Σαν σήμερα το 1943: Μελωδίες του 1943

Στις 13 Φεβρουαρίου 1943 η Καθημερινή δημοσίευσε μια κριτική για την επιθεώρηση Μελωδίες του 1943 της οποίας η πρεμιέρα είχε δοθεί το προηγούμενο βράδυ 12 Φεβρουαρίου. Εκείνη την περίοδο η Καθημερινή δεν δημοσίευε συχνά κριτικές για το μουσικό θέατρο, οπότε ας δούμε τι έγραψε για τη συγκεκριμένη παράσταση στην οποία εμφανιζόταν η "Βασίλισσα της Τζαζ" Ρένα Βλαχοπούλου.

ΘΕΑΤΡΟΝ ΠΑΝΘΕΟΝ

ΜΕΛΩΔΙΕΣ ΤΟΥ 1943

Επιθεώρησις ΓΙΑΝΝΑΚΟ-

ΠΟΥΛΟΥ-ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ

Εκλεκτόν θεατρόφιλον κοινόν παρηκολούθησε χθες την νέαν εμφάνισιν του καλλιτεχνικού συγκροτήματος του "Πανθέου". Ανεβιβάσθη η με εξαιρετικόν ενδιαφέρον αναμενομένη επιθεώρησις "Μελωδίες του 1943" των κ.κ. Γιαννακοπούλου-Σακελλαρίου. Πρόκειται περί ενός κομψού θεάματος, το οποίον διαμοιράζεται εις τα σκηνάς, τας χορευτικάς επιδείξεις και την εμφάνισιν της ρυθμικής ορχήστρας Φράγκο (sic). Εις την επιτυχήν εμφάνισιν της επιθεωρήσεως συμβάλλουν τα σκηνικά, τα μπαλλέτα του κ. Μπαρκουλιέρο, τα οποία είναι από τα ωραιότατα που έως τώρα επεδείχθησαν εις το μουσικόν θέατρον, η κ. Ρένα Βλαχοπούλου με το τραγούδι της και ιδιαιτέρως η εκτέλεσις των εκλεκτών καλλιτεχνών Μ. Κρεββατά, Μ. Νέζερ, Μάνου Φιλιππίδη, Ι. Στυλλιανοπούλου και Κ. Δούκα, οι οποίοι είχον και από μίαν επιτυχή δημιουργίαν. Το ίδιον δεν δύναται να λεχθή διά τας σκηνάς της επιθεωρήσεως, αι οποία δεν ήσαν ανάλογες της δυναμικότητος των συγγραφέων. Η εκτέλεσις όμως αυτών υπήρξεν εξαιρετική, αφού οι ηθοποιοί ενεφάνισαν επιτυχέστατα διαφόρους τύπους. Η κ. Μαρ Κρεββατά στο "πρώτο ραβασάκι" έπαιξε και ετραγούδησε πολύ καλά. Η κ. Νέζερ εχειροκροτήθη ενθουσιωδώς. Ο κ. Μάνος Φιλιππίδης και ο κ. Ι. Στυλιανόπουλος εδημιούργησαν δύο καλούς τύπους εις το κωμικό σκετς "τα βαφτήσια". Ο κ. Δούκας όπως πάντοτε έπαιξε καλά. Η "Κανταδούλα" με εκτελεστάς τους κ.κ. Φιλιππίδην, Στυλιανόπουλον, Κονταρίνην ήρεσε και εχειροκροτήθη.

Ιδιαιτέραν εντύπωσιν έκαμε η εμφάνισις της ορχήστρας Φράγκο, η οποία κατ' επανάληψιν εχειροκροτήθη ενθουσιωδώς. Η εκτέλεσις της τριφωνίας ωραιοτάτη.

Ο ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ

Αυτή η τελευταία πρόταση είναι ένας πολύ συχνός μπελάς στις κριτικές των επιθεωρησιακών θεαμάτων της περιόδου εκείνης, αφού οι κριτικοί αντί να γράψουν τον τίτλο μιας σκηνής, περιορίζονται στο να την... περιγράψουν: για παράδειγμα έγραφαν η "τριφωνία", το "σκετς", το "φινάλε" καθώς συνήθως υπήρχαν μία τριφωνία, ένα σκετς και ένα φινάλε σε κάθε έργο, οπότε αν δεν έχει σωθεί το πρόγραμμα της παράστασης ή κάποιο άλλο εκτενές ρεπορτάζ από την παράσταση, δεν έχουμε καμιά ελπίδα να εντοπίσουμε τον τίτλο ή το θέμα των σκηνών...

Βραδυνή, 11-2-1943

Ευτυχώς σε αυτή την περίπτωση έχει διασωθεί το πρόγραμμα της παράστασης στο ΕΛΙΑ, και σε αυτό διαβάζουμε ότι η τριφωνία είχε τίτλο "Τα βιοπαλαιστάκια" και εκτελούνταν από την απαράμιλλη Μαρίκα Νέζερ, τον Κώστα Δούκα και τον Ιωάννη Στυλιανόπουλο. Επίσης διαβάζουμε ότι "Τα βαφτήσια" (sic) δεν είναι κωμικό σκετς αλλά το φινάλε της παράστασης. Ακόμα διαβάζουμε ότι τα σκηνικά είναι του κ. Δημητρίου, ενώ παραδόξως δεν διαβάζουμε τίποτα για την εμφάνιση της Πάολας: το όνομά της αναφέρεται στην πρώτη σελίδα (όπως και στις διαφημίσεις): φαίνεται όμως πως έχει αρχίσει να παραγκωνίζεται στους θιάσους, καθώς δεν ανήκει πια στη θιασαρχική φίρμα και το όνομά της βρίσκεται, πρώτο βέβαια αλλά, μετά τον τίτλο του έργου.

 

Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε ότι ανεξάρτητα από την καλλιτεχνική της αξία, που δεν αποκλείεται να ήταν όντως μεγάλη, τονίζεται ιδιαίτερα η συμβολή της ιταλικής ορχήστρας τζαζ Φράνκο (όπως την έγραφαν όλες οι διαφημίσεις αλλά και τα ρεπορτάζ άλλων εντύπων), αφού την Αθήνα τη διοικούν οι ιταλικές δυνάμεις. Η ορχήστρα είχε δική της ξεχωριστή εμφάνιση στο τρίτο μέρος της επιθεώρησης (ενώ οι επιθεωρήσεις αποτελούνταν πάντα από δύο μέρη εκείνη την εποχή), ενώ στα πρώτα δύο μέρη έπαιζε φυσικά η ορχήστρα του Γιάννη Σπάρτακου με σολίστ στο ακορντεόν τον Μιχάλη Σουγιούλ, ο οποίος υπέγραφε και τη μουσική υπόκρουση του έργου... 

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1991: "Μην αγοράζετε, θα σκουληκιάσουνε!"

Στις 12 Φεβρουαρίου 1991, μέσα στη γενικότερη κατήφεια που προκαλούσε ο Πόλεμος του Κόλπου, ο Οικογενειακός Θησαυρός δημοσίευσε μια χαριτωμένη σχετική θεατρική είδηση: την έκκληση της Ρένας Βλαχοπούλου στις/στους θεατές του θεάτρου Ακροπόλ να μην αδειάζουν πανικόβλητες/-οι τα ράφια των σούπερ μάρκετ!

Η Ρένα Βλαχοπούλου στην αποθέωση της επιθεώρησης
Ούτε Ψηλός στον κόρφο μας στο θέατρο Ακροπόλ (1990-91)
Φωτογραφία από το αρχείο του Χρήστου Μαραμένου

Η "Επιχείρηση Καταιγίδα της Ερήμου" είχε ξεκινήσει στις 17 Ιανουαρίου 1991. Έκτακτα δελτία ειδήσεων, "τακτική έκτακτη" ενημέρωση τα βράδια (ο ΑΝΤ1, θυμάμαι, είχε καθιερώσει τέτοια δίλεπτα ή τρίλεπτα δελτία ειδήσεων στις 10μμ, διακόπτοντας άγαρμπα τις σαββατιάτικες ελληνικές ταινίες που τότε, ακόμα, "γράφαμε" στο βίντεο...) και αεροπορικές επιδρομές με πυραύλους "σκουντ" και "πάτριοτ" σε ζωντανή σύνδεση.

Ο πόλεμος είχε φυσικά αντίκτυπο και στην κίνηση των θεάτρων. Είναι ενδεικτικό ότι ενώ το Ακροπόλ, στο οποίο παρουσιαζόταν η επιθεώρηση Ούτε Ψηλός στον κόρφο μας, ήταν γεμάτο τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο (κάποιες μέρες οι εισπράξεις του ξεπερνούσαν το ένα εκατομμύριο δραχμές), στις 17 Ιανουαρίου, την πρώτη μέρα των επιδρομών των συμμαχικών δυνάμεων στο Ιράκ, είχε μόνο 70 θεατές, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Οικογενειακού Θησαυρού, και την επόμενη μέρα πέντε-έξι θεατές παραπάνω. Θεωρητικά βέβαια η κατάσταση στο Ακροπόλ ήταν καλύτερη από ό,τι σε άλλα θέατρα--πχ. το Περοκέ κάποιες μέρες ακύρωσε την παράστασή του. 

Και όπως συμβαίνει συχνά, είχαμε εικόνες πανικού στα σούπερ-μάρκετ, όπου ανήσυχος ο κόσμος έσπευδε να προμηθευτεί κούτες με... γάλα Νουνού και χαρτιά υγείας, καθώς φοβόταν ότι θα υπάρξει έλλειψη αγαθών στην αγορά. Και τότε, σύμφωνα πάντα με τον... καλά ενημερωμένο Οικογενειακό Θησαυρό (και τη στήλη "Πανόραμα"), η Ρένα Βλαχοπούλου αποφάσισε να στείλει το... κοινωνικό της μύνυμα: 

Ρένα Βλαχοπούλου:

ΜΗΝ ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ

ΘΑ... ΣΚΟΥΛΗΚΙΑΣΟΥΝΕ!

Το δικό της αντικαταναλωτικό στίγμα δίνει η Ρένα Βλαχοπούλου αυτές τις μέρες, στη σκηνή του Ακροπόλ.

Ως γνωστόν μόλις άρχισε ο πόλεμος στον Περσικό, άρχισαν και οι... επιδρομές των νεοελλήνων στο σούπερ-μάρκετ με στόχο γάλατα, ζυμαρικά μέχρι και... ουίσκι!

Η Βλαχοπούλου λοιπόν παίρνει θέση μπροστά σ' αυτήν την κατάσταση και στο φινάλε της επιθεώρησης "Ούτε ψηλός στον κόρφο μας" φωνάζει στο κοινό:

"Και μην τρέχετε να ψωνίζετε πολλά πράγματα γιατί θα... σκουληκιάσουνε και θα τα πετάξετε στο τέλος".

Αποτέλεσμα: Το κοινό χειροκροτεί τη Ρένα.

Συμπέρασμα: Μια Βλαχοπούλου μας χρειάζεται! Μπας και απαλλαγούμε από το υπερκαταναλωτικό σύνδρομο που μας κυνηγά...

Οικογενειακός Θησαυρός, 12-2-1991

Κάτια Αθανασίου, Κώστας Καρράς, Ρένα Βλαχοπούλου, Φώτης Μεταξόπουλος
και Έλντα Πανοπούλου στην αποθέωση της επιθεώρησης
Ούτε Ψηλός στον κόρφο μας
στο θέατρο Ακροπόλ (1990-91)
Από το αρχείο του Χρήστου Μαραμένου

Φαντάζομαι ότι, αν ζούσε, η Ρένα θα έλεγε τα ίδια πριν από δέκα μήνες, στο πρώτο lockdown...

Χρύσα Ρώπα και Γρηγόρης Βαλτινός
στο νούμερο "Τι χειμώνας βαρύς".
Φωτογραφία από το πρόγραμμα της επιθεώρησης
Βουλή καλλιγραφία
(Από την σελίδα του Facebook Θέατρα που έκλεισαν)

Πάντως, οι επιθεωρήσεις του καλοκαιριού του 1991 φρόντισαν να σατιρίσουν όλο αυτό το σκηνικό με την τηλεοπτική και την καταναλωτική υστερία που γέννησε ο Πόλεμος του Κόλπου. Θυμάμαι το έξοχο νούμερο "Τι χειμώνας βαρύς" με τον Γρηγόρη Βαλτινό και τη Χρύσα Ρώπα στην επιθεώρηση Βουλή Καλλιγραφία των Σταμάτη Φασουλή-Άννας Παναγιωτοπούλου-Μιχάλη Ρέππα-Θανάση Παπαθανασίου στο Αθήναιον που μιλούσε για όλα αυτά με πολύ κέφι...

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1995: Αφιέρωμα στον Δημήτρη Ψαθά ΙΙ

Στις 11 Φεβρουαρίου 1995 η Ραδιοτηλεόραση δημοσίευσε μια μικρή φωτογραφία και δυο λόγια για μια εκδήλωση που είχε πραγματοποιηθεί στις δυόμισι βδομάδες νωρίτερα προς τιμήν του Δημήτρη Ψαθά--ή μάλλον, για να ακριβολογούμε, προς τιμήν τεσσάρων ηθοποιών που ερμήνευσαν ρόλους σε έργα του Δημήτρη Ψαθά.

Ραδιοτηλεόραση, 11-2-1995

Η βραδιά ήταν το... sequel δυο εκδηλώσεων που είχαν πραγματοποιηθεί την προηγούμενη χρονιά: την παρουσίαση των εκδόσεων Μαρίας Δ. Ψαθά (Ιανουάριος 1994, μιλήσαμε ήδη γι' αυτήν) και την πρώτη απονομή του Μεταλλίου Δημήτρη Ψαθά στη Ρένα Βλαχοπούλου (Μάρτιος 1994, θα μιλήσουμε για αυτήν τον Μάρτιο). Μετά τη Ρένα, ήταν η σειρά της Άννας Συνοδινού (Ζητείται ψεύτης), του Ντίνου Ηλιόπουλου (Ζητείται ψεύτης), (Φωνάζει ο κλέφτης), του Γιάννη Γκιωνάκη (Ο αχόρταγος) και του Θύμιου Καρακατσάνη (Φον Δημητράκης). 

7 Μέρες TV, 4-2-1995

Η Άννα Συνοδινού δεν μπόρεσε να παραστεί λόγω ασθένειας, ήταν όμως εκεί οι τρεις κύριοι που με χαρά και συγκίνηση παρέλαβαν τα μετάλλια που είχε φιλοτεχνήσει η Μαρία Παπαστάμου).

H κόρη του Δ. Ψαθά, Μαρία, δέχεται τα φιλιά
του Ντίνου Ηλιόπουλου και του Γιάννη Γκιωνάκη.
Πηγή: 7 Μέρες TV, 4-2-1995

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Απογευματινής, πρώτος παρέλαβε το μετάλλιο ο Γιάννης Γκιωνάκης που δήλωσε: "Εμείς τώρα φεύγουμε κι ανοίγουμε τον δρόμο στους νέους. Μακάρι να έκαναν το ίδιο και οι πολιτικοί". Παρομοίασε επίσης τον Ψαθά με τον Αριστοφάνη. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ντίνος Ηλιόπουλος, που, σεμνός πάντα, μίλησε λιγότερο, είπε στο μικρόφωνο: "Δεν θέλω να περιμένω 2.000 χρόνια για να πω Αριστοφάνης-Ψαθάς". 

Ο Ντίνος Ηλιόπουλος με τη σύζυγό του
και την κόρη του Χίλντα.
Πηγή: 7 Μέρες TV, 4-2-1995

Τελευταίος παρέλαβε το μετάλλιο ο Θύμιος Καρακατσάνης που, αψηφώντας πρόβλημα υγείας που τον ταλαιπωρούσε, δήλωσε, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Γιώργου Σαρηγιάννη στα Νέα:. "Στην Ελλάδα βραβεύεσαι, όταν είσαι κοντά στον θάνατο. Αφού, όταν σε βραβεύουν, αρχίζεις να υποψιάζεσαι Μπας και... Πόσο μάλλον εγώ που μόλις προχθές βγήκα από την εντατική, γιατί είχα ένα πρόβλημα λαβύρινθου. Όχι, μη σκεφτείτε τίποτα άλλο. Είχαν αποφασίσει να με βραβεύσουν πριν συμβεί αυτό... Πάντως, ας μη νομίσουν πως ήταν τίποτα σοβαρό και αρχίσουν σωρό οι βραβεύσεις!" Και οι παριστάμενες/-οι τον χειροκρότησαν θερμά.

Η εγγονή του Ψαθά Ελένη Νίτσου, η κόρη του
Μαρία Ψαθά και ο Θύμιος Καρακατσάνης.
Πηγή: Αδέσμευτός Τύπος, 25-1-1995

Μετά την απονομή των μεταλλίων ανέβηκαν στο βήμα δύο... Άννες! Η Άννα Καλουτά διάβασε το ευθυμογράφημα "Ο νευρικός κύριος" (γνωστό και ως "Η τσάντα και το τσαντάκι") και φυσικά δεν έχασε την ευκαιρία να τραγουδήσει ΄στον Ντίνο Ηλιόπουλο ένα ρεφρέν από το "Μια καρδιά που χτυπά", από τη μουσική κωμωδία Μ' αγαπά, δεν μ' αγαπά στην οποία πρωταγωνιστούσαν οι δυο τους. 

Βασίλης Τσιβιλίκας και Άννα Καλουτά
Πηγή: 7 Μέρες TV, 4-2-1995

Η Άννα Παναγιωτοπούλου (της οποίας καμία φωτογραφία δεν μπόρεσα να εντοπίσω) διάβασε το δραματικό φινάλε της Μαντάμ Σουσούς. (Το Μετάλλιο Δημήτρη Ψαθά απονεμήθηκε στην Άννα Παναγιωτοπούλου την επόμενη χρονιά).

Ρένα Βλαχοπούλου, Γιάννης Δαλιανίδης
και Έλντα Πανοπούλου
Πηγή: 7 Μέρες TV, 4-2-1995

Η βραδιά είχε πολλή λάμψη καθώς έδωσαν το παρών/παρούσα μεγάλα ονόματα του καλλιτεχνικού χώρου. Πρώτη και καλύτερη η Ρένα Βλαχοπούλου, που καταχειροκροτήθηκε κατά την είσοδό της στην αίθουσα του ξενοδοχείου Μεγάλη Βρετανία. 

Έλενα Ακρίτα, Κώστας Αρζόγλου,
Ανδρέας Ανδριανόπουλος

Πηγή: 7 Μέρες TV, 4-2-1995

Εκεί ήταν ακόμα ο Ασημάκης Γιαλαμάς, ο Γιάννης Δαλιανίδης, ο Νίκος Φώσκολος, ο Βασίλης Τσιβιλίκας, ο Άγγελος Αντωνόπουλος, ο Κώστας Αρζόγλου, η Έλενα Ακρίτα, η Έλντα Πανοπούλου, ο Παύλος Χαϊκάλης, η Ελένη Φιλίνη, ο Ζάχος Χατζηφωτίου, οι τότε πρυτάνεις του Πολυτεχνείου Ν. Μαρκάτος και του ΕΚΠΑ Π. Γέμτος και εκπρόσωποι του πολιτικού κόσμου.

Απογευματινή, 24-1-1995

Τα φλας σχεδόν μονοπώλησε η παρέα των τριών βραβευθέντων ηθοποιών με τις βασίλισσες του ελαφρού μουσικού θεάτρου Ρένα Βλαχοπούλου και Άννα Καλουτά. Η φωτογραφία της "χρυσής" πεντάδας δημοσιεύτηκε στα περισσότερα έντυπα της εποχής εκείνης που κάλυψαν την εκδήλωση.

Αδέσμευτος Τύπος, 25-1-1995

Με προσοχή μοιάζει να ακούει τον Θύμιο Καρακατσάνη
η Ρένα Βλαχοπούλου, ενώ η Άννα Καλουτά 
αγκαλιάζει τον Ντίνο Ηλιόπουλο,
τον "Τζέντλεμαν του ελληνικού θεάτρου"
όπως τον αποκάλεσε
Πηγή: Άνθρωποι-Απογευματινή της Κυριακής 12-2-1995

Κάτι ενδιαφέρον λέει η Ρένα Βλαχοπούλου στην Άννα Καλουτά,
ενώ ο Ντίνος Ηλιόπουλος κάνει δηλώσεις στην Κική Σεγδίτσα
για τον ΑΝΤ1 

Ο Ντίνος Ηλιόπουλος δέχεται ένα φιλί από την κόρη του Χίλντα,
ενώ Βλαχοπούλου, Καλουτά και Γκιωνάκης συζητούν...

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1943: Έτσι είν' η ζωή

Στις 10 Φεβρουαρίου 1943 δόθηκε στο θέατρο Παπαϊωάννου η τελευταία παράσταση της μουσικής ηθογραφίας των Δημήτρη Ευαγγελίδη και Κώστα Γιαννίδη Έτσι είν' η ζωή. Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά την Πρωτοχρονιά από τον θίασο Πέτρου Κυριακού-Ορέστη Μακρή-Καίτης Βερώνη, με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Άγγελο Μαυρόπουλο (σύζυγο της Καίτης Βερώνη), έκτακτη συμμετοχή του Γιάννη Πρινέα και "ειδική εμφάνιση" της Σοφίας Βερώνη (αδελφής της Καίτης). Η Σοφία κλήθηκε να αντικαταστήσει την Ηώ Παλαιολόγου, η οποία είχε διαφωνίες με τους θιασάρχες σχετικά με τον ρόλο που της ανατέθηκε και ζήτησε να απαλλαγεί από την υποχρέωση να εμφανιστεί στο συγκεκριμένο έργο του θιάσου. Η Σοφία Βερώνη εμφανιζόταν ήδη στο θέατρο Απόλλων που παρουσίαζε με μεγάλη επιτυχία αναβιώσεις παλιών οπερετών, αλλά αποδεσμεύτηκε από εκεί για να συμπράξει με τον θίασο της αδελφής της. Ρομαντζιέρα του θεάτρου Παπαϊωάννου ήταν η Ρένα Βλαχοπούλου, που όπως έχουμε πει πολλές φορές, εμφανιζόταν ταυτόχρονα και στις επιθεωρήσεις που παρουσιάζονταν στο θέατρο Πάνθεον.

Ο Σώτος Πετράς έγραψε στη Βραδυνή πως το Έτσι είν' η ζωή ήταν ένα έργο με αξιώσεις που θα μπορούσε να ανήκει και στο ρεπερτόριο των θιάσων πρόζας (άλλωστε, φαίνεται πως τα τραγούδια του Κώστα Γιαννίδη δεν ήταν τόσο πολλά όσο σε άλλες μουσικές ηθογραφίες και οπερέτες--το επισήμανε ο Αχιλλέας Μαμάκης στα Αθηναϊκά Νέα). Για τον Αχιλλέα Μαμάκη ήταν, απλώς, ένα "συμπαθητικό στο είδος του" έργο, ενώ ο Θ-ς επισήμανε στην Ακρόπολη πως ο Ευαγγελίδης πέτυχε τον διπλό στόχο "και η πλατεία να τέρπεται και η γαλαρία να ενθουσιάζεται"--όμως θεώρησε πως το έργο περιείχε κάποιους εκτός τόπου και χρόνου "λυρισμούς". Το Έτσι είν' η ζωή ήταν περισσότερο κωμωδία με εμβόλιμες συγκινητικές σκηνές παρά δράμα. Δεν στάθηκε δυνατό να εντοπίσω την υπόθεσή του, αλλά με βάση τα ρεπορτάζ καταλαβαίνω ότι εκτυλίσσεται σε μια πλακιώτικη αυλή (το καλόγουστο σκηνικό του Μάριου Αγγελόπουλου θύμιζε Εθνικό Θέατρο, έγραψε ο Αθανάσιος Σαράφης στον Πρωινό Τύπο) και βασικός ήρωας ήταν ο Πέτρος Κυριακός, που εμφανιζόταν πλέον στον ρόλο ενός ώριμου ερωτευμένου αγνού ανθρώπου του λαού, του Τάσου, που είναι πονεμένος γιατί η Ρίτα, η κοπέλα που αγαπά δεν τον θέλει (ρόλος με δραματική υφή χάρη στον οποίο ο Κυριακός συγκινούσε πραγματικά το κοινό). Την υποδύεται η Καίτη Βερώνη ("σε εξαιρετική φόρμα. Περίφημη ηθοποιία που θα την εζήλευαν και καλλιτέχνιδες της πρόζας και μπρίο εξαιρετικό"--αχ, αυτή η ανάγκη να συγκρίνονται πάντα οι ηθοποιοί του μουσικού θεάτρου με τις/τους ηθοποιούς της πρόζας) που προτιμά έναν νεότερο άντρα, τον Χάρη (Άγγελος Μαυρόπουλος). Αν και θιασάρχης, ο Ορέστης Μακρής εμφανιζόταν σε έναν δευτερεύοντα ρόλο, ως, φυσικά, μεθυσμένος Καράμπελας--δίνοντας έναν έντονο ηθογραφικό τόνο στο έργο. 

Ο Ορέστης Μακρής, η Καίτη Βερώνη και η Σοφία Βερώνη
στη μουσική ηθογραφία των Ευαγγελίδη-Γιαννίδη Έτσι είν' η ζωή
στο θέατρο Παπαϊωάννου. Η σκηνογραφία είναι του Μάριου Αγγελόπουλου.
Πολύ σπάνια έχουμε την ευκαιρία να βλέπουμε φωτογραφίες από παραστάσεις 
της Κατοχής--ιδιαίτερα έργων του μουσικού θεάτρου.
Η συγκεκριμένη δημοσιεύτηκε στο βιβλίο Τα τραγούδια του Κώστα Γιαννίδη
(εκδ. Φίλιππος Νάκας)

Ο Γιάννης Πρινέας εμφανιζόταν στον μπουφόνικο ρόλο του Παρασκευά, ενώ το γέλιο κέρδιζε και η καρατερίστα Πόπη Μέγγουλα ως Αφροδίτη--ειδικά σε έναν γυναικοκαβγά, στο τέλος της πρώτης εικόνας, με τη νεαρότερη Ρόζα (Δίτη Λίντα). Η Σοφία Βερώνη υποδυόταν την Έλλη, έναν ρόλο που της επέβαλε μια κάπως στομφώδη απαγγελία (άγνωστο γιατί), ενώ εμφανίζονταν και οι δύο κόρες του Πέτρου Κυριακού, επιβεβαιώνοντας τους καλούς οιωνούς της πρώτης τους εμφάνισης (στο προηγούμενο έργο του θιάσου, τα Αθηναϊκά μοτίβα) για τη συνεχή εξέλιξή τους. Στην παράσταση εμφανιζόταν ακόμα ο Απόλλων Γαβριηλίδης (υπεύθυνος και για τις χορογραφίες του έργου) στον μπριλάντε ρόλο του Χρηστάκη Μποροβίνου καθώς και οι ηθοποιοί Μίστος Χαντάς και Μπαλαδήμας. 

Ο Πέτρος Κυριακός με τις κόρες του Κατερίνα και Ρίτσα
Οι τρεις του εκτελούσαν ένα τραγούδι του Γιαννίδη
στο Έτσι είν' η ζωή ξεσηκώνοντας θύελλα χειροκροτημάτων
Φωτογραφία: Καλλιτεχνικός Κόσμος

Στην επιτυχία του Έτσι είν' η ζωή, πάντως, συνέβαλε σε μέγιστο βαθμό η μουσική του Γιαννίδη που, σύμφωνα με τον Σαράφη, έγραψε "τραγούδια με πολύ αίσθημα και άψογα τεχνικώς"  (αν και ο Θ-ς του Πρωινού Τύπου, που χαρακτήρισε τη μουσική όπως πάντα "ετοιμοπαράδοτη προς εκλαΐκευσιν", αναγνώρισε επιρροές από τον Εντουάρντο Μπιάνκο). Η πρώτη από τις τρεις εικόνες του έργου χαρακτηρίστηκε "αρτιωτάτη", ενώ στη συνέχεια η πολυπλοκότητα του μύθου και μια χαλάρωση της δομής ζημίωναν κάπως το έργο. 

Η Σοφία Βερώνη σε προπολεμικό ανέβασμα
της οπερέτας Η κοντέσσα του χορού.
Φωτογραφία από το βιβλίο του Αρτέμη Μάτσα
Μεγάλες Θεατρικές Οικογένειες
(εκδ. Πιτσιλός, 1978)

Ωστόσο, η παράσταση, που σκηνοθέτησε ο ίδιος ο Ευαγγελίδης, είχε δυο πρωτοτυπίες που τονίστηκαν από όλες τις εφημερίδες. Πρώτον, υπήρχε ένας κινηματογραφικός πρόλογος που κατατόπιζε τον  θεατή ("κινηματοληψία: Κ. Κάρπου" έγραφαν οι διαφημίσεις--διόλου ευκαταφρόνητη καινοτομία για τις δυσκολίες της Κατοχής...). Δεν εμφανίζονταν ηθοποιοί σε αυτόν. Σε μια οθόνη που κατέβαινε μπροστά από την αυλαία οι θεατές έβλεπαν τον τίτλο του έργου, τη διανομή και, μετά, το πρώτο χειρόγραφο του έργου που περιλάμβανε την αρχή του μύθου: "ενώνεται δε μία φράσις του χειρογράφου της οθόνης με την σκηνήν όπου επαναλαμβάνεται η ίδια φράσις, σταματά η προβολή της ταινίας και αρχίζει η εκτύλιξις της δράσεως του έργου" (Αθηναϊκά Νέα, 31-12-1942). Η δεύτερη πρωτοτυπία αφορούσε τη ρομαντζιέρα του θιάσου, τη Ρένα Βλαχοπούλου, η οποία στο τέλος της πρώτης εικόνας εμφανιζόταν μπροστά από την αυλαία και τραγουδούσε δυο "ωραιότατα", κατά τον Αθανάσιο Σαράφη, τραγούδια που είχαν ήδη τραγουδηθεί από τις/τους ηθοποιούς νωρίτερα: το "Έτσι είν' η ζωή" και το "Μια γυναίκα θερμή". Η ερμηνεία της μοναδικής Ρένας Βλαχοπούλου ξεκούραζε το κοινό, έγραψε ο Σώτος Πετράς, ενώ ο Θ-ς στην Ακρόπολη έγραψε ότι στο μπιζάρισμα των τραγουδιών της "πολλούς σαματάδες εγείρει κάθε βράδυ η φλογερά γαλαρία"...

Ακροστιχίδα του 1943, καθώς το Έτσι ειν' η ζωή
ήταν ο πρωτοχρονιάτικος μπουναμάς
του θεάτρου Παπαωϊάννου στο αθηναϊκό κοινό.
Στο 4 διαβάζουμε ότι η Ρένα Βλαχοπούλου θα εκτελεί
τέσσερα τραγούδια...
Διαφήμιση από τη Βραδυνή

Πάντως οι διαφημίσεις πριν την πρεμιέρα του έργου ανέφεραν ότι η Ρένα θα τραγουδούσε δύο ακόμα τραγούδια, το "Λίγη αγάπη" και το "Το μικρό κουκλί". Πιθανώς υπήρχε η σκέψη να τα τραγουδήσει μεταξύ δεύτερης και τρίτης εικόνας, αλλά αυτό μάλλον δεν θα ήταν δυνατό λόγω των παράλληλων εμφανίσεών της στο θέατρο Πάνθεον. 

Πορτρέτο της Καίτης Βερώνη
που δημοσιεύτηκε στον Καλλιτεχνικό Κόσμο
το καλοκαίρι του 1944

Το Έτσι είν' η ζωή παίχτηκε για 41 βραδιές, πολύ καλή επίδοση για έργο της Κατοχής. Έδωσε τη θέση του στην επιθεώρηση Η προπολεμική. Στην επιθεώρηση αυτή η Ρένα Βλαχοπούλου αντικαταστάθηκε, δεν είναι ξεκάθαρο πότε ακριβώς, από την Κάκια Μένδρη (ενώ συνέχισε κανονικά τις εμφανίσεις της στο θέατρο Πάνθεον). Η σπουδαία Μένδρη φαίνεται ότι τραγουδούσε και το "Έτσι είν' η ζωή", που συνέχισε να το τραγουδά και το καλοκαίρι του 1943 σε βαριετέ. Το γεγονός αυτό, καθώς και το εξώφυλλο της παρτιτούρας του τραγουδιού που έχει τη φωτογραφία της, έχει κάνει πολλές/πολλούς να θεωρήσουν ότι εκείνη ήταν η πρώτη ερμηνεύτρια του τραγουδιού. Ωστόσο αυτή την "πρωτιά" πρέπει να την αποδώσουμε στη Ρένα Βλαχοπούλου--ή για να είμαστε ακόμα πιο ακριβείς στις αδελφές Βερώνη που το ερμήνευαν νωρίτερα στο έργο (δεν είναι ξεκάθαρο όμως αν το τραγουδούσαν μόνες ή αν ήταν το "ανσάμπλ" του έργου...).

Η παρτιτούρα του τραγουδιού "Έτσι είν' η ζωή"
με τη φωτογραφία της Κάκιας Μένδρη.
Το τραγούδι είχε την τύχη των περισσότερων κατοχικών
τραγουδιών: δεν ηχογραφήθηκε στις 78 στροφές
όταν άνοιξε το εργοστάσιο δίσκων μετά τον πόλεμο.
Η Κάκια Μένδρη τραγούδησε ένα κουπλέ κι ένα ρεφρέν
σε έναν διαφημιστικό δίσκο της Columbia 
σχεδόν τριάντα χρόνια αργότερα.
Στις 33 στροφές το τραγούδησαν η Μαργαρίτα Ζορμπαλά
και η Μαρινέλλα. Σε τηλεοπτικές εκπομπές του Γιώργου Παπαστεφάνου
η Κάκια Μένδρη και η Δήμητρα Γαλάνη.
Σε ραδιοφωνική εκπομπή του Γιώργου Τσάμπρα
η Άννα Παναγιωτοπούλου, η οποία το θύμισε πρόσφατα (2006)
στο κοινό μέσα από τη θεατρική διασκευή
του έργου του Αλέκου Σακελλάριου Η θεία από το Σικάγο 
έπειτα από εισήγηση του μουσικού επιμελητή
της παράστασης Σιδερή Πρίντεζη.
Και βέβαια, ακόμα πιο πρόσφατα, μας το θύμισε
η Εθνική Λυρική Σκηνή στην παράσταση Το μικρόβιο του έρωτα 

Οπότε τιμητικά και δικαιωματικά, θα πρότεινα να ακούσουμε το ρεφρέν από τις αδελφές Βερώνη, όπως το τραγούδησαν στην εκπομπή του Αρτέμη Μάτσα Τα φώτα της ράμπας δεν σβήνουν ποτέ στις αρχές του 1989, με τη συνοδεία του Μενέλαου Θεοφανίδη (συζύγου της Σοφίας Βερώνη) στο πιάνο:

Ενώ στο παρακάτω βίντεο "ένωσα" την τελευταία φορά που ακούμε τη Ρένα Βλαχοπούλου να τραγουδά, έστω ακαπέλα: στον Πρωινό καφέ του ΑΝΤ1 που την επισκέφτηκε στο σπίτι της για μια ακόμα συνέντευξη τον Ιανουάριο του 1999. Στο συγκινητικό αυτό στιγμιότυπο η Ρένα τραγουδάει το ρεφρέν στην Ελένη Μενεγάκη. Αμέσως μετά, ακούμε το υπέροχο αυτό τραγούδι από τη Δήμητρα Γαλάνη από την εκπομπή του Γιώργου Παπαστεφάνου Οι παλιοί μας φίλοι (το αφιέρωμα στον Κώστα Γιαννίδη--βλέπουμε και τον ίδιο να μιλάει στο τέλος του βίντεο...). Τα όμορφα, ανθρώπινα λόγια του τραγουδιού έχουν, νομίζω, ιδιαίτερη σημασία αν σκεφτεί κανείς ότι γράφτηκαν στην καρδιά της Κατοχής, με τον θάνατο να απειλεί τον κόσμο που παρόλα αυτά γέμιζε τις σάλες των θεάτρων... 

Η μουσική ηθογραφία Έτσι είν' η ζωή των Ευαγγελίδη-Γιαννίδη παίχτηκε ξανά σε τουρνέ, στα χρόνια του '40, από τον θίασο του Πέτρου Κυριακού. Ο Ορέστης Μακρής την παρουσίασε ξανά στην Αθήνα στο τέλος της δεκαετίας του '40 και στον Πειραιά στις αρχές της δεκαετίας του '50. Ελπίζω σε κάποιο αρχείο να βρίσκονται το κείμενο και ολόκληρη η μουσική του έργου...

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1955: Η πρεμιέρα της επιθεώρησης "Ομόνοια Πλας"

Στις 9 Φεβρουαρίου 1955 δόθηκε στο θέατρο Κυβέλης (στην πλατεία Συντάγματος) η πρεμιέρα της επιθεώρησης των Ναπολέοντα Ελευθερίου-Κώστα Νικολαΐδη-Ηλία Λυμπερόπουλου Ομόνοια Πλας που παρουσίασε ο συνεταιρικός θίασος των Ηνωμένων Καλλιτεχνών. Όπως έχουμε πει ξανά, επρόκειτο για το τρίτο έργο που παρουσίασε ο θίασος μετά την επιθεώρηση Το τραγούδι της Αθήνας και τη μουσική κωμωδία Ραντεβού στο καμπαρέ.

 

Ο τίτλος της επιθεώρησης οφειλόταν φυσικά στην τεράστια επιτυχία που είχε σημειώσει το ομότιτλο τραγούδι του Μενέλαου Θεοφανίδη με στίχους των Γ. Ασημακόπουλου-Β. Σπυρόπουλου-Π. Παπαδούκα στο Τραγούδι της Αθήνας. Η νέα συγγραφική ομάδα του θεάτρου Κυβέλης (δεν την ονομάζω "τριάδα" γιατί η "Τριάς" ήταν μία στο τότε ελαφρό θέατρο, οι Ασημακόπουλος-Σπυρόπουλος-Παπαδούκας) χρησιμοποίησε το τραγούδι στο φινάλε του νέου έργου στο οποίο παρουσίαζαν όλους τους τύπους της Ομόνοιας. Από τις φωτογραφίες μπορούμε σίγουρα να καταλάβουμε ότι ο Χατζηχρήστος υποδυόταν φυσικά τον τροχονόμο της Ομόνοιας ενώ υποπτεύομαι ότι η Ρένα Βλαχοπούλου ερμήνευε και πάλι την Κερκυραία που επισκεπτόταν την Αθήνα. 

Η Ρένα Βλαχοπούλου, ο Κώστας Χατζηχρήστος και ο Μιχάλης Μπούχλης
στο φινάλε της επιθεώρησης Ομόνοια Πλας
Φωτογραφία από το αρχείο του Θεατρικού Μουσείου που δημοσιεύεται 
στο βιβλίο του Μάκη Δελαπόρτα Κώστας Χατζηχρήστος (2020)
της σειράς Μεγάλοι Έλληνες Ηθοποιοί της εφημερίδας Καθημερινή 

Οι δύο από τις τρεις κριτικές που εντόπισα συμφωνούν ότι αν και το κείμενο της Ομόνοιας Πλας δεν έχει "τίποτα το καταπληκτικό" (Έθνος, 12-2-1955) ή "εξαιρετικό" (Ελευθερία, 12-2-1955) και κανένα από τα νούμερά της δεν θα αφήσει εποχή, "βλέπεται εν τούτοις ευχάριστα" καθώς "το σύνολο είναι εύπεπτο και, συχνά, ευχάριστο" (Ελευθερία). Οι τρεις νέοι συγγραφείς, γράφει ο Αχιλλέας Μαμάκης στο Έθνος, πιστοποιούν το σατιρικό ταλέντο τους και "εκμεταλλεύονται με πολλή δεξιοτεχνία όλα τα θέματα της επικαιρότητος", ενώ ο Τζεφ. της Απογευματινής (12-2-1955) γράφει πως τα νούμερα είναι γραμμένα "με ευφυία και πολλήν όρεξι".

Η διανομή της επιθεώρησης Ομόνοια Πλας στο σαλόνι του προγράμματος
του θεάτρου Κυβέλης. Από το αρχείο του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ

Οι ηθοποιοί "βάζουν τα δυνατά τους για ν' αξιοποιήσουν στο μάξιμουμ το υλικό που τους προσφέρουν οι συγγραφείς" γράφει η Ελευθερία και ο Μαμάκης συνηγορεί μιλώντας για "λαμπρή εκτέλεσι" όλων των ηθοποιών. Ως καλύτερο νούμερο του έργου προκρίθηκε το σόλο του "εξαίρετου" Κούλη Στολίγκα "Δατς αμόρε" (που η Απογευματινή θεωρεί ότι είναι από τα καλύτερα νούμερα των τελευταίων ετών). O Ίντεριμ γράφει πως ο ηθοποιός "βρήκε σ' αυτό τον καινούριο εαυτό του και το αποδίδει με απολαυστικό χιούμορ μιμικής και κινήσεως". Πολύ ενδιαφέρον νούμερο πρέπει να ήταν η "Κάλπικη λίρα", το σόλο της Σπεράντζας Βρανά που "εκμεταλλευόταν" την επιτυχία της στην ταινία του Γιώργου Τζαβέλλα που είχε προβληθεί πρόσφατα. Η Βρανά εμφανιζόταν ως κοκότα, όπως και στην ταινία, και σατίριζε όλα τα κάλπικα της σύγχρονης κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Λίγοι στίχοι από το νούμερο:

Όλα κάλπικα και σκάρτα
στης ζωής τα Βουλεβάρτα.
Ο παράς και η γαζέτα
και η κάθε μια κοκέτα 
και ο έρως της ζωής μας ο Θεός
μέγας κιβδηλοποιός.

Η Σπεράντζα Βρανά στην ταινία
Η κάλπικη λίρα του Γιώργου Τζαβέλλα,
παραγωγής Ανζερβός.
Φωτογραφία από το αρχείο του κινηματογραφικού
οργανισμού Καραγιάννης-Καρατζόπουλος

Άλλο ένα νούμερο που εμπνεόταν από τον ελληνικό κινηματογράφο ήταν το "Χαρούμενο ξεκίνημα", στο οποίο, με αφορμή την πρόσφατη ταινία του Ντίνου Δημόπουλου, ο Μιχάλης Μπούχλης (που ήταν και ο κομπέρ της παράστασης) και η Άννυ Μπωλ (τη γνωρίσαμε ως Μαριέττα, αδελφή της Ρένας Βλαχοπούλου στις Πρωτευουσιάνικες περιπέτειες) σατίριζαν τη μανία που κατέλαβε τις κινηματογραφικές εταιρίες να χρησιμοποιούν τις ταινίες τους ως μέσο διαφήμισης προϊόντων. Όχι ιδιαίτερα πετυχημένο κρίθηκε το ντουέτο της Πόπης Άλβα και του Στολίγκα "Η θεια μ' η Αμερσούδα" που εμπνεόταν από τη δίκη του τότε δημάρχου Μυτιλήνης Σπύρου Γαληνού που είχε απασχολήσει τις εφημερίδες της εποχής εκείνης. Η Σοφία Βερώνη και ο Κώστας Δούκας εμφανίζονταν στο "Καινούριο φουστάνι", νούμερο με άφθονη πετυχημένη πολιτική σάτιρα. Λίγοι στίχοι του:

Αυτό το φουστανάκι σου,
Κατσώτα μου, Κατσώτα,
έκαψε κόσμο και ντουνιά
και τον Μερκούρη ρώτα.
Το καινούριο σου φουστάνι
η Αθήνα στο 'χει κάνει
τσόντα-τσόντα και με δόσεις
και γι' αυτό μην το λερώσεις!

Οι πρώτες δύο φωτογραφίες στο πρόγραμμα ήταν
της Μαρίκας Κρεββατά και της Ρένας Βλαχοπούλου.
Από το αρχείο του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ

Η "λαμπρή πάντα", κατά τον Μαμάκη, Μαρίκα Κρεββατά με τον Γιώργο Γαβριηλίδη στο ντουέτο "Οι δικοί μας άνθρωποι" υποδύονταν δυο απόδημους Έλληνες που επέστρεφαν έπειτα από χρόνια στην Ελλάδα και τα έβρισκαν όλα αλλαγμένα. Για το σόλο του Κώστα Χατζηχρήστου "Ο Θύμιος από τον Άρη" διαβάζουμε πως αφήνει πολύ καλή εντύπωση ως λαϊκό νούμερο: "Λέγοντας δε 'λαϊκόν' δεν εννοούμε το ρεμπέτικο, αλλά το ελεύθερο και διασκεδαστικό κουβεντολόι του πληθωρικού αυτού κωμικού, που αποτελείται κυρίως από ανεξάρτητες και πολλές φορές ξεκάρφωτες φράσεις, δοσμένες με κέφι και ζωντάνια, σε λαϊκό τόνο, για 'όλον τον κόσμο' όπως λέμε'" (Απογευματινή, 12-2-1955).  

Ρένα Βλαχοπούλου
και Κώστας Χατζηχρήστος
στο νούμερο "Απόψε καίω τον ντουνιά"
Πηγή φωτογραφίας: Τα Νέα
Από το αρχείο του Μάκη Σουρμπή

Κι αν δεν υπήρχε ρεμπέτικο, υπήρχε σίγουρα αρχοντορεμπέτικο στην Ομόνοια Πλας, και μάλιστα στο νούμερο της Ρένας. Επρόκειτο για ένα ντουέτο της με τον Χατζηχρήστο που είχε τον τίτλο "Απόψε καίω τον ντουνιά". Σε αυτό η Ρένα εμφανίζεται ως "μία σεμνή και άβγαλτη κοπέλλα που έχει αισθηματικόν ραντεβού με έναν μάγκαν (τον Κ. Χατζηχρήστον) και πηγαίνει εις αυτό συνοδευομένη από τον αδελφό της [τον Ε. Σάκαινα]. Εις το τέλος αποδεικνύεται ότι δεν είναι ούτε σεμνή, ούτε άβγαλτη και το νούμερο τελειώνει με λαϊκό τραγούδι" (Τα Νέα, 3-2-1955). Οι στίχοι του υπάρχουν στο περιοδικό Το ελληνικό τραγούδι:

Πωπώ, πωπώ, πωπώ, πωπώ
Βρε τι θα γίνει από-
Απόψε ξεσπαθώνω.
Λιώνει η καρδιά μου και ξεσπά
Απόψε πίνω και τα σπα-
Τα σπάω και πληρώνω.

Απόψε καίω τον ντουνιά
κι αναστενάζει η γειτονιά.
Φέρε κρασί και πες το ναι
Θα το γλεντήσουμε γενναί-
Γενναία στο εντάξει.
Αμέ αμέ αμέ αμέ
Φέρε κρασί ώσπου η μέ-
η μέρα να χαράξει.

Απόψε καίω τον ντουνιά
κι αναστενάζει η γειτονιά.
Έχω, αγόρι μου, ατού
να'ρθει η ορχήστρα για χαρτού-
χαρτούρα για να κάνει.
Καίγομαι απόψε στα ρηχά
κι αν έχει μπέσα και ο χα-
ο χάρος θα πεθάνει.

Η γνώμη των κριτικών για το νούμερο αυτό; Ο Ίντεριμ επισημαίνει ότι "το νούμερο μιμείται πολύ την τόσο επιτυχημένη πρώτη νουμερίστικη επιτυχία της κ. Βλαχοπούλου στη 'Σουσουράδα' ('Κάνε μου τέτοια')" και ο Τζεφ. πιστεύει ότι είναι το μόνο νούμερο της παράστασης που δεν είναι καλογραμμένο και αξίζει μόνο το μουσικό μέρος του: "Στην πρόζα του--που τραινάρει κιόλας--η κ. Βλαχοπούλου αδικείται τρομερά. Ιδέα μας είναι, αν μπορεί να μετατραπή αυτή η σκηνή..." Και συνεχίζει:  "Αποζημιώνει όμως τους θαυμαστάς της και μάλιστα με το παραπάνω η Ρένα" (Απογευματινή), ή μάλλον "παίρνει τη ρεβάνς--και πώς!--με τα ωραία τραγούδια της" (Ελευθερία). Τα τραγούδια αυτά ήταν το "Να η Αθήνα", κάτι σαν sequel του τραγουδιού "Ομόνοια Πλας" (που ηχογράφησε δυστυχώς μόνο η Σοφία Βέμπο), και "Το παγκάκι" (που φαίνεται πως ήταν ένα από τα αγαπημένα τραγούδια της Ρένας, αφού το τραγούδησε στον Ιάσονα Τριανταφυλλίδη στη συνέντευξη που του έδωσε για το Δίφωνο την άνοιξη του 1997). Ο Τζεφ. γράφει πως και τα δυο τραγούδια, ιδίως το "Να η Αθήνα", είναι "απολαυστικώτατα. Σίγουρα σε λίγο καιρό θα τραγουδιώνται από όλους τους Αθηναίους" (Απογευματινή). Αχ, γιατί να μη σώζονται αυτές οι ερμηνείες σήμερα;

Θα σας πω ένα τραγουδάκι
για ένα ξύλινο παγκάκι
που για μένα και για σας ίσως κυρία
στη ζωή μας είν' ολόκληρη ιστορία.

Σε κείνο το μικρό φτωχό παγκάκι
καθόμαστε μαζί κάθε βραδάκι.
Μιλούσαμε, γελούσαμε παρέα τις βραδιές,
Τα λέγανε και κλαίγανε οι δυο μας οι καρδιές.

Κι αν έφυγες, εγώ ξαναπηγαίνω
κι ενώ παρέα ο πόνος μού κρατά
στο ίδιο το παγκάκι περιμένω
κι εκείνο πότε θα'ρθεις με ρωτά...

Για τη μουσική διαβάζουμε στην Απογευματινή: "Η μουσική του μαέστρου Μενέλαου Θεοφανίδη θα ικανοποιήση--πρέπει να ικανοποιήση--και τον πιο δύστροπο θεατή. Οι νότες του μαέστρου έχουν μπη βαθειά σε κάθε γραμμή, σε κάθε στίχο, σε κάθε φιγούρα. Και τι ποικιλία. Και χωρίς να προκαλή αντιδράσεις. Και πόσο γλυκειά, απαλή και ρυθμική". Ο Μαμάκης γράφει πως είναι "ωραιοτάτη" και η Ελευθερία προσθέτει πως οι προσαρμογές των γνωστών μελωδιών που κάνει ο μαέστρος για τις ανάγκες των σατιρικών στίχων είναι έξυπνες.

Τα γυναικεία στελέχη του θιάσου στο φινάλε της επιθεώρησης Ομόνοια Πλας:
Σοφία Βερώνη, Άννυ Μπωλ, Ρένα Βλαχοπούλου, Μαρίκα Κρεββατά
και Σπεράντζα Βρανά. Πίσω τους διακρίνονται ο Κώστας Δούκας
και ο Κώστας Χατζηχρήστος. Πηγή φωτογραφίας: Έθνος, 12-2-1955

Όλες οι κριτικές αποδίδουν μεγάλο μέρος της επιτυχίας της Ομόνοιας Πλας στο χορευτικό ζευγάρι Γιάννης Φλερύ ("ασφαλώς ο καλύτερος χορογράφος του είδους" γράφει η Ελευθερία) και Λίντα Άλμα (η "πιο περιπαθής", η "πιο διονυσιακή" χορεύτρια της Ελλάδας" γράφει η ίδια εφημερίδα) που εμφανίζονται σε τρεις νέες δημιουργίες: "Ο κλέφτης", ένα "αέρινο ευγενικό ντουέτο, μια έξοχη σκηνούλα" που ζωντανεύει το ζευγάρι με αρμονικές κινήσεις, "Λατέρνα και ραδιόφωνο", μια σύνθεση αντιθέσεων στην οποία το ντουέτο πλαισιώνεται από το μπαλέτο του θιάσου, και "Για την αγάπη της", μια σύνθεση που "δίνει την ευκαιρία, στον Φλερύ ιδίως, να εκφράση με κινήσεις έναν ολόκληρο κόσμο, ευτυχίας στην αρχή και σπαραγμού στο τέλος" (Απογευματινή).

Η διονυσιακή Λίντα Άλμα
στην επιθεώρηση Ομόνοια Πλας
Πηγή φωτογραφίας: Τα Νέα

Παρόλο που η Ελευθερία θεωρεί πως τα σκηνικά της Μαριλένας Αραβαντινού είναι "καλαίσθητα" αν και "χωρίς επίδειξη πλούτου", ο Μαμάκης πιστεύει ότι η Ομόνοια Πλας "σκηνογραφικώς χωλαίνει". Συμφωνεί μαζί του ο Τζεφ. της Απογευματινής που γράφει ότι οι σκηνογραφίες είναι "το μόνο μελανό σημείον" της παράστασης, καθώς η σκηνογράφος "δεν παρουσίασε τίποτε το αξιόλογον σε έμπνευσι. Προβάλλεται επ' αυτού το δικαιολογητικόν ότι ο σκηνικός διάκοσμος εσχεδιάσθη εν τάχει λόγω του ότι η σκηνογράφος ήτο απησχολημένη με άλλο θέατρον. Κατά την γνώμην μας αυτό δεν αποτελεί λογική δικαιολογίαν. Επειδή δε η κ. Αραβαντινού παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην επιθεώρησι, θα έπρεπε--τουλάχιστον δι' επαγγελματικούς λόγους--να παρουσιάση κάτι καλόν".

Το εξώφυλλο του προγράμματος της επιθεώρησης
Ομόνοια Πλας
Από το αρχείο του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ

Η Ομόνοια Πλας γνώρισε αρκετή επιτυχία και παίχτηκε ως το τέλος Μαρτίου. Κάθε μέρα ο θίασος έδινε λαϊκές απογευματινές με εισιτήριο 10 και 5 δραχμών. Ωστόσο, λόγω κακής διαχείρισης, ο συνεταιρικός θίασος των Ηνωμένων Καλλιτεχνών δεν κατάφερε να κερδίσει χρήματα και οι ηθοποιοί του δεν συγκρότησαν, από όσο ξέρω, ποτέ ξανά αντίστοιχο θίασο και αφήνονταν πάντα στην οικονομική ασφάλεια που πρόσφερε ο εκάστοτε θεατρικός επιχειρηματίας...

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1995: Μια βραδιά για έξι δίσκους

Στις 8 Φεβρουαρίου 1995 οι αθηναϊκές εφημερίδες δημοσίευσαν ρεπορτάζ από μια βραδιά που διοργανώθηκε για την κυκλοφορία έξι κινηματογραφικών δίσκων, στην οποία την παράσταση έκλεψε, για μια ακόμα φορά, η Ρένα Βλαχοπούλου.

Από το περιοδικό Ποκ Κορν (Απρίλιος 1995)

Με την επιμέλεια του δισκογραφικού παραγωγού Μάκη Δελαπόρτα, η δισκογραφική εταιρία BMG παρουσίασε έξι δίσκους (ακόμα τότε εκδίδονταν και βινύλια) με τη μουσική των ταινιών Βίβα Ρένα και Η κόμησσα της Κέρκυρας που συνέθεσε ο Γιώργος Κατσαρός, Τζένη-Τζένη και Αγάπη και αίμα που συνέθεσε ο Κώστας Καπνίσης και Ένα γελαστό απόγευμα και Ένα σενάριο είναι η ζωή μας που συνέθεσε ο Γιώργος Χατζηνάσιος. 

Γιώργος Χατζηνάσιος, Ρένα Βλαχοπούλου, Μάκης Δελαπόρτας,
Γιώργος Κατσαρός και Κώστας Καπνίσης
Φωτογραφία: Panorama, από τη Ραδιοτηλεόραση, 4-3-1995

Και με τους τρεις είχε δουλέψει η Ρένα. Περισσότερο φυσικά με τον Γιώργο Κατσαρό (στα κέντρα, το θέατρο, το σινεμά, το ραδιόφωνο και τη δισκογραφία) αλλά και με τον Κώστα Καπνίση (στο ραδιόφωνο και σε ζωντανές εμφανίσεις). Τραγούδησε όμως και ένα τραγούδι του Γιώργου Χατζηνάσιου στην ταινία Οι φανταρίνες, το κεφάτο τσιφτετέλι "Έλα-έλα".

Γιώργος Κατσαρός, Ρένα Βλαχοπούλου
και Μάκης Δελαπόρτας με το εξώφυλλο του sountrack
της ταινίας Η κόμησσα της Κέρκυρας

Η BMG παρουσίασε τα έξι sountrack σε ειδική εκδήλωση στο club La Mamounia στις 6 Φεβρουαρίου 1995. Το παρών έδωσαν εκτός από τον Δελαπόρτα και οι τρεις συνθέτες. Παρούσα ήταν φυσικά η Ρένα Βλαχοπούλου (πρωταγωνίστρια του Βίβα Ρένα και της Κόμησσας της Κέρκυρας), ο Φώτης Μεταξόπουλος (που χορογράφησε τις δύο αυτές ταινίες) και η Μάρθα Βούρτση, πρωταγωνίστρια του Ένα σενάριο είναι η ζωή μας. Και οι έξι πήραν τον λόγο για να θυμηθούν στιγμιότυπα από τα γυρίσματα των ταινιών και της καριέρας τους γενικότερα.

Η υπέροχη Μάρθα Βούρτση θυμάται την κινηματογραφική
της καριέρα, ενώ ο Γιώργος Κατσαρός και ο Γιώργος
Χατζηνάσιος την ακούν με προσοχή.
Φωτογραφία: Αδέσμευτος Τύπος, 8-2-1995

Σε κάποια στιγμή η Ρένα Βλαχοπούλου, όπως έγραψε η Απογευματινή (8-2-1995) "έχασε τη γη κάτω από τα πόδια της. Ήταν την ώρα που ο Φώτης Μεταξόπουλος, νομίζοντας φαίνεται ότι βρισκόταν σε κάποια γυρίσματα, τη σήκωσε ψηλά στον αέρα".

Ο Φώτης Μεταξόπουλος σηκώνει στον αέρα τη Ρένα Βλαχοπούλου,
ενώ ο Μίλτος Καρατζάς, ο Γιώργος Χατζηνάσιος, ο Κώστας Καπνίσης
και ο Γιώργος Κατσαρός χειροκροτούν.
Από την Απογευματινή, 8-2-1995

Από το 7 Μέρες TV, 18-2-1995

Ο Φώτης Μεταξόπουλος είπε για τη μεγάλη πρωταγωνίστρια: "Η Ρένα είναι η καλύτερη χορεύτριά μου. Ποτέ μα ποτέ δεν χρειάστηκε να κάνουμε ούτε μια πρόβα"... Εκτός από τις φορές που την αναποδογύριζε στη σκηνή, ο Μεταξόπουλος είχε το συνήθειο να την αναποδογυρίζει και σε εκδηλώσεις, όπως δείχνει το παρακάτω στιγμιότυπο από μια εκδήλωση με θέμα το μάμπο και τους λάτιν χορούς που είχε πραγματοποιηθεί δύο χρόνια νωρίτερα...

Ο Φώτης Μεταξόπουλος αναποδογυρίζει τη Ρένα Βλαχοπούλου
σε λάτιν ρυθμούς τον Φεβρουάριο του 1993 

Όμως ας επιστρέψουμε στην εκδήλωση για τα έξι sountrack της BMG. Παρών εκείνο το βράδυ ήταν φυσικά το στέλεχος της εταιρίας Μίλτος Καρατζάς. Εκεί ήταν επίσης η εξαιρετική τραγουδίστρια Χριστιάνα και η Έλντα Πανοπούλου, κουμπάρα και φίλη της Ρένας.

Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι στη διάρκεια της βραδιάς ανακοινώθηκε για πρώτη φορά επισήμως από τον Μάκη Δελαπόρτα ότι η Ρένα Βλαχοπούλου θα επέστρεφε στα στούντιο για να τραγουδήσει και πάλι τζαζ. Τα Νέα θέλησαν να μάθουν περισσότερα για το σχέδιο αυτό και της τηλεφώνησαν για να αποσπάσουν περισσότερες πληροφορίες. Εκείνη δήλωσε: "Θέλω να κάνω έναν δίσκο τζαζ με μοντέρνους ρυθμούς, με νέα παιδιά, και έχω μεγάλη διάθεση για αυτό. Μου αρέσει πολύ και την ξέρω την τζαζ. Θα είναι και ο Γιάννης Σπάρτακος (βετεράνος) που θα βοηθήσει στην παραγωγή και ο Μάκης Δελαπόρτας που θα ασχοληθεί με αυτό και κυρίως θέλω να συνεργασθώ με νέους ανθρώπους". Δεν θέλησε να πει τίποτα άλλο (μάλλον δεν υπήρχαν ακόμα περισσότερα να πει), πάντως οι περισσότεροι από τους συντελεστές του δίσκου Η Ρένα τραγουδάει jazz, που κυκλοφόρησε δύο χρόνια αργότερα από την FM Records, ήταν τελικά έμπειροι μουσικοί και αυτό ήταν πολύ καλό για το τελικό αποτέλεσμα...

Βλαχοπούλου-Μεταξόπουλος σε χορευτική πόζα
Από την εφημερίδα Αδέσμευτός Τύπος, 8-2-1995

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1946: Στη δισκογραφία ή στην Κωνσταντινούπολη;

Στις 7 Φεβρουαρίου 1946 διαβάζουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα είδηση στη στήλη "Θεατρικά Νέα" της εφημερίδας Έθνος:

Τα τραγούδια των μουσικών έργων και όλαι αι επιτυχίαι της επιθεωρησιακής σκηνής, που καθ' όλην την διάρκειαν της Κατοχής είχαν παύσει ν' αποτυπούνται εις δίσκους γραμμοφώνου θ' αρχίσουν και πάλιν να εγγράφωνται. Προς τούτο όλα τα εργοστάσια δίσκων τα οποία υπήρχαν προπολεμικώς επαναλαμβάνουν την λειτουργίαν των και αρχίζουν την έκδοσιν νέων δίσκων.   

Χθες ο συνθέτης κ. Γιάννης Σπάρτακος υπέγραψε συμβόλαιον, διά του οποίου θα είνε ο μουσικός διευθυντής της "Κολούμπια", που αρχίζει και αυτή εντός ημερών την εγγραφήν ελαφρών θεατρικών τραγουδιών εις δίσκους με πρώτην εκτελέστριαν την κ. Ρένα Βλαχοπούλου.

Έθνος, 7-2-1946

Δεν γνωρίζω πόσο ευσταθούσε η είδηση και αν όντως υπογράφτηκε τέτοιο συμβόλαιο. Μόλις την προηγούμενη μέρα η Βραδυνή είχε δημοσιεύσει την είδηση ότι ο Σπάρτακος και η Βλαχοπούλου είχαν δεχτεί δελεαστικότατες προτάσεις για σειρά εμφανίσεων στην Κωνσταντινούπολη και το καλλιτεχνικό δίδυμο σκεφτόταν πολύ σοβαρά να τις δεχτεί. Τελικά όντως η Ρένα και ο Σπάρτακος αναχώρησαν για την Πόλη τον Μάιο (λίγο επεισοδιακά στην περίπτωση της Ρένας λόγω μιας άλλης συμφωνίας που φέρεται να είχε συνάψει...), ενώ, σε ό,τι αφορά τη δισκογραφία, διαβάσαμε λίγους μήνες αργότερα ότι οι πρώτοι δίσκοι που κυκλοφόρησε η Columbia περιείχαν τραγούδια με τη φωνή του Νίκου Γούναρη.

Από αιγυπτιώτικη διαφήμιση για τις εμφανίσεις της Ρένας Βλαχοπούλου
και του Γιάννη Σπάρτακου: διακρίνονται τα μουσικά τεμάχια
αρκετών επιτυχιών τους από την περίοδο 1943-1945

Φαίνεται όμως πως, πριν φύγει η Ρένα για την περιοδεία της, πρόλαβε να ηχογραφήσει ένα τραγούδι για την εταιρία στην οποία ανήκε και προπολεμικά, την Odeon/Parlophone: το τραγούδι "Τι σου λένε τα λουλούδια" του Κώστα Γιαννίδη και του Δημήτρη Γιαννουκάκη, στο οποίο, σύμφωνα με τον Οδηγό Δισκογραφίας 78 Στροφών του Δημήτρη Μανιάτη, της έκανε δεύτερη φωνή ο Γιώργος Μουζάκης! Η ηχογράφηση αυτή εξακολουθεί να λανθάνει σήμερα, ενώ αντίθετα ακούγεται ευρέως η εκτέλεση του τραγουδιού από τη Νίτσα Μόλλυ που κυκλοφόρησε ταυτόχρονα. Όσο για τις αδισκογράφητες κατοχικές επιτυχίες της Ρένας Βλαχοπούλου, παρέμειναν όλες αδισκογράφητες στις 78 στροφές, με εξαίρεση το "Μάτια κανακάρικα" των Γ. Μυρογιάννη-Δ. Γιαννουκάκη που ηχογράφησε το 1951, όταν επέστρεψε από την Αμερική, και το "Νάνι νάνι" που ηχογράφησε ο Νίκος Γούναρης... Πόσο μα πόσο κρίμα που η Ρένα Βλαχοπούλου δεν πραγματοποίησε καμία ηχογράφηση στις δισκογραφικές εταιρίες της Αμερικής...

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.