια επιθεώρηση που να έχη όλα τα προτερήματα της παληάς. Δηλαδή όλο το Ελληνικό χρώμα και πνεύμα. Το πέτυχαν αυτό ή όχι; Τα θερμά χειροκροτήματα των θεατών της πρεμιέρας που συνεχίζονται και στις κατοπινές παραστάσεις μαρτυρούν πως η προσπάθεια απέδωσε καρπούς. Πραγματικά, η νέα επιθεώρηση "Να τι θα πη Αθήνα" ανεβασμένη με πλούτο σκηνογραφιών και με την προσοχή που οι θεατρικές επιχειρήσεις  του κ. Βασ. Μπουρνέλλη εσυνήθισαν πάντοτε το αθηναϊκό κοινόν, προσφέρει τρεις εξαιρετικά ευχάριστες ώρες και προβλέπεται ότι θα κρατήση για αρκετό καιρό το πρόγραμμα του θεάτρου της οδού Ιπποκράτους.

Αλλά οι τρεις συγγραφείς ηυτύχησαν να δουν το έργο να παίζεται από ένα θίασο στον οποίο μετέχουν αριστείς του μουσικού μας θεάτρου. Η μοναδική κ. Καίτη Ντιριντάουα, η εξαιρετική κ. Ρένα Ντορ, η τόσον λαμπρά εξελισσομένη κ. Ρένα Βλαχοπούλου, η πάντοτε άψογη κ. Καίτη Μπελίντα, οι εκλεκτές καλλιτέχνιδες κυρίες Μπέμπα Δόξα, Σπ. Βρανά και Μάγια Μελάγια, οι κ.κ. Βασίλης Αυλωνίτης, Κούλης Στολίγκας, Γιώργος Γαβριηλίδης--τρεις κορυφαίοι του μουσικού θεάτρου--με τους κ.κ. Ν. Βασταρδή, Ν. Ρίζο και Λάκη Σκέλα έδωσαν όλο τον ενθουσιασμό των και όλη την τέχνη των για να ολοκληρωθή το ωραίο θέαμα του "Ακροπόλ". Κοντά σ' αυτούς αξίζει να αναφερθούν για την αξιοπρόσεκτη συμβολή τους οι κυρίες Ντόλυ Φλύσκο, Νανά Γκάτση, Ρένα Γαλάνη, Άννυ Μπωλ και οι κ.κ. Αθ. Κεδράκας, Ράλλης Αγγελίδης και Μάκης Λειβαδάς. 

Εις την επιτυχίαν της νέας επιθεωρήσεως εκτός από την αναμφισβήτητη σκηνοθετική συμβολή του κ. Απ. Γαβριηλίδη συνέβαλαν κατά πολύ και οι ωραιότατες αληθινά χορευτικές συνθέσεις της κ. Έλλης Ζουρούδη που τις απέδωσε τόσο χαριτωμένα η πρώτη χορεύτρια του θεάτρου δις Αλέκα Νικολαΐδου, του μπαλέτου της Σχολής Ζουρούδη. Η μουσική του κ. Γ. Μουζάκη εξαιρετικά καλή.

Ι.ΜΑΝΩΛ.

Τα Νέα, 16-8-1952 

Το θέατρο Ακροπόλ είχε ανεβάσει ως πρώτο έργο του καλοκαιριού εκείνου την επίσης επιτυχημένη επιθεώρηση Βασίλισσα της νύχτας (και πάλι με κείμενα της "συμπαθούς τριάδας" και μουσική Γ. Μουζάκη), σκηνικά του Μάριου Αγγελόπουλου και σκηνοθεσία του Τάκη Μουζενίδη. 

Από την εφημερίδα Έθνος (7-6-1952)

Στο Να τι θα πει Αθήνα, εκτός από τον σκηνοθέτη άλλαξε και ο σκηνογράφος: ο Στέλιος Δόξας φιλοτέχνησε τις σκηνογραφίες που μάλλον ήταν λιγότερο πολυτελείς από το προηγούμενο έργο, ή τουλάχιστον δεν κατάφερναν να επισκιάσουν τα κείμενα της νέας επιθεώρησης: γιατί ο στόχος των συντελεστών ήταν να παρουσιάσουν μια επιθεώρηση που θα γοητεύει με το σατιρικό πνεύμα της και όχι με τον σκηνικό της πλούτο. Στο Να τι θα πει Αθήνα εμφανίστηκε επιπλέον η Καίτη Ντιριντάουα, διαλεχτή πρωταγωνίστρια του μουσικού θεάτρου που αποχώρησε νωρίς από τις θεατρικές σκηνές.

Η Ντιριντάουα με τον κομπέρ Νίκο Βασταρδή
σ' ένα νούμερο που σατίριζε τη μόδα των καλλιστείων.
Από την εφημερίδα Έθνος (13-9-1952)

Όσο για την "τόσον λαμπρά εξελισσομένη" Ρένα Βλαχοπούλου, είχε αρκετές εμφανίσεις στο έργο αυτό. Λίγο μετά την έναρξη, εμφανιζόταν σε ένα ντουέτο με την Καίτη Μπελίντα που είχε τίτλο "Βουνό και Ακρογυάλι". Έχει διασωθεί μέρος των στίχων του και μια καθόλου καθαρή φωτογραφία που ωστόσο σας την παρουσιάζω για να πάρουμε μια ιδέα από το έργο.

--Του βουνού την ομορφιά,
δεν έχει άλλη ζωγραφιά.
--Και δεν έχει χώρα άλλη
της Ελλάδος τ' ακρογιάλι.
--Στα χωριά του τις βραδιές
βλέπεις κεντητές ποδιές.
--Ακροθαλασσιές με χάρη
και βαρκούλες άσπροι γλάροι.
--Έχουν και τα δυο δροσιά,
ράχη κι ακροθαλασσιά.
--Το βουνό με βλαχοπούλες,
το νησί με ψαροπούλες.

Μπελίντα-Βλαχοπούλου στο ντουέτο
"Βουνό κι ακρογυάλι"
Από την εφημερίδα Έθνος (23-8-1952)

Στη συνέχεια, στη μέση της πρώτης πράξης οι τρεις τραγουδίστριες του θιάσου Βλαχοπούλου-Μπελίντα-Μελάγια παρουσίαζαν την τριφωνία "Τσάι-καφές-ζάχαρη" (πολύ θα ήθελα να διάβαζα τους στίχους της, αλλά...). Και αμέσως πριν το φινάλε, Βλαχοπούλου και Μπελίντα τραγουδούσαν το "Σ' αγαπώ τόσο πολύ", περίφημο τραγούδι που ερμήνεσε η Μάγια Μελάγια σε δίσκους. Η ίδια η Μελάγια τραγουδούσε αμέσως μετά το αρχοντορεμπέτικο "Της γυναίκας η καρδιά" (υπάρχουν μαρτυρίες ότι οι άλλες δυο τραγουδίστριες δεν αποχωρούσαν από τη σκηνή και τη συνόδευαν στο ρεφραίν, αλλά αυτό δεν είναι σίγουρο ότι συνέβαινε...).

Το εξώφυλλο της παρτιτούρας
την πολύτιμη συλλογή του ΕΛΙΑ

Μπελίντα-Βλαχοπούλου
στο Να τι θα πει Αθήνα
Από Τα Νέα (28-8-1952) 

 

Η Ρένα Βλαχοπούλου είχε μια εμφάνιση και στο φινάλε του έργου, το οποίο παρουσίαζε εκσυγχρονισμένους όλους τους τύπους της παλιάς αθηναϊκής επιθεώρησης (όπως διαβάζω στην κριτική του Έθνους): τον Νιόνιο και τη Μαντίνα των Παναθηναίων, την Τσιγγάνα του Πανοράματος, το Ευζωνάκι των Πολεμικών Παναθηναίων και άλλες παραδοσιακές επιθεωρησιακές μορφές. Παρόλο που ο Γιάννης Χριστόπουλος, στη σελίδα του "Μουσικό θέατρο" στο Facebook, παρουσίασε την παρακάτω φωτογραφία ως προερχόμενη από τη Βασίλισσα της Νύχτας, κάποια από τα κοστούμια που βλέπω μοιάζουν να ανταποκρίνονται στην περιγραφή του φινάλε του Να τι θα πει Αθήνα (άλλωστε σύμφωνα με την περιγραφή της παραπάνω φωτογραφίας από τη Βασίλισσα της Νύχτας, εκείνο το φινάλε εκτιλυσσόταν σε ένα καράβι, το οποίο αποτυπώνεται και στο σκηνικό). Σε πρώτο πλάνο η πρωταγωνίστρια Καίτη Ντιριντάουα. Η Ρένα Βλαχοπούλου διακρίνεται δεξιά του Εύζωνα. Δυστυχώς δεν μπορώ να καταλάβω ποιαν υποδύεται. Κάθε πρόταση/γνώμη δεκτή!

Φωτογραφία από τη σελίδα Μουσικό Θέατρο 
του Γιάννη Χριστόπουλου

Το Να τι θα πει Αθήνα παίχτηκε επίσης για δύο μήνες, μέχρι τις αρχές του Οκτώβρη του 1952. Ήταν από ό,τι φαίνεται ένα από τα καλά δείγματα του τι θα πει "επιθεώρηση" που κοιτούσε με σεβασμό στο παρελθόν και σατίριζε με κέφι το παρόν. Κρίμα που η επιθεώρηση σήμερα έχει μόνο παρελθόν και καθόλου παρόν...

Σαν σήμερα το 1995: Πρόσωπα της ελληνικής showbiz

Στις 15 Αυγούστου 1995 αν αγοράζατε το εκατοστό τεύχος του περιοδικού Κλικ που κυκλοφόρησε εκείνο τον μήνα, θα διαβάζατε ένα εκτενές αφιέρωμα στους Έλληνες και τις Ελληνίδες star. Μέσα από κείμενα για την ελληνική showbiz, συνεντεύξεις, αναδρομές στο παρελθόν και κριτικά κείμενα για το παρόν, το δημοσιογραφικό επιτελείο του περιοδικού παρουσίασε πρόσωπα και όψεις του φαινομένου των star. Στις κεντρικές σελίδες του τεύχους  υπήρχε το "Portfolio" με τίτλο "Το πρόσωπο της Ελληνικής Showbiz" και παρουσίαζε φωτογραφικά πορτρέτα παλιότερων και νεότερων αστέρων από τον χώρο του θεάτρου, του σινεμά, του τραγουδιού και της τηλεόρασης. 

Το αφιέρωμα επιμελήθηκαν η Σοφία Κιντή και η Αθηνά Αϊδίνη. Οι φωτογράφοι που συνεργάστηκαν για τη δουλειά αυτή ήταν οι Τάκης Διαμαντόπουλος, Bill Georgoussis, Jonathan Glynn Smith, Γιώργος Καλφαμανώλης, Vishy Mogan και Ντίνος Διαμαντόπουλος. Τις φωτογραφίες συνόδευαν κείμενα που έγραψαν η Σοφία Κιντή και ο Γιώργος Πανόπουλος καθώς και μια δήλωση της/του κάθε σταρ. 

Ανάμεσα στις/στους σταρ που φιλοξενήθηκαν στις σελίδες αυτού του "Portfolio" ήταν και η Ρένα Βλαχοπούλου. Ο Γιώργος Καλφαμανώλης τη φωτογράφισε στην κουζίνα του σπιτιού της, στην οδό Υψηλάντου, στη Βούλα. Φορώντας μια τουαλέτα του Μιχάλη Ασλάνη, η Ρένα στάθηκε μπροστά από τον πάγκο της, όπου μπορούμε να δούμε συσκευές, σκεύη, φλιτζάνια που χρησιμοποιούσε καθημερινά--και βέβαια το τασάκι με το τσιγάρο της. Είναι εξαιρετικές αυτές οι φωτογραφίες, καθώς απαθανατίζουν τις θαυμάσιες αντιθέσεις που χαρακτήριζαν τη Ρένα, η οποία ήταν ακριβώς αυτό: μια λαμπερή σταρ και ταυτόχρονα μια καθημερινή γυναίκα που το βασίλειό της είναι τόσο η δουλειά της όσο και το σπιτικό της. 

Δεν ήταν τυχαίο το ότι ο τίτλος του κειμένου που συνόδευε τις φωτογραφίες της Ρένας Βλαχοπούλου ήταν "Queen Mother". Το κείμενο ήταν το εξής:

Ένα ταλέντο Βεζούβιος με εκρήξεις γέλιου. Στην περίπτωσή της ο όρος "one woman show" μας φαίνεται ελάχιστος για τη Γυναίκα Υπερθέαμα. Το Φαινόμενο Ρένα διασχίζει τις δεκαετίες αναλλοίωτο. Είναι από τους συγγενείς μας που ευχόμαστε ο Θεός να τους έχει καλά, για να βρίσκεται πάντα δίπλα μας σαν πληθωρική Tinkerbell, με το μαγικό άγγιγμα κεφιού, αισιοδοξίας γέλιου.

Ενώ στη δήλωσή της η Ρένα Βλαχοπούλου συνόψιζε τα συναισθήματα που είχε την εποχή εκείνη:

"Έζησα 52 χρόνια στο θέατρο και θέλω την ησυχία μου πλέον. Έβλεπα πριν μια ρεκλάμα από ελληνικά νησιά και θα 'θελα να 'μουν εκεί."

 (Είχε βέβαια ζήσει 54 χρόνια στο θέατρο, αλλά... λεπτομέρειες!)

Αργότερα, ο Γιώργος Καλφαμανώλης συμπεριέλαβε άλλη μια φωτογραφία από εκείνη τη φωτογράφιση στο λεύκωμα που εξέδωσε το 2002 με τίτλο Πορτραίτα (εκδόσεις Καστανιώτης), η οποία υπήρχε και στην παλιότερη ιστοσελίδα που διατηρούσε ο φωτογράφος (η τωρινή του ιστοσελίδα περιλαμβάνει την πρόσφατη δουλειά του και μπορείτε να τη δείτε εδώ).

Φωτογραφία από την παλιότερη ιστοσελίδα
του Γιώργου Καλφαμανώλη

Πολύς κόσμος παρέλασε από εκείνο το αφιέρωμα. Σταχυολόγησα κάποιες φωτογραφίες αγαπημένων μου προσώπων (τις αναπαράγω με ερασιτεχνικό τρόπο φυσικά, αλλά σκέφτηκα ότι αυτό που έχει σημασία είναι να σας δώσω μια ιδέα από την ατμόσφαιρα εκείνου του εορταστικού τεύχους).

Για τον Ντίνο Ηλιόπουλο οι επιμελητές έγραψαν:

Ο πιο elegant, τρυφερός και brillante κωμικός μας με class. Είμαστε ευτυχισμένοι που τον έοχυμε τόσα χρόνια κοντά μας, αν και μερικές φορές σκεφτόμαστε μήπως αυτή η αγάπη μας τον εμπόδισε να ανοίξει τα φτερά του στο Χόλυγουντ που στο πρόσωπό του θα έβρισκε έναν έτοιμο λαμπερό σταρ. Η συνάντησή μας μαζί του υπήρξε η πιο συγκινητική στιγμή που μας επιφύλαξε αυτό το φωτογραφικό αφιέρωμα. Δέχτηκε να φωτογραφηθεί παρά τις αρχικές του επιφυλάξεις ότι "είναι μεγάλος και τι δουλειά έχει αυτός σ' ένα νεανικό περιοδικό". "Κύριε Ηλιόπουλε, σας αγαπάμε, σας θαυμάζουμε, θα μας τιμήσετε". "Φεύγω για το εξοχικό μου, θα το σκεφτώ και θα σας τηλεφωνήσω Κυριακή στις 2.00". Κυριακή στις 2.00 ακριβώς τηλεφώνησε. Με τη δήλωσή του επέμεινε να μας ευχαριστήσει. Τιμή μας.

Και η δήλωση του Ντίνου Ηλιόπουλου: 

"Αν είχα μάθει εγκαίρως ότι κάποτε θα έβγαινε το ΚΛΙΚ, θα είχα φροντίσει να μείνω νέος".

Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης

Για τον "καλό μας άνθρωπο" Θανάση Βέγγο οι επιμελητές έγραψαν:  

Το τρυφερό alter-ego όλων των Ελλήνων. Η αστεία πλευρά της ελληνικής ψυχής που εμπεριέχει το τραγικό. Το συγκινημένο του πρόσωπο στο ντεμπούτο του στην Επίδαυρο ήταν η αντανάκλαση του κύματος αγάπης που του στέλνουμε τόσα χρόνια θεατές του, και η λαοθάλασσα στις κερκίδες μιας υπόκλισή μας μπροστά σ' έναν από τους τελευταίους των ιερών τεράτων.

 Και η δήλωση του Θανάση Βέγγου:

"Δεν κάθομαι ποτέ ακίνητος εγώ, δεν αντέχω να ποζάρω".

Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης

Τέλος, για τις "εντιμότατες φίλες μας" Άννα Παναγιωτοπούλου και Δήμητρα Παπαδοπούλου οι επιμελητές σημείωσαν: 

Γλωσσοκοπάνες και ανασφαλείς, νευρωτικές και βαρεμένες, με τσαγανό και απόλυτες, πληθωρικές και εκρηκτικές, γυναίκες με μυαλό και ταμπεραμέντο, οι δύο αυτές κυρίες παίζουν, γράφουν, ερμηνεύουν το ροκ του παρόντος μας.

Και οι δηλώσεις τους:

"Η μαμά μου, όταν με πρωτοείδε στο θέατρο, είπε: 'Εγώ της το 'λεγα να μη γίνει ηθοποιός'. Το λέει ακόμα" (Άννα Παναγιωτοπούλου).

"Άλλ' αντ' άλλα, της Παρασκευής το γάλα" (Δήμητρα Παπαδοπούλου). 

Φωτογραφία: Bill Georgoussis

Το ροκ του παρελθόντος και του παρόντος εν έτει 1995. Παντοτινό ροκ τελικά...

Σαν σήμερα το 1940: Στον κινηματογράφο Αθηνά...

Σαν σήμερα τέτοια ώρα, δηλαδή στις 14 Αυγούστου 1940, στις 10.30μμ, αν βρισκόσασταν στον θερινό κινηματογράφο Αθηνά, στην οδό Πατησίων 122, θα μπορούσατε να απολαύσετε ένα μικτό θέαμα: μια ρομαντική κωμωδία με τίτλο Στο κατώφλι της ζωής, στην οποία πρωταγωνιστούσαν η Ann Shirley και ο Ralph Bellamy, κι ένα σύντομο πρόγραμμα βαριετέ με τέσσερις ατραξιόν που συνόδευε η ορχήστρα της Media Luz: το παιδί-θαύμα Νινή Ζαχά, το ακροβατικό νούμερο Ντούo Σούλις, τον ακροβάτη Μοσχόπουλο και "το νέο αστέρι του τραγουδιού Ρένα Βλαχοπούλου"!

Έθνος, 14-8-1940

Είναι εντυπωσιακό το ότι το πρόγραμμα άρχιζε τέτοια ώρα. Φαίνεται πως το τελευταίο ειρηνικό καλοκαίρι η Αθήνα γλεντά ως αργά... Επιπλέον, ας μην ξεχνάμε ότι κάποιες από τις ατραξιόν εμφανίζονταν και στην Όαση και ίσως έπρεπε να τελειώσουν το πρόγραμμά τους εκεί πρώτα...

Girls' School ή, στα καθ' ημάς,
Στο κατώφλι της ζωής
Παραγωγή του 1938, κι ας γράφει
η διαφήμιση του κινηματογράφου Αθηνά
πως πρόκειται για ταινία "εφετεινής παραγωγής".
Από την ιστοσελίδα www.imdb.com

Ο κινηματογράφος Αθηνά, διαβάζω στο βιβλίο του Μ. Γαϊτάνου Οι κινηματογράφοι που αγαπήσαμε, μετατράπηκε σε χειμερινό το 1960 και το 2001, ακολουθώντας τη μοίρα πολλών σινεμά της Αθήνας, έκλεισε...

Από το ιστολόγιο https://paliasinema.wordpress.com 

Το νέο αστέρι του τραγουδιού είχε ξεκινήσει τις εμφανίσεις του στον κινηματογράφο Αθηνά, μόλις δυο μέρες πριν, στις 12 Αυγούστου 1940. Και συνέχισε να ψυχαγωγεί το κοινό της Ελλάδας για περισσότερο από μισό αιώνα...

Σαν σήμερα το 1941: Άφθονο γέλιο (;)

Στις 13 Αυγούστου 1941 η Ρένα Βλαχοπούλου ξεκίνησε τις εμφανίσεις της στην επιθεώρηση Άφθονο γέλιο στο θέατρο Μακέδο. 

Βραδυνή, 13-8-1941

Οι λιγοστές πηγές που έχουμε για την εποχή εκείνη δείχνουν ότι δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο ξεκίνημα. Όπως παρατήρησε πρώτος ο Αντρέας Μοντέζ στο βιβλίο του Σοφία Βέμπο: Η γυναίκα θρύλος (εκδόσεις Ευσταθιάδης, 2007), η Βλαχοπούλου που ήδη εμφανιζόταν στα Πεύκα και την Όαση (είχε ξεκινήσει ήδη η ανάγκη των καλλιτεχνών να ντουμπλάρουν, και η Βέμπο άλλωστε εμφανιζόταν τόσο στο Μοντιάλ όσο και στο βαριετέ Αθήναιον...) εκλήθη να αντικαταστήσει την Τραγουδίστρια της Νίκης επειδή μάλλον οι αρχές Κατοχής τής απαγόρεψαν να εμφανίζεται στη σκηνή. Οι Ιταλοί στους οποίους οι Γερμανοί παρέδωσαν τη διοίκηση της πρωτεύουσας δεν μπορούσαν να της συγχωρήσουν το γεγονός ότι τους σατίριζε με τα τραγούδια της στη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου, οπότε αποφάσισαν, εκτός από την απόσυρση των σχετικών δίσκων την οποία ζήτησαν μέσω σχετικών ανακοινώσεων στον Τύπο, να σιγήσουν και τη βασικότερη φωνή αυτού του ρεπερτορίου.

Σίγουρα βαρύ το φορτίο της αντικατάστασης για τη νεαρή τραγουδίστρια και, υποθέτω, ανάμικτα και τα συναισθήματά της. Η Ρένα Βλαχοπούλου έτρεφε μεγάλη εκτίμηση για τη Βέμπο--εκείνη, μαζί με την ηθοποιό Λίτσα Λαζαρίδου, της είχε ράψει την πρώτη τουαλέτα που φόρεσε στο θέατρο Μοντιάλ λίγους μήνες πριν. Και τώρα ο Τραϊφόρος και ο Μακέδος την καλούσαν να αντικαταστήσει την ευεργέτιδά της. 

Από το λεύκωμα του Λ. Λιάβα
Το ελληνικό τραγούδι: από το 1821
έως τη δεκαετία του 1950
(εκδ. Εμπορικής Τράπεζας, 2009)

Δεν ξέρω δυστυχώς ποια τραγούδια ερμήνευσε στη σκηνή του Μακέδο η Ρένα. Τόσο εκείνη όσο και η Βέμπο είχαν ήδη τραγουδήσει τον Ιούλιο στίχους που μιλούσαν για την πολυπόθητη ειρήνη ("Το τραγούδι της Ειρήνης" στα Πεύκα η Βλαχοπούλου, "Θα τελειώσει ο πόλεμος" στο Αθήναιον η Βέμπο). Πάντως, όπως έγραψε μια κριτική της εποχής η απουσία της Βέμπο από τη σκηνή του Μακέδο ήταν αισθητή... Και βέβαια, όταν αργότερα της επιτράπηκε να ξανατραγουδήσει, στη σκηνή του θεάτρου Μοντιάλ, η υποδοχή του κοινού ήταν αποθεωτική...

Από τη συλλογή ελληνικών τραγουδιών
της βιβλιοθήκης Λίλιαν Βουδούρη
του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών

Σαν σήμερα το 1945: Ψύξη του λάρυγγος!

Στις 12 Αυγούστου 1945 η Ρένα Βλαχοπούλου δεν εμφανίστηκε στην επιθεώρηση του Ακροπόλ Ελεύθερες νύχτες γιατί, όπως μας ενημέρωσε την επόμενη μέρα η Βραδυνή, "έπαθε ψύξιν του λάρυγγος" και, συμπλήρωσε το Έθνος, "διετάχθη από τον θεράποντα ιατρόν της να παύση διά μερικάς ημέρας και να ομιλή ακόμη"!

Φωτογραφία από το πρόγραμμα του Ακροπόλ
καλοκαίρι του 1945

Το καλοκαίρι εκείνο, το πρώτο που το Ακροπόλ λειτούργησε ως μουσικό θέατρο υπό τη διεύθυνση του Βασίλη Μπουρνέλλη, η Ρένα Βλαχοπούλου ήταν η ρομαντζιέρα του θιάσου τόσο στο πρώτο έργο, το ιστορικό Μπλε και άσπρο όσο και στο δεύτερο, τις Ελεύθερες νύχτες που παρουσίασε η "Εταιρεία Μουσικού Θεάτρου Μαυρέα-Αυλωνίτη", με θιασάρχη τον Μάνο Φιλιππίδη και πρωταγωνίστριες τη Ρένα Ντορ, την Μπέμπα Δόξα, την Κορνηλία Βλαχοπούλου και τη Νανά Σκιαδά (η οποία επίσης αρρώστησε εκείνο το καλοκαίρι και αναγάστηκε να λείψει για λίγο από τις παραστάσεις του θεάτρου). 

Από την εφημερίδα Έθνος

Προς στιγμή οι θιασάρχες και ο επιχειρηματίας σκέφτηκαν να προσλάβουν τη Λέλα Σκορδούλη για να να αντικαταστήσει τη Ρένα Βλαχοπούλου. Τελικά όμως προσέλαβαν την τραγουδίστρια Καίτη Παρίτση, η οποία αρχικά έγινε γνωστή ντουμπλάροντας στα τραγούδια της ταινίας Χειροκροτήματα τη Ζινέτ Λακάζ και η οποία παρουσίασε "τον τελευταίον καιρόν μεγάλην εξέλιξιν και ήρεσε πάρα πολύ εις τον 'Κήπον του Μουσείου'". 

Η Καίτη Παρίτση σε εξώφυλλο του 1951

Η Καίτη Παρίτση λοιπόν τραγουδούσε τις ρομάντζες του Ιωσήφ Ριτσιάρδη, ενώ στις άλλες δυο εμφανίσεις της Ρένας (στη χορευτική σκηνή "Ανατολή" και μια τριφωνία) την αντικατέστησε η Κίττυ Άλμα (ήδη μέλος του θιάσου).

Φωτογραφία από το πρόγραμμα του Ακροπόλ 
καλοκαίρι 1945

Η Ρένα Βλαχοπούλου έμεινε μακριά από τη σκηνή για ένα δεκαήμερο. Επέστρεψε στις 22 Αυγούστου, "παρά την απαγόρευσιν των ιατρών της", έγραψε η Βραδυνή. Αλλά η Καίτη Παρίτση δεν έφυγε από τον θίασο του Ακροπόλ. Υπέγραψε κι εκείνη συμβόλαιο με τον θίασο ως το τέλος του Σεπτέμβρη και εμφανιζόταν ως δεύτερη ρομαντζιέρα στη δεύτερη πράξη του έργου.

Το εξώφυλλο της παρτιτούρας ενός από τα τραγούδια
που ερμήνευε η Ρένα στις Ελεύθερες νύχτες

Κι όλα αυτά το πρώτο ελεύθερο καλοκαίρι της μεταπολεμικής Αθήνας, που η θερμοκρασία στην Αθήνα είχε ξεπεράσει τους 40 βαθμούς, ενώ το πολιτικό θερμόμετρο ανέβαινε ακόμα περισσότερο...