Σαν σήμερα το 1991: Γκάλοπ

Στις 6 Φεβρουαρίου 1991 το περιοδικό Και δημοσίευσε τα αποτελέσματα ενός γκάλοπ σχετικά με τις καλύτερες και τους καλύτερους στον χώρο του ελληνικού θεάματος. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την εταιρία ALKO για λογαριασμό του περιοδικού κατά το διάστημα 14-21 Ιανουαρίου 1991 σε δείγμα 600 κατοίκων της Αττικής--300 γυναίκες και 300 άνδρες "από όλες τις κοινωνικοοικονομικές τάξεις και αναλογικά από όλες τις ηλικιακές κατηγορίες". Η ερώτηση στην οποία κλήθηκε να απαντήσει το δείγμα ήταν: "Ποιοι νομίζετε εσείς προσωπικά ότι ήταν για το 1990 οι πιο πετυχημένοι Έλληνες και Ελληνίδες α) τραγουδιστές, β) ηθοποιοί, γ) τηλεπαρουσιαστές". Έχει ενδιαφέρον να δούμε τις προτιμήσεις του τότε κοινού, με όποια συμπεράσματα μπορεί να βγάλει κανείς/καμιά για τους λόγους της απήχησης των συγκεκριμένων προσώπων και πιθανώς και τη διάρκεια της απήχησής τους.

Το εξώφυλλο του περιοδικού Και, 6-2-1991

Εμάς εδώ μας ενδιαφέρει φυσικά η κατηγορία "Γυναίκες ηθοποιοί". Η Ρένα Βλαχοπούλου κατέκτησε την τρίτη θέση, μετά την Αλίκη Βουγιουκλάκη και την Τζένη Καρέζη, ενώ ακολουθούσαν η Άννα Παναγιωτοπούλου, η Μιμή Ντενίση, η Ελένη Φιλίνη, η Λυδία Κονιόρδου, η Κατερίνα Γιουλάκη, η Μπέτυ Βαλάση και η Κάτια Δανδουλάκη. Έχει ενδιαφέρον να διαβάσετε και τα ονόματα που εντάσσονται στις "Άλλες". Για παράδειγμα, η Βάσια Τριφύλη που θα εκτινασσόταν στις πρώτες θέσεις δημοτικότητας τις επόμενες χρονιές, μέσα από το τηλεπαιχνίδι Ραντεβού στα τυφλά, βρίσκεται στην 24η θέση, ενώ η δεύτερη από τις τρεις Χάριτες, η Μίνα Αδαμάκη, βρίσκεται στην 28η θέση.

Το περιοδικό δημοσίευσε επίσης τις πέντε πρώτες ηθοποιούς σε κάθε ηλικιακή κατηγορία. Έτσι, στα άτομα 16-24 ετών πρώτες ήταν κατά σειρά οι Βουγιουκλάκη, Παναγιωτοπούλου, Καρέζη, Βλαχοπούλου, Ντενίση. Στις ηλικίες 25-34 ετών η Ρένα απουσιάζει από την πεντάδα: Καρέζη, Βουγιουκλάκη, Παναγιωτοπούλου, Κονιόρδου, Ντενίση (φαίνεται ότι η συγκεκριμένη ηλικιακή κατηγορία έβλεπε τότε περισσότερο θέατρο!). Στις ηλικίες 35-44 ετών "πρώτευσαν" οι Βουγιουκλάκη, Καρέζη, Παναγιωτοπούλου, Βλαχοπούλου, Φιλίνη (η τελευταία διατηρούσε, φαίνεται, ακόμα την απήχησή της στις ηλικίες που "έζησαν" περισσότερο τη δεκαετία του '80). Στα άτομα ηλικίας 45-54 ετών οι πρώτες πέντε ήταν οι Καρέζη, Βουγιοκλάκη, Βλαχοπούλου, Παναγιωτοπούλου, Γιουλάκη. Τέλος, το μεγαλύτερο ηλικιακά κοινό (55+ ετών) διάλεξε τις Βουγιουκλάκη, Καρέζη, Βλαχοπούλου, Ντενίση και Γιουλάκη (φαίνεται ότι το Ρετιρέ που προβαλλόταν από τον Σεπτέμβρη του 1990 με πρωταγωνίστρια την Κατερίνα Γιουλάκη είχε μεγαλύτερη απήχηση στις μεγαλύτερες ηλικίες). 

Το περιοδικό σχολίασε τα αποτελέσματα του γκάλοπ στην κατηγορία "Γυναίκες ηθοποιοί' ως εξής:

Ένα όνομα, ένας μύθος: Αλίκη Βουγιουκλάκη! Η μεγάλη εθνική μας σταρ, που κρατά τα σκήπτρα της δημοτικότητας δεκαετίες τώρα, δείχνει να είναι ακλόνητη στην πρώτη θέση των προτιμήσεων του κοινού. Κι ακόμα περισσότερο να ανανεώνει το κοινό της  από τις νεαρότερες ηλικίες που τη γνωρίζουν σχεδόν μόνο από τις παλιές της ταινίες, αφού Αλίκη έχει να παίξει σε κινηματογραφική ταινία ή τηλεοπτική σειρά περισσότερο από δεκαέξι χρόνια! Δεύτερο, με κάποια όμως διαφορά, ένα άλλο όνομα με παράλληλη χρονικά ιστορία στον κινηματογράφο και το θέατρο: η Τζένη Καρέζη. Αλίκη και Τζένη, δύο μεγάλες ανταγωνίστριες στις προτιμήσεις του κοινού από την εποχή του καλού εμπορικού ελληνικού κινηματογράφου. "Όπλο" της Αλίκης στη μάχη της δημοτικότητας η συχνή επανάληψη των νεανικών της ταινιών από κρατικά και ιδιωτικά κανάλια. Αντίθετα, η Τζένη Καρέζη, με λιγότερες επαναλήψεις των παλιών της ταινιών, ανανέωσε τη δημοτικότητά της με το σίριαλ "Μαύρη Χρυσαλλίδα". 

Τρίτη στις προτιμήσεις του κοινού η αειθαλής Ρένα Βλαχοπούλου, κι αυτή πρωταγωνίστρια στα κινηματογραφικά μιούζικαλ της δεκαετίας 1960-70, που τώρα παίζονται και ξαναπαίζονται στην TV, από τα πρώτα ονόματα ως σήμερα της θεατρικής επιθεώρησης και με αρκετές βιντεοταινίες ή τηλεοπτικές σειρές στο ενεργητικό της. Το χιούμορ και το μπρίο της Βλαχοπούλου δεν γνώρισαν τη φθορά του χρόνου. Εκτός από τις ηλικίες 16-24, όπου η Βουγιουκλάκη βρίσκεται στην πρώτη θέση και η Καρέζη στην τρίτη, στις υπόλοιπες ομάδες ηλικιών οι δύο δημοφιλείς σταρ εναλλάσσονται στην κορυφή διαδοχικά κι όπου η μία είναι πρώτη η άλλη είναι δεύτερη.

Η Άννα Παναγιωτοπούλου, χάρη στον ρόλο της κυρίως στη δημοφιλή σειρά "Οι τρεις Χάριτες", διεκδικεί την τρίτη θέση από τη Ρένα Βλαχοπούλου και είναι δεύτερη στην ηλικία 16-24 ετών και τρίτη στις ηλικίες 25-34 και 35-44. Αντίθετα η Βλαχοπούλου κρατά σταθερά την τρίτη θέση στις δύο ομάδες των μεγαλύτερων ηλικιών, αφού είναι οι ηλικίες που γνώρισαν σε "πρώτη προβολή" το ταλέντο της, είτε στο σανίδι είτε από το πλατό της Φίνος Φιλμ.

Γενικά, οι περισσότερες από τις δέκα πρώτες πιο πετυχημένες--πιο δημοφιλείς θα λέγαμε--ηθοποιούς του 1990 οφείλουν μεγάλο μέρος της δημοτικότητάς τους στις εμφανίσεις τους με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στην TV.

Και, 6-2-1991

Η Ρένα Βλαχοπούλου, όπως εμφανιζόταν εκείνη τη σεζόν
στο νούμερο "Το Μουσείο της Μαντάμ Βλαχό"
στην επιθεώρηση Ούτε Ψηλός στον κόρφο μας
στο θέατρο Ακροπόλ.
Φωτογραφία από το περιοδικό Και, 6-2-1991

Για την ιστορία σας παρουσιάζω και τον πίνακα κατάταξης των ανδρών ηθοποιών. Τις πέντε πρώτες θέσεις κατέκτησαν ο Γιώργος Κιμούλης (πρωτιά που χρωστούσε σε γυναίκες νεαρών ηλικιών--με όποιους συνειρμούς δημιουργούν οι πρόσφατες καταγγελίες σε βάρος του από τη Ζέτα Δούκα και άλλες ηθοποιούς που συνεργάστηκαν μαζί του...), ο Κώστας Βουτσάς, ο Κώστας Καζάκος, ο Γιώργος Κωνσταντίνου και ο Αλέκος Αλεξανδράκης. Ο Λάκης Λαζόπουλος, που θα κυριαρχούσε στο τηλεοπτικό τοπίο τα επόμενα χρόνια με τους Δέκα μικρούς Μήτσους, βρίσκεται εδώ στην 9η θέση μετά τους Δημήτρη Παπαμιχαήλ, Στάθη Ψάλτη και Δημήτρη Μυράτ, ενώ τη δωδεκάδα συμπληρώνουν οι Άγγελος Αντωνόπουλος, Θανάσης Βέγγος και Νικήτας Τσακίρογλου. Και εδώ έχει ενδιαφέρον να διαβάσετε τα ονόματα που εντάσσονται στην κατηγορία "Άλλοι" (με πρώτο τον Δημήτρη Χορν...).

Και, για την ιστορία, αναφέρω τις πρώτες και τους πρώτους από τις υπόλοιπες κατηγορίες. Οι δέκα δημοφιλέστερες τραγουδίστριες ήταν κατά σειρά οι Χάρις Αλεξίου, Μαρινέλλα, Άννα Βίσση, Γλυκερία, Βίκυ Μοσχολιού, Δήμητρα Γαλάνη, Άντζελα Δημητρίου, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Σοφία Αρβανίτη και Κωνσταντίνα. Οι δέκα δημοφιλέστεροι τραγουδιστές ήταν οι Γιώργος Νταλάρας, Λευτέρης Πανταζής, Γιάννης Πάριος, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Τόλης Βοσκόπουλος, Χρήστος Δάντης, Στέλιος Καζαντζίδης, Στράτος Διονυσίου (που είχε πεθάνει τον Μάιο του '90), Νίκος Καρβέλας και Δημήτρης Μητροπάνος.

Στις κατηγορίες των τηλεπαρουσιαστριών/-στών εντάχθηκαν άτομα από τις ειδήσεις, τα τηλεπαιχνίδια, τις εκπομπές λόγου και τα τηλεοπτικά μαγκαζίνο. Οι δέκα πρώτες τηλεπαρουσιάστριες ήταν οι Λιάνα Κανέλλη, Νανά Δούκα, Τζέλα Παυλάκου, Βίκυ Παλαιολόγου, Ειρήνη Νικολοπούλου, Κέλλυ Σακάκου, Ρούλα Κορομηλά, Μ. Παπαδοπούλου, Εύη Δεμίρη και Μάρω Λεονάρδου, ενώ οι δέκα πρώτοι τηλεπαρουσιαστές ήταν οι Τέρενς Κουίκ, Νίκος Χατζηνικολάου, Γιώργος Πολυχρονίου, Δημήτρης Κωνσταντάρας, Πάνος Παναγιωτόπουλος, Κώστας Χούντας, Κώστας Τσιβιλίκας, Παντελής Καψής, Όμηρος Αθηναίος και Κώστας Σερέζης.

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1995: Πρόσωπα της ελληνικής showbiz

Στις 15 Αυγούστου 1995 αν αγοράζατε το εκατοστό τεύχος του περιοδικού Κλικ που κυκλοφόρησε εκείνο τον μήνα, θα διαβάζατε ένα εκτενές αφιέρωμα στους Έλληνες και τις Ελληνίδες star. Μέσα από κείμενα για την ελληνική showbiz, συνεντεύξεις, αναδρομές στο παρελθόν και κριτικά κείμενα για το παρόν, το δημοσιογραφικό επιτελείο του περιοδικού παρουσίασε πρόσωπα και όψεις του φαινομένου των star. Στις κεντρικές σελίδες του τεύχους  υπήρχε το "Portfolio" με τίτλο "Το πρόσωπο της Ελληνικής Showbiz" και παρουσίαζε φωτογραφικά πορτρέτα παλιότερων και νεότερων αστέρων από τον χώρο του θεάτρου, του σινεμά, του τραγουδιού και της τηλεόρασης. 

Το αφιέρωμα επιμελήθηκαν η Σοφία Κιντή και η Αθηνά Αϊδίνη. Οι φωτογράφοι που συνεργάστηκαν για τη δουλειά αυτή ήταν οι Τάκης Διαμαντόπουλος, Bill Georgoussis, Jonathan Glynn Smith, Γιώργος Καλφαμανώλης, Vishy Mogan και Ντίνος Διαμαντόπουλος. Τις φωτογραφίες συνόδευαν κείμενα που έγραψαν η Σοφία Κιντή και ο Γιώργος Πανόπουλος καθώς και μια δήλωση της/του κάθε σταρ. 

Ανάμεσα στις/στους σταρ που φιλοξενήθηκαν στις σελίδες αυτού του "Portfolio" ήταν και η Ρένα Βλαχοπούλου. Ο Γιώργος Καλφαμανώλης τη φωτογράφισε στην κουζίνα του σπιτιού της, στην οδό Υψηλάντου, στη Βούλα. Φορώντας μια τουαλέτα του Μιχάλη Ασλάνη, η Ρένα στάθηκε μπροστά από τον πάγκο της, όπου μπορούμε να δούμε συσκευές, σκεύη, φλιτζάνια που χρησιμοποιούσε καθημερινά--και βέβαια το τασάκι με το τσιγάρο της. Είναι εξαιρετικές αυτές οι φωτογραφίες, καθώς απαθανατίζουν τις θαυμάσιες αντιθέσεις που χαρακτήριζαν τη Ρένα, η οποία ήταν ακριβώς αυτό: μια λαμπερή σταρ και ταυτόχρονα μια καθημερινή γυναίκα που το βασίλειό της είναι τόσο η δουλειά της όσο και το σπιτικό της. 

Δεν ήταν τυχαίο το ότι ο τίτλος του κειμένου που συνόδευε τις φωτογραφίες της Ρένας Βλαχοπούλου ήταν "Queen Mother". Το κείμενο ήταν το εξής:

Ένα ταλέντο Βεζούβιος με εκρήξεις γέλιου. Στην περίπτωσή της ο όρος "one woman show" μας φαίνεται ελάχιστος για τη Γυναίκα Υπερθέαμα. Το Φαινόμενο Ρένα διασχίζει τις δεκαετίες αναλλοίωτο. Είναι από τους συγγενείς μας που ευχόμαστε ο Θεός να τους έχει καλά, για να βρίσκεται πάντα δίπλα μας σαν πληθωρική Tinkerbell, με το μαγικό άγγιγμα κεφιού, αισιοδοξίας γέλιου.

Ενώ στη δήλωσή της η Ρένα Βλαχοπούλου συνόψιζε τα συναισθήματα που είχε την εποχή εκείνη:

"Έζησα 52 χρόνια στο θέατρο και θέλω την ησυχία μου πλέον. Έβλεπα πριν μια ρεκλάμα από ελληνικά νησιά και θα 'θελα να 'μουν εκεί."

 (Είχε βέβαια ζήσει 54 χρόνια στο θέατρο, αλλά... λεπτομέρειες!)

Αργότερα, ο Γιώργος Καλφαμανώλης συμπεριέλαβε άλλη μια φωτογραφία από εκείνη τη φωτογράφιση στο λεύκωμα που εξέδωσε το 2002 με τίτλο Πορτραίτα (εκδόσεις Καστανιώτης), η οποία υπήρχε και στην παλιότερη ιστοσελίδα που διατηρούσε ο φωτογράφος (η τωρινή του ιστοσελίδα περιλαμβάνει την πρόσφατη δουλειά του και μπορείτε να τη δείτε εδώ).

Φωτογραφία από την παλιότερη ιστοσελίδα
του Γιώργου Καλφαμανώλη

Πολύς κόσμος παρέλασε από εκείνο το αφιέρωμα. Σταχυολόγησα κάποιες φωτογραφίες αγαπημένων μου προσώπων (τις αναπαράγω με ερασιτεχνικό τρόπο φυσικά, αλλά σκέφτηκα ότι αυτό που έχει σημασία είναι να σας δώσω μια ιδέα από την ατμόσφαιρα εκείνου του εορταστικού τεύχους).

Για τον Ντίνο Ηλιόπουλο οι επιμελητές έγραψαν:

Ο πιο elegant, τρυφερός και brillante κωμικός μας με class. Είμαστε ευτυχισμένοι που τον έοχυμε τόσα χρόνια κοντά μας, αν και μερικές φορές σκεφτόμαστε μήπως αυτή η αγάπη μας τον εμπόδισε να ανοίξει τα φτερά του στο Χόλυγουντ που στο πρόσωπό του θα έβρισκε έναν έτοιμο λαμπερό σταρ. Η συνάντησή μας μαζί του υπήρξε η πιο συγκινητική στιγμή που μας επιφύλαξε αυτό το φωτογραφικό αφιέρωμα. Δέχτηκε να φωτογραφηθεί παρά τις αρχικές του επιφυλάξεις ότι "είναι μεγάλος και τι δουλειά έχει αυτός σ' ένα νεανικό περιοδικό". "Κύριε Ηλιόπουλε, σας αγαπάμε, σας θαυμάζουμε, θα μας τιμήσετε". "Φεύγω για το εξοχικό μου, θα το σκεφτώ και θα σας τηλεφωνήσω Κυριακή στις 2.00". Κυριακή στις 2.00 ακριβώς τηλεφώνησε. Με τη δήλωσή του επέμεινε να μας ευχαριστήσει. Τιμή μας.

Και η δήλωση του Ντίνου Ηλιόπουλου: 

"Αν είχα μάθει εγκαίρως ότι κάποτε θα έβγαινε το ΚΛΙΚ, θα είχα φροντίσει να μείνω νέος".

Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης

Για τον "καλό μας άνθρωπο" Θανάση Βέγγο οι επιμελητές έγραψαν:  

Το τρυφερό alter-ego όλων των Ελλήνων. Η αστεία πλευρά της ελληνικής ψυχής που εμπεριέχει το τραγικό. Το συγκινημένο του πρόσωπο στο ντεμπούτο του στην Επίδαυρο ήταν η αντανάκλαση του κύματος αγάπης που του στέλνουμε τόσα χρόνια θεατές του, και η λαοθάλασσα στις κερκίδες μιας υπόκλισή μας μπροστά σ' έναν από τους τελευταίους των ιερών τεράτων.

 Και η δήλωση του Θανάση Βέγγου:

"Δεν κάθομαι ποτέ ακίνητος εγώ, δεν αντέχω να ποζάρω".

Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης

Τέλος, για τις "εντιμότατες φίλες μας" Άννα Παναγιωτοπούλου και Δήμητρα Παπαδοπούλου οι επιμελητές σημείωσαν: 

Γλωσσοκοπάνες και ανασφαλείς, νευρωτικές και βαρεμένες, με τσαγανό και απόλυτες, πληθωρικές και εκρηκτικές, γυναίκες με μυαλό και ταμπεραμέντο, οι δύο αυτές κυρίες παίζουν, γράφουν, ερμηνεύουν το ροκ του παρόντος μας.

Και οι δηλώσεις τους:

"Η μαμά μου, όταν με πρωτοείδε στο θέατρο, είπε: 'Εγώ της το 'λεγα να μη γίνει ηθοποιός'. Το λέει ακόμα" (Άννα Παναγιωτοπούλου).

"Άλλ' αντ' άλλα, της Παρασκευής το γάλα" (Δήμητρα Παπαδοπούλου). 

Φωτογραφία: Bill Georgoussis

Το ροκ του παρελθόντος και του παρόντος εν έτει 1995. Παντοτινό ροκ τελικά...

Εορταστικές προτάσεις I: "Τι Βουλή θα παραδώσεις, μωρή;"

Τρεις εορταστικές προτάσεις για τις μέρες των εορτών έγιναν η αφορμή για να επιστρέψει ο Rena Fan στο πληκτρολόγιό του: αφορούν και οι τρεις θεατρικές παραστάσεις που θα ήταν καλό να δείτε αυτές τις μέρες, την κάθε μια για τους λόγους που θα αναφέρω, και που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο (και σίγουρα τον τρόπο που ο Rena Fan καλά γνωρίζει) μπορούν να συνδεθούν με τη μούσα και τα ενδιαφέροντα αυτού του blog. Ξεκινώ με την επιθεώρηση Τι βουλή θα παραδώσεις, μωρή; που παίζεται στο θέατρο Ζίνα. Είχα ξεκινήσει να γράφω τη γνώμη μου για την επάνοδο του επιθεωρησιακού είδους, αλλά και της Άννας Παναγιωτοπούλου σε αυτό, τον Ιούλιο, όταν είχα τη χαρά να δω την επιθεώρηση αυτή στο Θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης, αλλά για διάφορους λόγους δεν κατάφερα να ολοκληρώσω το κείμενο.

Με ανάμικτα... θεωρητικά συναισθήματα λόγω της διαπίστωσης ότι έπρεπε η Ελλάδα να βρεθεί σε μαύρο χάλι για να απολαύσουμε και πάλι μια ωραία επιθεώρηση, αλλά ουσιαστικά με πολλή χαρά υποδέχτηκα την πρόταση που κατέθεσαν η Άννα Παναγιωτοπούλου και οι συνεργάτες της συγγραφείς Αλέξης Καλλίτσης και Μίνως Θεοχάρης. Βέβαια πιο σημαντική από τη δική μου υποδοχή ήταν η υποδοχή που της επιφύλαξε το κοινό όλης της Ελλάδας στη θριαμβευτική περιοδεία που πραγματοποίησε ο θίασος υπό την καθοδήγηση των αδελφών Τάγαρη το περασμένο καλοκαίρι. Με περισσότερες από εξήντα πιάτσες στην Ελλάδα και την Κύπρο το Τι βουλή θα παραδώσεις, μωρή; θα πρέπει να ήταν μια από τις εμπορικότερες παραστάσεις της θερινής σεζόν.

Δεν ξέρω τι βουλή θα παραδώσουν οι πολιτικοί μας στο τέλος αυτής της τόσο κρίσιμης θητείας τους, όσο κι αν αυτή κρατήσει, αλλά ξέρω ότι η Άννα Παναγιωτοπούλου και οι συνεργάτες της, οι συμπρωταγωνίστριές της κι οι συμπρωταγωνιστές της μας παρέδωσαν μια γερή επιθεώρηση με όλα εκείνα τα θετικά χαρακτηριστικά που γνωρίσαμε στις παραστάσεις των θεάτρων Βέμπο, Αθήναιον και Παρκ στο τέλος της δεκαετίας του '80 και στις αρχές του '90 (και οι λίγο μεγαλύτεροι/ες σ' εκείνες της Ελεύθερης Σκηνής και του Ελεύθερου Θεάτρου). Εύστοχη πολιτική σάτιρα που δεν χαρίζεται σε κανέναν και σε καμιά, διεισδυτική ματιά των συγγραφέων σε θέματα κοινωνικά και όχι μόνο τηλεοπτικά (ένα από τα μόνιμα προβλήματα των επιθεωρήσεων που ανεβαίνουν τα τελευταία χρόνια είναι ότι τα νούμερά τους σε ποσοστό που ξεπερνούσε το 80% ήταν σάτιρα της τηλεοπτικής πραγματικότητας), εμπνευσμένες παρωδίες γνωστών τραγουδιών (όχι μόνο ένα ρεφραίν στην αρχή και ένα στο τέλος κάθε νούμερου, αλλά και εμβόλιμα τραγούδια--όπως στα νούμερα της παλιάς επιθεώρησης--αλλά και τραγουδιστικά νούμερα με ολόκληρο τον θίασο). Και βέβαια η ακτινοβολία, το γκελ και το προσωπικό χιούμορ αγαπημένων ηθοποιών, πρωταγωνιστών αλλά κυρίως πρωταγωνιστριών.

Κακά τα ψέματα, η παρουσία των πρωταγωνιστριών είναι καθοριστική στην επιθεώρηση.  Πάντα στους επιθεωρησιακούς θιάσους υπήρχαν δημοφιλείς άντρες κωμικοί που υπερτερούσαν αριθμητικά των πρωταγωνιστριών. Ωστόσο, οι γυναίκες "έκαναν τη διαφορά": στα χρόνια της κλασικής μεταπολεμικής επιθεώρησης οι αδελφές Καλουτά, η Ρένα Βλαχοπούλου, η Ρένα Ντορ, η Μαρίκα Νέζερ, η Σπεράντζα Βρανά, η Γεωργία Βασιλειάδου στόλιζαν τις σκηνές των μουσικών θεάτρων με το ταλέντο τους. Έπειτα, στα χρόνια του Ελεύθερου Θεάτρου, της Ελεύθερης Σκηνής, του Θεσσαλικού Θεάτρου και των... συγγενικών θιάσων ήταν η Άννα Παναγιωτοπούλου, η Μίρκα Παπακωνσταντίνου, η Μίνα Αδαμάκη, η Νένα Μεντή, η Χρυσούλα Διαβάτη, η Άννα Βαγενά, η Ελένη Γερασιμίδου, η Κατιάνα Μπαλανίκα, η Χρύσα Ρώπα που πρόσφεραν το αλατοπίπερό τους στους θιάσους, στα έργα και το κοινό. Όταν οι δυο αυτές γενιές αποσύρθηκαν από την επιθεώρηση σχεδόν ταυτόχρονα (η Άννα Καλουτά και η Ρένα Βλαχοπούλου εγκατέλειψαν το θέατρο το 1994, σχεδόν ταυτόχρονα με την αποχώρηση των νεότερων πρωταγωνιστριών από την επιθεώρηση), παρέμειναν για μια περίπου δεκαετία στις επιθεωρησιακές σκηνές από τη μια ως δυναμικές παρουσίες του παρόντος η Βάσια Τριφύλλη και η Έλντα Πανοπούλου και από την άλλη ως νοσταλγικές παρουσίες του παρελθόντος η Μαίρη Χρονοπούλου, η Μάρω Κοντού και η Μάρθα Καραγιάννη. Μέχρι που αποχώρησαν και αυτές οι πέντε κυρίες για να φτάσουμε στο παράξενο (και μάλλον θλιβερό) φαινόμενο να υπάρχουν επιθεωρησιακοί θίασοι δίχως ούτε μια πρωταγωνίστρια...

Στο Τι βουλή θα παραδώσεις, μωρή; έχουμε τη σπάνια ευκαιρία να απολαύσουμε δυο πρωταγωνίστριες που ταυτίστηκαν με την επιθεωρησιακή πρόταση του Ελεύθερου Θεάτρου και αργότερα της Ελεύθερης Σκηνής: την Άννα Παναγιωτοπούλου (που με εξαίρεση το μάλλον άτυχο Ζωή σε λόγου μας του 2009-10 είχε να παίξει επιθεώρηση από το 1993 όταν συνεργάστηκε με τον Χάρρυ Κλυνν στις Πίτσες μπλε) και τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου (που απείχε από το είδος από τον Χορό του Οζαλ...όγγου του 1988, αν δεν κάνω λάθος). Και οι δυο τους είναι ηθοποιοί... αρμόδιες για την επιθεώρηση: οι γνώριμοι υποκριτικοί τους κώδικες, ο προσωπικός τους ρυθμός, ο τρόπος που πλασάρουν τις ατάκες τους, η χαρά που προκαλούν άμα τη... εμφανίσει, όλα αυτά τα στοιχεία μάς είχαν λείψει. Και ειδικά για την Άννα Παναγιωτοπούλου πρέπει να προσθέσω ότι μας είχε λείψει και το τραγούδι της. Και ευτυχώς σε αυτήν την παράσταση τραγουδά αρκετά: τόσο στο βασικό πολιτικό της νούμερο ("Υποφέιρω") όσο και στα δυο τραγουδιστικά νούμερα στα οποία συμμετέχει όλος ο θίασος.

Στη θερινή εκδοχή της παράστασης το τρίτο γερό... γυναικείο χαρτί ήταν η Χρύσα Ρώπα (επίσης απείχε χρόνια από την επιθεώρηση με εξαίρεση τα μετεπιθεωρησιακά θεάματα του Λάκη Λαζόπουλου). Στο θέατρο Ζίνα, όμως, τη Ρώπα αντικαθιστά η Δάφνη Λαμπρόγιαννη. Αν δεν κάνω λάθος, πρόκειται για την πρώτη της εμφάνιση στην επιθεώρηση, ωστόσο η διετής... θητεία της στο Βίρα τις Άγκυρες, το αλησμόνητο αφιέρωμα του Εθνικού Θεάτρου στην επιθεώρηση, με κάνει να πιστεύω πως θα είναι άξια διάδοχος της Ρώπα. Εκτός από τη Ρώπα, από τον θίασο του Τι βουλή... αποχώρησαν οι δυο βασικοί πρωταγωνιστές, ο Αντώνης Καφετζόπουλος και ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης. Τους αντικαθιστούν στο θέατρο Ζίνα ο Παύλος Κοντογιαννίδης και ο Τάσος Χαλκιάς. Ο Κοντογιαννίδης, πιο έμπειρος στην επιθεώρηση από τα χρόνια ακόμα του '70, έχει συνεργαστεί και στο παρελθόν με την Παναγιωτοπούλου (τους είδα και τους δυο μαζί για πρώτη φορά το φθινόπωρο του 1990 στις Σέρρες, στην τότε περιοδεύουσα επιθεώρηση Πίσω έχει η Ελλάδα την ουρά και μπρος την Άρπα Κόλλα) και δεν έπαψε να δίνει το παρών στο είδος μέχρι και λίγα χρόνια πριν. Ο Χαλκιάς είναι λιγότερο έμπειρος επιθεωρησιακά από τους/τις υπόλοιπους/ες, αλλά έχει σημαντικές επιθεωρησιακές επιτυχίες στο ενεργητικό του (με πρώτη, αν δεν κάνω λάθος, τη συνεργασία του με την Άννα Παναγιωτοπούλου στο Βουλή καλλιγραφία, στο θέατρο Αθήναιον το 1991). Συνεπώς, το πρωταγωνιστικό κουιντέτο εξακολουθεί να αποτελεί μια εγγύηση για τη διασκέδαση και την επιθεωρησιακή εκτόνωση του κοινού μέσα από τα γερά κείμενα του έργου.

Πλάι τους εξακολουθούν να λάμπουν ο Παντελής Καναράκης και ο Γιώργος Γαλίτης. Σημαντικές μονάδες και οι δυο τους για τη σύγχρονη κωμωδία και επιθεώρηση: απογειώνουν τα νούμερα στα οποία εμφανίζονται με τον ρυθμό τους και τη δική τους προσωπική λάμψη. Τόσο ως κρητικός όσο και ως ένας gay χαμένος σε... πορείες ο Καναράκης αλλά και ως Χάρης Αλεξίου ο Γαλίτης με κάνουν να πιστεύω ότι αν η επιθεώρηση είχε πιο σταθερή παρουσία στην αθηναΐκή σκηνή οι δυο τους θα  είχαν ακόμα περισσότερες ευκαιρίες να λάμπουν. Τον θίασο συμπληρώνουν οι Γιώργος Τσούρμας, Κατερίνα Δημάδη και Μαριαλέννα Ροζάκη. Τα επιθεωρησιακά κοστούμια και τα λιτά σκηνικά υπογράφει η Αναστασία Αρσένη, ενώ οι χορογραφίες είναι του Φωκά Ευαγγελινού, ο οποίος συνυπογράφει τη σκηνοθεσία με την Άννα Παναγιωτοπούλου.

Το πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό του Τι βουλή θα παραδώσεις, μωρή (μιλώ έχοντας δει μόνο τη θερινή βερσιόν, αλλά από ό,τι άκουσα σε συνέντευξη της Παναγιωτοπούλου μόνο σε δυο νούμερα έχουν γίνει ουσιαστικές αλλαγές, πέρα από τις απαραίτητες επικαιροποιήσεις όλων των κειμένων) είναι ότι κανένα από τα νούμερα της παράστασης δεν αφήνει το κοινό αδιάφορο. Όλα τους έχουν σωστό επιθεωρησιακό ρυθμό, και σάτιρα εύστοχη και ισορροπημένη. Προσωπικά ξεχώρισα το πρώτο, αμέσως μετά την έναρξη, ιδιαίτερα ευρηματικό νούμερο με τίτλο  "Ποια είναι η θέση μας", στο οποίο οι τρεις πρωταγωνίστριες μάς εισάγουν στο κεφάτο κλίμα της παράστασης. Εκμεταλλευόμενες την παραδοσιακή σκηνοθεσία των επιθεωρήσεων με τα τρία συνήθως μικρόφωνα που είναι στημένα στην άκρη του προσκήνιου, οι τρεις κυρίες παίζουν με τις έννοιες Αριστερά-Δεξιά-Κέντρο έχοντας ως όπλο, εκτός από την πρωτότυπη ιδέα, το προσωπικό τους ταπεραμέντο. Και τα δυο σόλο της Παναγιωτοπούλου ( "Όσκαρ" και "Υποφέιρω") είναι πολύ καλά και δίνουν την ευκαιρία στην αγαπημένη πρωταγωνίστρια να μας προσφέρει το δικό της ιδιαίτερο στυλ και την υπέροχη φωνή της. Από τα νούμερα των πρωταγωνιστών στέκομαι ιδιαίτερα στον μονόλογο του Μπίου (που ερμήνευε ο Αντώνης Καφετζόπουλος το καλοκαίρι, ενώ το έχει αναλάβει τώρα ο Παύλος Κοντογιαννίδης): θυμίζει τα παλιότερα επιτυχημένα νούμερα που διηγούνταν μια ιστορία με αρχή, μέση και... κορύφωμα και επιτίθεται πολύ πετυχημένα στην καταναλωτική μας μανία.


Η Μίρκα Παπακωνσταντίνου είναι έξοχη στο πρώτο της νούμερο με τίτλο "Δεν είμαι καλά", αλλά εκεί που πραγματικά απογειώνεται και μας παίρνει και μας μαζί της είναι στο δεύτερο μέρος, όταν εμφανίζεται ως Λέλος Βενιζέλος. Είναι ένα νούμερο που μπορεί άνετα να προστεθεί στην πολύ επιτυχημένη σειρά των νούμερων με παιδάκια (στα οποία, άλλωστε ξεχώριζε ιδιαίτερα η Μίρκα, ποιος/α μπορεί να ξεχάσει άλλωστε το περίφημο "Οικογένεια Γαμι-ό-μαστε"): η απολαυστική ηθοποιός υποδύεται τον γιο του Βαγγέλη Βενιζέλου κάνοντας το κοινό να παραληρεί. Επειδή έμαθα πως η Μίρκα Παπακωνσταντίνου έχει ήδη ξεκινήσει πρόβες για το έργο του Ε. Άλμπι Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ που πρόκειται να παρουσιαστεί στο τέλος του Γενάρη, υποθέτω πως θα αποχωρήσει σύντομα από τον θίασο του Ζίνα. Αν και φαντάζομαι ότι θα την αντικαταστήσει κάποια άλλη άξια συνάδελφός της, επιβάλλεται, νομίζω, να δείτε το νούμερο αυτό με την ίδια τη Μίρκα, και γι' αυτόν τον λόγο συνιστώ να σπεύσετε στο θεάτρο Ζίνα όσο πιο σύντομα γίνεται.

Το φινάλε του Α΄ μέρους από τη θερινή περιοδεία της επιθεώρησης

Ανέφερα και παραπάνω ότι η μουσική--που επιμελείται ο Διονύσης Τσακνής--παίζει σημαντικό ρόλο στην επιτυχία του Τι βουλή θα παραδώσεις, μωρή; (ας μην ξεχνάμε ότι η επιθεώρηση είναι μουσικό θέατρο!). Υπάρχουν πολύ επιτυχημένες παρωδίες τραγουδιών σε όλες τις σκηνές, αλλά κυριαρχούν δυο αποκλειστικά τραγουδιστικά νούμερα με όλον τον θίασο: στο πρώτο (που είναι το φινάλε του πρώτου μέρους) μια σειρά από παλιά και νεότερα τραγούδια διασκευάζονται με θέμα το φαγητό και την... έλλειψή του, ενώ το δεύτερο (που είναι η έναρξη του δεύτερου μέρους) αποτελεί μια "Ωδή στον καταναλωτισμό". Ο Τσακνής έχει συνθέσει επίσης ένα κεφάτο τραγούδι για τους επιτυχημένους στίχους της έναρξης του έργου, ενώ ένα δικό του τραγούδι, το "Φτιάξε, καρδιά μου, το δικό σου παραμύθι"--με τους υπέροχους στίχους της Μαριανίνας Κριεζή--κλείνει την παράσταση, με τη μελαγχολικά γοητευτική ερμηνεία της  Άννας Παναγιωτοπούλου και ολόκληρου του θιάσου.

Ο θίασος της θερινής περιοδείας στο φινάλε της παράστασης

Η επιθεώρηση Τι βουλή θα παραδώσεις, μωρή; αποτελεί μια καλή υπενθύμιση της δύναμης και της χρησιμότητας του επιθεωρησιακού είδους. Δεν ξέρω αν η προσπάθεια αυτή θα έχει συνέχεια--βλέπω πολύ θετικά την επιστροφή και της Άννας Βαγενά, αν και δεν έχω δει την παράστασή της για να έχω γνώμη--αλλά σε κάθε περίπτωση μη χάσετε την ευκαιρία που σας δίνεται τώρα στο θέατρο Ζίνα να χαρείτε τις ερμηνείες αρμοδίων πρωταγωνιστριών/τών, να διασκεδάσετε, να προβληματιστείτε και να εκτονωθείτε.

Η Άννα Παναγιωτοπούλου και "Το μπουφάν της Χάρλεϊ"

Πριν από λίγες μέρες το Mega Channel πρόβαλε το τελευταίο επεισόδιο της κωμικής σειράς Ντόλτσε Βίτα των Αλέξανδρου Ρήγα-Κώστα Παπαπέτρου. Στο επεισόδιο αυτό, στη σκηνή όπου η Χριστίνα αποφασίζει να ακολουθήσει τον μεγάλο της έρωτα, τον Αντώνη, και να εγκαταλείψει στα σκαλιά της εκκλησίας τον παρά λίγο δεύτερο σύζυγό της, ακούγεται το τραγούδι "Κάποιος ήρθε στη ζωή μου" που ερμηνεύει τρυφερά η Άννα Παναγιωτοπούλου. Πρόκειται φυσικά για το τραγούδι του Γιώργου Κατσαρού και του Πυθαγόρα που πρωτοερμήνευσε η Ρένα Βλαχοπούλου στην ταινία του Κώστα Καραγιάννη Η ζηλιάρα (1968-69). Αξίζει νομίζω να ακούσουμε το τραγούδι αυτό από την Άννα Παναγιωτοπούλου:

Λίγες μέρες μετά την προβολή αυτού του επεισοδίου είχα τη χαρά να απολαύσω την Άννα Παναγιωτοπούλου σε ένα ρεσιτάλ ερμηνείας, στον μονόλογο του Βασίλη Κατσικονούρη Το μπουφάν της Χάρλεϊ ή Πάλι καλά που παρουσίαζε η δημοφιλής ηθοποιός τους τελευταίους τέσσερις μήνες κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο θέατρο "Δημήτρης Χορν" (παράλληλα με τις εμφανίσεις της στην επιθεώρηση Ζωή σ' ελόγου μας, μια παράσταση που δεν ευτύχησε σε επίπεδο κειμένων--στην οποία όμως η Παναγιωτοπούλου κατάφερε να ξεχωρίσει με το κύρος και την εμπειρία της στο είδος). Το μπουφάν της Χάρλεϊ θα επαναληφθεί το φθινόπωρο και σας συστήνω ανεπιφύλακτα να το δείτε. Όπως έγραψε και ο φίλος Θράσος, πρόκειται για έναν πολύ ωραίο μονόλογο, και σε κάποια σημεία συγκλονιστικό, ο οποίος απογειώνεται με την ερμηνεία της Άννας Παναγιωτοπούλου που αποδεικνύει για άλλη μια φορά πόσο σπουδαία ηθοποιός είναι. Και δεν θα πω απλώς "πόσο σπουδαία κωμικός είναι", γιατί σίγουρα η Άννα Παναγιωτοπούλου δεν είναι μόνον κωμική ηθοποιός. Μπορεί οι περισσότερες και οι πιο επιτυχημένες ερμηνείες της να έχουν καταγραφεί στην κωμωδία και την επιθεώρηση, η ίδια ωστόσο έχει πάρα πολλές δυνατότητες, και σε αυτή την παράσταση των 45 μόλις λεπτών το αποδεικνύει. Με τη βοήθεια της σκηνοθεσίας του Πέτρου Ζούλια και τη γλυκιά μουσική υπόκρουση του Παναγιώτη Τσεβά, η Παναγιωτοπούλου μας παίρνει ασυζητητί με το μέρος της ως μάνα που επισκέπτεται το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη για να μιλήσει στον γιο της: ο Εύζωνας δεν μπορεί φυσικά να αντιδράσει παρά μόνο χτυπώντας τον υποκόπανο του όπλου του και έτσι εκείνη μπορεί να πει όλα όσα δεν μπόρεσε να πει μέχρι τώρα.

Το έργο του Κατσικονούρη είναι ταυτόχρονα τρυφερό και σκληρό: λέει σπουδαίες αλήθειες με απλά, καθημερινά λόγια και αυτή είναι η δύναμή του. Νομίζω ότι ο καθένας και η καθεμία θα βρει πράγματα που τον/την αγγίζουν ή/και τον/την εκφράζουν, και σίγουρα όχι μόνον οι μανάδες. Θα αναγνωρίσει κοινά στοιχεία με την κοπέλα που ξεκίνησε από τη Ροδόπολη (Σερρών, υποθέτω, αφού ο συγγραφέας κατάγεται από τα μέρη μας...) με πόθο για ζωή, έναν πόθος που δυστυχώς διαψεύστηκε από τη ζωή που τελικά της έλαχε να ζήσει. Η ματαίωση των νεανικών ονείρων της ηρωίδας θα μπορούσαν να κάνουν τον μονόλογο μελοδραματικό: ωστόσο το έργο δεν μπατάρει προς το μελόδραμα. Κωμικές και δραματικές στιγμές εναλλάσσονται διαρκώς. Και στις μεν κωμικές στιγμές η γνώριμη κωμική περσόνα της Παναγιωτοπούλου εξυπηρετεί το κείμενο με τα αναμενόμενα εξαιρετικά αποτελέσματα. Στις δραματικές στιγμές όμως έχουμε την έκπληξη: η Άννα Παναγιωτοπούλου θαρρώ πως δεν αφήνει κανέναν/καμία ασυγκίνητο/η. Υπάρχει μια φράση στο έργο (που δυστυχώς δεν μπορώ να αναφέρω γιατί θα λειτουργήσει ως spoiler) με την οποία η Παναγιωτοπούλου εμένα με συγκλόνισε. Ωστόσο, πιστεύω ότι όποιος/α δει την παράσταση θα βρει τη τις δικές του/της αγαπημένες στιγμές ή φράσεις. Θα αναγνωρίσει τη δύναμη των λέξεων του Κατσικονούρη--των λέξεων που η ηρωίδα του δεν χρειαζόταν να ακούει από τον γιο της: της έφτανε να βλέπει τα μάτια του και να βρίσκει εκεί μέσα όλες τις λέξεις του κόσμου, όπως λέει η ίδια. Θα γοητευτεί από τη δύναμη που έχει το ερώτημα που θέτει η μάνα: "Κι εσείς, ποια μυρωδιά να σας φέρνει δάκρυα αύριο; Ποια γεύση θα πεθυμήσετε;"

Καμαρώνοντας την Άννα Παναγιωτοπούλου σ' αυτή την ξεχωριστή ερμηνεία, δεν μπόρεσα να μην κάνω κάποιες αναπόφευκτες σκέψεις αλλά και συγκρίσεις με τη Ρένα Βλαχοπούλου (πέρα από το "παράπονο" που έχω για το γεγονός ότι η Ρένα Βλαχοπούλου δεν δοκιμάστηκε ποτέ σε κάτι αντίστοιχο...). Και οι δυο ηθοποιοί έχουν καταγραφεί στη συνείδηση του μεγάλου κοινού ως σπουδαίες κωμικοί, κορυφαία η καθεμία της γενιάς της στην επιθεώρηση και στην κωμωδία. Στη συγκινητική εκπομπή που αφιέρωσε στη μνήμη της Ρένας τον περασμένο Αύγουστο (Μπα, πήγε κιόλας δώδεκα; στο Δεύτερο Πρόγραμμα της ΕΡΑ), η Παναγιωτοπούλου είπε ότι θεωρεί τη Βλαχοπούλου δασκάλα της. Οι δυο γυναίκες βέβαια προσέγγισαν την κωμωδία και την υποκριτική τέχνη από εντελώς διαφορετικούς δρόμους. Αυτοδίδακτη και αυθόρμητη η Ρένα, μετέφερε στο θέατρο όψεις του εαυτού της, χωρίς επεξεργασμένες τεχνικές και υποκριτικούς κώδικες--στην αρχή της καριέρας της τουλάχιστον. Όπως είπε η Παναγιωτοπούλου στην εκπομπή της, η Ρένα στη σκηνή και την οθόνη "αφηνίαζε, γινόταν ο όποιος ρόλος κανονικά, δεν μεσολαβούσε τίποτα ανάμεσα σ' αυτήν και στον ρόλο". Στην προσπάθειά της να αποκωδικοποιήσει τους κώδικες της Βλαχοπούλου, η Άννα Παναγιωτοπούλου συνειδητοποίησε ότι "δεν είχε κώδικες, δεν είχε συγκεκριμένη τεχνική: την έφερε χωρίς καν να τη γνωρίζει". Η Παναγιωτοπούλου, από την άλλη, ανήκει σε μια γενιά πιο "διαβασμένη". Έπειτα από σπουδές στο Εθνικό Θέατρο και από σοβαρή μελέτη της επιθεώρησης και των επιθεωρησιακών ηθοποιών, η Παναγιωτοπούλου και η ομάδα του Ελεύθερου θεάτρου ανανέωσαν το μουσικό θέατρο και ανέπτυξαν τους δικούς τους ιδιαίτερους κώδικες, ίσως πιο εγκεφαλικά από τη γενιά της Βλαχοπούλου, αλλά με αντίστοιχη αμεσότητα και επιτυχία, εκφράζοντας και τις ανάγκες της νέας εποχής τόσο σε θεατρικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.

Η Άννα Παναγιωτοπούλου όμως έχει ένα ακόμα προσόν που η Ρένα Βλαχοπούλου δυστυχώς δεν το είχε, ίσως λόγω "καταβολών", ίσως και λόγω των συνθηκών του θεάτρου και της εποχής που εκπροσωπούσε. Η Παναγιωτοπούλου έχει αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργεί ως δημιουργικός πυρήνας. Τόσο στην εποχή του Ελεύθερου Θεάτρου και της Ελεύθερης Σκηνής, όπου ήταν μια από τις βασικές δημιουργικές μονάδες του θιάσου, όσο και στη μετέπειτα "προσωπική" της καριέρα, μέσα από τις επιλογές των έργων και των συνεργατών/συνεργάτιδών της (κυρίως στο θέατρο αλλά ώς έναν βαθμό και στην τηλεόραση), η Άννα Παναγιωτοπούλου ήταν η αιτία και η αφορμή να παρουσιαστούν σημαντικές δουλειές, κάποιες από τις οποίες έμειναν στην ιστορία. Κλασική απόδειξη αυτού του ισχυρισμού μου είναι φυσικά το Έκτο πάτωμα, η θρυλική πλέον παράσταση που εμπνεύστηκε η Άννα Παναγιωτοπούλου και παρουσίασε το 1991-92 στο θέατρο "Περοκέ". Η ίδια ανέλαβε τη διασκευή της παλιάς κωμωδίας του Αλφρέντ Ζερί και έχοντας στο πλευρό της τον Σταμάτη Κραουνάκη και τη Λίνα Νικολακοπούλου παρουσίασε μια φρέσκια εκδοχή του έργου που τη στήριξε ένας πολυπρόσωπος θίασος ταλαντούχων ηθοποιών: Χρήστος Βαλαβανίδης, Κατιάνα Μπαλανίκα, Νένα Μεντή, Ελένη Γερασιμίδου, Τάσος Χαλκιάς, Σοφία Ολυμπίου, Γιώργος Νινιός, Χρήστος Χατζηπαναγιώτης και άλλοι/ες, οδηγημένοι/ες από τον σκηνοθέτη Δημήτρη Έξαρχο έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό και με τις ερμηνίες τους ανέδειξαν το χιούμορ της διασκευής της Παναγιωτοπούλου και τη μαγεία των τραγουδιών των Κραουνάκη-Νικολακοπούλου. 

Τηρουμένων των αναλογιών, θα τολμούσα να πω ότι η αντοχή, η απήχηση και η πορεία των τραγουδιών του Έκτου πατώματος θυμίζουν τα τραγούδια μιας άλλης ιστορικής θεατρικής παράστασης, της Οδού Ονείρων του Μάνου Χατζιδάκι, που ανέβηκε σχεδόν 30 χρόνια πριν Το έκτο πάτωμα. Στο Μετροπόλιταν του '62 ήταν η Ρένα Βλαχοπούλου που πήρε την πρωτοβουλία να καλέσει τον Μάνο Χατζιδάκι για να συνεργαστούν κι εκείνος ανέλαβε στη συνέχεια τα πάντα. Στο Περοκέ του 1991 η Άννα Παναγιωτοπούλου δεν κάλεσε απλώς τον Κραουνάκη και τη Νικολακοπούλου για να συνεργαστούν, αλλά υπήρξε η ψυχή του εγχειρήματος και κατάφερε να δημιουργήσει αυτόν τον θεατρικό μύθο που είναι σήμερα το Έκτο πάτωμα για όσους/ες δεν κατάφεραν να το δουν στη σκηνή, αλλά το χαίρονται μέσα από τις κλασικές πλέον ερμηνείες του δίσκου και τις διάφορες επανεκτελέσεις των τραγουδιών του.

Είχα τη χαρά να δω την παράσταση εκείνη στο κιν/θέατρο Ανατόλια της Θεσσαλονίκης (με κάποιες αλλαγές στη διανομή) και να χαρώ το άρτιο αποτέλεσμα τη δουλειάς όλων των συντελεστών της. Επιπλέον όμως, είχα άλλη μια ευκαιρία να απολαύσω την εξαιρετική διασκευή της Παναγιωτοπούλου σε ένα ερασιτεχνικό ανέβασμα του έργου τον Μάιο του 2003, από τη θεατρική ομάδα "Ψ" του τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. Εκεί διαπίστωσα ότι η διασκευή του έργου δεν είχε "παλιώσει" καθόλου (παρόλο που είχαν περάσει 12 χρόνια από την πρώτη της παρουσίαση) και χάρη σ' αυτήν το "παλαιό" έργου του Ζερί μπορούσε να περάσει και στο κοινό της νέας χιλιετίας (και μάλιστα δίχως τις προσωπικότητες των πεπειραμένων ηθοποιών της παράστασης του Περοκέ--δίχως βέβαια να υποτιμώ το παίξιμο των φοιτητών/τριών της ομάδας). Πέρσι είχε ακουστεί ότι αυτή η παράσταση θα επαναλαμβανόταν από την Άννα Παναγιωτοπούλου σε θέατρο της Αθήνας. Το σχέδιο αυτό όμως δυστυχώς ναυάγησε. Είναι ωστόσο μια ιδέα που δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί: τα σχόλια που αφήνουν χρήστες/τριες του youtube στα λιγοστά βιντεάκια με τραγούδια από το Έκτο πάτωμα του Περοκέ δείχνουν πως ένα νέο κοινό θα ήθελε πολύ να ξαναδεί αυτά τα τραγούδια στη σκηνή ενός θεάτρου.

Στο παρακάτω βίντεο η Άννα Παναγιωτοπούλου ερμηνεύει το "Τραγούδι της σταρ": είναι η σκηνή όπου η Ζερμαίν, η πρωταγωνίστρια του έργου, θυμάται ότι κάποτε στα νιάτα της είχε συναντήσει έναν κύριο που της πρότεινε να γίνει ηθοποιός.

Ένα από τα πιο ωραία τραγούδια του Έκτου πατώματος είναι το "Τραγούδι της Γκρίζας Κυρίας" που πριν από λίγα χρόνια ερμήνευσαν στην Κλασική Συνταγή του Σταμάτη Κραουνάκη αρχικά η Τζένη Μπότση και έπειτα η Πωλίνα. Στο παρακάτω βίντεο μπορούμε να το απολαύσουμε όπως ακριβώς παρουσιαζόταν στην παράσταση του Περοκέ, με τη Νένα Μεντή πλαισιωμένη από την Άννα Παναγιωτοπούλου, την Κατιάνα Μπαλανίκα και τη Σοφία Ολυμπίου.

Η Άννα Παναγιωτοπούλου είναι μια σημαντική ηθοποιός που ελπίζω ότι θα μας δώσει κι άλλες σπουδαίες ερμηνείες (όπως αυτή που μας χάρισε στο Μπουφάν της Χάρλεϋ). Επιλέον ελπίζω ότι θα οργανώσει και άλλες σημαντικές παραστάσεις όπως το Έκτο πάτωμα, τις παραστάσεις που παρουσίασε στο Βρετάννια αλλά και τη Θεία από το Σικάγο του θεάτρου Ήβη. Άτομα με τη δική της πείρα, τις ιδέες της και τη δύναμή της να λειτουργεί ως δημιουργικός πυρήνας μιας ομάδας είναι πολύτιμα για το θέατρό μας και τον πολιτισμό μας.

Θα κλείσω αυτό το αφιέρωμα στην Άννα Παναγιωτοπούλου με ένα τρυφερό τραγούδι που ερμήνευσε η ίδια πριν από είκοσι περίπου χρόνια για το αγαπημένο της σκυλάκι, τον Πατσατσούφα, ο οποίος εμφανίστηκε μάλιστα ως guest-star σε δυο επεισόδια της ιστορικής σειράς Οι τρεις χάριτες το 1990 (άλλος ένας αναπόφευκτος συσχετισμός της Παναγιωτοπούλου με τη Ρένα Βλαχοπούλου, που επίσης λάτρευε τα σκυλιά και το τελευταίο της πεκινουά, ο Μάο, τη συντρόφευσε σε αρκετές ταινίες της και σε τρία επεισόδια των τελευταίων της τηλεοπτικών σειρών). Είναι ένα τραγούδι του Σάκη Τσιλίκη που αγαπώ ιδιαίτερα, για διάφορους λόγους, και σίγουρα αγγίζει όσους/ες αγαπούν τα ζώα και έχουν ή είχαν κάποτε ένα ζωάκι για συντροφιά τους.

Το Δεύτερο Πρόγραμμα θυμάται τη Ρένα Βλαχοπούλου

Και όχι μόνο το Δεύτερο Πρόγραμμα τελικά... Οι πιο δυσοίωνες προβλέψεις μου ευτυχώς διαψεύστηκαν και τόσο η blogόσφαιρα όσο και κάποια ΜΜΕ θυμήθηκαν την επέτειο των 5 χρόνων από τον θάνατο της Ρένας Βλαχοπούλου. Απλές τρυφερές αναφορές στην επέτειο από blogs και sites--Αισθηματική ηλικία, Στίχοι και άλλα, Αποχρώσεις, Vendetta, Clopypaste, στην ιστοσελίδα του Star Channel και σίγουρα και άλλα που δεν εντόπισα. O δημοσιογράφος του Έθνους Βασίλης Μπουζιώτης θυμήθηκε επίσης τη συνάντησή του με τη Ρένα Βλαχοπούλου το 2001, όταν κατάφερε να της πάρει μια συνέντευξη μετά από μεσολάβηση του Μάριου Φραγκούλη. Δεν ξέρω πόσα και ποια ηλεκτρονικά ΜΜΕ θυμήθηκαν την επέτειο. Τυχαία, μάλλον, το Έχει Γούστο της Μπήλιως Τσουκαλά και της ΝΕΤ πρόβαλε την Τετάρτη σε επανάληψη ένα αφιέρωμα στους Γιάννης Δαλιανίδη και Μίμη Πλέσσα και έτσι η Ρένα Βλαχοπούλου εμφανίστηκε στις οθόνες μας, ενώ ακούστηκαν και τραγούδια της ερμηνευμένα από την Πένυ Ξενάκη. Φαίνεται όμως πως κάποιος/κάποια εκεί στη ΝΕΤ έμαθε ή θυμήθηκε την επέτειο και έτσι χτες, μια μέρα μετά, προβλήθηκε το αφιέρωμα που είχε παρουσιάσει το Έχει Γούστο τον Οκτώβριο, με τη συμμετοχή του αδελφού της Ρένας, Σπύρου Βλαχόπουλου και παλιών συνεργατών της (Ζωή Φυτούση, Δημήτρης Καλλιβωκάς, Γιάννης Μιχαλόπουλος, Φώτης Μεταξόπουλος). Αυτό ήταν πράγματι μια πολύ καλή κίνηση...

Όσον αφορά το ραδιόφωνο, φυσικά θυμήθηκε την επέτειο ο Σιδερής Πρίντεζης στο Κλειδί του Σολ του Δεύτερου Προγράμματος, αλλά το σημαντικό είναι το αφιέρωμα που θα επιμεληθεί αύριο ο Σιδερής Πρίντεζης από την εκπομπή του Πάμε σαν άλλοτε. Όπως έχει κάνει αρκετές φορές και στο παρελθόν, ο κ. Πρίντεζης θα μεταδώσει σπάνιες ηχογραφήσεις της Ρένας Βλαχοπούλου από τους ραδιοθαλάμους του ΕΙΡ, από τα χρόνια του '50 και του '60. Στο παρελθόν είχαμε τη σπάνια χαρά να ακούσουμε τραγούδια που είτε δεν έχουν ποτέ δισκογραφηθεί είτε δισκογραφήθηκαν σε διαφορετικές εκτελέσεις με τη φωνή της. Έίναι, ευτυχώς, αρκετές αυτές οι ηχογραφήσεις, τι να πρωτοθυμηθεί κανείς. Ενδεικτικά αναφέρω τη "Σερενάτα της μοδιστρούλας" του Αττίκ (από την εκπομπή Η ιστορία της Ελληνικής Επιθεωρήσεως του 1955), το "Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη" των Τάκη Μωράκη-Δανάης, το "Έλα πάρε μου τη λύπη" (το μόνο χατζιδακικό τραγούδι που φαίνεται να έχει φτάσει στις μέρες μας με τη φωνή της Ρένας), το "Τι 30, τι 40, τι 50" των Νίκυ Γιάκοβλεφ-Πυθαγόρα (σε μια τζαζίστικη εκτέλεση αρκετά διαφορετική από τη δισκογραφημένη εκτέλεση) και βέβαια το "Καλημέρα ζωή" των Μενέλαου Θεοφανίδη-Γιώργου Ασημακόπουλου-Βασίλη Σπυρόπουλου-Παναγιώτη Παπαδούκα, αυτό το τόσο σημαντικό τραγούδι που προφανώς λόγω της διάρκειάς του, δεν δισκογραφήθηκε το 1957... Υπάρχει ακόμα το "Ποιος το ξέρει", οι γνωστοί στίχοι του Κώστα Πρετεντέρη που τραγούδησε σε δίσκους ο Δημήτρης Χορν με μουσική του Μίμη Πλέσσα, με μια διαφορετική μελοποίηση από τον Αλέκο Σπάθη και με μια μαγευτική ερμηνεία της Ρένας Βλαχοπούλου. Κάποια από αυτά τα σπάνια διαμάντια και σίγουρα και άλλα από το πλουσιότατο αρχείο της ΕΡΑ θα μας προσφέρει ο Σιδερής Πρίντεζης αύριο Σάββατο 1 Αυγούστου, στις 6μμ, από το Δεύτερο Πρόγραμα και την εκπομπή του Πάμε σαν άλλοτε (που εξακολουθεί, δυστυχώς για μας, να περιορίζεται στα εξήντα μόνο λεπτά)...

Όμως κι άλλη μια εκπομπή του Δεύτερου Προγράμματος θα θυμηθεί και θα τιμήσει τη Ρένα Βλαχοπούλου. Η Άννα Παναγιωτοπούλου, που επανέκαμψε στο Δεύτερο Πρόγραμμα πριν από δύο χρόνια με την αγαπημένη εκπομπή Μπα, πήγε κιόλας δώδεκα;, παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στη Ρένα Βλαχοπούλου τα μεσάνυχτα της Δευτέρας 3 Αυγούστου (την περασμένη Δευτέρα αφιέρωσε την εκπομπή της στους παράλληλους βίους της Αλίκης Βουγιουκλάκη και της Τζένης Καρέζη που οι επέτειοι των θανάτων τους ήταν στις 23 και 27 Ιουλίου αντίστοιχα). Η Άννα Παναγιωτοπούλου, αυτή η σημαντικότατη κωμική ηθοποιός της γενιάς της, έχει δηλώσει σε συνεντεύξεις της πόσο θαύμαζε τη Ρένα Βλαχοπούλου και πόσα έχει "μάθει" για την κωμωδία παρακολουθώντας το παίξιμό της. Οι δυο τους συναντήθηκαν καλλιτεχνικά μόνο μια φορά, στο ραδιοφωνικό Τρίτο στεφάνι του Κώστα Ταχτσή, στο Τρίτο Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι, το 1979. Η Άννα Παναγιωτοπούλου πήρε μέρος σε κάποια από τα επεισόδια της σειράς ερμηνεύοντας τον ρόλο της Ελένης, της κόρης της κυρά-Εκάβης. Ως εκ τούτου είχε κοινές σκηνές με τη "μητέρα" της, τη Σμάρω Στεφανίδου. Ωστόσο, προς το τέλος του βιβλίου η Ελένη συναντά τη Νίνα και της προτείνει να παντρευτεί τον αδελφό της, τον Θόδωρο. Δεν είμαι σίγουρος αν αυτός ο διάλογος ανάμεσα στη Ρένα Βλαχοπούλου-Νίνα και την Άννα Παναγιωτοπούλου-Ελένη είναι φυσικός ή μοντάζ δυο ξεχωριστών ηχογραφήσεων, ωστόσο έχουμε καταγεγραμμένο έναν διάλογο ανάμεσα στις δυο ηθοποιούς!

Τις δυο τους όμως τις συνδέει και ένας ρόλος: η "Χαρτοπαίχτρα" Αλέκα του Δημήτρη Ψαθά, ο ρόλος που δόξασε η Ρένα Βλαχοπούλου τόσο στον κινηματογράφο όσο και στο θέατρο. Η Άννα Παναγιωτοπούλου ανέβασε τη Χαρτοπαίχτρα το καλοκαίρι του 1988 στο θέατρο "Βέμπο", σε σκηνοθεσία Διαγόρα Χρονόπουλου με παρτενέρ τον Ηλία Λογοθέτη. Η ίδια δήλωσε αργότερα σε συνέντευξή της ότι δεν ήταν ικανοποιημένη από την παράσταση εκείνη (είναι γνωστή βέβαια η σεμνότητά της και η αυτο-υπονομευτική της διάθεση), ωστόσο ο ρόλος αυτός σίγουρα της πήγαινε και νομίζω ότι το κοινό απόλαυσε και εκείνη την ερμηνεία της. Ένα άλλο στοιχείο που συνδέει εκείνη την παράσταση του '88 με τη Ρένα Βλαχοπούλου είναι η ηθοποιός που ερμήνευε τον ρόλο της κυρά-Μαριγώς και δεν ήταν άλλη από την Έλντα Πανοπούλου, που 5 χρόνια μετά επανέλαβε τον ρόλο αυτόν στο πλευρό της κουμπάρας της Ρένας Βλαχοπούλου, στο θέατρο "Μπροντγουαίη"! (Βέβαια στα 5 χρόνια που είχαν μεσολαβήσει, η Έλντα Πανοπούλου είχε πλέον "λυθεί" πολύ και είχε αναπτύξει τον δικό της χειμαρρώδη ερμηνευτικό κώδικα. Έτσι ενώ στην παράσταση του Βέμπο ήταν πιο "συγκρατημένη" και πιστή στο κείμενο του Ψαθά, στο "Μπροντγουαίη", συνεπικουρούμενη από τον αυτοσχεδιαστικό οίστρο της Ρένας, έδωσε μια πολύ διαφορετική ερμηνεία του ρόλου).

Η Άννα Παναγιωτοπούλου του χθες και του σήμερα στο συγκλονιστικό X-Σκηνής: Αυτά που κάψαν το σανίδι του Στ. Κραουνάκη τον Ιούνιο του 2008 στο Ηρώδειο.

Ας επιστρέψουμε όμως στην Άννα Παναγιωτοπούλου και στην εκπομπή που θα αφιερώσει στη Ρένα Βλαχοπούλου τη Δευτέρα (η μουσική επιμέλεια της εκπομπής είναι και πάλι του Σιδερή Πρίντεζη). Θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό όταν ηθοποιοί μιλούν για συναδέλφους/συναδέλφισσές τους--ειδικά όταν ηθοποιοί μιας νεότερης, "ψαγμένης", γενιάς αναφέρονται με αγάπη στην παλαιότερη, πιο "αυθόρμητη" γενιά--γιατί μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα την ψυχολογία τους, την τέχνη τους και την τεχνική τους. Συνεπώς, αναμένω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και την εκπομπή της Άννας Παναγιωτοπούλου...


Η Άννα Παναγιωτοπούλου στο φινάλε του X-Σκηνής μαζί με τους/τις Μάρω Κοντού, Στ. Κραουνάκη, Ζ. Σαπουντζάκη, Ά. Καλουτά και Λ. Λαζόπουλο. Ακόμα θυμάμαι με πόσο σεβασμό η Άννα Παναγιωτοπούλου έσκυψε και φίλησε το χέρι της Άννας Καλουτά...