Τρίτη, 29 Ιουλίου 2014

Δέκα χρόνια χωρίς τη Ρένα Βλαχοπούλου

Σήμερα συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τη μέρα που η Ρένα Βλαχοπούλου μάς αποχαιρέτησε βάζοντας τέλος σε μια ζωή γεμάτη χαρές, επιτυχίες, δόξες αλλά και πολύ αγώνα, δυσκολίες και πόνο... Η Ρένα έζησε χαρές και λύπες όπως όλοι οι άνθρωποι... Έζησε όμως και μοναδικές στιγμές καλλιτεχνικού θριάμβου γιατί είχε σπάνια ταλέντα: ταλαντούχα τραγουδίστρια, ηθοποιός με σπάνια κωμική φλέβα αλλά και, για όσους/ες είχαν την τύχη να τη ζήσουν από κοντά, ωραίος άνθρωπος με ταλέντο στην ίδια τη ζωή...

Σκέφτηκα φέτος να τιμήσω την επέτειο των δέκα χρόνων κάνοντας δέκα στάσεις στη θεατρική σταδιοδρομία της Ρένας. Θα σταθώ σε δέκα παραστάσεις στις οποίες συμμετείχε η Ρένα Βλαχοπούλου είτε ως τραγουδίστρια είτε ως ηθοποιός, παραστάσεις του μακρινού χτες που θα ήθελα όσο τίποτε άλλο να παρακολουθήσω. Παραστάσεις που δεν έγραψαν ιστορία στο θεατρικό χτες (έτσι παραδόξως δεν θα μιλήσω για την Οδό Ονείρων, γιατί είναι εκτός συναγωνισμού και είναι... ευκόλως εννοούμενο ότι θα ήθελα να έχω παρακολουθήσει: οπότε... δεν μπαίνει λίστα, ούτε όμως και για την επιθεώρηση Σουσουράδα, στην οποία πραγματοποιήθηκε το υποκριτικό ντεμπούτο της Ρένας και συνεπώς αποκτά μια θέση στην ιστορία του ελαφρού μουσικού θεάτρου...) Θα σταθώ σε δέκα παραστάσεις λιγότερο γνωστές, άλλες επιτυχημένες κι άλλες όχι, στις οποίες όμως οι εμφανίσεις της Ρένας είχαν για μένα κάτι ξεχωριστό και θα ήθελα τόσο πολύ να είμαι εκεί για να τις χαρώ...

Έτσι κάνω πρώτη στάση τα Χριστούγεννα του 1942 στο θέατρο Πάνθεον της οδού Πανεπιστημίου όπου παίζεται η επιθεώρηση Στον ρυθμό της τζαζ... Μέσα στα μαύρα χρόνια της Κατοχής το άστρο της Ρένας εκτοξεύεται ψηλά όταν σ' αυτή την επιθεώρηση το κοινό και ο Τύπος της δίνουν το χρίσμα της "Βασίλισσας της Τζαζ". Συνεργάζεται με τον πιανίστα και μαέστρο Γιάννη Σπάρτακο που διασκευάζει ιταλικές ρυθμικές επιτυχίες και η Ρένα τις απογειώνει τραγουδώντας τες με ελληνικούς στίχους των Αλέκου Σακελλάριου-Χρήστου Γιαννακόπουλου... "Βρέχει", "Νάνι-νάνι", "Το μπουμπούκι που 'χεις βάλει στα μυαλά". Παράλληλα ο Σπάρτακος γράφει ελληνικές τζαζ συνθέσεις που γίνονται κι αυτές μεγάλη επιτυχία με τη φωνή της Ρένας, όπως το "Όταν σκοτενιάζει". Θα 'θελα να είμαι εκεί για να ακούσω τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο ερμήνευε η Ρένα τραγούδια αυτά και ξεσήκωνε το κοινό της Αθήνας. Θα'θελα ακόμα να είμαι εκεί γιατί αμέσως μετά τη Ρένα, εμφανιζόταν η Μαρίκα Νέζερ σε ένα νούμερο με μιμήσεις--ήταν εξαιρετική σε αυτά τα νούμερα--στο οποίο μεταξύ άλλων μιμούνταν τον τρόπο με τον οποίο τραγουδούσε τζαζ η Ρένα...

Τη δεύτερη στάση μου την κάνω μια βδομάδα αργότερα, την Πρωτοχρονιά του 1943, στο θέατρο Παπαϊωάννου της οδού Πατησίων... Όχι, η Ρένα δεν σταμάτησε να εμφανίζεται στο Πάνθεον. Λόγω της μεγάλης πείνας όμως και της ανάγκης της να συντηρήσει την οικογένειά της εμφανίζεται σε δυο θέατρα κάθε βράδυ, μ' άλλα λόγια, "ντουμπλάρει"... Σε αυτό το θέατρο λοιπόν δίνεται η πρεμιέρα της μουσικής ηθογραφίας "Έτσι είν' η ζωή" των Δημήτρη Ευαγγελίδη-Κώστα Γιαννίδη. Επικεφαλής ενός μεγάλου θιάσου βρίσκονται οι Πέτρος Κυριακός, Ορέστης Μακρής, Σοφία και Καίτη Βερώνη, Γιάννης Πρινέας και Άγγελος Μαυρόπουλος. Η ιστορία μιας αθηναϊκής γειτονιάς εκτυλίσσεται μπροστά σε ένα όμορφο σκηνικό του Μάριου Αγγελόπουλου... Στον Τύπο της εποχής διαβάζουμε για δυο πρωτοτυπίες. Η πρώτη: στην αρχή του έργου προβάλλεται ένα μικρό φιλμάκι που περιγράφει την αρχή της ιστορίας που θα παρακολουθήσουν οι θεατές στη συνέχεια. Η δεύτερη: η τραγουδίστρια του θιάσου Ρένα Βλαχοπούλου "εκτελεί προ του ριντώ" μεταξύ των πράξεων δυο από τα τραγούδια που ακούστηκαν από τους/τις ηθοποιούς του θιάσου. Ένα από αυτά είναι το πανέμορφο "Έτσι είν' η ζωή", ένα από τα ωραιότερα ελληνικά τραγούδια όλων των εποχών... Δυστυχώς η Ρένα δεν το ηχογράφησε ποτέ (οι δισκογραφικές εταιρίες ήταν τότε κλειστές ενώ δεν έχει εντοπιστεί καμιά ραδιοφωνική του ηχογράφηση μέχρι σήμερα). Ωστόσο, σε μια από τις τελευταίες τηλεοπτικές συνεντεύξεις της τραγουδά με αδύναμη πλέον φωνή το ρεφραίν... Συγκινητικό.

Την τρίτη μου στάση την κάνω στο θέατρο "Σαμαρτζή" τον Αύγουστο του 1951. Έχουν περάσει πέντε χρόνια από την τελευταία εμφάνιση της Ρένας στην Αθήνα. Στο μεταξύ εκείνη ταξίδεψε από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Αμερική, επέστρεψε με ανανεωμένη εμφάνιση (και ένα γερό κομπόδεμα!--ο στόχος του ταξιδιού της άλλωστε...) και ξεκινά να τραγουδά στην επιθώρηση Φεστιβάλ στην Αθήνα που παίζεται ήδη από τις αρχές του τραγουδιού. Είμαι περίεργος να ακούσω και να δω πώς την υποδέχεται το κοινό της Αθήνας; Τη θυμάται; Την έχει ξεχάσει; Διαβάζω στο πρόγραμμα πως τραγουδά κι ένα τραγούδι για τον... απόδημο ελληνισμό! "Έλα πάμε στην Ελλάδα!" Την ορχήστρα διευθύνει ο κατοπινός στενός της συνεργάτης Μενέλαος Θεοφανίδης. Πόσο θα΄θελα να ήμουν εκεί σε αυτή την πανηγυρική--όπως διαφημίστηκε--και εντυπωσιακή επανεμφάνιση...
Φλερύ-Άλμα και Βλαχοπούλου στο θέατρο Σαμαρτζή το 1951

Τέταρτη στάση, ένα χρόνο μετά, το καλοκαίρι του 1952, στο θέατρο Ακροπόλ του Βασίλη Μπουρνέλλη. Ένας μεγάλος θίασος (Αυλωνίτης, Ντιριντάουα, Στολίγκας, Ρένα Ντορ, Γαβριηλίδης, Μπέμπα Δόξα...) και τρεις τραγουδίστριες που σε ένα-δυο χρόνια θα είναι απόλυτες βεντέτες στη νυχτερινή Αθήνα: Ρένα Βλαχοπούλου, Καίτη Μπελίντα, Μάγια Μελάγια. Είμαι πολύ περίεργος να δω μια τριφωνία με τίτλο "Οι ερωτευμένες" την οποία μοιράζονται Βλαχοπούλου και Μπελίντα με μια άλλη ανερχόμενη ηθοποιό του θιάσου, τη Σπεράντζα Βρανά... Υποδύονται τρεις σεμνές κοπέλες που αρχικά δηλώνουν πως δεν τις ενδιαφέρει ο έρωτας και το φλερτ αλλά στη μέση του νούμερου μετατρέπονται σε μοντέρνες κοπέλες με τολμηρό (σχετικά...) ντύσιμο που αγαπούν τα αγόρια και το δηλώνουν ευθαρσώς! Ίσως ένα από τα νούμερα που προμήνυαν ότι κάποτε η Ρένα θα γινόταν και σπουδαία ηθοποιός...
το πριν...
και το μετά...
(φωτογραφίες από τα βιβλία Γιώργος Μουζάκης: Βίρα τις άγκυρες του Ι. Τριανταφυλλίδη (εκδ. Άγκυρα) και Τα μπουλούκια, το θέατρο κι εγώ της Σπ. Βρανά (εκδ. Εξάντας)

Πέμπτη στάση, το φθινόπωρο του 1954 στο θέατρο Κυβέλης στο Σύνταγμα, όπου παίζεται η επιθεώρηση Το τραγούδι της Αθήνας. Σε όλες τις διαφημίσεις διαβάζουμε (εντός πλαισίου) ότι στο θέατρο αυτό εμφανίζεται "η βεντέτα της εποχής" Ρένα Βλαχοπούλου! Λίγους μήνες πριν έχει πραγματοποιήσει το υποκριτικό της ντεμπούτο με το θρυλικό "Κάνε μου τέτοια" στο πλευρό του Νίκου Σταυρίδη... Τώρα είναι απόλυτη πρωταγωνίστρια του θιάσου. Έχει δικό της σόλο, εμφανίζεται στο φινάλε αλλά λέει και τα νέα της τραγούδια. Ένα από αυτά θα μείνει στην ιστορία: "Ομόνοια Πλας" του Μενέλαου Θεοφανίδη και της τριάδας Γιώργος Ασημακόπουλος-Βασίλης Σπυρόπουλος-Πανος Παπαδούκας... Θα το πει και η Βέμπο σε δίσκους, θα το πουν κι άλλες τραγουδίστριες αργότερα... Η ερμηνεία της Ρένας Βλαχοπούλου όμως θα μείνει ιστορική... 

Έκτη στάση, Δεκέμβριος του 1957 στο θέατρο Διάνα της οδού Ιπποκράτους... Η Ρένα κάνει μια προσωρινή απιστία στο γειτονικό θέατρο Ακροπόλ του Βασίλη Μπουρνέλλη γιατί πείστηκε από τους συνεργάτες της Νίκο Σταυρίδη και Μενέλαο Θεοφανίδη ότι μπορούν να ανανεώσουν το είδος της μουσικής κωμωδίας που έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα στο ελαφρό μουσικό θέατρο... Το κοινό όμως δεν ανταποκρίνεται θερμά... Έτσι μετά από μια πρώτη μουσική κωμωδία ο θίασος στράφηκε στη δοκιμασμένη συνταγή της επιθεώρησης. Το Άλλος για το φεγγάρι είναι γραμμένο και πάλι από την τριάδα Ασημακόπουλος-Σπυρόπουλος-Παπαδούκας και δίνει την ευκαιρία στη Ρένα να τραγουδήσει τρία τραγούδια: το "Όλα μου μιλάνε για σένα", το "Έχω απόψε ένα κέφι τρελό" και το αριστουργηματικό "Καλημέρα ζωή", ένα από εκείνα τα αφηγηματικά τραγούδια στα οποία διέπρεπε... Τραγούδι που δυστυχώς λόγω της διάρκειάς του δεν δισκογραφήθηκε αλλά σώζεται μια ηχογράφησή του από τους ραδιοθαλάμους στο ΕΙΡ. Ένα τραγούδι που εκτιμούσει ιδιαίτερα ο αξέχαστος Χρήστος Χαιρόπουλος....

Έβδομη στάση, την επόμενη σεζόν (1958-59) η Ρένα Βλαχοπούλου επιστρέφει στο Ακροπόλ. Είναι επικεφαλής του θιάσου μαζί με τις/τους Ρένα Ντορ, Βασίλη Αυλωνίτη, Γεωργία Βασιλειάδου, Κούλη Στολίγκα, Αλέκο Λειβαδίτη. Παρουσιάζουν την επιθεώρηση Χειμώνας στην Αθήνα της γνωστής τριάδας με μουσική Ζακ Ιακωβίδη. Η Ρένα ερμηνεύει το τραγούδι "Και ήρθε και το τέλος", αλλά θέλω να κάνω στάση σ' αυτό το θέατρο για μια μοναδική συνύπαρξη: μια τριφωνία που τη μοιράζεται με τη Ρένα Ντορ και την Μπέτυ Μοσχονά! Υποδύονται τρεις μπεμπέκες... Η Ρένα έπαιξε την μπεμπέκα και αργότερα στην καριέρα της σε ντουέτα με μεγάλους πρωταγωνιστές (Κώστας Χατζηχρήστος, Σταύρος Παράβας, Σωτήρης Μουστάκας) αλλά η συνύπαρξή της με τη Ρένα Ντορ που ήταν εξπέρ σε αυτόν τον τύπο θα πρέπει να ήταν κάτι μοναδικό...
Οι τρεις μπεμπέκες και ο κομπέρ Κώστας Βουτσάς
(από το βιβλίο του Μ. Δελαπόρτα Βίβα Ρένα, εκδ. Άγκυρα, 2002)

Όγδοη στάση, τη σεζόν 1961-62 στο νεόκτιστο θέατρο Καλουτά της Πατησίων. Το εναρκτήριο έργο του θεάτρου είναι η Οδύσσεια του Καζαντζάκη που παρουσιάζει το Λαϊκό Θέατρο του Μάνου Κατράκη. Παράλληλα όμως, τις μέρες που η Οδύσσεια αργεί αλλά και σε προαπογευματινές παραστάσεις πριν την Οδύσσεια, ο Θίασος Γυναικών με επικεφαλής τις Άννα και Μαρία Καλουτά, Ρένα Βλαχοπούλου, Καίτη Μπελίντα και Μπέτυ Μοσχονά παρουσιάζει το σπονδυλωτό έργο του Γιώργου Γιαννακόπουλου Της φυλακής τα σίδερα με μουσική Γιώργου Κατσαρού... Κωμικοτραφικές ιστορίες φυλακισμένων γυναικών, ένα αρκετά πρωτότυπο θέμα για την εποχή εκείνη, αλλά το κοινό της Αθήνας δεν ανταποκρίθηκε. Θα 'θελα να ήμουν εκεί όμως να δω την προσπάθεια του θιάσου για κάτι διαφορετικό, να χαρώ τη συνύπαρξη τόσων υπέροχων κυριών (ανάμεσα στις πολλές γυναίκες του θιάσου και οι ανερχόμενες Δέσποινα Στυλιανοπούλου και Φλωρέττα Ζάννα καθώς και η μετέπειτα πρώτη χορεύτρια των μιούζικαλ του Δαλιανίδη Τασούλα Καλογιάννη...)

Ένατη στάση, αρκετά χρόνια μετά, τη σεζόν 1976-77 στο θέατρο Βέμπο όπου παρουσιάζεται η επιθεώρηση Ευτυχέστα κι άστα των Κώστα Νικολαΐδη και Πυθαγόρα, με επικεφαλής του θιάσου τη Ρένα Βλαχοπούλου και τον Χρόνη Εξαρχάκο... Είναι η δεύτερη και τελευταία θεατρική τους συνύπαρξη. Η χημεία τους στο σινεμά με πείθει ότι και στο θέατρο μπορούσαν να απογειώσουν την παράσταση, η οποία ξεκινά άλλωστε με τους δυο τους... Αλλά δεν είναι μόνο η συνύπαρξη με τον Εξαρχάκο που επιβάλλει τη στάση μου εδώ. Είναι και η εμφάνιση του Γιάννη Πάριου σε ένα προσωπικό του σόου στο δεύτερο μέρος της παράστασης στο οποίο συμμετέχει (με ένα ή περισσότερα άραγε τραγούδια;) και η Ρένα Βλαχοπούλου... Η εμφάνιση τραγουδιστών δεν είναι πλέον κάτι συνηθισμένο στις επιθεωρήσεις αλλά η τεράστια δημοτικότητα του Πάριου επαναφέρει προσωρινά τον θεσμό του τραγουδιστή στο μουσικό θέατρο. Ένα ντουέτο με τη Ρένα Βλαχοπούλου, την πρωθιέρεια των ντιζέζ της παλιάς επιθεώρησης, είναι επιβεβλημένο...
Με τον Χρόνη Εξαρχάκο
Με τον Γιάννη Πάριο
(φωτογραφίες από το βιβλίο Βίβα Ρένα (εκδ. Άγκυρα, 2002)

Η δέκατη στάση γίνεται τον Οκτώβριο του 1979 στο θέατρο Κοτοπούλη-Ρεξ. Άλλη μια παράσταση που δεν αγκάλιασε το κοινό της Αθήνας, εγώ όμως θέλω να τη δω... Λυσιστράτη '79, μια διασκευή της αριστοφανικής κωμωδίας από τον Γιώργο Σκούρτη με μουσική Γιώργου Κατσαρού. Σκηνοθέτης ο Γιάννης Δαλιανίδης και συμπρωταγωνιστές της Ρένας οι Μίμης Φωτόπουλος, Βασίλης Μπουγιουκλάκης και Μπέτυ Βαλάση... Ο σκηνογράφος Γιώργος Ανεμογιάννης θυμάται πως το κείμενο δεν ήταν επιτυχημένο αλλά η πρωταγωνίστρια έδινε τον καλύτερό της εαυτό για να σώσει την παράσταση... Δεν ήταν ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά. Θα 'θελα να ήμουν εκεί όμως... Για να τη χαρώ περισσότερη ώρα από ό,τι μπορεί να τη χαρεί κανείς σε μια επιθεώρηση... Για να δω ποιο είναι το αποτέλεσμα της θεατρικής της συνεργασίας με τον Δαλιανίδη αλλά και πώς λειτουργεί στη σκηνή με τον Μίμη Φωτόπουλο...

Δέκα στάσεις σε θεατρικές στιγμές της Ρένας... Εννοείται πως θα 'θελα να είναι περισσότερες...  Πάνω απο 120 για την ακρίβεια, όσες δηλαδή ήταν και οι παραστάσεις στις οποίες εμφανίστηκε είτε ως τραγουδίστρια είτε ως ηθοποιός. Αλλά περιορίστηκα στις δέκα για να τιμήσω και φέτος το δέκα το καλό του θεάτρου, του κινηματογράφου και του τραγουδιού, την ανεπανάληπτη Ρένα Βλαχοπούλου...

Κυρία Ρένα, μπορώ να μη σας πω για άλλη μια φορά ευχαριστώ για όλα τα δώρα σας;



Δευτέρα, 28 Ιουλίου 2014

Αφιέρωμα στη Ρένα Βλαχοπούλου από το Πρώτο Πρόγραμμα

Αύριο το απόγευμα στις 7, στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΝΕΡΙΤ, η εκπομπή του Σιδερή Πρίντεζη "Τραγούδια με αιτία κι αφορμή" παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στη Ρένα Βλαχοπούλου με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από τον θάνατό της (29 Ιουλίου 2004). Στην εκπομπή θα ακουστούν γνωστά και λιγότερο γνωστά τραγούδια της Ρένας. Καλεσμένος του Σιδερή Πρίντεζη ο ερευνητής του μουσικού θεάτρου Απόστολος Πούλιος.

Συχνότητες Πρώτου Προγράμματος στα FM: Αθήνα 105,8 και Θεσσαλονίκη 88.0. Διαδικτυακά μπορείτε να ακούσετε το Πρώτο Πρόγραμμα εδώ.

Κυριακή, 27 Ιουλίου 2014

Κερκυραϊκά αφιερώματα στη Ρένα Βλαχοπούλου

Η Κέρκυρα δεν ξεχνά τη Ρένα Βλαχοπούλου. Μετά την περσινή απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Κέρκυρας να δοθεί το όνομά της σε δρόμο κοντά στο σπίτι της στη Δασιά, φέτος που συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τον θάνατό της διοργανώθηκαν δύο αφιερώματα στη μνήμη της. Δυστυχώς δεν έμαθα για αυτά πριν την πραγματοποίησή τους, ώστε να σας ενημερώσω από εδώ, αλλά έστω και τώρα νομίζω ότι είναι καλό να γράψω κάτι γι' αυτά, αφού τέτοιες πρωτοβουλίες πρέπει να προβάλλονται...

Η αρχή έγινε στις 29 Ιουνίου, όταν η ομάδα Καντουνίστας της Κέρκυρας αποφάσισε να αναβιώσει το έθιμο του πλανόδιου κινηματογραφιστή στην πλατεία Αγίας Ελένης στο Καμπιέλο. Εκεί είχαν γυριστεί σκηνές από την Κόμησσα της Κέρκυρας και έτσι οι Καντουνίστας αποφάσισαν να προβάλουν εκεί την ταινία του Αλέκου Σακελλάριου με πρωταγωνίστρια φυσικά τη Ρένα Βλαχοπούλου!


Στόχος των Καντουνίστας ήταν να θυμίσει στον κόσμο τις εποχές "που στις γειτονιές και στις πλατείες παιζόταν η ταινία και ο καθένας έπαιρνε την καρεκλίτσα του και κατέβαινε να την απολαύσει κάτω από τον έναστρο ουρανό..."

Τα μέλη της ομάδας ετοίμασαν σπιτικό ποκ κορν, ενώ υπήρχαν ακόμα άφθονα μπουκάλια τσιτσιμπύρας για τον κόσμο. Άραγε ήξεραν τα μέλη της ομάδας και ο κόσμος που απολάμβανε το ποπ κορν ότι ήταν το αγαπημένο σνακ της Ρένας Βλαχοπούλου;


Πάντως αυτό που με γεμίζει χαρά είναι η... χαρά που  βλέπω στα πρόσωπα των θεατών, μικρών και μεγάλων, της ταινίας... Μπορεί η Κόμησσα της Κέρκυρας να έχει παιχτεί άπειρες φορές στην τηλεόραση, αλλά (όπως διαπίστωσα και στο πρόσφατη εκδήλωση για τη Ρένα στη Βάρκιζα) ο κόσμος συνεχίζει να απολαμβάνει τις ταινίες της--και η ομαδική θέασή τους μεγαλώνει τη χαρά...

Η εκδήλωση διοργανώθηκε με τη συνεργασία της ΧΕΝ και της Κερκυραϊκής Σκηνής. Διαβάζω στην ιστοσελίδα των Καντουνίστας στo Facebook (από όπου προέρχονται οι φωτογραφίες και όπου υπάρχει και ένα σύντομο βιντεάκι από τη βραδιά, δείτε το εδώ) ότι συγκεντρώθηκαν περισσότερα από εκατό άτομα για την προβολή (που άρχισε στις 9.30 για να μη χάσει ο κόσμος τον αγώνα της Εθνικής μας ομάδας στο Μουντιάλ στις 11) και ότι σκοπεύουν να συνεχίσουν την αναβίωση αυτού του εθίμου και σε άλλες περιοχές της Κέρκυρας. Καλή τους επιτυχία!



Η Ρένα, η Νόνικα Γαληνέα και ο ζωγράφος Χρήστος Βλαχόπουλος, ο αδελφός της Ρένας που πραγματοποίησε μια cameo εμφάνιση στην ταινία ως μανάβης...


Η δεύτερη εκδήλωση που διοργανώθηκε αυτές τις μέρες στο νησί των Φαιάκων για να τιμηθεί η μνήμη της Ρένας Βλαχοπούλου ήταν πρωτοβουλία του ελληνοαγγλικού βρεφονηπιακού σταθμού και νηπιαγωγείου Children's World που λειτουργεί στο Λιθάρι Ποταμού και στο Σολάρι. Στον προαύλιο χώρο του σταθμού στον Ποταμό διοργανώθηκε στις 18 Ιουλίου (που κατά σύμπτωση ήταν η επέτειος της βραδιάς που η Κερκυραία Ρένα ντεμπουτάρισε στην Αθήνα το 1940...) "μια βραδιά από τα παιδιά για τα παιδιά" που ήταν αφιερωμένη στη Ρένα Βλαχοπούλου.
Η βραδια είχε φιλανθρωπικό χαρακτήρα καθώς τα έσοδα που συγκεντρώθηκαν από δωρέες αλλά και από την πώληση των προϊόντων που κατασκεύασαν τα παιδιά του σταθμού δόθηκε στο Κέντρο Ειδικής Αγωγής "Μέλισσα". 

Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία της η ανηψιά της Ρένας, η γλυκύτατη κυρία Πόπη Βλαχοπούλου-Κούστα την οποία παρουσίασε στο κοινό ο ιδιοκτήτης του Children's World κ. Ιωάννης Σωτηριανός.

Για τη Ρένα Βλαχοπούλου μίλησε ο Βασίλης Κρουστάλλης, θεωρητικός του κινηματογράφου και διευθυντής του "Be There! Corfu Animation Festival". Στη διάρκεια της εκδήλωσης, ομάδες παιδιών του σταθμού παρουσίασαν τραγούδια από ταινίες της Ρένας Βλαχοπούλου αλλά και από ταινίες του Disney.

Έτσι, τα παιδιά του νηπιαγωγείου δραματοποίησαν το αγαπημένο τραγούδι της Ρένας "Κέρκυρα" που έγραψαν ο Γιώργος Κατσαρός και ο Αλέκος Σακελλάριος χωρίς να φαντάζονται ότι μια μέρα θα γινόταν ο ανεπίσημος εθνικός ύμνος του νησιού.

Ενώ τα προνήπια τραγούδησαν το "Κοκορίκο" των ίδιων δημιουργών που μάλλον δεν φαντάζονταν ότι και αυτό τους το τραγούδι θα τραγουδιόταν σαράντα χρόνια μετά την πρώτη προβολή της ταινίας σε νηπιαγωγεία όλης της Ελλάδας.

Όλα τα παιδιά του σταθμού παρουσίασαν το "Έχω στενάχωρη καρδιά" του Μίμη Πλέσσα και του Γιάννη Δαλιανίδη.

Το κοινό απόλαυσε ακόμα τη Φιλαρμονική Άνω Κορακιάνας "Σπύρος Σαμάρας" που διηύθυνε ο μαέστρος Κώστας Ζερβόπουλος.

Συμμετείχε ακόμα η Παιδική Χορωδία της Ενορίας Κυνοπιαστών "Γαλιλαία" που διηύθυνε η Δήμητρα Καλογεροπούλου.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν τέλος παιδιά από τη σχολή χορού Fuego της Μαρίας Τράκα.

Ο κόσμος απόλαυσε για άλλη μια φορά αγαπημένες μελωδίες, αλλά χαίρομαι ιδιαίτερα που τα παιδιά που συμμετείχαν στην εκδήλωση είχαν την ευκαρία από αυτή την τρυφερή ηλικία να γνωρίσουν τα τραγούδια της Ρένας Βλαχοπούλου. Μακάρι να γνωρίσουν καλύτερα την ίδια και το έργο της καθώς θα μεγαλώνουν!

Ευχαριστώ τον κ. Ιωάννη Σωτηριανό για την παραχώρηση του φωτογραφικού υλικού από την εκδήλωση του Children's World.

Τρίτη, 15 Ιουλίου 2014

Η Βάρκιζα τίμησε τη Ρένα

Σήμερα μόλις βρήκα τον χρόνο να γράψω λίγες γραμμές για το αφιέρωμα στη Ρένα Βλαχοπούλου που παρουσίασε ο Δήμος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης πριν από δέκα μέρες στη Βάρκιζα. Όλες αυτές τις μέρες δεν έφυγε από το μυαλό μου η γλυκιά αίσθηση που είχα εκείνο το βράδυ χάρη στην Τίνα Αλεξοπούλου και τους τέσσερις μουσικούς που τη συνόδεψαν. Πολυτάλαντη performer, η Τίνα Αλεξοπούλου παρουσίασε ένα σεμνό αφιέρωμα στη Ρένα, δίχως πολλά λόγια και περιττές φανφάρες, αλλά με κέφι, μεράκι και δροσιά.

φωτογραφία του Παναγιώτη Τσίκου

Η Τίνα Αλεξοπούλου επέλεξε 25 τραγούδια από το ρεπερτόριο της Ρένας για το πρόγραμμα της βραδιάς: ξεκίνησε σοφά με το "Θα σε πάρω να φύγουμε" κέρδίζοντας έτσι αμέσως το κοινό που τη συνόδευσε σε αυτό το δημοφιλέστατο τραγούδι. Για τη συνέχεια, επέλεξε κάποια από τα ελαφρά τραγούδια που δόξασε η Ρένα στη διάρκεια της τραγουδιστικής της καριέρας ("Όταν σκοτεινιάζει", "Σ' αγαπώ και μ' αρέσει η ζωή", "Στο Άλα Κάλα Κούμπα", "Τι κρίμα αγάπη μου") και μετά πέρασε στα πασίγνωστα κινηματογραφικά της τραγούδια: αρχικά τα πιο... ρομαντικά ("Η Αθήνα τη νύχτα", "Γελά γαλάζιος ουρανός"), έπειτα τα πιο κωμικά ("Το πετεινάρι", "Η μοδίστρα" και το πανέμορφο "Η ζωή αρχίζει στα σαράντα" που δεν ακούγεται πολύ συχνά) και προς το τέλος του προγράμματος τα πιο λαϊκότροπα ("Έχω στενάχωρη καρδιά", "Ο δρόμος είναι δύσκολος"¨). Δεν έλειψαν βέβαια τα δυο "κερκυραϊκά" τραγούδια της Ρένας ("Κέρκυρα" και "Κερκυραία" που της έγραψε ο επίσης κερκυραίος Γιώργος Κατσαρός). Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με δύο τραγούδια από το Ραντεβού στον αέρα, το γλυκύτατο "Φεύγουν τα χρόνια" και το κεφάτο "Μένουμε πάντα παιδιά". Το τελευταίο δεν τραγουδήθηκε βέβαια από τη Ρένα, αλλά σίγουρα αποτελούσε μέρος της φιλοσοφίας της ζωής της...

Γ. Χατζόπουλος, Μ. Μιχαλάκης, Τ. Αλεξοπούλου
(Φωτογραφία του Παναγιώτη Τσίκου)

Οι ενορχηστρώσεις του Κώστα Αναδιώτη ήταν πολύ καλές και σε κάποια σημεία ιδιαίτερα πρωτότυπες (το μπουζούκι χρησιμοποιήθηκε σε κάποια τραγούδια για πρώτη φορά, αν δεν κάνω λάθος). Ο ίδιος άψογος πιανίστας και μαζί του συνέβαλαν στο πολύ ωραίο μουσικό αποτέλεσμα ο Μανώλης Μιχαλάκης (μπουζούκι), ο Γιώργος Χατζόπουλος (κιθάρα) και ο Δημήτρης Χριστοδουλάκης (κρουστά).

φωτογραφία του Παναγιώτη Τσίκου

Η Τίνα Αλεξοπούλου ερμήνευσε τα τραγούδια πολύ όμορφα: κεφάτη και επικοινωνιακή, με πολύ καλή κίνηση και καλή διάθεση, κατέκτησε αμέσως το κοινό που χειροκροτούσε ενθουσιασμένο και την πλησίασε μετά την παράσταση για να τη συγχαρεί και να την ευχαριστήσει για την όμορφη βραδιά. Η Τίνα δεν προσπάθησε σαφώς να μιμηθεί τη Ρένα: προσέγγισε τα τραγούδια με τον δικό της τρόπο, αλλά χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα props (ιδιαίτερα στα κινηματογραφικά τραγούδια) κατάφερε να παραπέμψει πολύ επιτυχημένα στη Ρένα και να ζωντανέψει με τον δικό της τρόπο μνήμες από τις ταινίες της (δείτε στιγμιότυπα από τη βραδιά εδώ).

Το απαραίτητο μποά για το "Κοκορίκο"...
(Φωτογραφία του Παναγιώτη Τσίκου)

Ανάμεσα στα τραγούδια, η Τίνα Αλεξοπούλου διάβασε κείμενα (και μου έκανε την τιμή να επιλέξει κάποια κείμενα και από αυτό το blog) που αναφέρονταν στην καριέρα της Ρένας. Τα κείμενα κράτησαν το ενδιαφέρον του κοινού, αλλά εκείνο που σαφώς το ενθουσίασε ήταν τα αποσπάσματα των ταινιών της: η Χαρτοπαίχτρα, το Μια Ελληνίδα στο χαρέμι, το σπαρταριστό play back του Ραντεβού στον αέρα και βέβαια το "Σούζυ, τρως!" της Παριζιάνας ξεσηκώνουν ακόμα το κοινό και είναι ιδαίτερα συγκινητικό να ακούς το γέλιο και τη χαρά που προκαλούν σε τόσους πολλούς θεατές μαζί (κακά τα ψέματα, η προβολή ελληνικών ταινιών μέσα από την τηλεόραση είναι πλέον... ιδιωτική υπόθεση).

Η Ρένα στην κουζίνα του σπιτιού της στη Βάρκιζα, το 1984

Οι μελωδίες του Σπάρτακου, του Θεοφανίδη, του Μουζάκη και βεβαίως του Πλέσσα και του Κατσαρού, οι ερμηνείες της Τίνας Αλεξοπούλου και πάνω από όλα η ανάμνηση της Ρένας Βλαχοπούλου έκαναν ακόμα πιο γλυκιά τη δροσιά της Βάρκιζας. Περπατώντας στο λιμανάκι της, κατάλαβα πολύ καλά γιατί η Ρένα αποφάσισε να περνάει εκεί τα καλοκαίρια της.
Η Ρένα αντιμετωπίζει την καλοκαιρινή ζέστη με τον δικό της τρόπο (αρχές της δεκαετίας του '70)
Φωτογραφία από το βιβλίο Φρέντυ Γερμανός: Πένα από βελούδο του Μ. Δελαπόρτα, εκδ. Ορφέας

Ήταν πολύ αξιέπαινη η πρωτοβουλία του Οργανισμού Αθλητισμού Πολιτισμού και Παιδικής Αγωγής του Δήμου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης να τη θυμηθεί φέτος που συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τον θάνατό της και μακάρι να τον μιμηθούν κι άλλοι φορείς...

Κάποια πυροτεχνήματα από κάποια άλλη γειτονική εκδήλωση ταίριαξαν τόσο πολύ στη χαρούμενη ατμόσφαιρα της βραδιάς (και μένα μου 'φεραν αναμνήσεις από τις Πρωτεουσιάνικες περιπέτειες και το Κάτι να καίει)...
(Φωτογραφία του Παναγιώτη Τσίκου)

Πέμπτη, 3 Ιουλίου 2014

"Βίβα Ρένα" στη Βάρκιζα!...

Μια μουσική παράσταση-αφιέρωμα στη Ρένα Βλαχοπούλου παρουσιάζεται το Σάββατο 5 Ιουλίου στη Βάρκιζα. Η παράσταση, που διοργανώνεται από τον Οργανισμό Αθλητισμού Πολιτισμού και Παιδικής Αγωγής του Δήμου Βάρης, Βούλας, Βουλιαγμένης, φέρει την υπογραφή της ηθοποιού/performer Τίνας Αλεξοπούλου.

Το αφιέρωμα αυτό φαίνεται πως διοργανώνεται στον σωστό τόπο και χρόνο. Ας μην ξεχνάμε ότι στη Βάρκιζα κατέφευγε κάθε καλοκαίρι η Ρένα από τις αρχές της δεκαετίας του '70 μέχρι λίγο πριν το τέλος της ζωής της. Μαζί με τον σύζυγό της Γιώργο Λαφαζάνη, περνούσε τους καλοκαιρινούς μήνες στο μικρό πέτρινο σπιτάκι της οδού Ήρας--όταν δεν βρισκόταν βέβαια στην Κέρκυρα. Στο σπίτι αυτό της Βάρκιζας έμεινε επίσης και τον χειμώνα του 1990-91, όσο ετοίμαζε το τελευταίο--όπως αποδείχτηκε--σπίτι της στη Βούλα... Από το σπίτι αυτό ξεκινούσε να πάει στο θέατρο τα καλοκαίρια που ακόμα δούλευε, ή για να πάει για ψάρεμα παρέα με άλλους ψαράδες της Βάρκιζας. Στο σπίτι αυτό φιλοξενούσε φίλους και φίλες της που δραπέτευαν από τη ζέστη της Αθήνας και έπαιζε χαρτιά με τον γείτονά της Λάμπρο Κωνσταντάρα που κατέφτανε για την παρτίδα τους αφού πρώτα είχε περάσει από τις ταβέρνες της Βάρκιζας για να πάρει αποφάγια για τις γάτες και τους σκύλους της γειτονιάς. Φυσικά και η ίδια η Ρένα τάιζε τα ζώα που μαζεύονταν έξω από την πόρτα της--και που κάποιες φορές, σχεδόν μεταφυσικά, προαισθάνονταν κάποια έκτακτη χειμερινή επίσκεψή της και την περίμεναν έξω από την αυλόπορτα για να της δείξουν την αγάπη της και να απολαύσουν τα καλούδια που κουβαλούσε για εκείνα. Από το σπίτι αυτό έφευγε και το δικό της σκυλάκι, ο Μάο κι η Ρένα τον έψαχνε παντού, αλλά εκείνος τελικά επέστρεφε κοντά της γιατί χωρίς εκείνη δεν μπορούσε...
Καλοκαιρινή ξεκούραση για τη Ρένα και τον Μάο, τέλος της δεκαετίας του ΄80
(φωτογραφία από το βιβλίο Βίβα Ρένα, εκδ. Άγκυρα)

Έτσι, φέτος που συμπληρώνονται δέκα χρόνια από το φευγιό της, η Βάρκιζα αποφάσισε να την τιμήσει. Και, κρίνοντας από το βιογραφικό της Τίνας Αλεξοπούλου, αυτό θα γίνει με το καλύτερο τρόπο. Η Τίνα Αλεξοπούλου, αριστούχος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών και απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, πραγματοποίησε τα πρώτα της βήματα στο αρχαίο δράμα πλάι στη Λυδία Κονιόρδου (Ίων του Ευριπίδη, Εθνικό Θέατρο 2003) και στη συνέχια συνεργάστηκε με εκλεκτούς σκηνοθέτες (Αντώνης Αντύπας, Σπύρος Ευαγγελάτος, Βασίλης Νικολαΐδης, Χρήστος Καλαβρούζος) σε παραστάσεις αρχαίου δράματος. Τα τελευταία χρόνια όμως έχει στραφεί στο μιούζικαλ: απέκτησε την κατάλληλη κατάρτιση για το είδος αυτό παρακολουθώντας μαθήματα στο Πανεπιστήμιο του Exeter από το οποίο αποφοίτησε με Master in Performing Arts αλλά και ιδιαίτερα μαθήματα με την εξαιρετικά αρμόδια για το είδος Χαρά Κεφαλά. Παράλληλα παραγματοποιεί εμφανίσεις με το μουσικό σχήμα Tina and the Jazzymates αλλά παρουσιάζει και δικά της one-woman shows σε μουσικές σκηνές στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις.

Η Τίνα Αλεξοπούλου στην παράσταση 20 χρόνια χωρίς Μελίνα...
(φωτογραφία: Alexandros Troupis)

Τον περασμένο Μάιο παρουσίασε στο Παρίσι, στο θέατρο “La Reine Blanche”, ένα μουσικό αφιέρωμα στη Μελίνα Μερκούρη με τίτλο 20 χρόνια χωρίς Μελίνα… Η παράσταση απέσπασε εξαιρετικές κριτικές από τον γαλλικό τύπο και πρόκειται να επαναληφθεί και τον ερχόμενο χειμώνα και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας. Προηγουμένως όμως, η Τίνα Αλεξοπούλου κάνει μια στάση στη Βάρκιζα για να τιμήσει τη Ρένα.

Η Τίνα Αλεξοπούλου στο Half Note Jazz Club
(φωτογραφία: Alexandros Troupis)

Πλαισιωμένη από τον ενορχηστρωτή και πιανίστα Κώστα Αναδιώτη και τους μουσικούς Μανώλη Μιχαλάκη (μπουζούκι), Δημήτρη Χριστοδουλάκη (κιθάρα) και Γιώργο Χατζόπουλο (τύμπανα), η Τίνα Αλεξοπούλου θα αφηγηθεί στιγμές από τη ζωή και την καριέρα της Ρένας και θα παρουσιάσει πολλά από τα τραγούδια που έγιναν γνωστά με τη φωνή της. Το αφιέρωμα θα ξεκινάει με τις επιτυχίες της πρώτης περιόδου της καριέρας της, όταν η Ρένα στεφόταν "Βασίλισσα της Τζαζ" από το κοινό της Αθήνας χάρη στις μελωδίες του Γιάννη Σπάρτακου, και φυσικά θα περιλαμβάνει και όλες τις κλασικές κινηματογραφικές της επιτυχίες που έγραψαν ο Μίμης Πλέσσας, ο Γιώργος Κατσαρός και ο Γιώργος Μουζάκης. Θα προβληθούν επίσης αποσπάσματα από τις ταινίες της (επιμέλεια βίντεο: Screenplay). 
Η Τίνα Αλεξοπούλου τραγουδά τραγούδια από τη Μαίρη Πόππινς στο Half Note Jazz Club 
(Φωτογραφία: Ανδρέας Σμαραγδής)

Η ίδια η Τίνα Αλεξοπούλου λέει πως, όταν δέχτηκε την πρόταση για την παράσταση, αρχικά δίστασε "καθώς η Βλαχοπούλου εκτός απο το απίστευτο ταμπεραμέντο της είχε μια εξαιρετική φωνή. Δύσκολα τραγούδια, μεγάλη έκταση, χρώμα, έκφραση, μπρίο... πώς να τα κάνω όλα αυτά... Τελικά σκέφτηκα: ας το τολμήσω. Όπως και με την Μερκούρη δεν θα τη μιμηθώ, απλώς είμαι το μέσο για να ξαναακουστούν κάποια υπέροχα τραγούδια. Έτσι κι αλλιώς και οι δυο ήταν ανεπανάληπτες προσωπικότητες. Εγώ δανείζω τη φωνή μου για να αποδώσουμε ένα μικρό φόρο τιμής, με μεγάλο σεβασμό και αγάπη."

Ας θυμηθούμε λοιπόν για άλλη μια φορά την αγαπημένη μας Ρένα Βλαχοπούλου το Σάββατο 5 Ιουλίου στις 9 το βράδυ, στην παραλία-λιμάνι Βάρκιζας. Μαζί με τη δροσιά της θάλασσας, ίσως αισθανθούμε μέσα από τα τραγούδια της να επιστρέφει και η αύρα της στα μέρη που τόσο αγάπησε... 

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Κυριακή, 30 Μαρτίου 2014

Σε παλιές γειτονιές...

Μια ευχάριστη έκπληξη περίμενε τον Rena Fan αλλά και κάθε ρενοφανατικό/ή ακροατή/άτρια που άκουγε την περασμένη Κυριακή την καινούρια εκπομπή του Σιδερή Πρίντεζη Από το γραμμόφωνο στο μαγνητόφωνο στο Τρίτο Πρόγραμμα της Δημόσιας Ραδιοφωνίας. Η εκπομπή παρουσιάζει γνωστές και άγνωστες ηχογραφήσεις ξεκινώντας από τη δισκογραφία των 78 στροφών και καταλήγοντας στις μαγνητοταινίες του πλούσιου αρχείου του παλιού ΕΙΡ. Μπορεί λοιπόν να φανταστεί κανείς ότι έχουν σ' αυτήν ξεχωριστή θέση το ελαφρό τραγούδι αλλά και αποσπάσματα από θεατρικά έργα. Ένας συνδυασμός αυτών των δυο στοιχείων συγκίνησε τον Rena Fan, όταν ακούστηκε από μια σπανιότατη ηχογράφηση η φωνή της Ρένας Βλαχοπούλου στο τραγούδι "Η παλιά γειτονιά".

Το τραγούδι αυτό βέβαια (μουσική: Γιώργος Μουζάκης, στίχοι: Γιώργος Ασημακόπουλος, Βασίλης Σπυρόπουλος, Παναγιώτης Παπαδούκας) είναι πασίγνωστο χάρη στη δισκογραφημένη εκδοχή του με τη Μάγια Μελάγια. Αυτό που μάλλον είναι σχετικά άγνωστο είναι ότι το τραγούδησε πρώτη στη σκηνή του θεάτρου Ακροπόλ η Ρένα Βλαχοπούλου...

Σεζόν 1955-56. Η Ρένα Βλαχοπούλου είναι πλέον πρώτο όνομα στον χώρο του ελαφρού μουσικού θεάτρου. Έχοντας πραγματοποιήσει έναν χρόνο πριν, το καλοκαίρι του 1954, το ντεμπούτο της στην υποκριτική στο θέατρο Βέμπο με το νούμερο "Άλα πασά μου, κάνε μου τέτοια", δοκιμάστηκε στη συνέχεια με επιτυχία και σε επιθεώρηση και σε μουσική κωμωδία στο θέατρο Κυβέλης (χειμώνας 1954-55). Τον Νοέμβριο του 1955 ξεκινά το γύρισμα της πρώτης της, ουσιαστικά, κινηματογραφικής ταινίας (Πρωτεουσιάνικες περιπέτειες) ενώ τον ίδιο μήνα επιστρέφει στο Ακροπόλ, στο οποίο είχε θριαμβεύσει ως τραγουδίστρια το καλοκαίρι του 1952, ως αδιαφιλονίκητη πρωταγωνίστρια: το όνομά της είναι πρώτο στις διαφημίσεις και στα δελτία τύπου ενώ στο πρόγραμμα της παράστασης η φωτογραφία της βρίσκεται στην πρώτη σελίδα, στη μέση και στο κέντρο--εκατέρωθέν της, και ελαφρώς χαμηλότερα, βρίσκονται οι φωτογραφίες της Νανάς Σκιαδά και της Σπεράντζας Βρανά, ενώ από κάτω βρίσκονται οι φωτογραφίες των Βασίλη Αυλωνίτη, Ορέστη Μακρή και Κυριάκου Μαυρέα (ας σημειωθεί ωστόσο πως--από αβρότητα του Βασίλη Μπουρνέλλη(;)--εκείνα τα χρόνια στα προγράμματα και στις διαφημίσεις του Ακροπόλ προτάσσονταν τα ονόματα και οι φωτογραφίες των γυναικών και ακολουθούσαν των αντρών).

Στον θίασο του Ακροπόλ, που εκείνη τη σεζόν λειτούργησε για πρώτη φορά ως χειμερινό θέατρο (ήταν το 10ο χειμερινό θέατρο της πρωτεύουσας και η στέγη του θα ανοιγόκλεινε μέχρι το 1959 που ο Μπουρνέλλης απέκτησε θερινό θέατρο με το όνομά του και έδωσε στο Ακροπόλ το δικαίωμα της θερινής άδειας...) ανήκουν ακόμα η Γεωργία Βασιλειάδου, η Πόπη Άλβα, η Καλή Καλό, ο Νίκος Ρίζος, η Ρένα Στρατηγού, η Στέλλα Στρατηγού και πολλά ακόμα ανερχόμενα ταλέντα--από τα οποία αργότερα ξεχώρισαν η Ζωή Φυτούση, η Άννα Μαντζουράνη, η Λένα Παμέλα, η Έλσα Ρίζου. Επικεφαλής του 36μελούς(!) μπαλέτου ο Μανώλης Καστρινός (που επιμελήθηκε και τις χορογραφίες) και η Χρυσούλα Ζώκα...
Πόπη Άλβα, Νανά Σκιαδά, Χρυσούλα Ζώκα και Ρένα Βλαχοπούλου στην αποθέωση 
της επιθεώρησης Τζώνηδες και κάου-μπόυ
(φωτογραφία από το αρχείο του Γιώργου Χατζηδάκη και την ιστοσελίδα Τόπος Θεάτρου)

Με αυτά τα μυθικά ονόματα η επιτυχία του θιάσου μοιάζει δεδομένη. Με σχετική καθυστέρηση (λόγω των εργασιών στέγασης αλλά και της έγνοιας των συντελεστών να είναι άρτια η παράσταση) η πανηγυρική πρεμιέρα δίνεται το Σάββατο 29 Νοεμβρίου 1955. Ο τίτλος της επιθεώρησης που γράφει η τριάδα Ασημακόπουλος-Σπυρόπουλος-Παπαδούκας σε μουσική Γιώργου Μουζάκη είναι Τζώνηδες και Καου-μπόυ. Σκηνικά και κοστούμια του Γιώργου Ανεμογιάννη. Το τραγούδι της έναρξης που τραγουδούν η Μαίρη Ντόλτση, ο Παύλος Πατάκας (μετέπειτα σύζυγος της Σπεράντζας Βρανά) και νέοι ηθοποιοί του θιάσου εξηγεί:
Τζώνηδες από τη Λόντρα
που παντού μας πάνε κόντρα
και ωραίοι κάου-μπόυ
από Τέξας και Ντητρόιτ
έχουν βρει πως η Ελλάδα
έχει χάρη κι ομορφάδα
που δεν έχουν άλλοι τόποι

Τζώνηδες και κάου-μπόυ
που μας χόρτασαν γιες από ψευτιές.
Τζέντλεμαν και πρώτο μπόι
που μας άναψαν γιες πολλές φωτιές.
Μας αγαπούν πολύ και μας το δείξανε,
με την αγάπη τους πολύ μας πνίξανε.
Τζώνηδες και κάου-μπόυ
είναι του τόπου μας οι κουμπαριές
κι η δουλειά τους πια τραβάει ρολόι,

εκείνοι όλο "νόου" κι εμείς "όου γιες"


Μια κριτική του Μάριου Πλωρίτη για την παράσταση συγχαίρει τον Βασίλη Μπουρνέλλη για τη δημιουργία ενός νέου θεάτρου "σε μια εποχή που κάθε μάντρα γίνεται πολυκατοικία" και στη συνέχεια επισημαίνει πως η επιθεώρηση αυτή δεν περιέχει σχεδόν καθόλου σάτιρα της εσωτερικής πολιτικής αλλά επικεντρώνεται "σχεδόν αποκλειστικά στους 'μεγάλους μας φίλους και συμμάχους'". Δικαιολογεί πάντως τους συγγραφείς γιατί φαίνεται ότι η ελληνική κοινή γνώμη κατάπινε πολλά τα τελευταία χρόνια και το 1955 ήταν επιτέλους η στιγμή να διοχετεύσει κάπως τον θυμό της, έστω και επευφημώντας τα σχετικά νούμερα στις επιθεωρήσεις, τις οποίες ο Πλωρίτης προτρέπει τους ντόπιους πολιτικούς και τους ξένους διπλωμάτες να παρακολουθήσουν: "Με λίγη διαύγεια πνεύματος--και έναν καλό δραγουμάνο--θα είχαν να διδαχθούν πολλά".
Σπεράντζα Βρανά-Κυριάκος Μαυρέας στο Ακροπόλ (1956)
(από το βιβλίο της Σ. Βρανά Τα μπουλούκια, το θέατρο κι εγώ, εκδ. Εξάντας)

Ωστόσο ο Πλωρίτης δεν θεωρεί πως το σατιρικό μέρος του έργου επιτυγχάνει πάντα, επισημαίνει ωστόσο: "Τις καλύτερες στιγμές του, οπωσδήποτε, τις βρήκε στο ντουέτο 'Μεγαλοφυίες και ψώνια" και στον 'Παλιό σαλπιγκτή'. Το πρώτο εκτελέσθηκε από τις κ. Ρένα Βλαχοπούλου και Πόπη Άλβα με μπρίο αληθινής 'κλάσεως' γεμάτο ευρήματα και σπιρτάδα. Στο δεύτερο ο κ. Ορέστης Μακρής και οι δ. Ρένα και Στέλλα Στρατηγού έδωσαν με κέφι και νοσταλγία τον καημό του παλιού επίστρατου". Ο Πλωρίτης αναφέρει πως οι υπόλοιποι/ες πρωταγωνιστές/τριες (Βρανά, Μαυρέας, Αυλωνίδης, Σκιαδά, Καλό) κερδίζουν έτσι κι αλλιώς το χειροκρότημα του κοινού με τον τρόπο τους, ενώ η Σπεράντζα Βρανά θυμάται στα βιβλία της πως σε αυτή την παράσταση ένιωσε πως βρίσκεται στο ζενίθ της καριέρας της όταν στο φινάλε του σόλου της "Η γλώσσα του λαού" τραγούδησε διασκευασμένο σε μπλουζ το τραγούδι του Χιώτη "Απόψε φίλα με"...

Ευτυχώς έχει διασωθεί ένα απόσπασμα από το ντουέτο της Ρένας και της Πόπης Άλβα "Μεγαλοφυίες και ψώνια" στο πρόγραμμα της παράστασης που μαρτυρεί πάντως, παρά τις ενστάσεις του Πλωρίτη, πως οι συγγραφείς ασχολήθηκαν και με τους ντόπιους πολιτικούς:
Τις πτήσεις ο Κανέλλος αγαπά
κι αεροπλάνο από το Βουρβουμπά
ζητάει, τ' αρπάει, τραβάει,
πετάει, πετάει, πετάει
και πάει, και πάει, και πάει
πάνω απ' τη γης.


Μονάχα που συχνά έχει γινή
και του αεροπλάνου η μηχανή
χαλνάει, χαλνάει, χαλνάει
κι όπως βουτάει, βουτάει,
σχολνάει, σχολνάει

ο Παναγής.

Ρένα Βλαχοπούλου-Πόπη Άλβα στη γενική δοκιμή του έργου

Επίσης έχουν διασωθεί και δυο φωτογραφίες από το ντουέτο των δυο πρωταγωνιστριών: μία από τη γενική δοκιμή και μία από την παράσταση. Η Ρένα και η Πόπη Άλβα συνεργάστηκαν αρκετά και στο θέατρο και στο σινεμά (Πρωτευσιάνικες περιπέτειες, Μια Ελληνίδα στο χαρέμι και κυρίως Μια τρελή τρελή σαραντάρα όπου η Άλβα είναι απολαυστική ως υπηρέτρια Ειρήνη που σπάει τα νεύρα στην τρελή χήρα...). Βέβαια η Πόπη Άλβα δεν έκανε τη σπουδαία καριέρα της Ρένας στο μουσικό θέατρο (η Σπεράντζα Βρανά αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η Πόπη Άλβα ήταν μάλλον άτυχη γιατί την εποχή που πήγαινε να καθιερωθεί ως σουμπρετοκαρατερίστα, "ενέσκηψε η Βλαχοπούλου ως θεομηνία και την κατατρόπωσε"...) πάντως αργότερα, στα χρόνια του '70, η Πόπη Άλβα μεταπήδησε στην πρόζα και συνεργάστηκε επί χρόνια με το ΚΘΒΕ, ενώ στο τέλος της καριέρας της συνεργάστηκε και με τον θίασο Βουγιουκλάκη-Παπαμιχαήλ στη Φιλουμένα Μαρτουράνο).

Ρένα Βλαχοπούλου-Πόπη Άλβα στο "Μεγαλοφυίες και ψώνια"
(από το βιβλίο της Σ. Βρανά Τα μπουλούκια, το θέατρο κι εγώ, εκδ. Εξάντας)


Σε αυτή την επιθεώρηση, η Ρένα Βλαχοπούλου δεν είχε σόλο ως ηθοποιός, ως πρώτη όμως τραγουδίστρια του θιάσου είχε δύο πολύ όμορφα τραγούδια, στη μέση περίπου της πρώτης πράξης. Στο πρόγραμμα διαβάζουμε τους τίτλους "Έλα κοντά μου" και "Η παλιά γειτονιά". Το "Έλα κοντά μου", όπως μαρτυρά η παρτιτούρα του κομματιού, είναι μια γλυκιά χαμπανέρα:
Θέλεις να φύγεις, πού θα πας,
θ' αρχίσεις πάλι ν' αγαπάς
πάλι αγωνίες και καημοί και χτυποκάρδια...
Ένα καινούριο "σ΄αγαπώ"
όσο κι αν είναι χαρωπό
ρουτίνα γίνεται κι αυτό σε λίγα βράδια


Έλα κοντά μου,
αγαπημένη συντροφιά μου,

δεν τελειώνει από το βράδυ ως το πρωί
μια τέτοια αγάπη, μιαν ολόκληρη ζωή.
Έλα κοντά μου,
κι αν σε κουράζει η αγκαλιά μου,
ίσως να βρω καινούρια λόγια και σκοπό
και να σου πω πόσο ακόμα σ' αγαπώ.



Το τραγούδι αυτό μάλλον δεν δισκογραφήθηκε ποτέ, αλλά, όπως είπαμε, δισκογραφήθηκε το δεύτερο τραγούδι, το υπέροχο βαλς "Η παλιά γειτονιά" με την έξοχη Μάγια Μελάγια.
Σε μια γειτονιά φτωχική
ο νους μου συχνά με γυρίζει
και κάποιες χαρές που περάσανε μου θυμίζει
Και τώρα ακόμα από εκεί
ποτέ δεν περνά λιμουζίνα
σε κάθε μπαλκόνι γαρύφαλλα κι άσπρα κρίνα


Ω, ω, ω, μια κιθάρα στο στενό
Ω, ω, ω, με καημό για έναν έρωτα αγνό.
Να ξεχάσω ποτέ δεν μπορώ
τον παλιό τον καλό τον καιρό
μια γωνιά στην παλιά γειτονιά


Παράθυρο μισόκλειστο
κι η πρώτη μου αγάπη στη γρίλια
του έρωτα η πρώτη χαρά και η πρώτη ζήλεια
Φεγγάρι ασημί γελαστό
που παίζει στης λεύκας τα κλώνια,
τα αξέχαστα ωραία αυτά τα χρόνια


Ω, ω, ω, μενεξές το πρωινό
Ω, ω, ω, κι απαλό το γλυκό δειλινό
να ξεχάσω ποτέ δεν μπορώ
τον παλιό τον καλό τον καιρό
μια γωνιά στην παλιά γειτονιά

Η Μάγια Μελάγια σε κέντρο της εποχής.
(από το βιβλίο της Σ. Βρανά Τα μπουλούκια, το θέατρο κι εγώ, εκδ. Εξάντας)

Αρκετά χρόνια πριν είχα ακούσει τη Μάγια Μελάγια να λέει σε μια συνέντευξή της στην ΕΤ3: "Εγώ έλεγα σε δίσκους τα τραγούδια που έλεγε η Σπεράντζα Βρανά στο θέατρο και το σινεμά. Αλλά και τα τραγούδια που έλεγε η Ρένα Βλαχοπούλου στο θέατρο". Μου είχε κάνει εντύπωση τότε αυτό, γιατί ενώ ήξερα ότι πράγματι η Μελάγια είχε δισκογραφήσει και το "Δώσε" και το "Μάμπο" της Βρανά, γνώριζα μόνο την ηχογράφηση του "Κάνε μου τέτοια" με τη φωνή της και μου είχε φανεί... υπερβολικός ο πληθυντικός αριθμός για τα τραγούδια της Ρένας. Τελικά η Μάγια Μελάγια έλεγε... αλήθεια! Με τον καιρό ανακάλυψα η Ρένα πρωτοτραγούδησε και την "Παλιά γειτονιά" αλλά και άλλα, παλιότερα σουξέ της δισκογραφίας της Μάγιας Μελάγια: το όμορφο μπιγκίν "Σ' αγαπώ τόσο πολύ" ήταν τραγούδι που λάνσαρε η Ρένα στο Ακροπόλ το '52, ενώ το ίδιο εκείνο καλοκαίρι μοιραζόταν μαζί με τη Μελάγια και την Μπελίντα το "Βρε παιδιά δεν έχει μπέσα της γυναίκας η καρδιά" που τελικά το ηχογράφησε η Μελάγια. Δεν ξέρω αν αυτό οφειλόταν στο ότι όλα αυτά τα τραγούδια ήταν συνθέσεις του Γιώργου Μουζάκη ο οποίος προτιμούσε την Columbia (ενώ η Ρένα ανήκε στην Odeon) και επιπλέον την εποχή εκείνη ήταν και σύντροφος της Μάγιας Μελάγια και ήταν πιθανό να προτιμούσε να της δίνει περισσότερα τραγούδια του για τη δισκογραφία. Μπορεί βέβαια όλα αυτά να οφείλονταν απλώς στη συγκριτικά πιο περιορισμένη παρουσία της Ρένας Βλαχοπούλου στα στούντιο των δισκογραφικών εταιριών, καθώς φαίνεται πως η σπουδαία αυτή τραγουδίστρια πήγαινε πιο συχνά στους ραδιοθαλάμους του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας.
Βλαχοπούλου-Μπελίντα-Μελάγια τραγουδούν "Της γυναίκας η καρδιά" στο Ακροπόλ, το 1952.
Φωτογραφία από το βιβλίο του Μ. Δελαπόρτα Βίβα Ρένα (Άγκυρα, 2002)

Έτσι πήγε στο ΕΙΡ κάποια στιγμή το φθινόπωρο του 1955 και ηχογράφησε με την ορχήστρα του την "Παλιά γειτονιά". Στην εκπομπή του Σιδερή Πρίντεζη ακούσαμε μόνο το δεύτερο κουπλέ και το ρεφραίν. Όπως ανέφερε ο παραγωγός, επρόκειτο για ένα απόσπασμα από τη εκπομπή του Άχιλλέα Μαμάκη Το θέατρο στο μικρόφωνο στην οποία παρουσιάστηκε η ανασκόπηση των θεατρικών γεγονότων της χρονιάς εκείνης. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι σε κάποια άλλη εκπομπή του ΕΙΡ θα είχε ακουστεί ολόκληρο το κομμάτι (η Ρένα συμμετείχε τακτικά σε εκπομπές με την ορχήστρα) και δεν αποκλείεται κάποια στιγμή να βρεθεί ολόκληρη η ηχογράφηση. Ωστόσο, ακόμα και αυτό το ντοκουμέντο είναι αρκετό για να μας υπενθυμίσει τον ξεχωριστό τρόπο ερμηνείας της Ρένας Βλαχοπούλου, την έκταση της φωνής της και τη μοναδική της εκφραστικότητα--ειδικά σε αυτά τα περιγραφικά τραγούδια όπως είναι η "Παλιά γειτονιά" αλλά και τόσα άλλα αθηναϊκά τραγούδια που κάποια στιγμή έχω υποσχεθεί να σας παρουσιάσω...

Η Ρένα Βλαχοπούλου στην πασαρέλα του Ακροπόλ, 
στην αποθέωση της επιθεώρησης Τζώνηδες και κάου-μπόυ
Διακρίνονται πίσω της οι πρωταγωνιστές Βασίλης Αυλωνίτης και Ορέστης Μακρής.
Φωτογραφία από το βιβλίο του Γιώργου Ανεμογιάννη Θεατρική Περιπέτεια (1990)


Το αθηναϊκό κοινό είχε την ευκαιρία να απολαμβάνει τη Ρένα Βλαχοπούλου στην "Παλιά γειτονιά", το "Έλα κοντά μου" αλλά και στο νούμερο "Μεγαλοφυίες και ψώνια" για περισσότερο από τρεις μήνες. Η επιθεώρηση Τζώνηδες και κάου-μπόυ κατέβηκε στις 11 Μαρτίου του 1956. Τη διαδέχτηκε η επιθεώρηση Άσπρο, μαύρο και ζερό στις 13 Μαρτίου, η οποία παίχτηκε για τρεις μήνες ως το τέλος της χειμερινής σεζόν. Συγγραφείς ήταν και πάλι η γνωστή τριάδα, αλλά αυτή τη φορά τη μουσική έγραψε ο Μίμης Πλέσσας, εγκαινιάζοντας τη συνεργασία του με τη Ρένα Βλαχοπούλου με δύο τραγούδια που ο ίδιος μοιάζει να μη θυμάται πια (καθώς, όποτε αναφέρεται στο πέρασμά του από το ελαφρό μουσικό θέατρο του '50, στέκεται μόνο στη συνεργασία του με τις αδελφές Καλουτά και την Μπελίντα), το "Δεν θα ξαναγαπήσω" και το "Έτσι το θέλω". Ούτε αυτά βέβαια δισκογραφήθηκαν και έτσι πέρασαν στη λήθη (ακόμα και του Μίμη Πλέσσα!) όπως και τόσες άλλες επιθεωρησιακές στιγμές.
Η έναρξη του Άσπρο, μαύρο και ζερό (από το πρόγραμμα της παράστασης Βίρα τις άγκυρες του Εθνικού Θεάτρου)

Έχουμε την ελπίδα όμως ότι μέσα από το αρχείο του παλιού ΕΙΡ και κυρίως της εκπομπής Το θέατρο στο μικρόφωνο ο Σιδερής Πρίντεζης θα εντοπίσει κι άλλους τέτοιους θησαυρούς. Ήδη στις πρώτες δυο εκπομπές του μετέδωσε ένα σπανιότατο απόσπασμα από την έναρξη της επιθεώρησης Χωρίς παράσιτα των Γιαλαμά-Θίσβιου-Πρετεντέρη και Βαγγέλη Λυκιαρδόπουλου (θέατρο Περοκέ, 1956), ενώ φυσικά οι περιπλανήσεις του γίνονται σε πολλές παλιές γειτονιές του θεατρικού χτες, όχι μόνο επιθεωρησιακές και οπερετικές, αφού ήδη μετέδωσε σπανιότατα αποσπάσματα από έργα πρόζας όπως το Πικ Νικ του Ουίλιαμ Ινγκ με τον Αλέκο Αλεξανδράκη και το Τριαντάφυλλο στο στήθος του Τένεσι Ουίλιαμς με τη Νέλλη Αγγελίδου σε σκηνοθεσία Κ. Κουν--αλλά και μια ραδιοφωνική συνέντευξη του ίδιου του Τένεσι Ουίλιαμς, ο οποίος είχε επισκεφτεί τα χρόνια εκείνα την Αθήνα και είχε δηλώσει ότι είναι μια πόλη στην οποία θα μπορούσε να εγκατασταθεί μόνιμα... Η εκπομπή μεταδίδεται κάθε Κυριακή, από το Τρίτο Πρόγραμμα της Δημόσιας Ραδιοφωνίας, από τις 7 ως τις 9μμ, στις συχνότητες 90,9 και 103,7. Συντονιστείτε!