Σαν σήμερα το 1953: Στη Σπηλιά του Παρασκευά Ι

Στις 6 Μαΐου 1953 η Ρένα Βλαχοπούλου εμφανιζόταν στη Σπηλιά του Παρασκευά, το κοσμικό κέντρο της Καστέλλας, μαζί με τον Τώνη Μαρούδα και την ορχήστρα του Μπέμπη Βουγά. Είχαν ξεκινήσει τις εμφανίσεις τους εκεί στις 20 Απριλίου.

Από τις 7 Μαΐου όμως το σχήμα ενισχύθηκε με τον Γιώργο Οικονομίδη (ήταν η περίοδος που ξεκινούσε η μεγάλη του επιτυχία) και τη "Βασίλισσα του γέλιου" Γεωργία Βασιλειάδου. Υποθέτω ότι κανείς/καμιά δεν μπορούσε να φανταστεί ότι σε δέκα περίπου χρόνια θα αποκαλούσαν όλες/όλοι "βασίλισσα του γέλιου" και τη Ρένα Βλαχοπούλου...

Φαίνεται πως πέρα από τα προσωπικά τους προγράμματα Μαρούδας και Βλαχοπούλου είχαν και κοινή εμφάνιση στη Σπηλιά. Ένα από τα τραγούδια που έλεγαν μαζί ήταν το αρχοντορεμπέτικο "Θα σου δώσω τα παπούτσια σου στο χέρι" σε μουσική του Κώστα Καπνίση και στίχους του Πέτρου Γιαννακού, του θρυλικού Κοκοβιού που έγραψε τους στίχους και τη μουσική αρκετών λαϊκών τραγουδιών.

Από τη Μουσική Βιβλιοθήκη "Λίλιαν Βουδούρη"
του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών

Θα σου δώσω τα παπούτσια σου στο χέρι

κι άντε να 'βρεις την παλιά σου τη φωλιά.

Δεν γουστάρω, ρε μικρή, να με κεράσεις

με βιδάνιο φιλιά και αγκαλιά.

Θα σου δώσω τα παπούτσια σου στο χέρι

για να μάθεις τι θα πει σκληρό παιδί.

Και θα ψάξω για να βρω καινούριο ταίρι

να μη λες πως είμαι χάπι δηλαδή.

Θα σου δώσω τα παπούτσια σου στο χέρι

γιατί σκάρτα μου ξηγιέσαι διαρκώς.

Θα σου δώσω τα παπούτσια σου στο χέρι

για να αλλάξει της ζωής μου ο τροχός

Η Σπηλιά του Παρασκευά βρισκόταν όντως δίπλα σε μια... σπηλιά. Πρόκειται για το Σηράγγιο στην περιοχή Βοτσαλάκια της Καστέλλας που παλιά ήταν γνωστή ως "Παραλία του Παρασκευά" χάρη στο κοσμικό κέντρο που λειτουργούσε εκεί από τα προπολεμικά χρόνια μέχρι το 1968--η Ρένα Βλαχοπούλου είχε ήδη εμφανιστεί σε αυτό το καλοκαίρι του 1952 και θα εμφανιζόταν ξανά στο μέλλον... 

Φωτογραφία της εισόδου του σπηλαίου 
από την ιστοσελίδα iellada.gr
όπου μπορείτε να διαβάσετε πληροφορίες
για την ιστορία του

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1953: Τιμητική της Ρένας Βλαχοπούλου στην Παλιά Αθήνα

Στις 27 Μαρτίου οι διαφημίσεις του κοσμικού κέντρου Παλιά Αθήνα στις αθηναϊκές εφημερίδες καλούσαν το κοινό να παραβρεθεί την επόμενη μέρα στην τιμητική βραδιά της "Μάγισσας του τραγουδιού" Ρένας Βλαχοπούλου, στην οποία είχε δώσει ραντεβού όλη η "Κοσμική Αθήνα"...

Διαβάζουμε λοιπόν ότι στην τιμητική της Ρένας θα συμμετάσχουν μεταξύ άλλων η Σοφία Βέμπο, η Γεωργία Βασιλειάδου, ο Ίκαρος, ο Αλέκος Λειβαδίτης, ο Τώνης Μαρούδας, η Μαρίκα Νέζερ, η Ρένα Ντορ, ο Νίκος Ρίζος και άλλες/-οι... Βέβαια η Γεωργία Βασιλειάδου εμφανιζόταν σταθερά στο πρόγραμμα της Παλιάς Αθήνας εκείνη την άνοιξη μαζί με τη Ρένα. Οι εμφανίσεις τους είχαν ξεκινήσει νωρίτερα τον Μάρτιο, όταν η Ρένα επέστρεψε από την τρίμηνη παραμονή της στην Κωνσταντινούπολη.

Ενδιαφέρουσα πληροφορία στη διαφήμιση: "τιμές πραγματικής ταβέρνας" και όχι "τσουχτερές" τιμές κοσμικού κέντρου...

Ο Τώνης Μαρούδας και η Ρένα Βλαχοπούλου
σε εξώφυλλο παρτιτούρας του 1953

Η παρούσα ανάρτηση, όπως και όλα τα κείμενα που δημοσιεύονται στο ιστολόγιο αυτό, είναι αποτέλεσμα προσωπικής έρευνας. Είναι υποχρεωτική η ρητή αναφορά στο ιστολόγιο, όταν χρησιμοποιείται υλικό από τις αναρτήσεις του.

Σαν σήμερα το 1958: Σαμποτάζ;

Στις 22 Δεκεμβρίου 1958 η θεατρική στήλη του Έθνους δημοσίευσε μια επιστολή της Ρένας Βλαχοπούλου (σπάνια έστελνε επιστολές στον Τύπο για κάποιο θέμα που την αφορούσε, έως τώρα έχω εντοπίσει άλλη μία μόνο):

Μία διάψευσις της Ρένας Βλαχοπούλου

Εν τω μεταξύ η εκ των πρωταγωνιστριών του συγκροτήματος [του Ακροπόλ] μας γράφει:

Φίλε κ. Μαμάκη,

Στην θεατρική στήλη απογευματινής εφημερίδος είδα μ' έκπληξι να γράφεται η "είδησις" ότι μια από τις τουαλέττες που φορώ στην επιθεώρησι "Χειμώνας στην Αθήνα" βρέθηκε σχισμένη με ξυράφι στο καμαρίνι μου στο "Ακροπόλ". Χάριν της ιστορίας των... παρασκηνίων, θα ήθελα να διαψεύσω τη "συνταρακτική" αυτή πληροφορία. Όλες μου οι τουαλέττες χαίρουν... άκρας υγείας και καμμιά δεν υπέστη το κακό που της φόρτωσαν ανεύθυνες πληροφορίες προφανώς.

Ευχαριστώ για την φιλοξενία

ΡΕΝΑ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ

Έθνος, 22-12-1958

Η Ρένα Βλαχοπούλου στην επιθεώρηση
Χειμώνας στην Αθήνα
στο θέατρο Ακροπόλ (χειμ. 1958-59).
Πιθανώς φοράει την τουαλέτα που βρέθηκε
σκισμένη στο καμαρίνι της...
Φωτογραφία: Τα Νέα, 27-12-1958

Τι είχε συμβεί; Ο γνωστός καλλιτεχνικός συντάκτης και στιχουργός Γιάννης Φερμάνογλου είχε γράψει στη Βραδυνή (δυστυχώς λόγω Covid-19 δεν κατάφερα να εντοπίσω το συγκεκριμένο φύλλο) ότι η Ρένα Βλαχοπούλου βρήκε σκισμένη την τουαλέτα της στο καμαρίνι της. Η Ρένα έσπευσε να διαψεύσει την είδηση με την παραπάνω επιστολή--επέλεξε φυσικά τη στήλη του παντοδύναμου τότε Αχιλλέα Μαμάκη την οποία διάβαζε όλο το ελληνικό θέατρο. Ωστόσο, ο Φερμάνογλου φρόντισε να διαψεύσει τη διάψευσή της δύο μέρες μετά:

Η τουαλέττα της Ρένας Βλαχοπούλου

Διάψευσις Διαψεύσεως

Λαμβάνομεν και δημοσιεύομεν εκ μέρους του κ. Ι. Φερμάνογλου, που ανέγραψεν εις απογευματινήν συνάδελφον την είδησιν που διέψευσε προχθές η Ρένα Βλαχοπούλου, την ακόλουθον επιστολήν:

Φίλε κ. Μαμάκη,

Εις απάντησιν της επιστολής της κ. Ρένας Βλαχοπούλου, που εδημοσιεύθη προχθές εις το "Έθνος", εν σχέσει με την κατεστραφείσαν τουαλέττα της, σε πληροφορώ ότι η είδησις την οποίαν έφερα εις την δημοσιότητα ήτο απολύτως ακριβής. Εις επιβεβαίωσιν μάλιστα των ανωτέρω επικαλούμαι την μαρτυρίαν του ενδυματολόγου Σκαλιντώ, ο οποίος εκλήθη επειγόντως διά να επιδιορθώση την τεμαχισθείσαν τουαλέττα καθώς και του χορογράφου-χορευτού κ. Μηνά Γιώτη, ο οποίος ευρίσκετο κατά σύμπτωσιν εις τα παρασκήνια του "Ακροπόλ", όταν διεπιστώθη το τόσον περίεργον αυτό σαμποτάζ.

 

Επομένως, αν όχι τίποτε άλλο, τουλάχιστον ως απρέπεια αξίζει να χαρακτηρισθή το ότι μία καλλιτέχνις περιωπής διέψευσεν ενυπογράφως ένα τετελεσμένον γεγονός, έστω και αν είχε ειδικούς λόγους.

Φιλικώτατα

Ι. ΦΕΡΜΑΝΟΓΛΟΥ

Έθνος, 24-12-1958

Από όσο γνωρίζω, το θέμα έμεινε εκεί. Φερμάνογλου και Βλαχοπούλου συνέχισαν να έχουν καλές σχέσεις--ο δημοσιογράφος έγραφε τακτικότατα για εκείνη στις στήλες του στη Βραδυνή. Τώρα, ποιος ή ποια να ζήλευε και να ήθελε να κάνει κακό στη Ρένα Βλαχοπούλου; Δεν θα το μάθουμε ποτέ μάλλον... Φαίνεται πάντως πως συχνά οι τουαλέτες ήταν αιτίες καβγάδων στα καμαρίνια των μουσικών θεάτρων. Λέγεται ότι συχνό θύμα ήταν οι τουαλέτες της Γεωργίας Βασιλειάδου, καθώς, όσο μεγάλωνε η δημοτικότητά της, τα άλλα μεγάλα ονόματα των θιάσων (και κυρίως τα γυναικεία...) τη ζήλευαν και προσπαθούσαν να βρουν τρόπο να την εμποδίσουν να βγει στη σκηνή και να διεκδικήσει το χειροκρότημα του κοινού. Επίσης, λέγεται ότι συχνά οι πρωταγωνίστριες τσακώνονταν όταν οι τουαλέτες τους, τις οποίες εμφάνιζαν μόνο στη γενική δοκιμή ή απευθείας στην πρεμιέρα του έργου, είχαν ομοιότητες... Υπάρχει μάλιστα μια φήμη, που δεν έχω επιβεβαιώσει, ότι κάποια στιγμή τσακώθηκαν για τις τουαλέτες τους στο Ακροπόλ η Ρένα Βλαχοπούλου και η Μπεάτα Ασημακοπούλου... Ο κόσμος των παρασκηνίων τελικά δεν ήταν τόσο αγγελικά πλασμένος όσο εμφανίζεται στις αφηγήσεις των ηθοποιών...

Δεκέμβριος 1991: Η Ρένα Βλαχοπούλου στο καμαρίνι της στο Ρεξ
διορθώνει μια ατέλεια στην τουαλέτα της,
σε μια εποχή που ασφαλώς δεν είχε κανένα λόγο να φοβάται
ότι θα της κάνουν σαμποτάζ... 
Φωτογραφία: Παναγιώτης Κ. Τριχιάς

 

Σαν σήμερα το 1945: Για μια τιμητική παράσταση

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1945 βλέπουμε στην εφημερίδα Βραδυνή την παρακάτω διαφημιστική καταχώριση για μια πρωινή τιμητική παράσταση που θα δινόταν την επόμενη μέρα, Κυριακή 17 Σεπτεμβρίου 1945 στο θέατρο Σαμαρτζή, στην οποία θα συμμετείχε και η Ρένα Βλαχοπούλου:

Βραδυνή, 16-9-1945

Έχουμε ξαναμιλήσει (και θα ξαναμιλήσουμε...) για τιμητικές παραστάσεις ηθοποιών, ειδικά ηθοποιών του ελαφρού μουσικού θεάτρου, στις οποίες έσπευδαν να συμμετάσχουν συνάδελφοί/συναδέλφισσές τους επίσης από τον χώρο του ελαφρού μουσικού θεάτρου και των οποίων τα έσοδα δίνονταν στα εκάστοτε τιμώμενα πρόσωπα. Στη συγκεκριμένη παράσταση τιμώμενες ήταν οι δυο γνωστές καρατερίστες του μουσικού θεάτρου Γεωργία Βασιλειάδου (στη δεύτερη καριέρα της πλέον, ως κωμικής ηθοποιού, προτού όμως γίνει σταρ του κινηματογράφου και πρώτο όνομα στις θεατρικές σκηνές) και η Δέσποινα Παναγιωτίδου (που διέγραψε μια ενδιαφέρουσα πορεία στο θέατρο και τον κινηματογράφο, χωρίς να γίνει ποτέ πρωταγωνίστρια).

Από πρόγραμμα της δεκαετίας του '40

Η Ρένα Βλαχοπούλου είχε συνυπάρξει και με τις δυο ηθοποιούς στο θέατρο (με τη μεν Βασιλειάδου στην πρώτη της θεατρική εμφάνιση στο θέατρο Μοντιάλ τον χειμώνα του ελληνοϊταλικού πολέμου, με τη δε Παναγιωτίδου έναν χρόνο πριν, το καλοκαίρι του 1944, στο θέατρο Ερμής). Η συνεργασία της με τη Γεωργία Βασιλειάδου θα συνεχιζόταν φυσικά στα χρόνια του '50, ενώ με τη Δέσποινα Παναγιωτίδου η Ρένα θα συναντιόταν κινηματογραφικά, στην πρώτη της (επί ελληνικού εδάφους) ταινία, τις Πρωτεουσιάνικες περιπέτειες. Εκεί η Παναγιωτίδου υποδυόταν τη Ζαμπέτα, τη γειτόνισσα-προξενήτρα που θέλει να παντρέψει τη Ρηνούλα με τον ηλικιωμένο κόντε-Δαρίγο (αν και Βλαχοπούλου και Παναγιωτίδου δεν συνομιλούν καθόλου στην ταινία!)...

Η Δέσποινα Παναγιωτίδου στις Πρωτεουσιάνικες Περιπέτειες

Όσο για το πλήθος των ονομάτων που συμμετείχαν στην τιμητική των δυο ηθοποιών... εντυπωσιακότατο. Στέκομαι στα πολύ μεγάλα ονόματα: Άννα Καλουτά, Κυριάκος Μαυρέας, Βασίλης Αυλωνίτης, Ορέστης Μακρής, Μίμης Κοκκίνης, Μάνος Φιλιππίδης, Μαρίκα Νέζερ, Ηρώ Χαντά, Μπέμπα Δόξα, Καίτη Βερώνη, Νανά Σκιαδά, Ρένα Ντορ, Κούλα Νικολαΐδου, Κώστας Δούκας, το χορευτικό Φλερύ-Άλμα και τέσσερις μαέστροι: Ιωσήφ Ριτσιάρδης, Μιχάλης Σουγιούλ, Θεόδωρος Παπαδόπουλος και Γιάννης Σπάρτακος. Η Ρένα Βλαχοπούλου είχε ήδη συνεργαστεί και με τους τέσσερις...

Ραδιοφωνικό αφιέρωμα στη Ρένα Βλαχοπούλου με μια μεγάλη έκπληξη...

Πριν από λίγα λεπτά ο ραδιοφωνικός παραγωγός του Δεύτερου Προγράμματος της ΕΡΑ Σιδερής Πρίντεζης ανακοίνωσε πως την ερχόμενη Δευτέρα, τη μέρα που συμπληρώνονται 15 χρόνια από τον θάνατο της Ρένας Βλαχοπούλου, θα παρουσιάσει στην εκπομπή του "Θίασος Ποικιλιών" ένα αφιέρωμα στη μεγάλη πρωταγωνίστρια του ελληνικού μουσικού θεάτρου. Το αφιέρωμα θα περιέχει μια μεγάλη έκπληξη: στιγμιότυπα από τη δοκιμαστική ηχογράφηση που έγινε για το ραδιοφωνικό Τρίτο Στεφάνι, στην οποία συμμετείχαν η Ρένα Βλαχοπούλου και η Γεωργία Βασιλειάδου!

Η Γεωργία Βασιλειάδου και η Ρένα Βλαχοπούλου μαζί με τον Κώστα Ταχτσή και την ανηψιά του. Φωτογραφία από την έκδοση Συγγνώμην, εσείς δεν είσθε ο Κύριος Ταχτσής; των εκδόσεων Πατάκη (1994)

Όπως έχουμε γράψει αρκετές φορές στο παρελθόν, η ραδιοφωνική διασκευή του μυθιστορήματος του Κώστα Ταχτσή ήταν μια ιδέα του Γιώργου Παυριανού, ο οποίος αρχικά σκέφτηκε να παρουσιάσει το Τρίτο στεφάνι στο ραδιόφωνο με τη Μελίνα Μερκούρη στον ρόλο της Νίνας και τη Δέσπω Διαμαντίδου στον ρόλο της Εκάβης. Η Μελίνα αρνήθηκε, για πολιτικούς λόγους, και κατά συνέπεια αρνήθηκε και η καλή της φίλη Δέσπω. Απελπισμένος ο Γιώργος Παυριανός κατηφόριζε στην οδό Πανεπιστημίου και είδε το όνομα της Ρένας Βλαχοπούλου στη μαρκίζα του Ρεξ (θριάμβευε τότε στην επιθεώρηση Τα παιδιά του σωλήνα). Αμέσως αποφάσισε να δώσει τον ρόλο της Νίνας στη Ρένα και για τον ρόλο της Εκάβης σκέφτηκε μια άλλη σπουδαία ηθοποιό, τη Γεωργία Βασιλειάδου.

Ο Δημήτρης Λέκκας (υπεύθυνος για τη μουσική επιμέλεια), η Γεωργία Βασιλειάδου, η ανιψιά του Κ. Ταχτσή, ο Κώστας Ταχτσής, η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Γιώργος Παυριανός την ημέρα του δοκιμαστικού (φωτογραφία από το αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας)

Ο Γιώργος Παυριανός διηγείται πως ο Κώστας Ταχτσής είχε αντιρρήσεις: θεωρούσε υπερβολή το να παίξουν τους ρόλους αυτούς δυο λαϊκές κωμικές ηθοποιοί, δέχτηκε ωστόσο να γίνει ένα δοκιμαστικό. Η αφήγηση του Ταχτσή για την ατμόσφαιρα εκείνου του δοκιμαστικού αλλά και των επόμενων ηχογραφήσεων είναι απολαυστική και σας προτείνω να την (ξανα)διαβάσετε εδώ. Η Γεωργία Βασιλειάδου ήταν τότε 81 ετών: είχε ήδη διαβάσει το βιβλίο και είχε αμφιβολίες για το αν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του ρόλου (δεν ήξερε αν θα μπορέσει να πει τα "προστυχόλογα" που υπήρχαν σε κάποιες σελίδες του). Το δοκιμαστικό έδειξε ότι μάλλον δεν θα τα κατάφερνε με ένα τόσο πυκνό κείμενο (ασφαλώς τα πράγματα θα ήταν εντελώς διαφορετικά αν όλο αυτό συνέβαινε είκοσι χρονια νωρίτερα, την εποχή της μεγάλης της ακμής) και προς ανακούφιση τόσο του Ταχτσή όσο και του ίδιου του Παυριανού, δήλωσε την επόμενη μέρα ότι δεν θα αναλάβει τον ρόλο (ο Ταχτσής, βέβαια, παραήταν αυστηρός στην κριτική του για την απόδοσή της, όπως ήταν πιστεύω και για την απόδοση της Βλαχοπούλου--η κριτική του αυτή αποτυπώθηκε, εκτός από την αφήγηση του Παυριανού, και σε ένα ιδιόχειρο σχόλιό του που βρίσκεται στο πίσω μέρος της φωτογραφίας από το δοκιμαστικό και έχει δημοσιευτεί στον τόμο Συγγνώμην, εσείς δεν είσθε ο κύριος Ταχτσής; που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πατάκη το 1994...).

Η Εκάβη τελικά ερμηνεύτηκε συγκλονιστικά από τη Σμάρω Στεφανίδου (και παρά τις αντιρρήσεις του Ταχτσή θερώ ότι και η Ρένα Βλαχοπούλου ήταν στα περισσότερα επεισόδια εξαιρετική). Δεν έχει διασωθεί καμιά φωτογραφία από τη συνύπαρξη Βλαχοπούλου-Στεφανίδου στις ηχογραφήσεις εκείνες. Αντίθετα έχουν διασωθεί τρεις φωτογραφίες από τη μέρα του δοκιμαστικού και στις δυο από αυτές βλέπουμε και τη Γεωργία Βασιλειάδου. Βλαχοπούλου και Βασιλειάδου είχαν βέβαια συνυπάρξει για κάποιες σεζόν στη σκηνή του θεάτρου Ακροπόλ, στα μέσα της δεκαετίας του ΄50 (συναντιούνταν επί σκηνής μόνο στο φινάλε και την αποθέωση βέβαια, αφού η καθεμιά είχε τα δικά της νούμερα) αλλά από εκείνη τη συνύπαρξη δεν υπάρχουν παρά λιγοστές φωτογραφίες. Τώρα χάρη στο αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας θα μπορέσουμε να απολαύσουμε και μια ηχογραφημένη συνύπαρξη των δυο μεγάλων πρωταγωνιστριών, έστω και σε πρόβα.

Συντονιστείτε λοιπόν στο Δεύτερο Πρόγραμμα τη Δευτέρα 29 Ιουλίου, στις 6 το απόγευμα. Διαδικτυακά μπορείτε να ακούσετε το Δεύτερο Πρόγραμμα εδώ.