Ρένα Βλαχοπούλου

Το "Τρίτο Στεφάνι" και πάλι στο "Τρίτο Πρόγραμμα" της ΕΡΑ

2012-01-23T17:00:00.001+02:00

Έπειτα από τρία χρόνια (και κάτι...) η ραδιοφωνική διασκευή του μυθιστορήματος Το τρίτο στεφάνι του Κώστα Ταχτσή επιστρέφει στη συχνότητα του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΑ. Κάθε απόγευμα στις 5μμ, στο πλαίσιο της εκπομπής Θεατρικές ερμηνείες που επιμελείται η Μάρα Καλούδη μεταδίδεται σε συνέχειες η ιστορική πια ηχογράφηση του μυθιστορήματος που σκηνοθέτησε ο Γιώργος Παυριανός σε μουσική επιμέλεια του Δημήτρη Λέκκα. Στον ρόλο της Νίνας ακούγεται η Ρένα Βλαχοπούλου και στον ρόλο της Εκάβης η Σμάρω Στεφανίδου.

Κώστας Ταχτσής και Ρένα Βλαχοπούλου

Το τρίτο στεφάνι μεταδόθηκε για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 1979. Η ηχογράφησή του ξεκίνησε αρκετά επεισοδιακά: αρχικά ο Γιώργος Παυριανός πρότεινε τους δυο ρόλους στη Μελίνα Μερκούρη και τη Δέσπω Διαμαντίδου, οι οποίες αρνήθηκαν, στη συνέχεια σκέφτηκε τη Ρένα Βλαχοπούλου και τη Γεωργία Βασιλειάδου, η Βασιλειάδου όμως δεν τα κατάφερε στα δοκιμαστικά και ο Ταχτσής απέρριψε την πρόταση, και τελικά ο ρόλος δόθηκε στη Σμάρω Στεφανίδου, στις ηχογραφήσεις γίνονταν διάφορα ευτράπελα, πότε λόγω των αστείων που έλεγε η Ρένα, πότε λόγω της ελλιπούς προετοιμασίας της, και τελικά ο Ταχτσής μάλλον δεν έμεινε πολύ ικανοποιημένος από την ερμηνεία της (δείτε εδώ).

Ωστόσο χάρη στην επιμονή του Γιώργου Παυριανού έχουμε σήμερα την ευκαιρία να απολαμβάνουμε τη Ρένα Βλαχοπούλου σε κάτι διαφορετικό. Κάποιες φορές μπορεί να ακούσει κανείς ότι δεν έχει προετοιμαστεί αρκετά για την ηχογράφηση, πολλές φορές όμως είναι πραγματικά υπέροχη (όπως στα επεισόδια που αφηγείται τον θάνατο του Δημήτρη και της Εκάβης). Και βέβαια είναι εξαιρετική η ερμηνεία της Σμάρως Στεφανίδου (και πολύ απολαυστικοί οι διάλογοι των δύο γυναικών).

Η σειρά ήταν "χαμένη" κάπου μέσα στο αρχείο της ΕΡΤ για 30 περίπου χρόνια μέχρι τον Αύγουστο του 2008 που την ανακάλυψε η τότε υπεύθυνη των θεατρικών εκπομπών της ΕΡΑ Αιμιλία Κτενά και επιμελήθηκε την αναμετάδοσή της σε εξήντα συνέχειες.

Η επιστολή που έγραψε ο Κ. Ταχτσής για να δημοσιευτεί τον Τύπο
με αφορμή την έναρξη της μετάδοσης. Από το λεύκωμα 70 χρόνια ΕΡΑ

Σας προτείνω ανεπιφύλακτα να ακούσετε το ραδιοφωνικό Τρίτο στεφάνι, γιατί, όπως σημείωνε ο ίδιος ο Ταχτσής το 1979 στο κείμενο που δημοσιευόταν στον Τύπο με αφορμή την έναρξη της μετάδοσης (έστω και αν τελικά άλλαξε γνώμη), θα ακούσετε το μυθιστόρημα να "μεταμορφ[ώνεται], χάρη σε δυο τόσο χαρακτηριστικές ελληνικές φωνές, σε ζωντανό λόγο, ίσως όχι ακριβώς αλλά περίπου όπως τον άκουγα στο μυαλό μου όταν τον έγραφα".

Γιώργος Παυριανός

Κρίνοντας από όσα έγραψε ο Ταχτσής αργότερα και από όσα διηγείται ο Γιώργος Παυριανός (διαβάστε εδώ ένα απολαυστικό κείμενο με τις αναμνήσεις του από την ηχογράφηση που πρωτοδημοσιεύτηκε στην Athens Voice το 2008), η Νίνα της Ρένας Βλαχοπούλου ίσως να μην ήταν αυτό που τελικά είχε εκείνος στο μυαλό του όταν έγραφε το βιβλίο. Ωστόσο, η Νίνα της Ρένας Βλαχοπούλου είναι εκείνο που εγώ έχω πάντα στο μυαλό μου όταν σκέφτομαι πόσο σημαντικά πράγματα ήταν ικανή να κάνει αλλά για διάφορους λόγους (για κάποιους από τους οποίους ευθυνόταν και η ίδια) δεν έκανε.

Καλή ακρόαση!

Τρία χρόνια χωρίς τη Δανάη Στρατηγοπούλου

2012-01-18T20:48:00.000+02:00

Συμπληρώθηκαν σήμερα το πρωί τρία χρόνια από τη μέρα που πέθανε η μεγάλη ερμηνεύτρια, ποιήτρια και μεταφράστρια Δανάη Στρατηγοπούλου. Ήταν η μέρα του Αγίου Αθανασίου, 18 Ιανουαρίου του 2009, που η Δανάη πέρασε στην αθανασία. Η Δανάη σφράγισε το προ- πολεμικό και μεταπολεμι- κό ελαφρό τραγούδι με τις δαντελένιες ερμηνείες της και μας χάρισε (δίδαξε στην ουσία) τις ωραιότερες εκδοχές των τραγουδιών του Αττίκ και του Χαιρόπουλου. Μας γνώρισε το έργο του Πάβλο Νερούδα και άλλων λατινοαμερικανών ποιητών και συγγραφέων. Μας χάρισε τη δική της ποίηση, τα δικά της τραγούδια (άλλοτε μόνο στίχους--"Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη", "Αν σ' αρνηθώ αγάπη μου", "Ο τοίχος"--άλλοτε στίχους και μουσική--"Έγραψα τη μοίρα μας καυτό μελάνι", "Ο φίλος", "Φουρτούνα θάλασσα"). Μας γνώρισε μαθήτριες, μαθητές της αλλά και συνεργάτες της (ο τραγουδοποιός Σπήλιος Μεντής ήταν δική της "ανακάλυψη"). Μας έδωσε μέσα από τα γραφτά της, τα λόγια της και τη στάση της μαθήματα και παραδείγματα αγωνιστικότητας, αλληλεγγύης, δυναμισμού και αξιοπρέπειας. Μαζί με τον σύζυγό της, τον δημοσιογράφο Γιώργο Χαλκιαδάκη, μάς χάρισαν την κόρη τους Λήδα Χαλκιαδάκη, που βαδίζοντας στα χνάρια της μητέρας της, ακολουθώντας όμως τους δικούς της δημιουργικούς δρόμους, εξελίχθηκε σε σημαντικότατη ερμηνεύτρια, τραγουδοποιό και ποιήτρια.

Όταν ρώτησα τη Λήδα Χαλκιαδάκη, στη διάρκεια μιας συνέντευξης που μου παραχώρησε λίγες μέρες μετά τον θάνατο της μητέρας της, αν ξεχωρίζει εκείνη κάτι από το τεράστιο έργο της Δανάης, μού απάντησε: "Η Δανάη ήταν φυσικά ένας άνθρωπος του πνεύματος. Ήταν επίσης μια ολοκληρωμένη γυναίκα στην προσωπική της ζωή, αγάπησε πολύ, έγινε μητέρα και ευτύχησε να χαρεί πολλά χρόνια τα τρία εγγόνια της. Ωστόσο, για μένα, η κορύφωση της Δανάης ως προσωπικότητας είναι το σκεπτόμενο αίσθημά της. Και αυτή είναι η μεγάλη παρακαταθήκη που αφήνει στους Έλληνες, δηλαδή αυτό που εκφράστηκε μέσα από τη φωνή της ως κορυφαίας ερμηνεύτριας του τραγουδιού."

Αυτό το σκεπτόμενο αίσθημα της Δανάης θέλησα να σας μεταφέρω και φέτος, μέσα από τη φωνή της και την πένα της. Θα ξεκινήσω με δυο τραγούδια, ένα πασίγνωστο και ένα λιγότερο γνωστό. Το "Τρεχαντήρι" του Αττίκ, ένα πραγματικό αριστούργημα που εμπνεύστηκε ο Αττίκ στα Κύθηρα το 1923. Η Δανάη το τραγούδησε μοναδικά σε δίσκους 78 στροφών λίγο μετά τον πόλεμο. Αυτή την ηχογράφηση διάλεξα να ακούσουμε και σήμερα. Ο Αττίκ τής έλεγε ότι τρεχαντήρια είναι οι καλλιτέχνες που δεν ξέρουν ποτέ τη μοίρα τους. Σήμερα εδώ, αύριο εκεί. Σκέφτομαι ότι τελικά τρεχαντήρια είμαστε όλοι/ες μας...

Ακούγοντας τη Δανάη να τραγουδάει για τη μοίρα του τρεχαντηριού, έρχεται στο μυαλό μου το λιγότερο γνωστό τραγούδι της "Έγραψα τη μοίρα μας με καυτό μελάνι". Πρόκειται για ένα αδικημένο τραγούδι: ηχογραφήθηκε το 1965 για τον δίσκο Η Δανάη τραγουδάει Δανάη (η πρώτη ολοκληρωμένη δισκογραφική πρόταση Ελληνίδας τραγουδοποιού). Ωστόσο, όταν ο δίσκος αυτός κυκλοφόρησε σε CD πριν δέκα χρόνια (στο πλαίσιο του διπλού CD που περιλαμβάνει τα άπαντα της Δανάης στις 33 και τις 45 στροφές), οι υπεύθυνοι της εταιρίας προτίμησαν να εντάξουν στον ψηφιακό δίσκο αποσπάσματα από τις πρόβες της ηχογράφησης του δίσκου και να αφήσουν εκτός δυο από τα ωραιότερα τραγούδια του: τον "Τοίχο" (μουσική Ανδρέα Οικονόμου, στίχοι Δανάης), με το οποίο η τραγουδίστρια διαγωνίστηκε στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης το 1964, και το "Έγραψα τη μοίρα μας", ένα τραγούδι της που η ίδια αγαπούσε πολύ. Ας το ακούσουμε σήμερα, ηχογραφημένο από το παλιό βινύλιο.

Ένα πασίγνωστο τραγούδι που γνώρισε διεθνή επιτυχία ήταν το περίφημο "Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη" Τη μουσική του έγραψε ο Τάκης Μωράκης. Τους στίχους έγραψε η Δανάη, αλλά τους παραχώρησε στον δημοσιογράφο Γιάννη Φερμάνογλου (όπως και τους στίχους άλλων τραγουδιών) για να τον ευχαριστήσει που δημοσίευε φωτογραφίες μαθητριών της στα έντυπα στα οποία εκείνος εργαζόταν. Ωστόσο του είχε ζητήσει (μόνο για αυτό το τραγούδι) να της δώσει τα μισά ποσοστά. Ο Φερμάνογλου δεν το έκανε, αλλά χρόνια μετά της έδωσε ένα ιδιόχειρο σημείωμα με το οποίο βεβαίωνε ότι οι στίχοι του τραγουδιού της ανήκουν. Χρόνια μετά τον θάνατό του, μετά από πολύ κόπο, η Δανάη κατάφερε να πείσει τους ιθύνοντες ότι το τραγούδι της ανήκει (αν και στις περισσότερες εκδόσεις του, ακόμα και σήμερα, παρουσιάζεται το όνομα του Φερμάνογλου ως στιχουργού). Σε κάθε περίπτωση, ας ακούσουμε το υπέροχο αυτό τραγούδι από τη μούσα του blog. Πρόκειται για μια ηχογράφηση που πραγματοποίηθηκε στους ραδιοθαλάμους του ΕΙΡ στα μέσα της δεκαετίας του '50, αλλά έχει κυκλοφορήσει επανειλημμένα σε βινύλιο και CD από το 1991 μέχρι σήμερα.

Ας περάσουμε τώρα στην πένα της Δανάης. Μια σπάνια ηχογράφηση από μια υπέροχη βραδιά που ζήσαμε αρκετοί/ές προνομιούχοι/ες τον Αύγουστο του 2000 στον Άη-Νικόλα της Ραφήνας. Επί δέκα χρόνια η Λήδα Χαλκιαδάκη οργάνωνε σε αυτή την υπέροχη γωνιά της Αττικής μουσικοποιητικές βραδιές υπό το φως της Αυγουστιάτικης Πανσελήνου. Τη χρονιά εκείνη η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στον Γιώργο Σεφέρη. Ωστόσο, κάποια στιγμή η Δανάη ζήτησε να διαβάσει ένα δικό της ποίημα. Κανείς φυσικά δεν μπορούσε ποτέ να της αρνηθεί τίποτα. Έτσι η Δανάη ανέβηκε στη σκηνή, μίλησε στο κοινό με πολύ χιούμορ (παρομοίασε τον ευατό της με τη Μέδουσα επειδή ο αέρας ανακάτωνε τα μαλλιά της), διάβασε το ποίημά της και αποθεώθηκε. Ευτυχώς διέσωσα με ερασιτεχνικά μέσα εκείνη την απαγγελία και έτσι μπορώ να τη μοιραστώ για άλλη μια φορά μαζί σας. Η φωνή της Δανάης γεμίζει από συγκίνηση όταν αναφέρεται στα εγγόνια της, Γιώργο-Απόλλωνα, Ευδοκία και Κωνσταντίνο-Θησέα, στην κόρη της και, στο τέλος στον αγαπημένο της σύζυγο, που μέχρι το τέλος της ζωής της θυμόταν και λαχταρούσε να ακούσει τη φωνή του.

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΟΥ ΠΟΙΗΜΑ

Το στερνό ποίημα που θα γράψω
δε θα μοιάζει με τα δικά σας.
Θα έχει τον τρόπο που ετοιμάζομαι
να καθίσω, που ισιώνω τα γυαλιά μου.
Θα έχει δυο δάχτυλα να σφίγγουν
τον κρόταφό μου --όπως η Μίρκα μου--
όταν σκέφτομαι, και το βλέμμα μου

όταν αφαιρένομαι· και τη φωνή μου

την αλλιώτικη κάθε φορά:

βραχνή, γάργαρη, βαρετή, παιδική

μοιραία και τα χίλια ενδιάμεσά της.

Το ποίημά μου θα βουρκώνει με τους πολέμους,

με τις πλημμύρες και τους σεισμούς,

με την πείνα και το άθλιο

εμπόριο της ανθρώπινης σάρκας

στην Ινδοκίνα και το Βέλγιο και παντού.

Θα έχει εφιάλτες, διθύραμβους,

απόγνωση και περισυλλογή

στο μέτρο του Ανήσυχου Ελεύθερου Έλληνα.

(τις νιρβάνες δεν τις κατάλαβα ποτέ).

Το ποίημά μου θα είναι γαλάζιο

σαν το βλέμμα του Γιώργου-Απόλλωνα.

Θα είναι τρυφερό σαν το χαμόγελο

της Ευδοκίας και βεργολυγερό

σαν τον Κωνσταντίνο Θησέα. Θα 'ναι

ζωγραφιστό σαν τον Άη-Νικόλα

της Ραφήνας, λουσμένον στις μελωδίες

της Λήδας.

Το ποίημά μου θα το γράψουν

τα τρία δάχτυλά μου με το στυλό

του αγαπητού μου Αγαπητού, ενώ θα πίνω τον

καφέ του χρυσού μου Χρυσού,

και θα με τρέφει μια λαχτάρα,

μια φλογερή υπομονή*

να χτυπήσει το τηλέφωνο

και να είσαι εσύ...

*Η φλογερή υπομονή είναι του Ρεμπώ, το υιοθέτηκε και ο Νερούδα

Άφησα για το τέλος ένα ποίημα που έχει ιδιαίτερη σημασία για μένα, καθώς συνδέει τη Δανάη με μένα και κάποια ακόμα νεαρά (τότε...) παιδιά που είχαμε την τύχη να βρεθούμε κοντά της, να μας "χρίσει" θετά της εγγόνια και να μας χαρίσει τη συντροφιά της, τη σοφία της, τις αναμνήσεις της αλλά και κάποιους στίχους της, αυτοσχέδια ποιήματα για τον καθένα ξεχωριστά αλλά και ένα ποίημα που συμπεριέλαβε στην τελευταία της ποιητική συλλογή Αλλιώτικα από τ' άλλα (εκδόσεις Ιωλκός, 2002) και αφιέρωσε στη μνήμη του Δαμιανού Στρομπούλη και του Γλαύκου Αλιθέρση και στα εγγονοθετημένα της: Νάσο Παΐδα, Άρη Βασιλειάδη, Γιώργο Σιμήρη, Γιώργο Κακούτα, Απόστολο Πούλιο, Φρέντυ Πυτιλάκη και Μάριο Μύλαρη.

ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ

Πόση έγνοια για το τίποτα

Πόση αδιαφορία για το παν

Πόσοι πήραν το φιλί που έστειλα στον κόσμο

Πόσες ανησυχίες περιμένουν να μου γίνουν στίχοι.

Πόσα ναυάγια μου 'γιναν κοράλλια ξεγδαρτικά στα μέσα μου

Πόσα ναυάγια γίναν μέσα μου μαργαριτάρια

Πόσοι -- πόσο πενθούμε μια νεκρή πεταλούδα

Πόσες λέξεις κρύβει το σ' αγαπώ

Πόσο "κόσμος" είμαι εγώ μα δεν το ξέρει ο κόσμος.

Πόσοι ήλιοι για να λιώσει ο πάγος της αμφιβολίας

Πόσες ζωές ακόμα ώς να ξανανταμώσουμε

Πόσα σημάδια αφήνουν οι χαρές.

Πόσα αστέρια συναντιούνται σε μια στάλα βροχής

Πόσο αγαπάω τους υδάτινους αυλούς της βροχής

Πού πήγε η βελούδινη σεμνότητα του μενεξέ;

Πού πήγε η ανοιξιάτικη αττική κοσμοφρόσυνη χάρη;

Πού πήγε το ιώδες και η σκιά των θυμαριών;

Πού είμαι;

Πού θα 'μαι;

Η Δανάη Στρατηγοπούλου είναι πάντα εδώ. Την ευχαριστούμε για όλα.

(Διαβάστε εδώ μια αρκετά εκτενή ανάρτηση του Rena Fan για τη ζωή και το έργο της Δανάης Στρατηγοπούλου)

Σιδηρά Κυρία...

2012-01-12T18:44:00.004+02:00

Ξεκίνησε να προβάλλεται σήμερα στους κινημα- τογράφους η ταινία της Φιλίντα Λόιντ The Iron Lady, στα καθ' ημάς Σιδηρά Κυρία, που αναφέρεται στη ζωή της πρώην Βρεταννίδας πρω- θυπουργού Μάργκαρετ Θάτσερ, με πρωταγωνίστρια τη Μέριλ Στριπ. Φυσικά το μυαλό μου πηγαίνει αυτομάτως σε μια ελληνική πρωτοπορία: την ταινία Σιδηρά Κυρία που προβλήθηκε στις αθηναϊκές αίθουσες τον Μάρτιο του 1983 με πρωταγωνίστρια τη Ρένα Βλαχοπούλου...

Αφίσα της ταινίας (από την ιστοσελίδα www.retrodb.gr)

Ας το πω εξαρχής, για να μην παρεξηγηθώ: θεωρώ πως η Σιδηρά Κυρία, η προ-τελευταία κινηματογραφική εμφάνιση της Ρένας Βλαχοπούλου, είναι η χειρότερη από τις 25 ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες που γύρισε η ηθοποιός--είναι ωστόσο καλύτερη από τις 9 βιντεοταινίες και τις δυο τηλεοπτικές σειρές που γύρισε αργότερα. Η σύμπτωση όμως του τίτλου με την πολύ ενδιαφέρουσα--όπως έκρινα από το τρέιλερ που είδα--ταινία της Λόιντ αλλά και το... ίχνος που έχει αφήσει η ταινία εκείνη στο αθηναϊκό τοπίο σχεδόν τριάντα χρόνια μετά οδήγησαν στην παρούσα ανάρτηση...

Η Σιδηρά Κυρία του 1983 είναι προϊόν της εποχής του Νέου Εμπορικού Κινηματογράφου, όπως την αποκαλούν οι ιστορικοί του ελληνικού σινεμά, δηλαδή της περιόδου που ξεκίνησε στο τέλος της δεκαετίας του '70 και τελείωσε στα μέσα της δεκαετίας του '80. Αν δεχτούμε ότι η παντοδυναμία του Παλιού Εμπορικού Κινηματογράφου τελείωσε στα 1972-73, όταν ηθοποιοί όπως η Αλίκη Βουγιουκλάκη, η Ρένα Βλαχοπούλου, ο Νίκος Κούρκουλος εγκατέλειψαν τα κινηματογραφικά πλατώ, η εποχή του Νέου Εμπορικού Κινηματογράφου αρχίζει μάλλον στα 1979, όταν οι ίδιες/οι ηθοποιοί επιστρέφουν στα πλατώ και το κοινό επιστρέφει στις αίθουσες για να δει τις νέες τους ταινίες. Ειδικά η Ρένα Βλαχοπούλου πραγματοποιεί την επιστροφή της με τις καλύτερες των προθέσεων, καθώς σμίγει και πάλι με τον παλιό της συμπρωταγωνιστή, τον Ντίνο Ηλιόπουλο σε μια ταινία που διαφημίζεται ως υπερπαραγωγή, τις Φανταρίνες του Ντίμη Δαδήρα, σε παραγωγή της εταιρίας του Μιχάλη Λεφάκη Γκρέκα Φιλμ. Το κοινό ανταποκρίνεται (η ταινία κατακτά τη 2η θέση στον πίνακα εισιτηρίων), αλλά οι κριτικοί είναι σαφώς λιγότερο ενθουσιασμένοι (κάποιοι μιλούν για νεκρανάσταση του παλιού σινεμά).

Σε κάθε περίπτωση όμως η αρχή έγινε και η Ρένα Βλαχοπούλου θα προσθέσει έξι συνολικά ταινίες στη φιλμογραφία της. Μετά την Γκρέκα Φιλμ περνάει στους παλιούς της γνώριμους Καραγιάννη-Καρατζόπουλο και γυρίζει με την εταιρία τους τρεις ταινίες, τις πρώτες δυο (Να η ευκαιρία, Της πολιτσμάνας το κάγκελο) με μεγάλη επιτυχία. Η τρίτη, Η μανούλα, το μανούλι και ο παίδαρος προβάλλεται στις αθηναϊκές αίθουσες στην αρχή της σεζόν 1982-83, τον Οκτώβρη. Κι ενώ η Ρένα Βλαχοπούλου απέφευγε να γυρίζει παραπάνω από μία ταινία σε μία σεζόν ακόμα και στις καλές μέρες του Φίνου, αποφασίζει τώρα, στα αμήχανα χρόνια του νέου εμπορικού σινεμά να γυρίσει και δεύτερη ταινία μέσα στην ίδια σεζόν. Έτσι, με σεναριογράφο τον Λάκη Μιχαηλίδη και σκηνοθέτη τον Τάκη Βουγιουκλάκη ξεκινά χειμωνιάτικα το γύρισμα της ταινίας Σιδηρά Κυρία.

Η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Τάκης Βουγιουκλάκης στο γύρισμα της Σιδηράς Κυρίας.
Φωτογραφία από το blog του Μιχάλη Λεφάκη, γιου του παραγωγού της ταινίας

Είναι η δεύτερη "σεζόν" της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, το οποίο έχει σαφώς αρχίσει να δέχεται κριτικές για το κυβερνητικό του έργο. Είναι επίσης η τέταρτη χρονιά της πρωθυπουργίας της Μάργκαρετ Θάτσερ στη Μεγάλη Βρεταννία, της οποίας η συντηρητική φιλελεύθερη πολιτική προφανώς γοητεύει τις δεξιές παρατάξεις πολλών χωρών της Ευρώπης. Δεν γνωρίζω αν η ίδια η Ρένα Βλαχοπούλου ήταν πραγματικά οπαδός της Θάτσερ, μπορώ όμως να το υποθέσω με βάση τις πολιτικές προτιμήσεις της ηθοποιού (υποστήριζε ανοιχτά τη Νέα Δημοκρατία). Έτσι δεν μας εκπλήσσει καθόλου η απονομή του τίτλου της Σιδηράς Κυρίας!

Η Ρένα Ρεμούνδου πλάι στο πόστερ της Μάργκαρετ Θάτσερ που έχει αναρτήσει στην κρεβατοκάμαρά της. Σουρεάλ οι σκηνές της ταινίας στις οποίες η Ρένα λέει στο πόστερ "Goodnight, Margaret" και το πόστερ απαντά "Goodnight, Rena"....

Η υπόθεση της ταινίας: μια... μέση Ελληνίδα νοικοκυρά, η Ρένα Ρεμούνδου είναι μεγάλη θαυμάστρια της Θάτσερ (η ταινία ξεκινά με τη Ρένα να παρακολουθεί τη Θάτσερ στις ειδήσεις και να θαυμάζει την πολιτική της αλλά και τα ρούχα της...) και αγανακτεί με τα κακώς κείμενα της ελληνικής κοινωνίας. Ένα βράδυ που παρακολουθεί τηλεόραση, θυμώνει τόσο πολύ με την ακαταλαβίστικη παρουσίαση μιας ταινίας (σάτιρα της, ιστορικής πια, Κινηματογραφικής Λέσχης και του Γιάννη Μπακογιαννόπουλου) που αποφασίζει να πάει η ίδια στο γραφείο του προέδρου της ΕΡΤ Γιώργου Ρωμαίου (τον υποδύεται ο Δημήτρης Μπάνος) και να διαμαρτυρηθεί για το γεγονός ότι η ελληνική τηλεόραση δεν εκφράζει τον απλό κόσμο. Ο Ρωμαίος τότε τής αναθέτει να ετοιμάσει εκείνη ένα ρεπορτάζ για να αναδείξει τα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας δίνοντας τον λόγο στους απλούς πολίτες. Πραγματικά η Ρένα, μαζί με έναν οπερατέρ, οργώνει την Αθήνα αλλά και την ελληνική ύπαιθρο για να εντοπίσει τις πληγές της σύγχρονης κοινωνίας. Όταν όμως παραδίδει το υλικό στην ΕΡΤ, το κανάλι προβάλλει ένα μικρό μόνο απόσπασμα, μονταρισμένο έτσι ώστε να διαστρεβλώνει εντελώς το ρεπορτάζ της Ρένας και να παρουσιάζει τους πολίτες ευχαριστημένους με τη σύγχρονη πραγματικότητα και την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ.

Όπως σημειώνει ο Δημήτρης Κολιοδήμος στο Λεξικό Ελληνικών Ταινιών, ένα από τα ρεκόρ της ταινίας είναι ο αριθμός των ονομάτων που παρουσιάζονται στους τίτλους της. Διαβάζουμε λοιπόν 63 ονόματα ηθοποιών καθώς και το όνομα του χορευτή Αλέξη Γεωργίου, ενώ σαφώς παραλείπονται τα ονόματα των χορευτριών του 8μελούς (νομίζω) μπαλέτου του και των άπειρων κομπάρσων που συμμετέχουν στα γυρίσματα (σε μια σκηνή διαδήλωσης ενάντια στα νέα τέλη κυκλοφορίας των ΙΧ συμμετέχουν δεκάδες κομπάρσοι και καμιά 30αριά παιδάκια που μάλλον τα... πέτυχαν στο σχόλασμα από το σχολείο τους, καθώς αρκετά από αυτά κουβαλούν τη σάκα τους!). Εκτός από την ομάδα των πρωταγωνιστών/τριών, από την ταινία περνούν ηθοποιοί που είχαν γίνει γνωστοί από σίριαλ της τηλεόρασης ή από τις ταινίες του νέου εμπορικού σινεμά... Μικρότερα ονόματα που αργότερα διέπρεψαν στις βιντεοταινίες, όπως η Στέλλα Κωνσταντινίδου, ο Αλέκος Ζαρταλούδης... Παλαίμαχοι/ες δευτεραγωνιστές/τριες όπως ο Γιάννης Φύριος, η Ζωή Βουδούρη και η Ζαφειρίνη Γκιουζέπε (αδελφή της παλιάς πρωταγωνίστριας του μουσικού θεάτρου Κούλας Γκιουζέπε)... Μετέπειτα μεγάλα ή μεγαλούτσικα ονόματα όπως η Τζέση Παπουτσή. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους εμφανίζονται η Τέτη Σχοινάκη και ο Τάσος Πεζιρκιανίδης (υποδύονται τα ανίψια της Ρένας που αρχικά υποστηρίζουν το ΠΑΣΟΚ, αλλά στη συνέχεια το μετανιώνουν) και ο Κώστας Φλωράτος (υποδύεται τον σύζυγό της). Ως γκεστ σταρ εμφανίζονται ο Δημήτρης Ζακυνθινός και ο Νίκος Τσούκας...

Η ταινία φιλοδοξεί να σατιρίσει τον νόμο περί μοιχείας, τη θέσπιση του πολιτικού γάμου, τις προσπάθειες της κυβέρνησης για την αποκέντρωση και την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, τις επαφές της με πολιτικούς της Μέσης Ανατολής (ευκαιρία για τη Ρένα να τραγουδήσει το "Εμίρη μου, βοήθα μας και σκλάβα σου θα γίνω" και να παραπέμψει στην παλιά της επιτυχία Μια Ελληνίδα στο χαρέμι)... Βέβαια στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας όλα αυτά παραμένουν φιλοδοξίες (αν και υπάρχουν κάποια χαριτωμένα σχόλια για τον τρόπο σκέψης των πολιτών που τάσσονται κατά ενός νόμου όταν βλάπτει τα μικροσυμφέροντά τους--όπως της κυρίας που διαμαρτύρεται για τον πολιτικό γάμο και τελικά αποκαλύπτει πως έχει κατάστημα με είδη γάμου...) και, παρά τους γρήγορους ρυθμούς της σκηνοθεσίας του Βουγιουκλάκη, η ταινία μοιάζει με ξεχειλωμένο επιθεωρησιακό νούμερο (ή, έστω, ξεχειλωμένο δεύτερο μέρος επιθεώρησης). Μέσα σ' αυτό το κλίμα, δυστυχώς δεν απουσιάζουν και κάποια ατυχή σεξουαλικά υπονοούμενα (αν και σε σύγκριση με ταινίες άλλων πρωταγωνιστών της περιόδου εκείνης, παραμένουν απλά πταίσματα...). Πάντως, αν και το σενάριο του Λάκη Μιχαηλίδη στρέφεται κυρίως εναντίον του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου, σε κάποια στιγμή γνήσιας αγανάκτησης, η ηρωίδα κατηγορεί τον διευθυντή του ΟΤΕ πως ξέρει καλά να ξεσκονίζει όλους τους πολιτικούς, ενώ καμία κυβέρνηση δεν είπε ποτέ την αλήθεια στον λαό. "Σωτήρες της Ελλάδος, μας σώσατε, χρόνια, αιώνες τώρα, τον εαυτούλη σας, όλοι τον εαυτούλη σας..."

Η Ρένα Βλαχοπούλου και η Αντιγόνη Κουκούλη: η Ρένα προσπαθεί να μιλήσει

σε μια δημόσια υπάλληλο που την αγνοεί επειδή μιλάει στο τηλέφωνο.

Τι απομένει λοιπόν; Απομένει η Ρένα Βλαχοπούλου! Κάποτε η Στέλλα Βλαχογιάννη (όταν έγραφε κριτική τηλεόρασης) είχε γράψει με αφορμή μια βιντεοταινία της Ρένας: "Η Ρένα Βλαχοπούλου είναι απολαυστική ακόμα και μέσα στη μεγαλύτερη αθλιότητα". Η Σιδηρά Κυρία δεν ήταν ασφαλώς η μεγαλύτερη αθλιότητα και η Ρένα είναι σε πολλές στιγμές απολαυστική, ειδικά όταν καταλαβαίνουμε ότι μεταφέρει τη γνήσια αγανάκτησή της για διάφορα κακώς κείμενα της χώρας: όταν ταλαιπωρείται μαζί με άλλους πολίτες στο γεμάτο λεωφορείο, όταν απορεί για τη στάση εργασίας των οδηγών που συμπαραστέκονται στο Σαλβαδόρ (θυμάμαι πάντα τα σχετικά της λόγια στη συνέντευξη του Σωτήρη Κακίση, λόγια που ενόχλησαν κάποιους από τους πρασινοφρουρούς που σατίριζε και στην ταινία αυτή) ή αγανακτεί με τις τιμές στα σούπερ μάρκετ, τον λογαριασμό του ΟΤΕ, τη συμπεριφορά ενός ταξιτζή και της αγενούς συνεπιβάτισσάς της και φυσικά το χάλι της γραφειοκρατίας. Υπάρχουν και δυο επιθεωρησιακής υφής τραγούδια του Γιώργου Κατσαρού για να μας θυμίσουν τις μουσικοθεατρικές καταβολές της Ρένας και... αυτό είναι όλο. Α, ναι, μας μένουν ίσως και κάποιες εικόνες της Αθήνας της δεκαετίας του '80...

Η ταινία ξεκίνησε την καριέρα της στις αθηναϊκές αίθουσες στις 4 Μαρτίου 1983. Προβλήθηκε σε 11 κινηματογράφους σε διάφορες γωνιές της πρωτεύουσας--με πιο κεντρική αίθουσα αυτήν του Τιτάνια. Καλώς ή κακώς, το κοινό δεν ανταποκρίθηκε. Η ταινία έκοψε 40.880 εισιτήρια και κατέκτησε την 32η θέση στον πίνακα εισιτηρίων επί... συνόλου 48 ταινιών--για να κάνετε τις συγκρίσεις σας, σας αναφέρω ότι η εμπορικότερη ταινία της σεζόν ήταν το Αλαλούμ του Χάρρυ Κλυν που έκοψε 299.491 εισιτήρια, ενώ η άλλη ταινία της Ρένας, Η μανούλα, το μανούλι και ο παίδαρος ήρθε 9η με 140.010 εισιτήρια (ανάμεσά τους βρίσκονταν οι ταινίες Άγγελος, Βασικά καλησπέρα σας, Πάτερ Γκομένιος, Ρόδα, τσάντα και κοπάνα, Η στροφή, Πέστα βρωμόστομε, Εγώ και το πουλί μου--μ' άλλα λόγια το τοπίο ορίζουν οι προσωπικές επιτυχίες του Στάθη Ψάλτη, του Σωτήρη Μουστάκα αλλά και της νέας γενιάς που προωθεί ο Γιάννης Δαλιανίδης στη δεύτερη καριέρα του). Λαμβάνοντας ίσως το μήνυμα, η Ρένα Βλαχοπούλου απουσίασε τις δυο επόμενες σεζόν από τις κινηματογραφικές αίθουσες. Έκανε μια ύστατη προσπάθεια να θυμίσει τις παλιές εποχές σμίγοντας και πάλι με τον Αλέκο Σακελλάριο τη σεζόν 1985-86. Το Ρένα, τα ρέστα σου δεν ξέφυγε από τη μοίρα του Νέου Εμπορικού Κινηματογράφου που έδυσε σύντομα, άδοξα και... δικαίως. Η Ρένα στράφηκε στο βίντεο: γύρισε εννιά βιντεοταινίες, σε μια από τις οποίες, συναντήθηκε και πάλι με τον Τάκη Βουγιουκλάκη. Τραγική ειρωνεία (ή σημάδι των καιρών;): ο σκηνοθέτης που της έδωσε τη χειρότερη κινηματογραφική της ταινία, τής έδωσε την καλύτερη βιντεοταινία της (Η μεγάλη ρεμούλα, 1989).

Η Σιδηρά Κυρία, πάντως, έκανε μια ικανοποιητική καριέρα στα βίντεο κλαμπ όλης της Ελλάδας, ενώ γνώρισε επιτυχία και στην πρώτη τηλεοπτική της προβολή το 1991 από τον ΑΝΤ1. Βέβαια όσο τα χρόνια περνούν, τόσο πιο ανεπίκαιρη γίνεται η σάτιρα του ΠΑΣΟΚ--ωστόσο, η ταινία προβλήθηκε κάποιες φορές και μετά το 2000, κυρίως από το, τότε νέο κανάλι, ALTER. Η Σιδηρά Κυρία καθώς και η άλλη ταινία της Ρένας στη "Γκρέκα Φιλμ", οι Φανταρίνες, είναι οι μόνες κινηματογραφικές ταινίες της που δεν έχουν κυκλοφορήσει ποτέ σε DVD (παρόλο που άλλες ταινίες της εταιρίας έχουν κυκλοφορήσει από την εταιρία εκμετάλλευσης Παπανδρέου).

Κι όμως, η Σιδηρά Κυρία δίνει ακόμα και σήμερα το "παρούσα" στο αθηναϊκό τοπίο. 29 χρόνια μετά την κυκλοφορία της, μια διαφημιστική ταμπέλα της ταινίας υπάρχει ακόμα στα γραφεία της εταιρίας "Γκρέκα Φιλμ" στη συμβολή των οδών Ακαδημίας και Εμμανουήλ Μπενάκη. Δεν είμαι σίγουρος αν το γραφείο αυτό εξακολουθεί να λειτουργεί (η εταιρία σταμάτησε να παράγει ταινίες το 1985, αλλά ίσως κάποιος/α να διαχειρίζεται από εκεί τα δικαιώματα προβολής των ταινιών της εταιρίας στην τηλεόραση, έχω δει κάποιες φορές το στόρι ανοιχτό...), ομολογώ όμως ότι κάθε φορά που περνώ από το σημείο εκείνο χαίρομαι που βλέπω το όνομα της Ρένας Βλαχοπούλου, έστω και με αφορμή τη χειρότερη κινηματογραφική της εμφάνιση. Αφού η αίθουσα τέχνης "Ρένα Βλαχοπούλου" του Νίκου Ζαχόπουλου έχει κλείσει και το μοναδικό θέατρο που φέρει το όνομα της Ρένας βρίσκεται αρκετά μακριά από το κέντρο, στο Αιγάλεω, η πινακίδα αυτή είναι μια γλυκιά υπενθύμιση της παρουσίας (ή της απουσίας;) της αγαπημένης μου πρωταγωνίστριας.

Δεν ξέρω πόσο καιρό ακόμα η πινακίδα αυτή θα συνεχίσει να βρίσκεται εκεί πάνω, αλλά ας σημειώσω για την ιστορία πως η ύπαρξή της απαθανατίστηκε το 2004 από τον Νίκο Παναγιωτόπουλο στην ταινία του Delivery. Μπορείτε να τη δείτε σε κάποια στιγμή της ταινίας που ο πρωταγωνιστής Θάνος Σαμαράς διασχίζει την οδό Ακαδημίας με τη μηχανή του... (Χαριτωμένες αναρτήσεις για την πινακίδα αυτή μπορείτε να διαβάσετε στο blog Mattina Mandarinaki Reloaded και στο blog της Δέσποινας Τριβόλη στη Lifo).

Ξέρω πως μπορεί να φανεί σε κάποιους/ες αστείο, αλλά στο δίλημμα Μέριλ Στριπ ή Ρένα Βλαχοπούλου ο Rena Fan θα προτιμήσει τη δεύτερη... Μπορεί το Iron Lady να είναι κλάσεις ανώτερη ταινία από τη Σιδηρά Κυρία, αλλά... Τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται...

Δείτε το σουρρέαλ (ή ρεαλιστικό;) φινάλε της ταινίας:

Και τέλος, δείτε τη σκηνή με τη σάτιρα της γραφειοκρατίας: γελώ πάντα με τις ατάκες της Ρένας όταν ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες: "Σκέψου να ζήταγα δάνειο..."

Καλή χρονιά!

2011-12-31T14:52:00.000+02:00

Τηρώντας την παράδοση του μπλογκ, ανεβάζω για άλλη μια φορά το ωραιότερο πρωτοχρονιάτικο βίντεο (φιλμ, για την ακρίβεια) που διαθέτουμε με τη μούσα μας, τη Ρένα Βλαχοπούλου. Το γνωστό στιγμιότυπο από τις Πρωτεουσιάνικες περιπέτειες που μας μεταφέρει στις 31 Δεκεμβρίου του 1955, στην ατμόσφαιρα της πρωτοχρονιάτικης Αθήνας (διαβάστε την ιστορία του εδώ).

Ναι, το ξέρω ότι επαναλαμβάνομαι. Και ναι, το ξέρω, ότι σε κάποιες/ους από σας που έρχεστε τακτικά εδώ έχουν λείψει οι παλιές "καλές" εποχές που αναρτούσα τεράστια κείμενα με αφιερώματα σε στιγμές της καριέρας της Ρένας αλλά και σε καλλιτέχνιδες/ες που έφυγαν από κοντά μας. Δυστυχώς η ζωή μου, όπως και οι ζωές όλων μας, είχε φέτος αρκετές ανατροπές αλλά και κάποιες σημαντικές, πολύ θετικές εξελίξεις που είχαν ως αποτέλεσμα να μην μπορώ να είμαι συνεπής στις... ιστολογικές μου υποχρεώσεις. Ως New Year Resolution λοιπόν δηλώνω ότι το 2012 θα δίνω και πάλι το "παρών" όσο πιο συχνά μπορώ, για να φτάσω και να ξεπεράσω τον... παλιό καλό Rena Fan, εκπληρώνοντας τις υποσχέσεις που έχω δώσει για αφιερώματα που εκκρεμούν--πλέον--περισσότερο από έναν χρόνο και βρίσκοντας διαρκώς αφορμές για να μιλήσω για τη Ρένα Βλαχοπούλου.

Και επιτρέψτε μου να κλείσω με μια ακόμα "επανάληψη" (άλλωστε οι ευχές που δίνουμε τέτοιες μέρες και τα τα τραγούδια που ακούμε τα ίδια δεν είναι πάντα;): θα δώσω τον λόγο στη μούσα μου για να σας δώσει εκείνη τις ευχές της (μέσα από μια παλιά ραδιοφωνική εκπομπή του Νίκου Μαστοράκη και ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του Μίμη Πλέσσα).

Καλή χρονιά σε όλες και όλους.

Έφτασε!

2011-12-24T23:46:00.023+02:00

Ένα μήνα μετά την κυκλοφορία του γραμματοσήμου με την προσωπογραφία της Ρένας Βλαχοπούλου (και μετά την έκκλησή μου σε γνωστούς/ές και φίλους/ες...), έφτασε προχτές στην πόρτα μου ένας φάκελος με δύο αντίτυπα του γραμματοσήμου! Η καλή μου φίλη Γωγώ έσπευσε να βρει στα ταχυδρομεία του Βόλου το γραμματόσημο και τα κατάφερε!

Η Γωγώ μού γράφει ότι ελπίζει η κάρτα της και το πολυπόθητο γραμματόσημο να μού φέρει άρωμα άλλων εποχών--και φυσικά μού έφερε, όχι μόνο την εποχή που ξαναζωντανεύει το γραμματόσημο αλλά και τα όχι και τόσο μακρινά χρόνια που ανταλλάσσαμε με τη Γωγώ και άλλα αγαπημένα φιλαράκια "συμβατικές" κάρτες (τα e-cards και η ηλεκτρονική επικοινωνία μας έχουν πλέον αντικαταστήσει τα ΕΛΤΑ).

Λίγες μέρες πριν φτάσει η κάρτα της Γωγώς, ωστόσο, άλλες δυο καλές μου φίλες, η Κατερίνα και η Παναγιώτα, μού χάρισαν δύο φιλοτελικά αντικείμενα που κυκλοφόρησαν από τα ΕΛΤΑ στο πλαίσιο της σειράς "Έλληνες ηθοποιοί": τον συλλεκτικό "Φάκελο πρώτης ημέρας κυκλοφορίας" πάνω στον οποίο βρίσκονται και τα έξι γραμματόσημα της σειράς αλλά και τη συλλεκτική κάρτα με το γραμματόσημο της Ρένας και το προπληρωμένο τέλος αποστολής.

Αυτή την κάρτα σκέφτηκα να χρησιμοποιήσω για να σας στείλω κι εγώ (ηλεκτρονικά ομολογουμένως, δάσκαλε που δίδασκες...) τις δικές μου ευχές για τις γιορτινές μέρες. Εύχομαι τα καλύτερα για σας και τους ανθρώπους σας. Βαστάτε γερά!

Το ότι πήρα την κάρτα της Γωγώς αλλά και τα παραπάνω συλλεκτικά αντικείμενα δεν σας... απαλλάσσει από την αποστολή που σας έχω αναθέσει! Στείλτε μου φακέλους. Σας βεβαιώνω ότι μόλις πήρα στα χέρια μου τον φάκελο της Γωγώς και είδα το γραμματόσημο (και μάλιστα εις διπλούν!) ένιωσα υπέροχα, άλλαξε η διάθεσή μου! Εν πάση περιπτώσει, το γραμματόσημο κυκλοφορεί σε 2.000.000 αντίτυπα. Πρέπει να τα χρησιμοποιήσουμε...

Η Ρένα Βλαχοπούλου σε... γραμματόσημο!

2011-11-22T10:49:00.001+02:00

Από σήμερα, 22 Νοεμβρίου, κυκλοφορεί από τα Ελληνικά Ταχυδρομεία μια νέα αναμνηστική σειρά γραμματοσήμουν που απεικονίζουν σπουδαίες/ου Ελληνίδες/Έλληνες ηθοποιούς: η Μαίρη Αρώνη, ο Θανάσης Βέγγος, η Ρένα Βλαχοπούλου, ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, ο Ορέστης Μαρκής και η Σαπφώ Νοταρά θα κοσμούν με τις αγαπημένες μορφές τους γράμματα και δέματα. Τα πορτρέτα τους έχει φιλοτεχνήσει ο ζωγράφος Κώστας Σπυριούνης και τα έχει προσαρμόσει σε γραμματόσημα η ζωγράφος Ελένη Αποστόλου.

Ένα αόρατο νήμα συνδέει τη Ρένα με τους/τις πέντε συναδέλφους της και... συγκατοίκους της σ' αυτή τη σειρά. Η Μαίρη Αρώνη έπαιξε στο θέατρο τους τρεις ρόλους που δόξασε η Ρένα στον κινηματογράφο (Λία στο Φωνάζει ο κλέφτης, Τζένη στο Σαράντα και... ή Μια τρελή τρελή σαραντάρα και Αλέκα στη Χαρτοπαίχτρα). Η Σαπφώ Νοταρά συντρόφευσε τη Ρένα στην κινηματογραφική Χαρτοπαίχτρα. Ο Ορέστης Μακρής συνεργάστηκε μαζί της σε θιάσους από τα χρόνια της Κατοχής μέχρι το τέλος της δεκαετίας του '50. Ο Θανάσης Βέγγος επίσης δούλεψε μαζί της μέχρι και τα χρόνια του '80. Τέλος ο Βασίλης Διαμαντόπουλος έφυγε από τη ζωή τη μέρα της γιορτής της, 5 Μαΐου του 1999, λίγη ώρα πριν η Ρένα "βγει" στον αέρα για μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις στην εκπομπή του Mega Φρου-Φρου (στη διάρκεια της οποίας ανακοινώθηκε ο θάνατός του).

Ο ζωγράφος Κώστας Σπυριούνης και τα έργα του

Προς το παρόν σας παρουσιάζω ολόκληρη τη σειρά, αλλά μόλις πάρω στα χέρια μου το... επίμαχο γραμματόσημο, θα επανέλθω. Παρακαλώ στείλτε μου γράμματα και δέματα. Δεδομένου ότι το γραμματόσημο της Ρένας κοστίζει μόνο 5 λεπτά, μπορείτε να μου στείλετε ένα γράμμα με 12 γραμματόσημα επάνω στον φάκελο (το κόστος για τις επιστολές εσωτερικού είναι 60 λεπτά). Περιμένω!!!

Ο Μανώλης Σειραγάκης στο "Πάμε σαν άλλοτε"

2011-11-16T16:00:00.001+02:00

Αυτό το Σάββατο, 19 Νοεμβρίου, στις 6μμ. ο Μανώλης Σειραγάκης, λέκτορας θεατρολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, θα είναι καλεσμένος στην εκπομπή του Δεύτερου Προγράμματος Πάμε σαν άλλοτε, στην οποία εκτάκτως θα ενσωματωθεί και η εκπομπή Στιγμές αρχείου. Σε αυτή τη δίωρη, λοιπόν, εκπομπή ο Μανώλης Σειραγάκης θα συζητήσει με τον Σιδερή Πρίντεζη για το βιβλίο του Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα (εκδόσεις Καστανιώτης)--του οποίου η παρουσίαση επρόκειτο να γίνει την περασμένη εβδομάδα, αλλά τελικά αναβλήθηκε--, ενώ θα ακουστούν τραγούδια του

μεσοπολέμου τόσο από τη δισκογραφία της εποχής όσο και από μεταγενέστερες ηχογραφήσεις που υπάρχουν στο αρχείο της Ελληνκής Ραδιοφωνίας (χάρη στο οποίο, όπως έχουμε ξαναπεί, έχουν διασωθεί και φτάσει στις μέρες μας πολλές οπερέττες). Η εκπομπή αυτή μοιάζει να είναι ο... φυσικός ραδιοφωνικός χώρος του Μανώλη Σειραγάκη, ο οποίος έχει μελετήσει σε βάθος το ελαφρό μουσικό θέατρο, και η δίωρη συνάντησή του με τον Σιδερή Πρίντεζη προβλέπεται άκρως ενδιαφέρουσα.

Συντονιστείτε!

Η ευτυχία του να ζεις τη σεζόν 1964-65 στην Αθήνα...

2011-11-13T23:08:00.000+02:00

Ξεφύλλιζα εφημερίδες που κυκλοφόρησαν τέτοιες μέρες πριν από 47 χρόνια. Το μάτι μου φυσικά έπεσε πάνω στις παρακάτω διαφημίσεις που δημοσιεύτηκαν στις 12 Νοεμβρίου 1964.

Μην μπερδεύεστε: η Χαρτοπαίχτρα που γιορτάζει τα γενέθλιά της δεν είχε (επισήμως) ακόμα σχέση με την εικονιζόμενη κυρία. Η κινηματογραφική διασκευή του έργου του Δημήτρη Ψαθά από τον Γιάννη Δαλιανίδη είχε μάλλον ολοκληρώσει τα γυρίσματά της τον Νοέμβριο αλλά δεν επρόκειτο να προβληθεί πριν από τις 4 Ιανουαρίου του 1965. Έτσι η εορτάζουσα Χαρτοπαίχτρα είναι φυσικά η κυρία Κατερίνα (Ανδρεάδη) που έδωσε μια δωρεάν παράσταση στις 7 Νοεμβρίου για να γιορτάσει τον ένα χρόνο συνεχών παραστάσεων του έργου (594 παραστάσεις, για την ακρίβεια).

Βλαχοπούλου-Λάσκαρη: Κορίτσια για φίλημα

Η σεζόν εκείνη, χειμώνας 1964-65, υπήρξε από τις πιο γεμάτες στην καριέρα της Ρένας Βλαχοπούλου. Από τις 14 Οκτωβρίου είχαν ξεκινήσει οι εμφανίσεις της στου "Μοστρού", όπου ήταν επικεφαλής ενός μεγάλου σχήματος (μαζί με τους Μανώλη Καστρινό, Χρυσούλα Ζώκα, Άντζελα Ζήλια, Κάσση Τζάνετ, Κρυστάλ και την ορχήστρα του Κώστα Κλάββα) που παρουσίαζε τη ρεβύ πίστας Μπερλίνα (δεν είμαι σίγουρος σε τι ακριβώς παρέπεμπε ο τίτλος, όποιος/α ξέρει κάτι, ας μας διαφωτίσει!). Λίγο πριν τα Χριστούγεννα το σχήμα του "Μοστρού" παρουσίασε νέα ρεβύ πίστας με τίτλο Οι γάμοι της κυρίας Μπαταλεξάνδρου. Την περίοδο της Αποκριάς παρουσιάστηκε η ρεβύ Μασκαράτα ενώ μετά το καρναβάλι παρουσιάστηκε η τέταρτη ρεβύ με τίτλο Χορέψτε μαζί μας. Υπενθυμίζω ότι εκείνα τα χρόνια τα νυχτερινά κέντρα δεν λειτουργούσαν μόνο Παρασκευοσαββατοκύριακα...

Παράλληλα με τις εμφανίσεις στου "Μοστρού", η Ρένα Βλαχοπούλου εμφανιζόταν και στο θέατρο "Ακροπόλ" όπου μέχρι αρχές Νοεμβρίου παιζόταν η καλοκαιρινή επιτυχία του θεάτρου του Εθνικού Κήπου Γυναίκες και λουλούδια, ενώ στις 14 Νοεμβρίου 1964, ο θίασος Ευθυμίου-Βλαχοπούλου-Μπελίντας-Γκιωνάκη και η Σπεράντζα Βρανά (sic) παρουσίασε στο "Ακροπόλ" την επιθεώρηση 20 θέατρα μαζί (αναφορά στον αριθμό των χειμερινών θεάτρων που λειτουργούσαν τότε στην Αθήνα, κάντε τις αριθμητικές συγκρίσες σας!) των Γ. Ασημακόπουλου-Β. Σπυρόπουλου-Π. Παπαδούκα με μουσική Λυκούργου Μαρκέα. Τον Φλεβάρη ο θίασος παρουσίασε την επιθεώρηση των Αλ. Σακελλάριου-Γ. Γιαννακόπουλου Η δημοκρατία χορεύει (μαέστρος και πάλι ο Λ. Μαρκέας).

Ευθυμίου-Βλαχοπούλου-Γκιωνάκης τον Νοέμβριο του 1964, στο θέατρο "Ακροπόλ"

Κινηματογραφικά ήταν επίσης η πιο γεμάτη σεζόν στην καριέρα της Ρένας Βλαχοπούλου, καθώς ήταν η μόνη φορά που πρωταγωνίστησε σε τρεις ταινίες (συνήθως γύριζε μια ταινία κάθε σεζόν και κάποιες φορές δύο). Εκτός από τη Χαρτοπαίχτρα, στις αρχές του φθινοπώρου του '64 η Ρένα ολοκλήρωσε τα γυρίσματα του μιούζικαλ Κορίτσια για φίλημα που προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες στα τέλη του Γενάρη του '65 (η πρεμιέρα του στο "Αττικόν" σήμαινε πολλά για τον Φίνο, καθώς μόνο εκεί η ταινία προβλήθηκε όπως γυρίστηκε, δηλαδή με στερεοφωνικό ήχο!). Ενώ, λίγο πρίν εκπνεύσει η χειμερινή σεζόν '64-65, τον Μάρτιο, βγήκε στις αίθουσες και η άλλη μεγάλη επιτυχία της Ρένας που βασίστηκε σε έργο του Ψαθά, το Φωνάζει ο κλέφτης (που, αξίζει να σημειωθεί, ότι αν και ήταν από τις πιο αγαπημένες ταινίες του ίδιου του Δαλιανίδη, δεν πήρε τόσο καλές κριτικές όσο η Χαρτοπαίχτρα).

Τρεις ταινίες, τρεις θεατρικές παραστάσεις και τέσσερις ρεβύ πίστας μέσα σε έξι μήνες... Οι θαυμαστές/τριες της Ρένας Βλαχοπούλου πρέπει να ήταν πολύ ευτυχισμένοι/ες τη σεζόν 1964-65!

Αναβάλλεται η παρουσίαση του βιβλίου "Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα"

2011-11-05T11:00:00.000+02:00

Η προγραμματισμένη για αυτή την Τρίτη (8 Νοεμβρίου) παρουσίαση του βιβλίου Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα δυστυχώς αναβάλλεται. Μόλις προγραμματιστεί νέα ημερομηνία, θα σας ενημερώσω!

Παρουσίαση του βιβλίου "Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα"

2011-11-04T15:08:00.000+02:00

Την Τρίτη 8 Νοεμβρίου, στις 8.30 το βράδυ, στον πολυχώρο πολιτισμού Passport στον Πειραιά θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα του Μανώλη Σειραγάκη. Πρόκειται για ένα δίτομο έργο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, μια συναρπαστική μελέτη για την επιθεώρηση και την οπερέττα του Μεσοπολέμου, στις σελίδες της οποίας ο Μανώλης Σειραγάκης, λέκτορας θεατρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, παρουσιάζει τα πρόσωπα, τα ζητήματα, τους ανθρώπους και τα έργα που καθόρισαν την πορεία αυτών των λαοφιλέστατων θεατρικών ειδών στα χρόνια εκείνα.

Το έργο αυτό αποτελεί πολύτιμο οδηγό για όσους/ες επιχειρούν ή θα επιχειρήσουν στο μέλλον να μελετήσουν τον χώρο του μουσικού θεάτρου, αλλά και του θεάτρου γενικότερα, με την εξαντλητική μελέτη των πηγών και τη συστηματική διερεύνηση όλων των παραγόντων που διαμόρφωσαν την εικόνα του ελαφρού μουσικού θεάτρου πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παράγοντες που σαφώς επηρέασαν την πορεία του και στα χρόνια που ακολούθησαν. Μπορεί η Ρένα Βλαχοπούλου να προλαβαίνει ίσα-ίσα να... ντεμπουτάρει σε μια από τις υποσημειώσεις του πρώτου τόμου (η δική της πορεία ξεκίνησε στο τέλος του Μεσοπολέμου), ωστόσο το βιβλίο αυτό έχει βοηθήσει πάρα πολύ τις αναζητήσεις του Rena Fan και σας το συστήνω ανεπιφύλακτα.

Στην εκδήλωση της Τρίτης το βιβλίο θα παρουσιάσει η Αρετή Βασιλείου, επίκουρη καθηγήτρια θεατρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας. Επίσης, στη διάρκεια της εκδήλωσης θα προβληθεί η γαλλική ταινία του Μαν Ρέϋ L' etoile de mer (διάρκεια 18') και θα παρουσιαστούν χαρακτηριστικά και άγνωστα τραγούδια του μεσοπολέμου από την Αγγελική Κουφού (ακορντεόν), τον Αντώνη Ανέστη (μαντολίνο) και τον Ανδρέα Ζαφειρόπουλο (πιάνο). Ο πολυχώρος Passport βρίσκεται στην οδό Καραΐσκου 19 (πλατεία Κοραή), στον Πειραιά (τηλ. 2104296401).

Τραγούδια της ημέρας

2011-10-28T17:51:00.002+03:00

Μπορεί να φαίνεται σαν ξαναζεσταμένο φαγητό η σημερινή ανάρτηση (ειδικά αυτόν τον καιρό που για διάφορους λόγους δεν σας προσφέρω κάτι καινούριο), αλλά ο Rena Fan έχει κάποια κολλήματα. Και ένα από αυτά είναι ο ρόλος του ελαφρού τραγουδιού και του ελαφρού μουσικού θεάτρου στον πόλεμο του 1940. Δεν θα γράψω ξανά όσα έγραψα το 2008 (ένα κείμενο που διαβάστηκε πολύ και αντιγράφτηκε αρκετά από διάφορα blog και ιστοσελίδες, να τα λέμε αυτά...) και το 2009, σας παραπέμπω στα κείμενα εκείνα, για να πάρετε πληροφορίες για τα ελαφρά τραγούδια που σατίριζαν ή/και γλύκαιναν τις τότε καταστάσεις, αλλά και στα εξαιρετικά αφιερώματα του Allu Fun Marx για τα ρεμπέτικα τραγούδια της εποχής εκείνης (εδώ και εδώ).

Σήμερα απλώς θα περιπλανηθούμε μουσικά στις μέρες εκείνες με τη βοήθεια τεσσάρων κυριών του ελαφρού τραγουδιού και μουσικού θεάτρου που έδωσαν το "παρούσα" εκείνες τις μέρες στα θέατρα, το ραδιόφωνο, τα νοσοκομεία, οπουδήποτε μπορούσαν να προσφέρουν ψυχαγωγία στον άμαχο πληθυσμό και σε τραυματίες του μετώπου. Θα ξεκινήσουμε με την "Τραγουδίστρια της Νίκης", τη μεγάλη Σοφία Βέμπο και το θρυλικό "Παιδιά, της Ελλάδος παιδιά" των Μιχάλη Σουγιούλ και Μίμη Τραϊφόρου. Ακούγεται παντού σήμερα, θα ακουστεί και στο blog αυτό:

Συνεχίζουμε με την άλλη μεγάλη ερμηνεύτρια του ελαφρού τραγουδιού, τη Δανάη Στρατηγοπούλου, την αγαπημένη μας "γιαγιά" Δανάη που επέλεξε να σφραγίσει με τη φωνή της ένα μόνο πολεμικό τραγούδι, το "Άντε στο καλό" του σπουδαίου συνθέτη Ιωσήφ Ριτσιάρη (στίχοι: Βασίλης Σπυρόπουλος-Πάνος Παπαδούκας) (στην πίσω πλευρά του δίσκου υπήρχε ένα ακόμα λιγότερο γνωστό τραγουδάκι με στίχους σχετικούς με το έπος της Αλβανίας, το "Μυστικό της σκλάβας"...).

Μια άλλη σπουδαία παρουσία του ελαφρού θεάτρου που επίσης ταυτίστηκε με τις μέρες εκείνες είναι η αξέχαστη Άννα Καλουτά. Αδιαφιλονίκητη πρωταγωνίστρια του μουσικού θεάτρου της εποχής, για χρόνια ολόκληρα μάς χάριζε τις αναμνήσεις της από τη δύσκολη εκείνη περίοδο και βέβαια έσπευδε να τραγουδήσει το δικό της "σουξέ", το "Ευζωνάκι γοργό". Ήταν άλλωστε ένα από τα τραγούδια που μάς είπε στην τελευταία της εμφάνιση στη σκηνή, στο αξεπέραστο X-Σκηνής του Σταμάτη Κραουνάκη, τον Ιούνιο του 2008 στο Ηρώδειο. Σήμερα θέλω να τη θυμηθούμε κεφάτη και ακμαία σε ένα νούμερο ραδιοφωνικής πολεμικής επιθεώρησης που υμνεί τα κατορθώματα της αεροπορίας.

Είναι η σειρά της μούσας μας, και του μοναδικού πολεμικού τραγουδιού που μάς άφησε για να θαυμάζουμε τη δροσιά της νεανικής φωνής της. "Πήγαινε κι όταν θα 'ρθεις" των Κώστα Γιαννίδη και Μίμη Τραϊφόρου τραγουδούσε η πρωτόβγαλτη Κερκυραία τραγουδίστρια στο θέατρο "Μοντιάλ" και ξεκινούσε τη θριαμβευτική της καριέρα.

Και θα κλείσουμε και πάλι με τη Βέμπο. Υπάρχει ένα πανέμορφο τραγούδι της που ακούγεται κάθε χρόνο τέτοιες μέρες μαζί με τα άλλα "τραγούδια του σαράντα", ωστόσο δεν ανήκει στο σαράντα, ανήκει στη μεταπολεμική εποχή και έχει τη δική του μικρή ιστορία. Το "Κάνε κουράγιο, Ελλάδα μου" των Μιχάλη Σουγιούλ και Μίμη Τραϊφόρου τα έψελνε στους συμμάχους μας "που ξέχασαν τα λόγια εκείνα τους που μάς τα λέγαν κάθε βράδυ απ' τα Λονδίνα τους". Το τραγούδι ενόχλησε την πρεσβεία της Μεγάλης Βρεταννίας και αποσύρθηκε για να κυκλοφορήσει ξανά λίγο αργότερα με παραλλαγμένους στίχους και αναφορές στον εμφύλιο, τους "Γράμμους και τα Βίτσια". Ευτυχώς σήμερα έχουμε την ευκαιρία να ακούμε πιο συχνά την πρώτη του εκδοχή.

Φέτος μάλιστα, το τραγούδι ακούγεται και ζωντανά στη νυχτερινή Αθήνα από τη σπουδαία Ελένη Κοκκίδου: στην παράσταση Εφαιδρία στην Πλάκα που έστησαν στον Ζυγό η Τάνια Τσανακλίδου και οι συνεργάτες/τιδες της (εκτός από την Κοκκίδου, επί σκηνής είναι ο Κώστας Θωμαΐδης, ο Παναγιώτης Τσεβάς, η Ίρις Λουκά ή... Συμπεθέρα, και οι μουσικοί Αντώνης Ανδρέου, Αλέξανδρος Κτιστάκης, Σωτήρης Λεμονίδης και Δημήτρης Μπαρμπαγάλας) το τραγούδι αυτό κλείνει ένα νούμερο της Κοκκίδου και οι στίχοι του μοιάζουν να μας αγγίζουν ιδιαίτερα στις μέρες που ζούμε. Και με την ευκαιρία να πω ότι ως Rena Fan απόλαυσα ιδιαίτερα το πρόγραμμα του Ζυγού αφού πέρα από τα αναμενόμενα και λιγότερο αναμενόμενα τραγούδια που τραγουδούν η Τάνια Τσανακλίδου και οι υπόλοιποι συντελεστές, υπάρχουν και μερικά διαμαντάκια του ελαφρού τραγουδιού που τραγουδούν κυρίως η Ελένη Κοκκίδου και ο Παναγιώτης Τσεβάς ("Θέλω να τα σπάσω", "Πάολα", "Σουδάν", "Πόσο λυπάμαι") καθώς και κάποια κατοχικά σουξέ ("Βρες τι μπορείς αν σου έφερα απόψε", "Πατάω ένα κουμπί").

Βέβαια, στη σημερινή εκδοχή του "Κάνε κουράγιο, Ελλάδα μου", τα Λονδίνα έγιναν Βερολίνα. Δεν ξέρω πόσοι/ες από το (νεανικό και λιγότερο νεανικό) κοινό που γεμίζει τον Ζυγό γνωρίζουν την προέλευση του. Βλέποντας κι ακούγοντας πάντως όσα γίνονται και λέγονται αυτόν τον καιρό, νομίζω πως πραγματικά το μόνο που μπορούμε να πούμε με σιγουριά είναι "Κάνε κουράγιο, Ελλάδα μου, να μη μας αρρωστήσεις..."

Στιγμές από το αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στο Δεύτερο Πρόγραμμα

2011-09-29T16:10:00.002+03:00

Οι θησαυροί του αρχείου της Ελληνικής Ραδιοφωνίας επιστρέφουν στη συχνότητα του Δεύτερου Προγράμματος για ένα σταθερό ραντεβού με τους ακροατές και τις ακροάτριες. Ο Σιδερής Πρίντεζης εδώ και αρκετά χρόνια μεταδίδει μέσα από τις εκπομπές του Πάμε σαν άλλοτε και Το κλειδί του Σολ σπάνιες ηχογραφήσεις του αρχείου, ενώ κάθε Σάββατο της σεζόν 2008-09 ήταν υπεύθυνος και για τη δίωρη ζώνη 70 χρόνια Ελληνική Ραδιοφωνία, στη διάρκεια της οποίας ακούγονταν αποσπάσματα αλλά και ολόκληρες εκπομπές το αρχείο: μουσικές, τραγούδια, θεατρικές παραστάσεις, συνεντεύξεις αλλά και διαφημίσεις, από τις αρχές της δεκαετίας του '50 (την εποχή δηλαδή που η ραδιοφωνία μας απέκτησε μαγνητόφωνα...) μέχρι τις μέρες μας, ηχογραφήσεις που διέσωσαν σημαντικές στιγμές του ελληνικού πολιτισμού του εικοστού αιώνα.

Από το Σάββατο 1 Οκτωβρίου, ο Σιδερής Πρίντεζης, μάς κλείνει και πάλι ένα σταθερό ραντεβού με τη ραδιοφωνική (και κατ' επέκταση μουσική/θεατρική/κινηματογραφική) ιστορία μας. Αμέσως μετά την εκπομπή του Πάμε σαν άλλοτε (που μεταδίδεται από το Δεύτερο κάθε Σάββατο στις 6μμ), θα μεταδίδει από τις 7 ως τις 8μμ ηχογραφήσεις του αρχείου. Η σημασία μιας τέτοιας εκπομπής είναι τεράστια για τα ενδιαφέροντα αυτού του μπλογκ, καθώς είχαμε ήδη ως τώρα την ευκαιρία να απολαύσουμε πολλές φορές τη Ρένα Βλαχοπούλου σε τραγούδια που ηχογράφησε στους ραδιοθαλάμους του ΕΙΡ, συνήθως με την ορχήστρα του ΕΙΡ αλλά κάποιες φορές και με ένα μόνο πιάνο--που όταν βέβαια παίζεται από τον μέγιστο Μενέλαο Θεοφανίδη, δεν μιλάμε για ένα απλό πιάνο, αλλά για μια σπουδαία πιανιστική ερμηνεία...

Εξώφυλλα του περιοδικού Ραδιοπρόγραμμα (ανάμεσά τους κι ένα από τα σπάνια εξώφυλλα της Ρένας Βλαχοπούλου), από την επετειακή έκδοση της ΕΡΤ 70 χρόνια Ελληνική Ραδιοφωνία (2008)

Ακούσαμε ακόμα αρκετές φορές σπάνιες ηχογραφήσεις με τη Δανάη (τόσο τραγούδια της όσο και συνεντεύξεις της, όπως για παράδειγμα την απολαυστική της συζήτηση με τον Διονύση Σαββόπουλο στην εκπομπή του 1981 Χειμερινό ηλιοστάσιο), τη Σοφία Βέμπο, τον Νίκο Γούναρη, τον Φώτη Πολυμέρη, τις αδελφές Καλουτά, τη Σπεράντζα Βρανά, και άλλα πολλά αστέρια (κι αστεράκια) του ελαφρού τραγουδιού και του ελαφρού μουσικού θεάτρου. Και βέβαια, δεν υποτιμώ καθόλου τη μετάδοση ηχογραφήσεων των ηθοποιών του θεάτρου πρόζας, αλλά, τι να κάνουμε, οι αδυναμίες αυτού του μπλογκ δεν κρύβονται...

Τις πιο πρόσφατες "αρχειακές" συγκινήσεις ο Rena Fan τις ένιωσε πριν από δυο εβδομάδες, χάρη σε ένα δίωρο αφιέρωμα στην Καίτη Μπελίντα που παρουσίασαν από κοινού ο Σιδερής Πρίντεζης και ο Γιώργος Τσάμπρας. Στη διάρκειά του μεταδόθηκαν ηχογραφήσεις της αξέχαστης τραγουδίστριας (ανάμεσά τους κι ένα σπανιότατο τραγούδι από ένα νούμερο για την ΕΟΚΑ που ερμήνευε η Μπελίντα μαζί με τη Μαρία Καλουτά το 1956 στο θέατρο "Ακροπόλ") αλλά και αποσπάσματα από συνεντεύξεις της. Οι μαρτυρίες των ανθρώπων του ελαφρού θεάτρου και τραγουδιού είναι πάντα τόσο ενδιαφέρουσες (και συχνά απολαυστικές), αφού, ανεξάρτητα από την ιστορική ακρίβεια των γεγονότων που εξιστορούνται, φτάνει σε μας, έστω και ως απόηχος, το κλίμα μιας περασμένης εποχής μέσα από τα λόγια και τα συναισθήματα των ανθρώπων που τη δημιούργησαν και τη λάμπρυναν.

Περιμένουμε λοιπόν με πολύ ενδιαφέρον τις καινούριες ανακαλύψεις του Σιδερή Πρίντεζη. Σε μια εποχή που βομβαρδιζόμαστε από τη μια με αδιάφορες έως ασήμαντες μουσικές και από την άλλη με άσχημες ειδήσεις, ένα ραδιοφωνικό ραντεβού με το πολιτιστικό μας παρελθόν ίσως να είναι μια καλή ευκαιρία για να ξεφύγουμε έστω και για λίγο από το αρνητικό κλίμα που μας επιβάλλεται αλλά και να συνειδητοποιήσουμε τη σημασία της ΕΡΤ ως φορέα πολιτισμού--ειδικά τώρα που με διάφορους τρόπους κι από διάφορες πλευρές αμφισβητείται η αξία της και η αποστολή της.

Viva* (=vaɪvə) Rena Fan

2011-09-14T01:42:00.001+03:00

Προσοχή: ο τίτλος της σημερινής ανάρτησης δεν είναι "Βίβα Ρένα Φαν" αλλά "Βάιβα Ρένα Φαν". Ελπίζω το βράδυ να είμαι σε θέση να το προφέρω και "Βίβα Ρένα Φαν".

Ως τότε όμως θέλω να αφιερώσω στις φίλες και τους φίλους μου, στις μαθήτριές μου και τους μαθητές μου, στην καθηγήτριά μου και στην οικογένειά μου το παρακάτω βίντεο, για να τους/τις ευχαριστήσω για τη συμπαράστασή τους στο δύσκολο αυτό ταξίδι που φαίνεται να ολοκληρώνεται σήμερα.

Και βέβαια θέλω να το αφιερώσω και στη μνήμη της μούσας μου που ήταν παρούσα στην αρχή του ταξιδιού αυτού και θα είναι και σήμερα εκεί μέσα από τα παρακάτω λόγια της:

Πηγή: www.dictionary.com

Κι αν δεν ξέρουμε πού θα είμαστε, ξέρουμε πού μπορούμε να βρισκόμαστε...

2011-08-31T23:44:00.004+03:00

Έχω καθιερώσει τα τελευταία χρόνια το "έθιμο" να αφιερώνω τέτοια βραδιά ένα τραγούδι της Ρένας σε ανθρώπους δικούς μου, ανθρώπους που βρίσκονται σε τρεις περιοχές της Ελλάδας, στη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα και την Αρκαδία. Με ανάμικτα συναισθήματα: αβεβαιότητα, αγωνία, αισιοδοξία, μελαγχολία λόγω αποχωρισμού, μα πάνω από όλα αγάπη.

Έτσι και φέτος, που για άλλη μια φορά κάποιες/κάποιοι από μας αναρωτιόμαστε ή/και αγωνιούμε για το πού θα είμαστε (αν και αυτό το ερώτημα κάθε χρόνο που περνάει αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις και αφορά όλους/ες μας), μάς αφιερώνω αυτό το τραγούδι που λέει μοναδικά η Ρένα και κρατώ την κλητική προσφώνηση. Γιατί αυτή έχει πάνω από όλα σημασία...

Καλή μας χρονιά!

ΥΓ. Το τραγούδι αφιερώνεται σε φίλες/φίλους εκπαιδευτικούς αλλά και σε φίλους που αν και έχουν πτυχία... καθηγητικών σχολών, δεν το εξασκούν το επάγγελμα!

Λυκούργος Καλλέργης

2011-08-30T04:24:00.002+03:00

Η αττική γη θα υποδεχτεί σήμερα τον σπουδαίο ηθοποιό Λυκούργο Καλλέργη που πέθανε πλήρης ημερών το περασμένο Σάββατο, 27 Αυγούστου. Γεννήθηκε το 1914 στην Κρήτη και εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο θεάτρο το 1934 στην Ερωφίλη του Γεωργίου Χορτάτση. Υπήρξε μαθητής του Κάρολου Κουν, στέλεχος του θεάτρου του και δάσκαλος της σχολής του. Ήταν γιος του αγωνιστή της Αριστεράς Σταύρου Καλλέργη, ενώ διετέλεσε και ο ίδιος βουλευτής του ΚΚΕ από το 1977 ως το 1981.

Ερμήνευσε πάμπολλους ρόλους στην εξηντάχρονη καριέρα του, στο θέατρο (σε έργα των Στρίντμπεργκ, Ίψεν--θεωρούσε κορυφαία στιγμή του την ερμηνεία του στον Γιάννη Γαβριήλ Μπόργκμαν--, Πιραντέλλο, Γκόγκολ, Γκόρκι, Ο' Νηλ, Τέννεσι Ουίλιαμς και βέβαια σε αρχαίες τραγωδίες), τον κινηματογράφο (ξεκινώντας από τον Κόκκινο Βράχο του Γρηγόρη Γρηγορίου, περνώντας από δράματα, μελό, ερωτικές ταινίες και φτάνοντας στο Αλέξανδρος και Αϊσέ του Δ. Κολλάτου το 2001) και βέβαια την τηλεόραση (με αλησμόνητες συμμετοχές στο Ο Χριστός ξανασταυρώνεται και τους Πανθέους). Το 2007 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ ήταν ο μοναδικός Έλληνας ηθοποιός που βραβεύτηκε με το βραβείο Πιραντέλλο.

Παντρεύτηκε πρώτα την αλησμόνητη Μαρία Φωκά, συμπρωταγωνίστριά του στο θέατρο του Κουν, (με την οποία απέκτησε μια κόρη) και αργότερα την ηθοποιό Τζένη Κολλάρου (με την οποία απέκτησε έναν γιο). Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ανάμεσα σε άλλες δραστηριότητες, υπήρξε και μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου "Φίλοι του Ελαφρού Τραγουδιού".

Ο Λυκούργος Καλλέργης μιλά στην Κική Σεγδίτσα για τη Ρένα Βλαχοπούλου.
Στο πλευρό του η σύζυγός του Τζέννη Κολλάρου (θέατρο Μπροντγουέι, Μάρτιος 1994)

Ως αθεράπευτος Rena Fan, τον θυμάμαι με συγκίνηση τον Μάρτιο του 1994 να τιμά με την παρουσία του τη Ρένα Βλαχοπούλου, στη βράβευσή της με το "Μετάλλιο Δημήτρη Ψαθά" για την ερμηνεία της στη Χαρτοπαίχτρα. "Πάντα μεγαλουργούσε και πάντα μεγαλουργεί" δήλωσε για τη Ρένα στη ρεπόρτερ του ΑΝΤ1 Κική Σεγδίτσα, ενώ στη ρεπόρτερ του Mega είπε: "Η Ρένα υπερβαίνει τα όρια του θεάτρου που υπηρετεί".

Λυκούργος Καλλέργης και Ερρίκος Μπριόλας
στην απονομή του "Μεταλλίου Δημήτρη Ψαθά" στη Ρ. Βλαχοπούλου (θέατρο Μπροντγουέι, Μάρτιος 1994)

Καλό του ταξίδι. Θα τον θυμόμαστε πάντα με σεβασμό και εκτίμηση για το ταλέντο του και την προσωπικότητά του.

"Γλυκιά ζωή" με τις αδελφές Μαγγίρα στο Badminton

2011-08-25T13:39:00.000+03:00

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Στο πανί και στο γυαλί--Μουσικό προαύλιο στο Badminton παρουσιάζεται απόψε, αύριο και μεθαύριο (25, 26 και 27/8) στις 9μμ η παράσταση "Γλυκιά ζωή" που είναι αφιερωμένη στη Ρένα Βλαχοπούλου. Αρχικά στην παράσταση επρόκειτο να συμμετάσχουν η Ματθίλδη Μαγγίρα και η Μπέσυ Μάλφα, αλλά τελικά τη Μάλφα αντικατέστησε η Μπέτυ Μαγγίρα. Οι δυο αδελφές θα παρουσιάσουν τραγούδια που ερμήνευσε η Ρένα Βλαχοπούλου στον κινηματογράφο. Ανάμεσά τους: «Γλυκιά ζωή» των Μίμη Πλέσσα και Γιάννη Διαλιανίδη, «Ας πάει και το παλιάμπελο» των Γιώργου Μουζάκη, Αλέκου Σακαλλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου, «Η Αθήνα τη νύχτα» των Μίμη Πλέσσα και Γιώργου Σαντοριναίου, «Σαν ξημερώνει Κυριακή» των Μίμη Πλέσσα και Γιάννη Διαλιανίδη, «Έχω στενάχωρη καρδιά» των Μίμη Πλέσσα και Γιάννη Διαλιανίδη, «Το πετεινάρι» των Γιώργου Κατσαρού και Αλέκου Σακελλάριου, «Κέρκυρα, Κέρκυρα» των Γιώργου Κατσαρού και Αλέκου Σακελλάριου κ.α

Η καλλιτεχνική επιμέλεια της παράστασης είναι του Μάκη Δελαπόρτα. Περισσότερες πληροφορίες για τη "Γλυκιά ζωή" αλλά και για τις επόμενες εκδηλώσεις του Badminton μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του θεάτρου.

Νίκος Αθερινός και Βασίλης Ανδρεόπουλος

2011-08-17T19:23:00.005+03:00

Δύο άνθρωποι του θεάτρου πέθαναν αυτές τις μέρες και σκέφτηκα να γράψω λίγες γραμμές επειδή φοβάμαι ότι δεν θα ασχοληθεί πολύς κόσμος μαζί τους αλλά και επειδή και οι δυο έχουν διασταυρωθεί κάποιες στιγμές με τη Ρένα Βλαχοπούλου.

Νίκος Αθερινός

Ο συγγραφέας Νίκος Αθερινός πέθανε το πρωί του Δεκαπενταύγουστου στο διαμέρισμά του. Είχε γεννηθεί στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1945. Ασχολήθηκε με το θέατρο ήδη από τα μαθητικά του χρόνια, αλλά ως επαγγελματίας συγγραφέας εμφανίστηκε στην Αθήνα το 1965 με τη μετάφραση/διασκευή του έργου Ένας άγγελος στα παλιατζίδικα με το οποίο εγκαινιάστηκε το θέατρο "Όρβο". Έγραψε περισσότερες από 60 επιθεωρήσεις (Τα σαγόνια της εφορίας, Το μινόρε της αλλαγής, Τι΄ακουσε ο κοριός, Εισαγόμενος είσαι; Της ώρας και καυτά, Άλλοι πάν' για υπουργεία κι άλλοι πάνε για ανεργία), μόνος του ή σε συνεργασία με άλλους συγγραφείς, και πολλές κωμωδίες (Πώς να κλέβετε τίμια, Ζητείται τρομοκράτης, Σκάνδαλο στον Παράδεισο) στις οποίες συνεργάστηκε με πολλούς/ές δημοφιλείς ηθοποιούς όπως οι Νίκος Σταυρίδης, Ντίνος Ηλιόπουλος, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος (πραγματοποίησε την τελευταία του εμφάνιση στην κωμωδία του Αθερινού-Φιλιππούλη-Τζεφρόνη Είκοσι εκατομμύρια ζητούν τσέπη το 1984), Άννα Καλουτά, Ζωζώ Σαπουντζάκη, Γιάννης Γκιωνάκης, Κώστας Χατζηχρήστος, Μίμης Φωτόπουλος, Σπεράντζα Βρανά, Μπέτυ Μοσχονά, Δέσποια Στυλιανοπούλου, Σωτήρης Τζεβελέκος, Ρένα Παγκράτη, Γιώργος Σίσκος, Αθηνόδωρος Προύσαλης, Γωγώ Αντζολετάκη, Αρτέμης Μάτσας, Μιχάλης Δεσύλλας, κ.ά.

Η Κούλα Νικολαΐδου και ο Μενέλαος Θεοφανίδης στην επιθεώρηση
Ο ρωμιός δεν είναι τσόντα του Νίκου Αθερινού (θέατρο Λουζιτάνια, 1978)

Από τα τέλη της δεκαετίας του '70 ως τις αρχές της δεκαετίας του '90 ήταν ο βασικός συγγραφές αλλά και ο επιχειρηματίας του θεάτρου "Λουζιτάνια" της οδού Ευελπίδων, στο οποίο επανέφερε αρκετές φορές στην ενεργό δράση τον μεγάλο συνθέτη της επιθεώρησης Μενέλαο Θεοφανίδη αλλά και τη δημοφιλέστατη τραγουδίστρια του ελαφρού τραγουδιού Κούλα Νικολαΐδου (το 1978, στην επιθεώρηση Ο Ρωμιός δεν είναι τσόντα). Μια από τις τελευταίες του εργασίες σ' αυτό το θέατρο ήταν το καλοκαίρι του 1990 η επιθεώρηση Ήθελα να 'ξερα δεν ντρέπονται που παρουσιάστηκε από αποκλειστικά γυναικείο θίασο με επικεφαλής τις Σούλη Σαμπάχ, Μιράντα Κουνελάκη, Νάντια Κωνσταντοπούλου, Ελένη Ροδά και βέβαια τη χορεύτρια και ηθοποιό Λουίζα Μελίντα με την οποία ο Νίκος Αθερινός ήταν παντρεμένος από το 1985 (για εκείνη ήταν ο δεύτερος γάμος, μετά τον χωρισμός της από τον Κερκυραίο χορευτή Τάκη Σαγιώρ). Η Λουίζα Μελίντα πέθανε πριν από πέντε μήνες, χτυπημένη από τον καρκίνο, και ήταν η αιτία να έρθει και πάλι το όνομα του Νίκου Αθερινού στην επικαιρότητα.

Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης Γιώργος Τζαβέλας και ο Νίκος Αθερινός σε βραδινή τους έξοδο το 1973

Λίγο νωρίτερα όμως, τη σεζόν 2008-09, το όνομα του Αθερινού είχε απασχολήσει τις καλλιτεχνικές στήλες για πιο ευχάριστο λόγο, καθώς είχε αποφασίσει να επιχειρήσει την αναβίωση της κλασικής επιθεώρησης στο θέατρο "Λάμπρος Κωνσταντάρας" του Αιγάλεω (που βρίσκεται πάνω από το θέατρο "Ρένα Βλαχοπούλου") με την παράσταση Πάμε σαν άλλοτε. Συμπαραστάτες/τριες του η Δέσποινα Στυλιανοπούλου, ο Γιώργος Παπαζήσης, Λουίζα Μελίντα, Χρήστος Κάλοου και Μαριαλένα Οικονομίδου (η κόρη του Γιώργου Οικονομίδη), η οποία είχε και τη μουσική φροντίδα της παράστασης. Φαίνεται όμως ότι, παρά τις ευγενικές προθέσεις του Αθερινού και τη φιλότιμη παρουσία των ηθοποιών, το κοινό δεν ανταποκρίθηκε ιδιαίτερα με αποτέλεσμα η απόπειρα να καταστρέψει οικονομικά το ζεύγος Αθερινού-Μελίντα και να ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση και για τους δυο τους.

Κούλης Στολίγκας και Νίκος Αθερινός (1972)

Ο Νίκος Αθερινός άφησε πίσω του το βιβλίο Χιούμορ πίσω από τις κουίντες που εκδόθηκε από τον "Σμυρνιωτάκη" το 1990. Περιλαμβάνει κυρίως θεατρικά ανέκδοτα στα οποία πρωταγωνιστούν μεγάλα αλλά και μικρά ονόματα του (μουσικού κυρίως) θεάτρου αλλά γίνονται επίσης αναφορές και σε σημαντικούς σταθμούς της καλλιτεχνικής πορείας του Νίκου Αθερινού, οι οποίες συνοδεύονται και από σχετικά σπάνιο φωτογραφικό υλικό. Από εκεί άλλωστε προέρχονται οι φωτογραφίες που συνοδεύουν την ανάρτηση.

Στο βιβλίο αυτό υπάρχει και ένα ανέκδοτο με τη Ρένα Βλαχοπούλου. Το αντιγράφω:

Σχετικά με ένα οικόπεδο

Η πάντα δημοφιλέστατη Ρένα Βλαχοπούλου είχε βάλει στο μάτι, πριν από καιρό, ένα οικόπεδο στη Βουλιαγμένη κι όλο το... φλερτάριζε. Τελικά, παίρνει την απόφαση και πηγαίνει και βρίσκει τον ιδιοκτήτη που το πουλούσε. Αφού μίλησαν στην αρχή, όπως γίνεται συνήθως κι άγνωστο για ποιο λόγο, περί ανέμων και υδάτων, μπήκαν και στο ψητό. Και... ψητό στην προκειμένη περίπτωση ήταν --τι άλλο;-- το οικονομικό.

"Πόσο το δίνετε;" ρωτά η Βλαχοπούλου.
"Τριακόσιες πενήντα χιλιάδες το τετραγωνικό", της απαντά ο ιδιοκτήτης
Η Ρένα δεν πίστευε στ' αυτιά της. Σου λέει, δε θ' άκουσα καλά. Έτσι τον ξαναρωτά ευγενέστατα:
"Πόσο είπατε;"
"Τριακόσιες πενήντα χιλιάδες το τετραγωνικό", της επαναλαμβάνει ο άλλος.
Κι η Βλαχοπούλου: "Πολύ ωραία. Μου δίνετε, σας παρακαλώ, δύο τετραγωνικά;"

Βασίλης Ανδρεόπουλος

Ο Βασίλης Ανδρεόπουλος, που πέθανε επίσης ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, υποθέτω πως θα έχει λίγο καλύτερη τύχη στην τελευταία του αυλαία, καθώς είχε μια μεγάλη τηλεοπτική επιτυχία στο ενεργητικό του πριν από δέκα χρόνια, καθώς έπαιξε απολαυστικά τον ρόλο του παππού στη μεγάλη επιτυχία του Mega Είσαι το ταίρι μου. Συνεπώς τα κανάλια θα έχουν κάποια πλάνα να δείξουν αν θέλουν να αναφερθούν στον θάνατό του.

Ωστόσο, ο Βασίλης Ανδρεόπουλος είχε πίσω του μια μεγάλη καριέρα στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Γεννημένος το 1923 στον Πλάτανο Αιγιαλείας, ανέπτυξε στην Κατοχή έντονη αντιστασιακή δράση που οδήγησε στη φυλάκισή του τόσο από τους Ιταλούς όσο και από τους Γερμανούς. Μετά τον πόλεμο συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο αλλά και ελεύθερους θιάσους. Σταθμοί στην καριέρα του θεωρούνται η συνεργασία του με το "Ρεαλιστικό Θέατρο" (που διηύθυνε ο Αιμίλιος Βεάκης) αλλά και η συμβολή του στην ίδρυση της "Δωδεκάτης Αυλαίας" το 1959 και ενός από τους πρώτους εταιρικούς θιάσους, του "Άρματος Θεάτρου" του ΣΕΗ το 1964. Τα τελευταία χρόνια της καριέρας του συνεργάστηκε και πάλι με το Εθνικό Θέατρο αλλά και με ΔΗΠΕΘΕ. Η τελευταία του θεατρική εμφάνιση ήταν, αν δεν κάνω λάθος, στο θέατο "Μινώα" τη σεζόν 2004-05, στην κωμωδία του Ρέι Κούνεϊ Κοίτα ποιος ήρθε που παρουσίασε ο θίασος του Βασίλη Τσιβιλίκα.

Κοίτα ποιος ήρθε στο θέατρο Μινώα (2004)

Στον κινηματογράφο ο Βασίλη Ανδρεόπουλος πρωτοεμφανίστηκε το 1950, αλλά η πρώτη του σημαντική ταινία ήταν οι Πρωτεουσιάνικες περιπέτειες του Γιάννη Πετροπουλάκη που προβλήθηκε το 1956. Σε αυτή υποδύεται τον υποψήφιο μνηστήρα της Ρένας Βλαχοπούλου που νοιάζεται μόνο για το γκολφ και καθόλου δεν καταφέρνει να γοητεύσει τη Ρηνούλα που έχει μάτια μόνο για τον σωφέρ του θείου της, τον Στέφανο Στρατηγό.

Αννυ Μπωλ, Ρένα Βλαχοπούλου, Βασίλης Ανδρεόπουλος
στις Πρωτεουσιάνικες περιπέτειες

Στη συνέχεια έπαιξε σε περισσότερες από 35 ταινίες. Ανάμεσά τους: Τέσσερις νύφες κι ένας γαμπρός, Θου Βου φαλακρός πράκτωρ: Επιχείρησις Γης Μαδιάμ, Εκείνο το καλοκαίρι, Ο μπλοφατζής, Ένα αστείο κορίτσι, Σκιές στην άμμο, Δικτάτωρ καλεί Θανάση, Ένας νομοταγής πολίτης, Ένα γελαστό απόγευμα, Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο. Η τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση πραγματοποιήθηκε το 2004 στην ταινία Αγάπη στα δεκάξι. Πολύ συχνή ήταν επίσης η παρουσία του Βασίλη Ανδρεόπουλου στην ελληνική τηλεόραση. Όπως πληροφορούμαι από την πολυτιμότατη Retro Database του Retromaniax, πριν από το Είσαι το ταίρι μου, πήρε μέρος σε έντεκα σειρές της κρατικής τηλεόρασης (πιο πρόσφατες ο Καπνισμένος ουρανός και η Μανιάτισσα) και σε δυο σειρές της ιδιωτικής (Η εκτέλεση και Ένας έρωτας). Είχε επίσης λάβει μέρος σε αρκετές παραστάσεις του Θεάτρου της Δευτέρας (θυμάμαι πολύ έντοντα την ερμηνεία του στο Επικίνδυνο παιχνίδι του Μανώλη Κορρέ στο πλευρό της Τζένης Ρουσσέα, το 1989). Η τελευταία του τηλεοπτική εμφάνιση καταγράφεται το 2007 σε ένα επεισόδιο της σειράς του Alpha Εντιμότατοι κερατάδες ("Ο υποχόνδριος κερατάς" με τον Γιάννη Μπέζο).

Φυσικά θα πρέπει να αναφερθεί κανείς και στο συγγραφικό έργο του Βασίλη Ανδρεόπουλου. Έγραψε αρκετά έργα που παρουσιάστηκαν από τη "Δωδέκατη αυλαία", το Εθνικό Θέατρο και ελεύθερους θιάσους. Ανάμεσά τους Κομιστής ειδήσεων, Ε, νοικοκυραίοι, Κρεατομηχανή, Η κληρονομιά, Ως εδώ σύντροφοι, Άγρια παιχνίδια. Το μονόπρακτο Κομιστής ειδήσεων παρουσιάστηκε στη σειρά Ελληνικά μονόπρακτα (την πιο πρόσφατη απόπειρα της ΕΡΤ να παρουσιάσει τηλεοπτικό θέατρο). Ανάμεσα στους ηθοποιούς που πρωταγωνιστούσαν ήταν και ο γιος του, ο Ανδρέας Ανδρεόπουλος. Έγραψε επίσης σενάρια για κάποιες κινηματογραφικές ταινίες (ανάμεσά τους το Ο Θανάσης, η Ιουλιέτα και τα λουκάνικα).

Καλό ταξίδι στον Νίκο Αθερινό και τον Βασίλη Ανδρεόπουλο.

Επτά χρόνια χωρίς τη Ρένα Βλαχοπούλου

2011-07-29T03:05:00.017+03:00

Επτά χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη μέρα που πέθανε η Ρένα Βλαχοπούλου. Στις επτά το απόγευμα εκείνης της ζεστής Πέμπτης η δυνατή καρδιά της σταμάτησε να χτυπά δίνοντας τέλος σε μια δύσκολη περίοδο νοσηλείας αλλά και σε μια ζωή γεμάτη από χαρές, λύπες, έρωτες, επιτυχίες, δημιουργίες, γέλιο, δάκρυα και πολλή αγάπη.

Πριν από λίγο χάζευα στην τηλεόραση τη Στέλλα του Μιχάλη Κακογιάννη που πέθανε πριν από λίγες μέρες και όταν άκουσα το τραγούδι "Επτά τραγούδια θα σου πω", σκέφτηκα πως με αυτόν τον τρόπο θα ήθελα να τιμήσω την επέτειο του θανάτου της Ρένας Βλαχοπούλου φέτος: θα τη βάλω να μου πει επτά τραγούδια! Την επιλογή των επτά τραγουδιών θα την αφήσω στην τεχνολογία και στην... τύχη: θα ανοίξω στον υπολογιστή μου τον φάκελο με τα τραγούδια της Ρένας και θα επιλέξω "τυχαία σειρά αναπαραγωγής"! Αρχίζω λοιπόν:

1. Ποτέ δεν είναι αργά

Ποτέ δεν είναι αργά για την αγάπη

μ' ελπίδα πάντα η καρδιά μας πώς χτυπά

θα ψάχνεις μέρα νύχτα καρτερώντας

γιατί ποτέ για τη χαρά δεν είναι αργά.

Ποτέ δεν είναι αργά για ν' αγαπήσεις

ποτέ δεν είναι αργά ν' αγαπηθείς.

Αν θες μπορείς κι εσύ να ξαναρχίσεις

μια αγάπη, μια ζωή, πάντα μπορείς.

Ωραία αρχίζουμε. Το 1958 Η Ρένα ερμηνεύει σε δίσκους ένα τρυφερό τραγούδι του Ανδρέα Χατζηαποστόλου με στίχους του Τάκη Σωτήρχου. Οι στίχοι του χαρακτήριζαν σε μεγάλο βαθμό τη Ρένα. Ποτέ δεν ήταν αργά για την ίδια: ποτέ δεν ήταν αργά, ας πούμε, για να κάνει μια στροφή στην καριέρα της και το 1954 έγινε από επιτυχημένη τραγουδίστρια μια επιτυχημένη ηθοποιός. Κυρίως όμως ποτέ δεν ήταν αργά για εκείνη όπως λέει και το τραγούδι, να νιώσει την αληθινή ευτυχία στην προσωπική της ζωή. Επτά χρόνια μετά την ηχογράφηση αυτή, οι στίχοι του τραγουδιού αποδείχτηκαν προφητικοί και η Ρένα Βλαχοπούλου γνώρισε τον μεγάλο έρωτα στο πρόσωπο του τρίτου συζύγου της, του Γιώργου Λαφαζάνη...

2. Έχω απόψε ένα κέφι τρελό

Έχω απόψε ένα κέφι τρελό να χαρώ τη βραδιά

Στης ζωής τις πολλές τις σκοτούρες θα βάλω κλεδιά

Με τη γλυκιά μου παρέα μαζί όλη νύχτα αγκαλιά

Θα φύγουν οι ώρες γεμάτες τραγούδι, κρασί και φιλιά.

Θα τα πιω, θα χορέψω, θα σπάσω, θα κάνω στραπάτσα

Θέλει λίγη φουρτούνα η ζωή κι όχι μόνο μπουνάτσα.

Θα τα φάω όλα απόψε γραμμή σε μπουζούκια, βιολιά

και τη Δευτέρα και πάλι ρουτίνα και πάλι δουλειά...

Το media player βάλθηκε να περιγράψει την προσωπικότητα της Ρένας, μου φαίνεται. Το 1957 η Ρένα τραγουδάει στο θέατρο "Διάνα" αλλά και σε δίσκους ένα κεφάτο τραγούδι του Μενέλαου Θεοφανίδη με στίχους της συγγραφικής τριάδας Γ. Ασημακόπουλος-Β. Σπυρόπουλος-Π. Παπαδούκας. Το τρελό κέφι χαρακτήριζε πάντα τη Ρένα Βλαχοπούλου, στη σκηνή, στην οθόνη αλλά και στην καθημερινή της ζωή. Και ήξερε να γλεντάει και με βιολιά (πρωθιέρεια του ελαφρού τραγουδιού η ίδια) αλλά και με μπουζούκια (λάτρις του λαϊκού τραγουδιού και των μεγάλων φωνών). Όσο για τη ζωή της, είχε και φουρτούνες και μπουνάτσες...

3. Περασμένα ξεχασμένα

Περασμένα ξεχασμένα πάνε τα κακά

τώρα μια μεγάλη αγάπη όλα τα νικά.

Γλέντα, γέλα και τραγούδα μ' ανοιχτή καρδιά,

στη ζωή να ξαναβγούμε σαν μικρά παιδιά...

Απρόσμενη επιλογή του media player, αλλά πάλι μέσα έπεσε! "Περασμένα ξεχασμένα" τραγουδούσε η Ρένα το 1990 στο φινάλε της τελευταίας της βιντεοταινίας Είσαι το λαχείο μου. Το έργο ήταν μάλλον σκάρτο, αλλά οι στίχοι του Γιάννη Κακουλίδη (σε μουσική του Γιώργου Κριμιζάκη) περιγράφουν και πάλι την προσωπικότητα της Ρένας, αφού για εκείνη όλα στη ζωή ήταν περασμένα-ξεχασμένα... Αυτό που την ενδιέφερε ήταν το τώρα και το αύριο. Για αυτό ένιωθε πάντα σαν μικρό παιδί--κι έτσι μάλλον την έβλεπαν οι περισσότεροι/ες...

4. Οδός Αριστοτέλους

...και φωτιές ανάβανε στους απάνω δρόμους,

τ' Άη Γιάννη θα 'τανε θαρρώ

Βγάζανε τα δίκωχα οι παλιοί φαντάροι,

γέμιζε η πλατεία από παιδιά.

Κι ήταν ένα πράσινο, πράσινο φεγγάρι,

που να σου ματώνει την καρδιά...

Το media player με κάνει να μελαγχολήσω και να γελάσω ταυτόχρονα. Μελαγχολώ ακούγοντας την τυπικά "βλαχοπουλική" ερμηνεία της Ρένας σ' αυτό το πασίγνωστο τραγούδι του Γιάννη Σπανού και του Λευτέρη Παπαδόπουλου, σε μια ηχογράφηση του 1978 για μια θεατρική παράσταση του "Ρεξ". Είναι η δικιά της ερμηνεία, το δικό της φραζάρισμα, ο δικός της τρόπος εκφοράς των φωνηέντων... Και ταυτόχρονα γελώ γιατί την ακούω να λέει κάτι διαφορετικό από αυτό που έχει γράψει ο στιχουργός/συγγραφέας/σεναριογράφος κτλ κτλ... Έτσι το "να σου μαχαιρώνει την καρδιά" έγινε "που να σου ματώνει την καρδιά"... Υποπτεύομαι ότι είναι άλλος ένας αυτοσχεδιασμός της την ώρα της ηχογράφησης, επειδή ίσως ξέχασε τους στίχους ή επειδή δεν την ενδιέφερε να πει αυτό που ήταν γραμμένο μπροστά της. Πρώτη φορά θα ήταν, άλλωστε, ή τελευταία;

5. Γλυκέ μου έρωτα

Είσαι ο ήλιος που φωτίζει τη ζωή

κι όταν σε χάσω στα σκοτάδια θα πνιγώ.

Γλυκέ μου έρωτα, γλυκό μου βάσανο,

είσαι η μόνη μου χαρά, το ομολογώ.

Το media player δείχνει απόψε ιδιαίτερη προτίμηση στον Ανδρέα Χατζηαποστόλου και στον Τάκη Σωτήρχο. Μια ηχογράφηση που πραγματοποιήθηκε στο παλιό ΕΙΡ μάλλον το 1958 και κυκλοφόρησε πριν από δέκα χρόνια σε ένα παράξενο CD... "Η Ρένα είναι ένας ήλιος που τα φωτίζει όλα" είχε πει το 1994 η Τζένη Ρουσσέα σε μια εκδήλωση για τη μεγάλη πρωταγωνίστρια. Ευτυχώς που το έργο της συνεχίζει να φωτίζει σαν ήλιος τη ζωή μας και να διώχνει τα σκοτάδια μας.

6. Θα σε πάρω να φύγουμε

Θα σε πάρω να φύγουμε σ' άλλη γη, σ' άλλα μέρη

που κανέναν δεν ξέρουμε και κανείς δεν μας ξέρει.

Δεν θα έχει η αγάπη μας καρδιοχτύπια και τρόμους

κι αγκαλιά θα βαδίζουμε στους μεγάλους τους δρόμους.

Το media player διάλεξε το τραγούδι-σταθμός στην καριέρα και τη ζωή της Ρένας που έγραψαν ο Αλέκος Σακελλάριος και ο Δημήτρης Ευαγγελίδης και μελοποίησε ο Γιάννης Σπάρτακος. Το πρωτοτραγούδησε ως βασίλισσα της τζαζ λίγο πριν τελειώσει η Κατοχή και δυο χρόνια μετά, το 1946, έκανε τους στίχους αυτούς πραγματικότητα φεύγοντας με τον Σπάρτακο σε μια μεγάλη τουρνέ σε διάφορα μέρη του κόσμου μέχρι τους μεγάλους δρόμους της Νέας Υόρκης... Δεν της ταίριαζαν όμως τα καρδιοχτύπια της διεθνούς καριέρας και έτσι γύρισε πίσω. Ευτυχώς για μας!

7. Ο δρόμος είναι δύσκολος

Ο δρόμος είναι δύσκολος, ανηφοριές γεμάτος

παγίδες και τρικλοποδιές, τρικλοποδιές κι αναποδιές

κι ο κόσμος είναι σκάρτος.

Θα γυρίσει κι ο τροχός στην ανάποδη τη σφαίρα

και θα δούμε άσπρη μέρα σαν θ' ανοίξει ο ουρανός

Επιτέλους το media player διάλεξε κι ένα κινηματογραφικό τραγούδι από την εποχή της Φίνος Φιλμ. Πλέσσας, Δαλιανίδης, Κάτι να καίει, στίχοι του Κώστα Κινδύνη και η Ρένα να δίνει κουράγιο και αισιοδοξία στο πλατύ κοινό μέσα από το έγχρωμο σινεμασκόπ.

Τα επτά τραγούδια συμπληρώθηκαν... Αλλά εγώ δεν μπορώ να σταματήσω εδώ... Θέλω άλλα επτά... Αφήνω το media player να κάνει τη δουλειά του...

8. Μάτια κανακάρικα

Κι αν είναι μάτια πεισματάρικα

δικά μου είναι και τα χάρηκα

τρελά γλυκά και σκανταλιάρικα

θα τ' αγαπώ...

Με συγκινεί πολύ αυτή η επιλογή. Ένα ακόμα κατοχικό σουξέ της "Βασίλισσας της τζαζ" (μουσική: Γιώργος Μυρογιάννης, στίχοι: Δημήτρης Γιαννουκάκης) που το ηχογράφησε όμως αφού επέστρεψε από την Αμερική, το 1951. Είναι το πιο κοντινό στις κατοχικές της ερμηνείες ντοκουμέντο που διασώζεται (μέχρι να βρούμε εκείνες τις ηχογραφήσεις του 1946...) και παίρνουμε μια ιδέα από τους λαρρυγισμούς της που ξετρέλεναν τη νεολαία της εποχής. "Ουουουου..."

9. Σ΄ένα ουίσκι

Σ' ένα ουίσκι, ο καθένας βρίσκει μια παρηγοριά

Αν με ζαλίσει, θα 'ναι κάποια λύση,

θα 'ναι μία λύση, μια παρηγοριά.

Παραπατήματα, χαμένα βήματα,

κι όλο ανηφοριά, γίνεται ακόμα πιο βαριά.

Εβγήκαν ψεύτικα τα όσα σκέφτηκα

δεν έχω καιρό όνειρα καινούρια πια να βρω...

Το media player θέλει να σταθεί σε μια λεπτομέρεια της καθημερινότητας της Ρένας. Το ουίσκι ήταν το αγαπημένο της ποτό, στις εξόδους ή και στο σπίτι της, με φίλους ή και με κανέναν δημοσιογράφο, όταν την ενέπνεαν οι ερωτήσεις του... Ο Γιάννης Σπάρτακος και ο Αλέκος Σακελλάριος έγραψαν αυτό το χαριτωμένο τραγούδι στα χρόνια του ΄80 και το τραγούδησε πρώτη η Ρένα σε μια ραδιοφωνική ηχογράφηση που έχει διασώσει ο φίλος desmich στο κανάλι του στο greektube. Αργότερα το τραγούδησε και στη συναυλία του Γιάννη Σπάρτακου στον Λυκαβηττό (κάνοντας φυσικά λάθη στους στίχους!), αλλά και ο Γιάννης Βογιατζής στην τελευταία της κινηματογραφική ταινία, το Ρένα, τα ρέστα σου. Μετά τον θάνατο του Σακελλάριου, για κάποιον λόγο που δεν έχω καταλάβει, ο Δημήτρης Ιατρόπουλος πείραξε λίγο τους στίχους του για να το τραγουδήσει η Κρύσταλ Τσίχλα. Νομίζω ότι θα προτιμήσω την εκτέλεση της Ρένας.

10. Άνθρωπε της μοίρας μου

Άνθρωπε της μοίρας μου, πικρό μου πεπρωμένο

πόσο δάκρυ έδωσα να σε περιμένω.

Ποια πελάγη πέρασες και σε ποια δάση μπήκες

Άνοιξη σ' αγάπησα, φθινόπωρο με βρήκες.

Κι ήρθες, περιστέρι μου, μείνε, ξεκουράσου.

Κι οι γραμμές στο χέρι μου γράφουν τ' όνομά σου.

Να και ο Γιώργος Κατσαρός σε άλλη μια κινηματογραφική επιλογή του media player. Η Ρένα τραγούδησε αυτούς τους στίχους του Λάκη Μιχαηλίδη και του Πυθαγόρα στην ταινία Βίβα Ρένα λίγες μέρες μετά τον γάμο της με τον Γιώργο Λαφαζάνη... Πάντα σκεφτόμουν πως ίσως μέσα της του αφιέρωνε αυτούς τους στίχους. Μπορεί να τη βρήκε σε μια ηλικία που κάποιοι θα χαρακτήριζαν φθινόπωρο της ζωής (αν και για τη Ρένα μάλλον δεν ίσχυε αυτό...), τη συντρόφευσε όμως σίγουρα μέχρι τον βαρύ χειμώνα της.

11. Φεύγουν τα χρόνια

Φεύγουν τα χρόνια, όλα αλλάζουν όλα

μόνο η αγάπη μένει μες στην καρδιά...

Μόνο η αγάπη, πάντα η αγάπη, σκέψη και νου κυβερνά

χίλιες χαρές μας κερνά και η ζωή μας περνά...

Πέρασε τη ζωή της μες στην αγάπη των δικών της ανθρώπων αλλά και του κοινού. Αυτούς τους απλούς αλλά αληθινούς στίχους πόσο τους απογειώνει η μουσική του Μίμη Πλέσσα αλλά και η ερμηνεία της Ρένας...

12. Ας ήταν όνειρο η ζωή

Τώρα σε βλέπω μοναχά στα όνειρά μου
έρχεσαι δίπλα μου κι ανοίγουν τα φτερά μου
για τον παράδεισο μου δίνεις εισιτήριο
μα το πρωί αρχίζει πάλι το μαρτύριο.
Ας ήταν όνειρο η ζωή να μη σε χάνω,
να μη μ' αφήνεις μες στη νύχτα να χαθώ.
Χωρίς εσένα να σου λέω "θα πεθάνω",
μαζί με σένα να μου λες "θ' αναστηθώ"...

Μου κάνει εντύπωση η... επιμονή του media player στην τελευταία της βιντεοταινία! Και πάλι από το Είσαι το λαχείο μου, μουσική και στίχοι του Γιώργου Κριμιζάκη. Στην ταινία η Ρένα βλέπει στον ύπνο της πως τραγουδά αυτό το τραγούδι στον μακαρίτη σύζυγό της... Ευτυχώς που δεν τη βλέπουμε μόνο στα όνειρά μας.

13. Σε είδα κάποιο μεσημέρι

Σε είδα κάποιο μεσημέρι στην κάψα του καλοκαιριού,
φορούσες χάντρα στο ένα χέρι και φυλαχτό μικρού παιδιού.
Είχες τα μάτια σου κλαμμένα, το πρόσωπό σου σκυθρωπό
κι όπως ερχόσουν κατά μένα έτρεξα κάτι να σου πω.
Μα δεν επρόλαβα να σου μιλήσω
σαν ήλιος κρύφτηκες στον ουρανό...

Άλλη μια δεύτερη εκτέλεση της Ρένας επέλεξε το media player λίγο πριν το τέλος αυτού του αφιερώματος. Οι στίχοι του Θάνου Σοφού σε μουσική του Λυκούργου Μαρκέα (που πρώτος τραγούδησε ο Τώνης Μαρούδας στο 2ο Φεστιβάλ Ελαφρού Τραγουδιού το 1960, τη χρονιά που η Ρένα τραγούδησε το τρυφερό "Πρώτο χελιδόνι" μαζί με τον Γιάννη Βογιατζή) απόψε μού έφεραν για πρώτη φορά στο μυαλό μια καλοκαιρινή μέρα πριν από επτά χρόνια...

14. Νάνι νάνι...

Νάνι νάνι,
η νύχτα απλώνει σκοτάδι πυκνό
ας ξεχαστούν οι καημοί σου
κοιμήσου κοιμήσου
κι εγώ ξαγρυπνώ...

Θα μπορούσα να μιλώ ώρες γι' αυτό το τραγούδι... Και τελικά θα μπορούσα να ακούω ώρες ατέλειωτες τραγούδια με τη φωνή της Ρένας. Έχει όμως πάει τρεις η ώρα και το media player κάτι θέλει να μου πει. Λίγο πριν ξημερώσει λοιπόν η έβδομη επέτειος του φευγιού της, εγώ νανουρίζομαι για πολλοστή φορά με τη φωνή της και με την αξεπέραστη ερμηνεία της. Έχω ακούσει τη δισκογραφημένη εκτέλεση του τραγουδιού από τον Νίκο Γούναρη καθώς και την πρώτη εκτέλεσή του στα ιταλικά από τον Alberto Rabagliati. Αυτό όμως που μού μεταφέρει η ερμηνεία της Ρένας--μέσα από τη live εκτέλεση του τραγουδιού στη συναυλία του Γιάννη Σπάρτακου στον Λυκαβηττό (Σεπτέμβρης 1984) που διέσωσε η ΕΡΤ και μετέδωσε πριν από λίγα χρόνια ο Σιδερής Πρίντεζης στο ραδιόφωνο--δεν υπάρχει στις άλλες δυο δισκογραφημένες εκδοχές. Κάθε φορά που την ακούω, πραγματικά με καθησυχάζει πείθοντάς με πως μπορώ να κοιμηθώ ήσυχος. Εκείνη θα ξαγρυπνά.

Κυρία Βλαχοπούλου, καληνύχτα. Σας ευχαριστώ για άλλη μια φορά.

Μιχάλης Κακογιάννης

2011-07-27T23:58:00.005+03:00

Κηδεύεται αύριο ο Μιχάλης Κακογιάννης, ο σπουδαίος κύπριος σκηνοθέτης που πέθανε τα ξημερώματα της Δευτέρας στα 90 του χρόνια. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες του ελληνικού σινεμά, από εκείνους που με τα πλάνα τους κατάφερναν να αναδείξουν όχι μόνο το δικό τους ταλέντο αλλά και το ταλέντο των ηθοποιών τους--άλλωστε πριν αρχίσει να σκηνοθετεί ήταν και ο ίδιος ηθοποιός, σημαντικό προσόν για έναν σκηνοθέτη. Ήταν ίσως ο πρώτος σκηνοθέτης που πρόβαλε την Ελλάδα στο εξωτερικό, καθώς οι ταινίες του απασχόλησαν τους θεατές και τον Τύπο έξω από τα σύνορα της χώρας μας και από ένα σημείο και μετά εργάστηκε κυρίως ως σκηνοθέτης του κινηματογράφου, του θεάτρου και της όπερας στο εξωτερικό.

Για μένα όμως (κι ας με συγχωρέσουν κριτικοί, θεωρητικοί και ειδήμονες) δεν έχει ίσως τόση σημασία η προβολή που είχε το έργο του Μιχάλη Κακογιάννη στο εξωτερικό όσο η απήχηση και η σημασία των ταινιών του για τον ελληνικό πολιτισμό, για την ψυχούλα τη δική μας. Γιατί πραγματικά, όσο κι αν οι Άγγλοι δημοσιογράφοι σύγκριναν το πρόσωπο της Έλλης Λαμπέτη με αυτό της Γκάρμπο όταν είδαν το Τελευταίο ψέμα, νομίζω ότι η δικιά μας ψυχή συγκινείται περισσότερο από τη δροσιά της στο Κυριακάτικο ξύπνημα, συμπάσχει με τη μοναξιά της στο Κορίτσι με τα μαύρα και κατανοεί καλύτερα τις συγκρούσεις που βιώνει στο Τελευταίο ψέμα. Φαντάζομαι ότι το διεθνές κοινό εκτιμά τα κινηματογραφικά προτερήματα της Στέλλας, αλλά οι Ελληνίδες και οι Έλληνες μπορούν να ταυτιστούν με τις καταστάσεις και τους χαρακτήρες της ταινίας, να νιώσουν αυτά που εκπέμπουν τα τραγούδια και η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, να κατανοήσουν τη σημασία της επανάστασης που κάνει η ηρωίδα για την ελληνική κοινωνία του '50--αλλά και των κατοπινών δεκαετιών.

Δεν υποτιμώ βέβαια καθόλου τη διεθνή παρουσία του Κακογιάννη. Χάρη σ' εκείνον ο ελληνικός πολιτισμός έφτασε παντού μέσα από τον Ζορμπά (τον θεωρούσε άλλωστε ως την κορυφαία ταινία του) και το συρτάκι του Μίκη Θεοδωράκη ακούστηκε παντού. Χάρη στον Κακογιάννη επίσης η ελληνική τραγωδία "μεταφράστηκε" ιδανικά στην κινηματογραφική γλώσσα με την Ηλέκτρα, τις Τρωάδες και την Ιφιγένεια. Με τον Αττίλα '74 έκανε το χρέος του απέναντι στην πατρίδα του. Περισσότερα για τις διεθνείς του συνεργασίες μπορείτε να πληροφορηθείτε από τις γλαφυρές διηγήσεις του ίδιου του σκηνοθέτη στην αυτοβιογραφία του που επιμελήθηκε ο Χρήστος Σιάφκος.

Εγώ όμως θα επιστρέψω σε αυτά που με σημάδεψαν ως Έλληνα θεατή. Στον Κακογιάννη λοιπόν οφείλουμε κατά τη γνώμη μου τις καλύτερες ταινίες της Έλλης Λαμπέτη και την ιδανική αποτύπωση της συνύπαρξής της με τον Δημήτρη Χορν. Του οφείλουμε την καλύτερη ταινία της Μελίνας Μερκούρη και επίσης (αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς, του "ελαφρού μουσικού θεάτρου") της Σοφίας Βέμπο. Κάποιες από τις καλύτερες ερμηνείες της Ειρήνης Παπά. Ο Κακογιάννης μάς έδωσε μερικές από τις ωραιότερες εικόνες της παλιάς Αθήνας στο Κυριακάτικο ξύπνημα (έστω κι αν το μεγαλύτερο μέρος της γυρίστηκε στην Αίγυπτο) και τη Στέλλα αλλά και πολύ ενδιαφέρουσες όψεις της σύγχρονης πρωτεύουσας στο Πάνω, κάτω και πλαγίως, παρά τις αρνητικές κριτικές που γράφτηκαν για την ταινία. Απέδωσε επίσης μοναδικά τη ζωή της ελληνικής επαρχίας στο Κορίτσι με τα μαύρα. Κύκνειο κινηματογραφικό του άσμα ο Βυσσινόκηπος με την υπέροχη Σαρλότ Ράμπλινγκ.

Σοφία Βέμπο-Μελίνα Μερκούρη στη Στέλλα

Η θεατρική παρουσία του Κακογιάννη όμως υπήρξε εξίσου σημαντική, έστω κι αν αναπόφευκτα αδικείται από την εφήμερη φύση του θεάτρου. Υπάρχουν ευτυχώς ηχογραφήσεις αλλά και λιγοστά πλάνα από την υπέροχη Δεσποινίδα Μαργαρίτα του στην οποία πρωταγωνιστούσε η Έλλη Λαμπέτη. Προσωπικά θυμάμαι κάποιες από τις πιο πρόσφατες παραστάσεις του που έτυχε να δω, όπως το Ναν με την Κάτια Δανδουλάκη, τον Νικήτα Τσακίρογλου και τη Χρυσούλα Διαβάτη, το Masterclass, πάλι με τη Δανδουλάκη, αλλά και τον Κοριολανό με τον Βλαδίμηρο Κυριακίδη και τη Μάρθα Βούρτση, πριν από έξι χρόνια στο Ηρώδειο. Διαβάζω επίσης ότι ο Κακογιάννης ήταν η αιτία να επανέλθει στο ελληνικό θέατρο η Ειρήνη Παπά, με το έργο Αντώνιος και Κλεοπάτρα, επίσης στο Ηρώδειο.

26 Ιουλίου 2005: Ο Μιχάλης Κακογιάννης παρακολουθεί από την πρώτη σειρά του Ηρωδείου τους/τις Βλαδίμηρο Κυριακίδη, Μάρθα Βούρτση, Γιάννη Βόγλη, Τατιάνα Παπαμόσχου, Γιώργο Κέντρο στον Κοριολανό που σκηνοθέτησε για το Φεστιβάλ Αθηνών. Στην πρώτη σειρά διακρίνεται επίσης ο Προεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας

Και βέβαια η προσφορά του Κακογιάννη στον ελληνικό πολιτισμό δεν ολοκληρώθηκε όταν έσβησαν οι κινηματογραφικοί ή θεατρικοί προβολείς. Μας κληροδότησε το "Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης" για το οποίο διέθεσε μεγάλο μέρος της περιουσίας του. Λειτουργεί μόνο δύο χρόνια, αλλά όλα δείχνουν ότι θα εξελιχθεί σε σημαντικό φορέα των πολιτιστικών μας πραγμάτων. Στον περίβολο του ιδρύματος θα ταφεί ο μεγάλος δημιουργός. Αξίζει να αναφέρουμε ότι η οικογένειά του ανακοίνωσε απόψε ότι ευχαριστεί την Πολιτεία για την πρόθεσή της να γίνει η ταφή του σκηνοθέτη δημοσία δαπάνη και παρακαλεί να αποδοθεί το σχετικό ποσό στο Υπουργείο Πολιτισμο. Το ήθος του Μιχάλη Κακογιάννη συνεχίζει να μας διδάσκει και μετά τον θάνατό του.

Πριν κλείσω αυτό το μικρό αφιέρωμα στον μεγάλο σκηνοθέτη, να αναφέρω και τρεις ρενο-φανατικές λεπτομέρειες σχετικές με εκείνον. Ο Κακογιάννης εκτιμούσε το ταλέντο της Ρένας Βλαχοπούλου. Η ίδια είχε δηλώσει στον Γιώργο Παυριανό (όταν εκείνος της πρότεινε το 1978 να ερμηνεύσει τη Νίνα στο ραδιοφωνικό Τρίτο στεφάνι) ότι ο σκηνοθέτης της είχε πει ότι τη σκεφτόταν για τον ρόλο αυτόν στην κινηματογραφική διασκευή του έργου που σχεδίαζε λίγα χρόνια πριν, το 1974. Δεν ξέρω αν έχει γραφτεί κάτι σχετικά στον Τύπο της εποχής, τα δημοσιεύματα που έχω βρει μέχρι στιγμής μιλούν για την πρόθεση του Κακογιάννη να γυρίσει το έργο με την Ειρήνη Παπά στον ρόλο της Εκάβης και επισημαίνουν ότι αναζητά τους υπόλοιπους ηθοποιούς. Δεν μπορώ να ξέρω αν είχε όντως καταλήξει στην επιλογή της Ρένας Βλαχοπούλου για τον ρόλο της Νίνας, αλλά αν αυτό ίσχυε, θα ήταν πολύ ενδιαφέρουσα η συνύπαρξης της Ειρήνης Παπά και της... Ειρήνης Βλαχοπούλου σ' αυτό το έργο. Ειδικά ο Κακογιάννης ήταν, νομίζω, πολύ αρμοδιότερος για την κινηματογραφική διασκευή του έργου από ό,τι ήταν ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, που επίσης είχε ακουστεί ότι επρόκειτο να το γυρίσει. Μια χαμένη ευκαιρία ίσως για τον ελληνικό κινηματογράφο αλλά και για τη Ρένα (τουλάχιστον όμως--και ευτυχώς για μας--η Ρένα ερμήνευσε τον ρόλο στο Τρίτο Πρόγραμμα, περισσότερα διαβάστε εδώ).

Ταχτσής-Βλαχοπούλου συζητούν για το ραδιοφωνικό Τρίτο Στεφάνι

Άλλη μια απόδειξη της εκτίμησης που έτρεφε ο Κακογιάννης για το ταλέντο της Ρένας, έστω και μέσα από ένα αρνητικό σχόλιο για τις επιλογές της, μάς μετέφερε πριν από αρκετά χρόνια η... θεία Πυθία του περιοδικού ΚΑΙ, δηλαδή ο δημοσιογράφος Κώστας Π. Παναγιωτόπουλος που διατηρούσε τη στήλη της θείας Πυθίας στο συγκεριμένο περιοδικό για πολλά χρόνια, μέσα από την οποία ασχολήθηκε κάποιες φορές και με τη Ρένα Βλαχοπούλου, την οποία και ο ίδιος εκτιμούσε. Τον Αύγουστο του 1991 λοιπόν, όταν παίζονταν τα τελευταία επεισόδια της Μάμα Μία στον ΑΝΤ1, η θεία Πυθία δημοσίευσε το ακόλουθο σχόλιο:

Κάποιες ώρες ο ΟΤΕ σου φέρνει στο ακουστικό σου τις πιο απίθανες συζητήσεις! Έτσι, έπεσα πάνω στο μεγάλο μας σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη, που μιλούσε με τον επίσης σκηνοθέτη Μανούσο Μανουσάκη και σχολίαζε με τα χειρότερα λόγια τα ελληνικά σίριαλ ενός ιδιωτικού καναλιού και ειδικά το "Μάμα Μία" με τη Ρένα Βλαχοπούλου. "Τι θέλει πια η ευλογημένη και παίζει σε τέτοια απαράδεκτα πράγματα;" έλεγε ο ένας κι ο άλλος συμφωνούσε. Γι' αυτό κι εγώ δίνω το βραβείο της θείας Πυθίας στη Ρένα Βλαχοπούλου, για να προστατεύσει το όνομά της και το ταλέντο της και να αποφεύγει τα κακά σίριαλ και τα κακά τηλέφωνα.

(Δυστυχώς η Ρένα δεν... αξιοποίησε το βραβείο και ήδη εκείνες τις μέρες είχε ξεκινήσει τα γυρίσματα για το δεύτερο--και τελευταίο της--σίριαλ, το ακόμα χειρότερο Μάλιστα κύριε που προβλήθηκε την επόμενη σεζόν).

Μια πιο πρόσφατη δήλωση του Κακογιάννη για το ταλέντο της Ρένας Βλαχοπούλου έγινε δέκα χρόνια μετά το παραπάνω δημοσίευμα, στη διάρκεια ενός αφιερώματος της εκπομπής Η μηχανή του χρόνου--που παρουσίαζε τότε στη ΝΕΤ η Σεμίνα Διγενή--στην παράσταση Όμορφη Πόλη του 1962. Έχω γράψει πολλές φορές στο blog για τη θεατρική μονομαχία του καλοκαιριού του 1962: Μίκης Θεοδωράκης στο θέατρο "Παρκ" με την Όμορφη Πόλη σε σκηνοθεσία του Μιχάλη Κακογιάννη (πρωταγωνίστριες οι αδελφές Καλουτά), Μάνος Χατζιδάκις στο θέατρο "Μετροπόλιταν" με την Οδό Ονείρων σε σκηνοθεσία του Αλέξη Σολομού (με πρωταγωνιστές τον Δημήτρη Χορν και τη Ρένα Βλαχοπούλου).

Μιχάλης Κακογιάννης-Άννα Καλουτά στις πρόβες της Όμορφης Πόλης

Στην εκπομπή εκείνη ήταν παρόντες/ούσες ηθοποιοί της Όμορφης Πόλης (με επικεφαλής τη θαλερή Άννα Καλουτά που ερμήνευσε στο στούντιο τη "Μαργαρίτα Μαργαρώ" σε πέντε γλώσσες) και φυσικά και ο Μιχάλης Κακογιάννης ο οποίος σύγκρινε τις δυο παραστάσεις. Είπε λοιπόν πως τα κείμενα της Όμορφης Πόλης (που σε μεγάλο βαθμό οφείλονταν στον Μποστ) ήταν καλύτερα από τα κείμενα της Οδού Ονείρων, αλλά η Οδός Ονείρων ήταν αισθητικά ανώτερη από την παράσταση του "Παρκ" και "βέβαια είχε και τη Ρένα Βλαχοπούλου σε δυο-τρία νούμερα, η οποία ήταν έξοχη..." Δεν είναι βέβαια μόνον το σχόλιο του Κακογιάννη για τη Ρένα Βλαχοπούλου που με γεμίζει ικανοποίηση, είναι και η γενναιόδωρη στάση του απέναντι στους "αντιπάλους" του που με γεμίζει θαυμασμό για το ήθος του, πέρα από την αγάπη που τρέφω για το έργο του.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει. Κι ας συνεχίζει το σπουδαίο έργο του να εμπνέει και τις νεότερες γενιές.

(Πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του Μιχάλη Κακογιάννη μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του "Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης" αλλά και στις εξαιρετικές αναρτήσεις του φίλου bosko εδώ και εδώ).

Αφιέρωμα του περιοδικού "Νέα Εστία": Η Κατοχή και ο Εμφύλιος στην Τέχνη

2011-07-24T21:55:00.002+03:00

Πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού Νέα Εστία (τεύχος 1845, Ιούνιος 2011) που περιλαμβάνει την πλειοψηφία των εισηγήσεων του συνεδρίου Η δεκαετία του '40 στην τέχνη που διοργάνωσε τον Ιούλιο του 2010 το Δίκτυο για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας (και συγκεριμένα το Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών, το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης και το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών), τον Δήμο Πρεσπών και τον Πολιτιστικό Οργανισμός Πρεσπών-Πρέσπεια 2010. Περισσότερες από τριάντα εισηγήσεις εξέτασαν τις διάφορες επιδράσεις των γεγονότων της δεκαετίας του '40 στην εξέλιξη των τεχνών στην Ελλάδα, παρουσιάζοντας άγνωστες πτυχές της καλλιτεχνικής ζωής στα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, καθώς και τις αναπαραστάσεις αυτών των γεγονών στην καλλιτεχνική παραγωγή από τότε μέχρι σήμερα.

Την επιμέλεια του αφιερωματικού τεύχους της Νέας Εστίας είχαν η Βενετία Αποστολίδου και ο Γιώργος Αντωνίου, οι οποίοι σημειώνουν στην εισαγωγή ότι μέσα από τις σελίδες του αποδεικνύεται "πως η πολιτισμική ιστορία μπορεί να αποτελέσει ένα βασικό ερμηνευτικό κλειδί της εν λόγω δεκαετίας" και συμπληρώνουν:

Η ψευδαίσθηση ότι η δεκαετία 1940-1950 δεν ήταν τίποτε άλλο από την αέναη διαμάχη αριστεράς-δεξιάς, αντίαστασης-κατακτητών και δοσιλόγων, ανταρτών του ΔΣΕ και στρατιωτών του Εθνικού Στρατού συσκοτίζει πτυχές της πολύπλοκης πραγματικότητας της εποχής. Η μελέτη της τέχνης αυτονομείτα πολύ προσεκτικά από αυτά τα σκληρά πολιτικά πλαίσια χωρίς να τα αγνοεί· αντίθετα καταφέρνει να δείξει τα όρια επίδρασής τους σε ένα κοινωνικό θέμα όπως για παράδειγμα η δημόσια ψυχαγωγία και οι τέχνες. Αποτυπώνεται με ευκρίνεια πως ο Πόλεμος και η Κατοχή αλλάζουν τα πάντα στην ελληνική κοινωνία και κατ' επέκταση και στην τέχνη. Πως εντέλει τα πάντα μπορεί να είναι πολιτικά, αλλά δεν μπορεί να είναι μόνο πολιτικά. Για να το γενικεύσουμε, αυτό που αποδεικνύει το αφιέρωμα είναι πως η μελέτη του πολιτισμού μπορεί να φωτίσει ευκρινέστερα και τη μελέτη της πολιτικής.

Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Έλενα Χουζούρη, Θανάσης Βαλτινός, Βενετία Αποστολίδου

Το τεύχος ξεκινά με το άκρως ενδιαφέρον στρογγυλό τραπέζι, που άνοιξε και το συνέδριο, με θέμα "Αφήγηση, αναπαράσταση και λογοτεχνία", στη διάρκεια του οποίου αφενός η Βενετία Αποστολίδου και ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου ανέδειξαν διάφορες όψεις του θέματος της αναπαράστασης των γεγονότων του εμφυλίου στην ελληνική πεζογραφία από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια μέχρι τις μέρες μας και αφετέρου οι συγγραφείς Θανάσης Βαλτινός (Η Κάθοδος των Εννιά, Ορθοκωστά), Έλενα Χουζούρη (Πατρίδα από Βαμβάκι), Νίκος Δαββέτας (Η Εβραία Νύφη) και Μαρλένα Πολιτοπούλου (Η Μνήμη της Πολαρόιντ) παρουσίασαν οι ίδιοι τις απόψεις τους για το πώς τα γεγονότα του Εμφυλίου επηρεάζουν και αποτυπώνονται στα έργα τους. Το στρογγυλό τραπέζι ήταν από τις σημαντικότερες στιγμές του συνεδρίου, καθώς σπάνια έχει κανείς τη δυνατότητα να ακούσει τους/τις ίδιους/ες τους/τις δημιουργούς να μιλούν για το έργο τους, ενώ στη διάρκειά του για πρώτη φορά, όπως επεσήμανε τότε η Βενετία Αποστολίδου, ο Θανάσης Βαλτινός μίλησε για πρώτη φορά για το μυθιστόρημά του Ορθοκωστά που έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις στους λογοτεχνικούς κύκλους και όχι μόνον.

Θανάσης Βαλτινός, Βενετία Αποστολίδου, Μαρλένα Πολιτοπούλου, Νίκος Δαββέτας

Μετά το στρογγυλό τραπέζι, το τεύχος της Νέας Εστίας παρουσιάζει την πλειοψηφία των εισηγήσεων που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο και αφορούσαν εκτός από τη λογοτεχνία, τη μουσική, το θέατρο, τον κινηματογράφο, τα εικαστικά, την αρχικεκτονική και τα μνημεία. Αναλυτικότερα τα περιεχόμενα του τεύχους έχουν ως εξής:

Στρογγυλό τραπέζι: "Αφήγηση, αναπαράσταση και λογοτεχνία"

Βενετία Αποστολίδου, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Θανάσης Βαλτινός, Έλενα Χουζούρη, Νίκος Δαββέτας, Μαρλένα Πολιτοπούλου

Λογοτεχνία και παραλογοτεχνία:

Σάββας Καράμπελας

Στον απόηχο του Πολέμου και της Κατοχής: η επανέκδοση της λογοτεχνικής επιθεώρησης Τα Νέα Γράμματα (1944-1945)

Αναστασία Μητσοπούλου

Ο αντικομμουνισμός στα λογοτεχνικά περιοδικά: η περίπτωση του περιοδικού Ελληνική Δημιουργία (1948-1954)

Σπύρος Τσουτσουμπής

Η έμφυλη διάσταση της πολεμικής εμπειρίας στο έργο του Ρόδη Ρούφου και του Έβελυν Γουώ

Μαρία Μποντίλα

Διαμόρφωση ταυτοτήτων μέσα από μη θεσμικά αναγνώσματα: το φαινόμενο «Μικρός Ήρωας»

Μουσική και τραγούδι

Δημήτρης Θ. Κατσουλάκος

Η Κατοχή και ο Εμφύλιος Πόλεμος μέσα από το λακωνικό μοιρολόι

Δημήτρης Κόκορης

Απηχήσεις του Εμφυλίου στο λαϊκό τραγούδι: 1944-1962

Μανώλης Σειραγάκης

Μια πιο πρώιμη χρονολόγηση των επιδράσεων του ρεμπέτικου στο έργο του Μάνου Χατζιδάκι

Απόστολος Πούλιος

Στον Ρυθμό της Τζαζ: Μια μουσικοθεατρική μόδα της Κατοχής

Αλέξανδρος Χαρκιολάκης

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και η Αντίσταση ως πηγή έμπνευσης για τους συνθέτες έντεχνης μουσικής

Θέατρο

Γεωργία Κονδύλη

Κατοχή και Εμφύλιος στη Λυρική Σκηνή

Κατερίνα Καρρά

Η θεατρική κριτική στην Αθήνα της κατοχικής περιόδου. Η περίπτωση του Σπύρου Μελά

Κατερίνα Διακουμοπούλου-Ζαραμπούκα

Το ελληνοαμερικανικό θέατρο τη δεκαετία του 1940

Κινηματογράφος

Γιώργος Ανδρίτσος

Η κατοχή και η αντίσταση στις ελληνικές ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους από το 1974 μέχρι το 1981

Κωστούλα Καλούδη

Η επιρροή της δεκαετίας του '40 στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογραφικό λόγο

Κώστας Τερζής

Από το βίωμα στην κινηματογραφική μυθοπλασία: Αποκλίνουσες κινηματογραφικές προσεγγίσεις στη δεκαετία του ’40, με αφορμή την ταινία Ψυχή βαθιά του Π. Βούλγαρη

Αρχιτεκτονική και μνημεία

Αλέξανδρος Τενεκετζής

Μονοπάτια της μνήμης στη μετεμφυλιακή Ελλάδα: η επίσημη απεικόνιση της μνήμης του πολέμου του ’40 στη δημόσια μνημειακή τέχνη μέχρι το '74

Βασίλης Δαλκαβούκης

Το μνημείο ως κείμενο. Μια μεθοδολογική προσέγγιση των μεταπολεμικών μνημείων για τη δεκαετία του 1940

Βασίλης Κολώνας

Η αρχιτεκτονική στην Ελλάδα (1940-1952)

Εικαστικά

Κρίτων Παπαδόπουλος

Η ανάπτυξη της ελληνικής πρωτοπορίας ως αποτέλεσμα της μετεμφυλιακής κατάστασης στην Ελλάδα

Γλαύκη Γκότση

Οι εικόνες του ’40 και ο ρόλος της μνήμης στο έργο της Άννας Κινδύνη

Νότα Πάντζου - Κατερίνα Στεφάτου

Η εικαστική μνήμη μιας εξόριστης ζωγράφου: η περίπτωση της Κατερίνας Χαριάτη-Σισμάνη

"Γεια σου, Βέγγο μου, αγαπημένε..."

2011-05-04T01:32:00.004+03:00

Φυσικά δεν είναι δικά μου τα λόγια αυτά... Δεν θα μπορούσα ποτέ να μιλήσω με τόση οικειότητα στον Θανάση Βέγγο, ακόμα και τώρα που έφυγε από κοντά μας και μια τέτοια προσφώνηση μπορεί να ήταν δικαιολογημένη. Τα λόγια αυτά ειπώθηκαν φυσικά από τη Ρένα Βλαχοπούλου, στη διάρκεια ενός τηλεοπτικού προγράμματος με τίτλο Χριστούγεννα στα χιόνια που πρόβαλε ο ΑΝΤ1 στις 26 Δεκεμβρίου 1990. Επρόκειτο για ένα πρόγραμμα αφιερωμένο στην τρίτη ηλικία: δημοφιλείς ηθοποιοί και τραγουδιστές/τριες επισκέφτηκαν έναν οίκο ευγηρίας για να κρατήσουν συντροφιά και να ψυχαγωγήσουν τους ηλικιωμένους και τις ηλικιωμένες που φιλοξενούνταν εκεί. Ανάμεσα στους ηθοποιούς ο Θανάσης Βέγγος και η Ρένα Βλαχοπούλου. Σε κάποια στιγμή που η Ρένα Βλαχοπούλου τραγουδούσε το "Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη" και χόρευε με τον παλαίμαχο ηθοποιό των μπουλουκιών Χριστόφορο Νέζερ, φώναξε στον Θανάση Βέγγο: "Γεια σου, Βέγγο μου, αγαπημένε!" (δείτε το στο 2:42 αυτού του βίντεο) Ο Θανάσης Βέγγος και η Ρένα Βλαχοπούλου έτρεφαν μεγάλη εκτίμηση και αγάπη ο ένας για τον άλλον, συναισθήματα που απηχούσαν αυτά τα λόγια της Ρένας ή μια ατάκα του Βέγγου στο σίριαλ Περί ανέμων και υδάτων, όπου ο Κερκυραίος ήρωας που υποδυόταν ήθελε να φτάσουν τα καλά νέα για τον γιο του μέχρι τη Δασιά για να τα ακούσει στο σπίτι της η φίλη του, η Ρένα Βλαχοπούλου...

Ο Θ. Βέγγος βραβεύεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Παπούλια.
Ευτυχώς τιμήθηκε πολύ όσο ζούσε.

Στον Θανάση Βέγγο (όπως και σε αρκετούς/ές ακόμα που πέθαναν στη διάρκεια αυτής της σεζόν) θα χρωστώ ένα μεγάλο αφιέρωμα, αντάξιο του ταλέντου του, της σημασίας που έχει για τον ελληνικό πολιτισμό η παρουσία του στο σινεμά και στο θέατρο, και βέβαια της αγάπης που νιώθει για εκείνον ολόκληρος ο ελληνικός λαός. Λένε συχνά πως ο Θανάσης Βέγγος αγαπήθηκε επειδή ο λαός μας ταυτίστηκε μαζί του. Εγώ θα ήθελα να ευχηθώ πραγματικά ο λαός μας να μη σταματήσει να ταυτίζεται με τον Θανάση Βέγγο: αν του μοιάσουμε στο φιλότιμο, την εργατικότητα, τη γενναιοδωρία, τη σεμνότητα και την ευσυνειδησία, τότε πραγματικά δεν θα υπάρχει καμιά αμφιβολία για το μεγαλείο αυτού του λαού το οποίο κάθε τόσο θέλουμε να επικαλούμαστε.

Σήμερα απλώς θα θυμηθώ ότι ο σπουδαίος Θου-Βου ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με την τέχνη στη Μακρόνησο, στις αρχές της δεκαετίας του '50, όταν συνάντησε εκεί τον σκηνοθέτη Νίκο Κούνδουρο, τον συγγραφέα Βαγγέλη Γκούφα και τον σκηνογράφο Τάσο Ζωγράφο. Εκεί ο Κούνδουρος οργανώνει κάποιες θεατρικές παραστάσεις στις οποίες παίρνει μέρος και ο Βέγγος. Λίγα χρόνια αργότερα ο σκηνοθέτης γυρίζει τη Μαγική Πόλη (1954) και τον Δράκο (1956) και δίνει στον Βέγγο την ευκαιρία να δουλέψει επαγγελματικά στον χώρο του θεάματος. Την πρώτη του θεατρική εμφάνιση όμως θα την πραγματοποιήσει το καλοκαίρι του 1959 στο θεάτρο "Περοκέ" στην επιθεώρηση Ομόνοια Πλατς Πλουτς που ανεβάζει ο θίασος Γκιωνάκη-Ρίζου-Μηλιάδη.

Από εκεί και πέρα, το όνομα του Βέγγου ακούγεται όλο και πιο πολύ. Χαρακτηριστικές εμφανίσεις σε ταινίες (ποιος/ποια δεν θυμάται τις γλυκιές του εμφανίσεις στο Κλωτσοσκούφι ή τη Μανταλένα πλάι στην Αλίκη Βουγιουκλάκη;) και το μουσικό θέατρο, μέχρι που τη σεζόν 1963-64 το όνομά του μπαίνει για πρώτη φορά στη "θιασαρχική φίρμα" ενός θεάτρου. Στο θέατρο "Ακροπόλ" ο Γιώργος Οικονομίδης παρουσιάζει τον μουσικό θίασο Ρένας Βλαχοπούλου-Καίτης Μπελίντα-Θανάση Βέγγου και Γιώργου Δάνη που ανεβάζει πρώτα την Αρχοντορεμπέτισσα και έπειτα το Κύπρος γιοκ.

Τα επόμενα χρόνια ο Θανάσης Βέγγος δούλεψε κυρίως στο σινεμά: ίδρυσε τη δική του εταιρία ("Θου Βου: Ταινίες Γέλιου") που τον έφτασε στα όρια της χρεωκοπίας, ενώ σταθμός στην καριέρα του ήταν η ταινία Τι έκανες στον πόλεμο, Θανάση; που του χάρισε το βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Όσον αφορά τη θεατρική το πορεία, η μεγάλη του επιτυχία ήταν το έργο Ο τρελός του Λούνα Παρκ του Γιώργου Λαζαρίδη (στενού του φίλου και συνεργάτη τόσο στο θέατρο όσο και το σινεμά). Το έργο παιζόταν στην Αθήνα, την επαρχία και το εξωτερικό επί πέντε χρόνια (πραγματοποίησε συνολικά πάνω από 3.500 παραστάσεις). Άλλος σταθμός στη θεατρική του καριέρα ήταν το νούμερο "Θα πάω στη ζούγκλα με τον Ταρζάν", πάλι του Γιώργου Λαζαρίδη, που ο Θανάσης Βέγγος έπαιξε στο θέατρο "Μπουρνέλλη" το καλοκαίρι του 1973 (ευτυχώς το νούμερο έχει διασωθεί στην τηλεοπτική του αναβίωση, στη Βραδιά επιθεώρησης της ΕΡΤ).

Βλαχοπούλου-Βέγγος στο θέατρο "Ορφέας" το 1984

Ο Θανάσης Βέγγος συνεργάστηκε και πάλι με τη Ρένα Βλαχοπούλου το καλοκαίρι του 1976 στο "Παρκ", στην επιθεώρηση Στη φωλιά του Κούκου... Ε, ενώ ξανασυναντήθηκαν σε τρεις ακόμα επιθεωρήσεις στα μέσα της δεκαετίας του '80: στο "Δελφινάριο", το καλοκαίρι του 1983 (Μας πρήξανε τα Ούμπαλα), και στον "Ορφέα", τον χειμώνα 1983-84 (Αλαλούμ Ελλάς) και τον χειμώνα 1984-85 (Έξω η Ελλάδα από το Κιάτο). Ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης θυμάται μια χαριτωμένη στιγμή από το Δελφινάριο: η Ρένα παίζει ένα νούμερο που οι θεατές υποδέχονται μάλλον ψυχρά, οπότε κάποια στιγμή η αξέχαστη πρωταγωνίστρια λέει στο κοινό: "Δεν σας αρέσει το νούμερο, ε; Ε, τότε θα αρχίσω να τρέχω σαν τον Βέγγο για να γελάσετε!" και άρχισε να τρέχει πάνω-κάτω στη σκηνή προκαλώντας το γέλιο και το χειροκρότημα του κόσμου...

Ο Θανάσης Βέγγος στην Επίδαυρο το 1995

Το 1995 ο Θανάσης Βέγγος γνώρισε την αποθέωση στο θέατρο της Επιδαύρου, παίζοντας στην Ειρήνη του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Γιώργου Μιχαηλίδη. Το 1998 έπαιξε στους Αχαρνείς του Αριστοφάνη. Τα τελευταία χρόνια της θεατρικής του σταδιοδρομίας του έπαιξε κυρίως σε επιθεωρήσεις και σε κάποιες τηλεοπτικές σειρές, ενώ πραγματοποίησε εμφανίσεις και σε σημαντικές ταινίες του νέου ελληνικού κινηματογράφου (Ήσυχες μέρες του Αυγούστου του Παντελή Βούλγαρη, Το βλέμμα του Οδυσσέα του Θόδωρου Αγγελόπουλου, ενώ το συγκινητικό πέρασμά του από την Ψυχή βαθιά του Βούλγαρη συνοψίζει το δράμα της εμφυλιακής--αλλά και μετεμφυλιακής--Ελλάδας μέσα από το δικό του λυπημένο βλέμμα).

Ο Παπατρέχας και οι αδελφές του (πηγή φωτογραφίας 24gr.blogspot.com)

Ο Βέγγος όμως θα μείνει για πάντα στη μνήμη μας σαν ηρωικός και ευρηματικός Παπατρέχας που κάνει τα πάντα για να παντρέψει τις αδελφές του και να πατρευτεί κι ο ίδιος μετά, σαν απέραντα καλός άνθρωπος στο Ποιος Θανάσης, σαν γενναιόδωρος φίλος στο Ένας ξέγνοιαστος παλαβιάρης. Στη δική μου μνήμη θα μείνει ως το απόλυτο καλοκαιρινό θέαμα στα πρώτα καλοκαίρια της δεκαετίας του '80 στην ταράτσα του σινέ "Κεντρικόν" της Ηράκλειας, αλλά και ως μια μελαγχολική φιγούρα που έβγαινε από το θέατρο "Αστέρια" των Σερρών, έπειτα από μια βραδινή παράσταση στις αρχές του 1993, κρατώντας τη βαλίτσα του και έχοντας στο πλάι του τη γλυκύτατη κυρία Μίνα. Παρά την κούρασή του και κάποια προβλήματα που μάλλον τον βασάνιζαν, δεν αρνήθηκε να φωτογραφηθεί με μικρά παιδάκια ή να πει δυο ευγενικά λόγια σε ανθρώπους που του μετέφεραν χαιρετίσματα ενός φίλου από την εποχή της Μακρονήσου...

Βέγγος-Βουγιουκλάκη-Παπαμιχαήλ στη Μανταλένα (πηγή φωτογραφίας 24gr.blogspot.com)

Μη γνωρίζοντας τι άλλο να γράψω για να κλείσω αυτό το πρόχειρο αφιέρωμα, σας παραπέμπω στις αναρτήσεις του φίλου μου Αντώνη Μποσκοΐτη (αναμνήσεις του Νίκου Κούνδουρου, του Γιάννη Σολδάτου, του Νίκου Κυπουργού και της Μαρίζας Κωχ) αλλά και σε ένα κείμενο του Φώτη Απέργη στην Ελευθεροτυπία σχετικά με την πρώτη εμφάνιση του Θανάση Βέγγου στην Επίδαυρο.

Απόσπασμα από την εκπομπή του ΑΝΤ1 Χριστούγεννα στα χιόνια (1990)

Καλοτάξιδη η ψυχούλα του Θανάση Βέγγου. Η ανάμνησή του ας γλυκαίνει για πάντα την κυρία Μίνα και τους γιους του.

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον σπουδαίο ηθοποιό, σας προτείνω ανεπιφύλακτα να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα που είναι αφιερωμένη σ' εκείνον (www.veggos.gr), να δείτε το ντοκιμαντέρ του Γιάννη Σολδάτου Ένας άνθρωπος παντός καιρού (προβλήθηκε σήμερ από τη ΝΕΤ, ελπίζω να προβληθεί και πάλι) ή να διαβάσετε το ομότιτλο βιβλίο που έγραψε ο Σολδάτος.

Πάσχα του 1943

2011-04-24T13:53:00.004+03:00

Με τη γνωστή... κατοχική εμμονή μου, σας ταξιδεύω σήμερα, μέρα που 'ναι, στο Πάσχα του 1943 που γιορτάστηκε στις 25 Απριλίου του 1943. Το Πάσχα εκείνο σηματοδότησε το τέλος του δεύτερου κατοχικού χειμώνα, ενός χειμώνα σαφώς πολύ διαφορετικού από τον προηγούμενο χειμώνα του κρύου και της πείνας που σκότωσαν δεκάδες χιλιάδες Αθηναίους και Αθηναίες. Στον δεύτερο κατοχικό χειμώνα η κατάσταση είναι κάπως πιο υποφερτή και αυτό αντικατοπτρίζεται στην ποικιλία των προτάσεων για διασκέδαση που διαφημίζονται στον αθηναϊκό τύπο. Τα θέατρα, σύμφωνα με τα δημιοσιεύματα αλλά και τις μαρτυρίες των πρωταγωνιστών/τριών τους, γνωρίζουν πιένες, ενώ λειτουργούν και αρκετές ταβέρνες που ειδικά τις μέρες του Πάσχα διαφημίζουν ότι θα σερβίρουν τα παραδοσιακά πασχαλινά εδέσματα... Όπως σημειώνει ο Δημήτρης Ψαθάς στο χρονογράφημα που δημοσιεύεται στα Αθηναϊκά Νέα το Μεγάλο Σάββατο, στην αγορά υπάρχουν πλέον όλα τα τρόφιμα αλλά είναι απρόσιτα. Γι' αυτό τον λόγο συστήνει στο αναγνωστικό κοινό του το βιβλίο του Θέμου Ποταμιάνου Η μαγειρική των περιστάσεων, που περιλαμβάνει πολυάριθμες συνταγές πολεμικών φαγητών που επινόησε ο ίδιος και τις παρουσιάζει με πολύ χιούμορ...

Ας δούμε όμως δυο σχετικές διαφημίσεις από το ίδιο εκείνο φύλλο των Αθηναϊκών Νέων. Δείτε πώς διαφημίζουν κάποιες ταβέρνες το πασχαλινό τους τραπέζι που το ποικίλλουν με τσιγγάνικες ορχήστρες ή τραγουδιστικά νούμερα. Η "Σκούνα" για παράδειγμα υπόσχεται εορτασμό του Πάσχα όπως "στον παληό καιρό"...

Ενώ η "Ακαδημαϊκή Μποέμ" (δηλαδή η "Μποέμ" της οδού Ακαδημίας, διότι υπήρχε "Μποέμ" και στο τέρμα Λυκαβηττού) υπόσχεται συγκεκριμένα και μαγειρίτσα και σούβλισμα αρνιού:

Η "Γρίλλια" μας δίνει και την τιμή του πασχαλινού τραπεζιού (6.000 δρχ. την εποχή που το εισιτήριο του θεάτρου κυμαινόταν από 1.500 ως 2.500 δρχ.) που το κάνουν πιο απολαυστικό τα τραγούδια της Τασίας Βάμπαρη και του Φώτη Πολυμέρη (φρέσκος ακόμα από τη σημαδιακή--όπως διηγείται ο ίδιος στην αυτοβιογραφία του--συνεργασία του με τη Ρένα Βλαχοπούλου στο θέατρο "Πάνθεον"...)

Με τα ίδια χρήματα μπορούσατε να αγοράσετε μια πουδριέρα ευρωπαϊκή και μια αλυσίδα για το ρολόι σας από το "Μινιόν" που διαφημίζει τις πασχαλινές τιμές του ως εξής:

Ειδικά για τις μέρες του Πάσχα ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών διοργανώνει τρεις έκτακτες συναυλίες στο "Άλσος" του Πεδίου του Άρεως. Σε μια από αυτές τραγουδάει και ο νεαρός Νίκος Γούναρης.

Αξίζει να αναφέρουμε ακόμα ότι τη Δευτέρα του Πάσχα ακούγεται από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό το εύθυμο πρόγραμμα "Κάθε μέρα δεν είναι τ' Άη... Γιωργιού!" με τη μεγάλη Δανάη, την αδελφή της Μίρκα Στρατηγοπούλου, τον Γιώργο Δρακούλη, τον Νίκο Ματθαίο και τον πιανίστα Νεοκλή.

Ας περάσουμε τώρα στο σινεμά. Στα χρόνια της Κατοχής κυριαρχούν στις αθηναϊκές αίθουσες ταινίες γερμανικές, αυστριακές, ιταλικές, τσέχικες και κάποιες γαλλικές. Τη Μεγάλη Εβδομάδα το "Τιτάνια" παρουσιάζει το "θείον δράμα" Βασιλεύς Βασιλέων (δεν διευκρινίζεται η εθνικότητά του) ενώ την Κυριακή του Πάσχα χαρίζει στο κοινό το "μεγάλο Πασχαλινόν φιλμ" Ανήσυχα Νιάτα, τσέχικη παραγωγή με τη Λίντα Μπαάροβα:

Η πασχαλινή ταινία του "Παλλάς" είναι το γαλλικό Πρώτο ραντεβού με την Ντανιέλ Νταριέ που υποδύεται μια νέα κοπέλα "γεμάτη νιάτα, ομορφιά και ελπίδα" που επιβάλλει την τάξη σ' ένα κολλέγιο αγοριών. Η διαφημιστική καταχώριση που προωθεί την ταινία ως το "κορύφωμα της μεταπολεμικής γαλλικής παραγωγής", ξεκινάει με τη σημαδιακή(;) φράση: "Φτάνουν οι αιματοχυσίες, τα μαρτύρια, τα δράματα τα ανθρώπινα και θεϊκά". Το θεϊκό δράμα προφανώς είχε τελειώσει, ωστόσα τα ανθρώπινα συνεχίστηκαν για αρκετόν καιρό ακόμα, αφού κάθε άλλο παρά μεταπολεμική ήταν η περίοδος εκείνη...

Ενώ το πασχαλινό δώρο του "Ορφέα" είναι ο... Δήμιος της Βενετίας (πιο ρεαλιστικό μου φαίνεται αυτό, αφού Ιταλοί και κυρίως Γερμανοί δήμιοι εξακολουθούσαν να σκορπούν τον θάνατο στην Αθήνα και ολόκληρη την Ελλάδα)...

Τη σεζόν αυτή όμως έχουμε και ελληνικές ταινίες που τραβούν την προσοχή του κοινού. Ήδη τον Μάρτιο προβλήθηκε με θριαμβευτική επιτυχία η πρώτη ταινία της Φίνος Φιλμ, η θρυλική Φωνή της καρδιάς με τον Αιμίλιο Βεάκη, τον Δημήτρη Χορν και την Καίτη Πάνου. Με μικρότερη επιτυχία τη διαδέχτηκε η Μάγια η τσιγγάνα που προβαλλόταν ολόκληρη τη Μεγάλη Εβδομάδα στο "Ρεξ":

Τελικά το "Ρεξ" προτίμησε να προβάλει ξανά από την Κυριακή του Πάσχα τη Φωνή της καρδιάς που εγγυόταν μεγαλύτερη προσέλευση του κοινού:

Ωστόσο, το Πάσχα του '43 εμφανίστηκε στον κινηματογράφο "Αλάσκα" άλλη μια ελληνική ταινία "σε πρώτη προβολή", η οποία όμως πρόκειται για φιλμ του μεσοπολέμου, το περίφημο Λαγιαρνί, στο οποίο προστέθηκε ήχος και δόθηκε ο νέος τίτλος Αγάπη στο βουνό (κάπως έτσι γνώρισαν νέα καριέρα στην Κατοχή δυο-τρεις μεσοπολεμικές ελληνικές ταινίες, με πιο σημαντική βέβαια το Δάφνις και Χλόη του Ορέστη Λάσκου). Προφανώς, καθώς πρόκειται για ταινία του 1930, η διάρκειά της δεν είναι αρκετή για να καλύψει το πρόγραμμα του κινηματογράφου και γι' αυτόν τον λόγο πλαισιώνεται από νούμερα βαριετέ!

Καμιά από αυτές τις ταινίες δεν μπόρεσε (και δικαίως) να επισκιάσει την επιτυχία της Φωνής της καρδιάς που έκανε σταρ την πανέμορφη Καίτη Πάνου, η οποία έδωσε συνέντευξη στο περιοδικό Παρθενών, το οποίο επιπλέον διαφημίζει ότι προκηρύσσει "διαγωνισμό ελληνικής καλλονής" (θα είχε ενδιαφέρον να αναζητήσει κανείς τα αποτελέσματα αυτών των κατοχικών καλλιστείων...)!

Μιλώντας για περιοδικά, ας δούμε και τη διαφήμιση του περίφημου Μπουκέτου το οποίο διαφημίζει ότι από το Πάσχα θα δημοσιεύει έγχρωμες ιστορίες του Μίκυ Μάους. Αξίζει να αναφερθεί ότι παρά την απαγόρευση αμερικανικών πολιτιστικών προϊόντων στα χρόνια της Κατοχής, ο αγαπημένος ήρωας του Ντίσνευ έδινε το "παρών" τόσο στις κινηματογραφικές αίθουσες όσο και στα έντυπα.

Ξέρετε σε τι αναφέρεται αυτή η τελευταία φράση "Ταμπλ Ντοτ με 2.000" κάτω από τη διαφήμιση του Μπουκέτου; Στο εισιτήριο της επιθεώρησης Ταμπλ Ντοτ που ανέβηκε το Πάσχα του 1943 στο θέατρο "Πάνθεον". Στα Αθηναϊκά Νέα της Δευτέρας του Πάσχα διαβάζουμε ότι η νέα αυτή επιθεώρηση "υπερήρεσε"... Πρόκειται για την τέταρτη επιθεώρηση που παρουσίασε τη σεζόν εκείνη ο μουσικός θίασος του "Πανθέου" με επικεφαλής τους Μαρίκα Κρεβατά, Μάνο Φιλιππίδη, Μαρίκα Νέζερ, Πάολα και βέβαια με τραγουδίστρια τη "Βασίλισσα της Τζαζ" Ρένα Βλαχοπούλου! Ειδικά στο Ταμπλ Ντοτ συμπράττουν με τον θίασο το κλοουνίστικο τρίο "Τρεις Καβαλλίνι" (άραγε τους χάζευε από την κουίντα η νεαρή τραγουδίστρια της τζαζ για να παίρνει ιδέες για τις δικές της κλοουνίστικες τρέλες είκοσι, τρίαντα και σαράντα χρόνια αργότερα;) και το ουγγρικό μπαλέτο "Βίο Φρανκ".

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο Ταμπλ Ντοτ δεν παίρνει μέρος ο Γιάννης Σπάρτακος (η ορχήστρα τζαζ που διαφημίζεται στο κλισέ μάλλον διευθύνεται από τον Μιχάλη Σουγιούλ). Ο Σπάρτακος θα ξανασυναντηθεί με τη Ρένα το φθινόπωρο του '43 στο "Μοντιάλ". Στο άλλο θέατρο με το οποίο συνεργάστηκε η Ρένα Βλαχοπούλου όλη τη χειμερινή σεζόν 1942-43, το "Παπαϊωάννου", ανεβαίνει μια θρυλική οπερέττα, Η Ριρίκα μας με την Καίτη Βερώνη και τον Γιάννη Πρινέα.

Η οπερέττα είναι βέβαια ηχηρώς παρούσα όλη τη σεζόν στο θέατρο "Απόλλων" όπου ο θίασος αδελφών Καλουτά-Μαυρέα-Κοκκίνη, με τη συμμετοχή του τενόρου Κώστα Μανιατάκη ανεβάζει πέντε οπερέττες του Θεόφραστου Σακελλαρίδη (ο οποίος συνεργάζεται με τον θίασο). Τις μέρες του Πάσχα παίζεται η παλιά επιτυχία Μακρής-Κοντός και Σία που έκανε πρεμιέρα λίγες μέρες πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα. Για την ιστορία, εκτός από τη διαφήμιση της οπερέττας σας παρουσιάζω και μια διαφήμιση για τα παπούτσια που φορούσαν οι δυο πρωταγωνίστριες στην παράσταση...

Ωστόσο, αξίζει να αναφέρουμε και κάποιες παραστάσεις θεάτρων πρόζας. Αντίθετα από ό,τι συνέβαινε στα χρόνια του μεσοπολέμου (βλ. σχετικά τη δίτομη μελέτη του Μανώλη Σειραγάκη Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα, εκδ. Καστανιώτη), το μουσικό θέατρο δεν μονοπωλεί πλέον το ενδιαφέρον του αθηναϊκού κοινού και οι θίασοι πρόζας γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία. Στο θέατρο "Κοτοπούλη" παρουσιάζεται Η κυρία με τις καμέλιες.

Στο θέατρο "Κυβέλης" ο θίασος Γιώργου Παππά-Μιράντας Μυράτ παρουσιάζει με μεγάλη επιτυχία την Μπλόφα:

Το "Θέατρο Τέχνης" του Κάρολου Κουν, που ιδρύθυκε ένα χρόνο πριν, παρουσιάζει στο θέατρο "Αλίκης" το έργο του Μπέρναρ Σω Το πρώτο έργο της Φάννυ. Την Κυριακή του Πάσχα μάλιστα δίνεται πρωινή παράσταση στις 10.30, αφού το απόγευμα και το βράδυ, όπως θα δούμε παρακάτω, στο ίδιο θέατρο παίζει ο θίασος του Κώστα Μουσούρη.

Βέβαια, όπως βλέπετε, όταν λέμε απόγευμα και βράδυ, εννοούμε στις 3μμ και στις 5.30μμ αντίστοιχα... Απόγευμα και βράδυ, λοιπόν, ο θίασος Κώστα Μουσούρη με πρωταγωνίστρια τη Μαίρη Αρώνη παρουσιάζει στο θέατρο "Αλίκης" την επιτυχία του Αλέκου Λιδωρίκη Ένας ιππότης στον καιρό μας...

Τέλος, η κυρία Κατερίνα παρουσιάζει στο "Βρετάνια" το έργο Ενώ δεν του 'λειπε τίποτε.

Μην σας ξεγελά όμως αυτή η εντυπωσιακή ποικιλία τίτλων, ονομάτων και διαφημιστικών τρικ... Αυτό που εξακολουθεί να απασχολεί πολύ τους Αθηναίους και τις Αθηναίες, και βεβαίως και τους ανθρώπους της Τέχνης, είναι το πώς θα εξασφαλίσουν λίγα τρόφιμα παραπάνω για το τραπέζι τους. Για αυτόν τον λόγο κλείνω αυτό το αφιέρωμα στο Πάσχα του 1943 με μια σύντομη ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε το Μεγάλο Σάββατο του 1943 και αφορά το αγαπημένο μου Ελληνικό Ωδείο:

Χρόνια πολλά και καλά σε όλες και όλους. Σας εύχομαι υγεία, αγάπη και δύναμη για να πετύχετε όσα επιθυμείτε!

Η Ρένα Βλαχοπούλου στο "Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος"

2011-04-12T21:28:00.002+03:00

Μια ευχάριστη έκπληξη με περίμενε στο Mega το βράδυ της περασμένης Πέμπτης, όταν κάνοντας ζάπινγκ έπεσα πάνω στην... καρτουνίστικη εκδοχή της Ρένας Βλαχοπούλου. Αρχικά βέβαια άκουσα τη γνώριμη φωνή της και μετά συνειδητοποίησα ότι η φωνή έβγαινε από μια χαριτωμένη τηλεφωνήτρια που παρέπεμπε στην τηλεφωνήτρια Ρένα της ταινίας του Γιάννη Δαλιανίδη Μια Ελληνίδα στο Χαρέμι.

Ομολογώ ότι δεν είχε τύχει να παρακολουθήσω από την αρχή της σεζόν κάποιο από τα ένδεκα επεισόδια της σειράς Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος--και το έχω ήδη μετανιώσει. Πρόκειται για μια animation σειρά που παρουσιάζεται από το ίδιο το κανάλι ως η πιο ακομπλεξάριστη, προκλητική ποπ σάτιρα της τηλεόρασης στην οποία το South Park συναντά τον Καραγκιόζη!

Δημιουργοί της σειράς είναι ο Γιώργος Φειδάς και ο Γιάννης Τσιτσώνης. Όλα ξεκίνησαν όταν ο Γιάννης Τσιτσώνης έπεσε πάνω στο σχολικό βιβλίο των Νεκρικών Διαλόγων του Λουκιανού και ενθουσιάστηκε με την ιδέα να χρησιμοποιήσει τον κυνικό φιλόσοφο Μένιππο ως ευκαιρία και αφορμή για να σατιρίσει τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Όπως συμβαίνει και στο έργο του Λουκιανού, ο Μένιππος (του δανείζει τη φωνή του ο Πάνος Μουζουράκης) πεθαίνει απένταρος και επειδή δεν έχει τον οβολό για να πληρώσει τον Χάροντα (Λευτέρης Ελευθερίου) που θα τον περάσει με τη βάρκα του στον άλλο κόσμο, παραμένει στη ζωή εκμεταλλευόμενος το πρώτο ηλίθιο γραφειοκρατικό παραθυράκι της ιστορίας μας... Στο μεταξύ οι Χριστιανοί έχουν αναλάβει τη... διακυβέρνηση και το Δωδεκάθεο αποσύρεται στο Μαϊάμι. Ωστόσο ο Χάρος και ο Ερμής (Γιάννης Σαρακατσάνης) δεν μπορούν να πάρουν σύνταξη και να ακολουθήσουν τους υπόλοιπους αθάνατους στο Μαϊάμι, επειδή πρέπει να αποδώσουν στην εφορία τον οβολό που τους χρωστάει ο Μένιππος επί 2.300 χρόνια. Συνεπώς ο Μένιππος πρέπει να βρει μια δουλειά στη σύγχρονη Ελλάδα για να δώσει έναν οβολό στον Χάρο... Έτσι, στα 12 επεισόδια της σειράς που έχουν προβληθεί μέχρι σήμερα ο Μένιππος, ο Ερμής και ο Χάρος συναντιούνται με το... Πάνθεον της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας σε απίστευτες περιπέτειες και σκηνικά.

Η Ρένα, ο Χάρος και ο Μπούμπης

Σε ένα από αυτά τα απίστευτα σκηνικά, στο 12ο επεισόδιο (τίτλος του "090 S.O.S.--Μπλέξαν οι γραμμές μας"), οι τρεις ήρωες πέφτουν πάνω στη Ρένα Βλαχοπούλου. Ο Μένιππος πηγαίνει να πιάσει δουλειά σε μια εταιρία με τηλεφωνικές γραμμές 090 που προσφέρουν υπηρεσίες τηλεφωνικού σεξ. Στην ίδια εταιρία, στις γραμμές τηλεφωνικών προβλέψεων για το μέλλον εργάζεται και μια παλιά γνώριμη των τριών ηρώων, η Πυθία που πλέον ονομάζεται Πίτσα (η Δήμητρα Παπαδοπούλου είναι απολαυστική). Τα πράγματα όμως περιπλέκονται όταν στην εταιρία γίνεται αλλαγή διοίκησης και αναλαμβάνει διευθυντής κάποιος κύριος με το όνομα "Μπούμπης" που τελικά αποδεικνύεται ότι είναι ο Θεόδωρος Πάγκαλος (η φωνή ανήκει στον Γιώργο Αγγελόπουλο)... Λόγω περικοπών έχουν συγχωνευθεί το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Εξωτερικών και έχουν μεταφερθεί στο κτίριο της εταιρίας των 090, οπότε έχουν όλα το ίδιο τηλεφωνικό κέντρο, το οποίο χειρίζεται η... Ρένα Βλαχοπούλου (που έχει προσληφθεί βυσματικά, καθώς ο θείος της είναι καλός φίλος του Μπούμπη). Μάλλον όμως τα αποτελέσματα δεν είναι καλά και τη Ρένα αναλαμβάνει να βοηθήσει ο Χάρος...

Η Πυθία-Πίτσα και ο Μπούμπης

Με αφορμή αυτό το εξωφρενικό σενάριο, οι δημιουργοί της σειράς χρησιμοποιούν τη φωνή της Ρένας Βλαχοπούλου από την ταινία Μια Ελληνίδα στο χαρέμι, και συγκεκριμένα από τη σκηνή στην οποία η Ρένα συνομιλεί με τον εκεί Μπούμπη, τον αξέχαστο Γιώργο Γαβριηλίδη, τον διευθυντή της Ρένας που της ζητά να συνδέει τις φιλενάδες του στα τρία διαφορετικού χρώματος τηλέφωνά του... Το αποτέλεσμα στο Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος είναι η απολαυστική συνομιλία της Ρένας με τον Χάρο, τον Μπούμπη, ανθρώπους που τηλεφωνούν στα 090 και στο Υπουργείο Εξωτερικών αλλά και τον Όλι Ρεν... Και βέβαια, κάποια στιγμή η Ρένα ακούγεται και στην αλησμόνητη ατάκα της από την Παριζιάνα: "Σούζυ, τρως! Και ψεύδεσαι και τρως!"...

Αν θέλετε να δείτε το επεισόδιο αυτό, υπάρχει διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του Mega, αλλά μπορείτε να το βρείτε και στο youtube, σε τρία μέρη. Η Ρένα εμφανίζεται για λίγο στο πρώτο μέρος (στο 11:05), αλλά η βασική της εμφάνιση βρίσκεται στο δεύτερο μέρος:

Και βέβαια δείτε το τρίτο μέρος για να δείτε τις ιδέες που έχουν ο Μπούμπης και ο Μένιππος για συγχώνευση της Εφορίας με τα 090 προκειμένου να σωθεί η χώρα...

Οι δημιουργοί της σειράς Γιώργος Φειδάς και Γιάννης Τσιτσώνης ανάμεσα στο πρωταγωνιστικό τρίο

Στο επεισόδιο ακούγονται ακόμα οι Κώστας Γκρέκας, Χρήστος Βεντούρας, Σάννυ Χατζηαργύρη, Ζήσης Ρούμπος, Νάστια Βραχάτη, Αλεξάνδρα Φωτίου, Γιώργος Φειδάς, Μαργαρίτα Νασιούλα, Ορέστης Δαούτης, Αργύρης Αποστόλους, Βασίλης Κατσαρίνης, η Υρώ Μανέ και ο Αλέξης Γεωργούλης. Το σενάριο και η σκηνοθεσία της σειράς ανήκουν στον Γιώργο Φειδά και τον Γιάννη Τσιτσώνη. Για το μοντάζ εργάζεται ο Γιάννης Πασχάλης για το animation οι Γιάννης Παπαδάκος, Δημήτρης Δαγδιλέλης, Φωτεινός Χιώλος, Τάσος Κουνάκης και Γιάννης Τσιτσώνης. Character Design and Background Art: Γιάννης Τσιτσώνης, Δημήτρης Ευστρατιάδης. Storyboard: Δημήτρης Ευστρατιάδης Εκτέλεση παραγωγής: Liquid Certainty, Τσιτσώνης Ιωάννης ΜΕΠΕ.

Η Ρένα και ο Όλι Ρεν

Και βέβαια συντονιστείτε την Πέμπτη στο Mega για να δείτε το επόμενο επεισόδιο!

(Άραγε θα ξαναδούμε κάποια στιγμή τη Ρένα στη σειρά;)

Μια οπερέττα και μια ημερίδα για την οπερέττα

2011-03-29T18:30:00.003+03:00

Ο Βαφτιστικός του Θεόφραστου Σακελλαρίδη

και μια ημερίδα με θέμα

Οπερέττα: Ο χαμένος θησαυρός της ελληνικής τέχνης

στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Παραγοντισμός, αναξιοκρατία, απάτες και πατριδοκαπηλία συνθέτουν το τοπίο της κωμικής οπερέττας σε τρεις πράξεις του Θεόφραστου Σακελλαρίδη O Bαφτιστικός γραμμένο περίπου ένα αιώνα πριν. Μόνο που, στο αντι-νοσταλγικό ανέβασμα που προτείνει το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (1,2,4 Απριλίου), αποδεικνύεται ότι εύκολα θα μπορούσε κανείς να μπερδέψει το τοπίο της συγκεκριμένης όπερας με το σημερινό σκηνικό. Ένα ανέβασμα, που πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ως μια ακόμα ένδειξη ενός προγραμματισμού με διάθεση συνεργασιών με φορείς της πόλης. Η σκηνοθεσία, τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του Αλέξανδρου Ευκλείδη, η μουσική διεύθυνση των Γιώργου Βράνο / Γιάννη Ζγούρα, η μουσική προετοιμασία του Γιάννη Zγούρα, η μουσική διδασκαλία χορωδίας της Μαρίας - Έμμας Μελιγκοπούλου και βοηθοί σκηνοθέτη οι Λητώ Τριανταφυλλίδου / Μέλα Γεροφώτη. Συμμετέχουν οι Μάρια Ντεβιτζάκη (Βιβίκα), Μέλα Γεροφώτη (Κική), Απόστολος Ζωΐδης (Χαρμίδης), Γιάννης Κοντέλλης (Ζαχαρούλης), Αλέξανδρος Ευκλείδης (Συνταγματάρχης), Στέργιος Ίλτσος (Κορτάσης) και Παναγιώτα Σωφρονιάδου (Μαρτής). Συμπράττει η Χορωδία και Ορχήστρα του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Και όπως και οι προηγούμενες δράσεις της φετινής σεζόν του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, και οι παραστάσεις της οπερέττας πλαισιώνονται από παράλληλες εκδηλώσεις. Μια ημερίδα με θέμα Οπερέττα: Ο χαμένος θησαυρός της ελληνικής τέχνης (την Κυριακή 3 Απριλίου στις 11:30) με είσοδο ελεύθερη για όσους έχουν εισιτήριο της παράστασης θα ανοίξει έναν ενδιαφέροντα διάλογο.

Η ημερίδα θα καλύψει διάφορες πτυχές της ελληνικής οπερέττας, του θεατρικού είδος που κυριάρχησε μαζί με την επιθεώρηση στις ελληνικές σκηνές στα χρόνια του Μεσοπολέμου. Επιστημονικός υπεύθυνος της ημερίδας είναι ο Μανώλης Σειραγάκης, λέκτορας Θεατρολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (σας προτείνω ανεπιφύλακτα να διαβάσετε τη σχετική δίτομη μελέτη του Το Ελαφρό Μουσικό Θέατρο στη Μεσοπολεμική Αθήνα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη). Το πρόγραμμα της ημερίδας έχει ως εξής:

Πρώτη Συνεδρία

Γιάννης Τσελίκας, υποψήφιος διδάκτορας Boston University, διδάσκων στο Hellenic American University: Η «Κρητικοπούλα» του Σπύρου Σαμάρα – «Πρότυπο Ελληνικής Οπερέττας»

Αλέξανδρος Ευκλείδης, Διδάκτορας Θεατρολογίας, Διδάσκων Τμήματος Θεάτρου ΑΠΘ, Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Παν. Μακεδονίας: Γαλλικά φαρσικά πρότυπα στις οπερέττες του Θεόφραστου Σακελλαρίδη: Οι περιπτώσεις του «Βαφτιστικού» και της «Κόρης της καταιγίδος»

Θανάσης Τρικούπης, Διδάκτορας Μουσικολογίας, Διδάσκων Τμήματος Μουσικών Σπουδών Α.Π.Θ.:Θεόφραστος Σακελλαρίδης (1883-1950): «Ο Βαφτιστικός» Δομή και ποιητικό περιεχόμενο

Κατερίνα Διακουμοπούλου-Ζαραμπούκα, Διδάσκουσα στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Παν. Μακεδονίας: Άγνωστες οπερέτες των δημιουργών της Ελληνικής Διασποράς

Δεύτερη συνεδρία

Μανώλης Σειραγάκης, Λέκτορας Θεατρολογίας Τμήματος Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης: «Χορ χόρ Αγάς», μια αρμένικη οπερέττα ταξιδεύει τον κόσμο

Παναγιώτα Κωνσταντινάκου, Υποψήφια διδάκτωρ Τμήματος Θεάτρου, Α.Π.Θ.: «Ευσυνείδητος επιμέλεια και σκηνικός πλούτος» η σκηνογραφία στη μεσοπολεμική οπερέττα

Απόστολος Πούλιος, Υποψήφιος διδάκτορας Τμήματος Αγγλικής Φιλολογίας ΑΠΘ: Η οπερέττα στις κατοχικές αθηναϊκές σκηνές: μια πρώτη αποτίμηση

Γεωργία Κονδύλη, Διδάκτωρ Μουσικολογίας, Διδάσκουσα Τμήματος Μουσικής Τεχνολογίας ΑΤΕΙ Κρήτης: Νέα στοιχεία για το Θίασο Οπερέττας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Εισιτήρια για την παράσταση του Βαφτιστικού προπωλούνται από τα εκδοτήρια του ΟΜΜΘ, καθώς και από τα εκδοτήρια του ΟΜΜΘ, στην πλατεία Αριστοτέλους αντί 20, 15 και 10 ευρώ.

Σχετικά με το ανέβασμα της οπερέττας ο σκηνοθέτης Αλέξανδρος Ευκλείδης σημειώνει: «Η παράσταση αυτή του λαοφιλούς έργου του Θεόφραστου Σακελλαρίδη είναι ίσως η πρώτη που προβαίνει σε μία αποδομητική ανάγνωσή του, τοποθετώντας το στη σημερινή εποχή και υπογραμμίζοντας κάποιες πολιτικές νύξεις του. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα έργο γραμμένο στα 1918, σε μία περίοδο κρίσης του ελληνισμού, ορισμένα από τα αίτια της οποίας αποτυπώνονται στο έργο: Παραγοντισμός, αναξιοκρατία, απάτες και πατριδοκαπηλία είναι κάποια από τα μοτίβα του κωμικού αυτού έργου, που θάβονται συνήθως κάτω από τους νοσταλγικούς ήχους των τραγουδιών ή τις φανφάρες της εθνικής ανάτασης (την οποία μοιραία ακολούθησε η Καταστροφή). Στη σημερινή συγκυρία της κρίσης, επιχειρήσαμε, μαζί με τους φοιτητές της ειδίκευσης μονωδίας του ΤΜΕΤ, να αναδείξουμε τα στοιχεία εκείνα του έργου που ανταποκρίνονται ακόμη στον κόσμο που μας περιβάλλει. Έτσι, με τα ελάχιστα υλικά μέσα που διαθέταμε, καταλήξαμε σε μια ανάγνωση αντι-νοσταλγική, που υπογραμμίζει εξίσου τα κωμικά στοιχεία, αλλά και τις πολιτικές νύξεις τού έργου, ενώ επιχειρεί να διατηρήσει τους χυμούς της νεότητας που ξεχειλίζουν απ' αυτό». Και συμπληρώνει: «Όπως κάθε μεγάλο έργο –και πιστεύω ακράδαντα πως ο Βαφτιστικός έχει τα χαρακτηριστικά ενός μεγάλου έργου– η οπερέτα αυτή αντέχει σε πολλές και διαφορετικές αναγνώσεις. Φέρει πάνω της τη μνήμη όχι μόνο της εποχής που γράφτηκε, αλλά και των εποχών που μεσολάβησαν. Είναι ένα εμβληματικό έργο της ελληνικής παραγωγής κι έτσι η σύνδεσή του με εμβλήματα της ελληνικής ιστορίας είναι λογική. Η λυρική παραγωγή είναι –στο σύγχρονο δυτικό κόσμο– η κιβωτός της ιστορικής και πολιτικής μνήμης. Είναι στη διάκριση αυτών που τη διαχειρίζονται να τη δουν είτε σαν ένα νοσταλγικό κατάλοιπο, είτε σαν ένα ζωντανό οργανισμό».

"Πάμε σαν άλλοτε" κάθε Σάββατο

2011-03-11T23:45:00.002+02:00

Η εκπομπή του Σιδερή Πρίντεζη Πάμε σαν άλλοτε που είναι αφιερωμένη στο ελληνικό ελαφρό τραγούδι επιστρέφει από αύριο στη θέση στην οποία τη γνωρίσαμε, δηλαδή στο απόγευμα του Σαββάτου. Τους τελευταίους μήνες η εκπομπή μεταδιδόταν κάθε Πέμπτη από το Δεύτερο Πρόγραμμα, ωστόσο φαίνεται ότι της ταιριάζει καλύτερα μια θέση στο Σαββατοκύριακο, καθώς συνεχίζει την παράδοση των εκπομπών του Σαββατοκύριακου που ασχολούνται με το ελαφρό τραγούδι. Μιλώ για εκπομπές που στάθηκαν σχολείο του ελαφρού τραγουδιού για μένα στο τέλος της δεκαετίας του '80 και στις αρχές της δεκαετίας του '90, όπως οι Ξεχασμένοι δίσκοι της Άρτεμης Βάγγερ (μεταδίδονταν από το Πρώτο Πρόγραμμα κάθε Σάββατο βράδυ στις 8) και Η παλιά μου δισκοθήκη της Μαρίας Μαλατέστα που μεταδιδόταν από το Δεύτερο τα βράδια της Κυριακής στις 9 (αν θυμάμαι καλά...), ενώ και το Τραγουδώντας το χθες της Φραντζέσκας Ιακωβίδου, επίσης μεγάλο σχολείο για μένα, μεταδιδόταν για ένα διάστημα, λίγο πριν διακοπεί, τα πρωινά του Σαββάτου (και πάλι από το Δεύτερο).

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι πρέπει να θεωρούμε το ελαφρό τραγούδι "κυριακάτικο" τραγούδι και να το ταυτίζουμε με αναμνήσεις από ένα ωραιοποιημένο παρελθόν, γιατί φοβάμαι ότι αυτή η ταύτιση οδηγεί σε "ρατσιστικές" αντιλήψεις περί τραγουδιού της "αστικής τάξης" ή "των σαλονιών" και ιδεολογικούς διαχωρισμούς ανάμεσα σε ελαφρό και λαϊκό τραγούδι που απέχουν από την πραγματικότητα. Δέχομαι όμως τον συσχετισμό του ελαφρού μας τραγουδιού με την ξεχωριστή αύρα του Σαββατοκύριακου, την ξεκούραση και την ηρεμία που μπορεί να προσφέρει το άκουσμα στίχων και μουσικής που τραγουδούν μοναδικά τον έρωτα και αποτελούν ντοκουμέντα μιας ολόκληρης εποχής.

Μιας εποχής που ζωνταντεύει το Πάμε σαν άλλοτε, το οποίο έχει ήδη δημιουργήσει τη δική του παράδοση και το δικό του κοινό μετά από οκτώ χρόνια παρουσίας στα απογεύματα του Σαββάτου και μας έχει χαρίσει σπάνιες στιγμές απόλαυσης, και κυριολεκτικά και μεταφορικά. Κυριολεκτικά γιατί δυστυχώς η μουσική του Αττίκ, του Χαιρόπουλου, του Γιαννίδη και των άλλων μεγάλων "ελαφρών" συνθετών (τι οξύμωρο που είναι να αποκαλείς "ελαφρούς" σνθέτες αυτού του διαμετρήματος) δεν ακούγεται από άλλες εκπομπές τόσο συχνά όσο θα της άξιζε. Και μεταφορικά γιατί ο Σιδερής Πρίντεζης ανακαλύπτει και μεταδίδει όχι μόνο δυσεύρετες ηχογραφήσεις των 78 στροφών αλλά και διαμάντια του αρχείου της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, ηχογραφήσεις που μας δίνουν την ευκαιρία να απολαύσουμε τις αγαπημένες φωνές τραγουδιστών/τριών σε ερμηνείες άγνωστες και συχνά απρόβλεπτες. Θα άξιζε κάποια στιμγή να απαριθμήσω τέτοιες σπάνιες μουσικές στιγμές, της Ρένας Βλαχοπούλου πρωτίστως αλλά και τόσων άλλων... Ο χρόνος μου όμως είναι περιορισμένος αυτόν τον καιρό, οπότε επιφυλάσσομαι για το μέλλον...

Συντονιζόμαστε από αύριο, λοιπόν, και κάθε Σάββατο στις 6μμ στο Δεύτερο Πρόγραμμα της ΕΡΑ για να Πάμε σαν άλλοτε...

Αποκριάτικα γλέντια στην Αθήνα του '55

2011-02-19T14:57:00.001+02:00

Το τριώδιο στην Αθήνα του 1955 άνοιξε στις 5 του Φλεβάρη. Θέλετε να δείτε ποιες επιλογές είχαν οι Αθηναίες και οι Αθηναίοι για να διασκεδάσουν;

Ξεκινούμε με το βαρύ πυροβολικό του ελαφρού τραγουδιού: Σοφία Βέμπο και Νίκος Γούναρης μαζί στο Chez Lapin:

Ο δημοφιλέστατος Γιώργος Οικονομίδης με την Μπελίντα, τη Ζωζώ Σαπουντζάκη, το Τρίο Μπελκάντο και τη Γεωργία Βασιλειάδου στην Παληά Αθήνα:

Τραγούδι με τον Φώτη Πολυμέρη και τη χορωδία Τσιλίφη αλλά και νούμερα με μια πλειάδα ηθοποιών στου Καρυστινού:

Και, τέλος, η μούσα μας, η "βασίλισσα του τραγουδιού" Ρένα Βλαχοπούλου στον "Παπαγάλο" (πρώην Media Luz) με την ορχήστρα του Βαγγέλη Κανελίδη αλλά και το ντουέτρο Κορώνης-Φίλανδρος:

Είναι η εποχή της... παντοδυναμίας της Ρένας, αφού πλέον είναι και επιτυχημένη νουμερίστα της επιθεώρησης και "βεντέτα του τραγουδιού" (όπως γράφουν οι διαφημίσεις). Τον Φλεβάρη του '55 παίζει στην επιθεώρηση Ομόνοια Πλας στο θέατρο Κυβέλης και μετά θριαμβεύει στον "Παπαγάλο", επικεφαλής του μακροβιότερου, από ό,τι φαίνεται, προγράμματος της σεζόν 1954-55 (οι εμφανίσεις της εκεί ξεκίνησαν λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 1954).

Καλές απόκριες! Και καλά ξεφαντώματα (λέμε τώρα...)!

Φώτης Πολυμέρης

2011-01-29T16:16:00.005+02:00

Απόψε το θέατρο Badminton παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στον Φώτη Πολυμέρη. Ο 91 χρονος τραγουδιστής είναι ένας από τους ελάχιστους, αν όχι ο μόνος, εκπροσώπους του ελαφρού τραγουδιού που βρίσκονται κοντά μας και θεωρώ πολύ σημαντική την κίνηση των διοργανωτών να τον τιμήσουν. Η ιδέα ανήκε στον Ανδρέα Μαζαράκη και η διεύθυνση παραγωγής είναι του Μιχάλη Κουμπιού. Στην εκδήλωση θα πάρουν μέρος η Δημοτική Αθηναϊκή Μαντολινάτα Εξαρχείων-Νεαπόλεως "Διονύσιος Λαυράγκας" (διευθύνεi ο Απόλλων Κουσκουμβεκάκης) και οι Γιολάντα Αθανασοπούλου, Μπάμπης Βελισσάριος, Νίκος Δημητράτος, Θάνος Πολύδωρας, Κώστας Τζέμος, Ειρήνη Τουμπάκη, Μπάμπης Τσέρτος, Γιάννης Χριστόπουλος.

Ο Φώτης Πολυμέρης υπήρξε μια από τις δημοφιλέστερες αντρικές φωνές της Ελλάδας: μαζί με τον Νίκο Γούναρη και τον Τώνη Μαρούδα αποτελούσαν τη σημαντικότατη τριανδρία του ελαφρού τραγουδιού που για μια τριακονταετία περίπου δέσποζε στον χώρο της ελληνικής μουσικής. Ηχογράφησε πολλούς δίσκους στις 78 στροφές αλλά άφησε αρκετές ηχογραφήσεις και στις 45 και 33 στροφές. Κάποιοι τίτλοι που μου 'ρχονται τυχαία στο μυαλό: "Μικρή χωριατοπούλα", "Μ' αρέσεις" (με την Άννα Καλουτά), "Άσ' τα τα μαλλάκια σου" (από την περίφημη ταινία του Αλέκου Σακελλάριου Εκείνες που δεν πρέπει να αγαπούν), "Παλιοζωή, παλιόκοσμε και παλιοκοινωνία". Μάλιστα, αρκετά από τα τραγούδια που ηχογράφησε ήταν δικά του: "Γέλα, αγάπα και τραγούδα", "Η κιθάρα του πατέρα", "Το τραγούδι του αλήτη", "Το βεσπάκι, το κορίτσι μου κι εγώ"...

Ο Φώτης Πολυμέρης και η Ρένα Βλαχοπούλου συνεργάστηκαν στενά στα χρόνια της Κατοχής. Εκείνος είχε δημιουργήσει μαζί με τους αδελφούς Γιώργο και Χαράλαμπο Μαλλίδη το "Τρίο Μουτσάτσος". Εκείνη έκανε ακόμα τα πρώτα της βήματα στα βαριετέ της Κατοχής, λίγο πριν ξεκινήσει τη συνεργασία της με τον Γιάννη Σπάρτακο. Στην αυτοβιογραφία του (Των αναμνήσεων η λιτανεία, εκδ. Άγκυρα, 2003), ο Πολυμέρης παρουσιάζει κάποια περιστατικά από τη συνεργασία τους στην Αθήνα, σε μια περιοδεία τους στην Πάτρα, τη Ναύπακτο και το Αγρίνιο και έπειτα στο "Πάνθεον" (όπου πλέον η Ρένα είχε... στεφθεί "Βασίλισσα της Τζαζ"). Αν και οι χρονολογίες που αναφέρει ο Πολυμέρης δεν είναι απόλυτα σωστές, οι μαρτυρίες του είναι πολύτιμες τόσο για το κλίμα της εποχής όσο και για τη Ρένα εκείνης της εποχής (μια εποχή που η Ρένα δεν ήθελε ίσως να θυμάται--ήταν ακόμα παντρεμένη με τον ποδοσφαιριστή της ΑΕΚ Κώστα Βασιλείου--και γι' αυτόν τον λόγο δεν υπάρχουν οι σχετικές αναφορές στην επίσημη βιογραφία της). Όπως γράφει ο Πολυμέρης, "η Ρένα ήταν ένα παράξενο πλάσμα. Ήταν μια πάρα πολύ ωραία κοπέλα που εξέπεμπε από τα μάτια της κάποιες ακτίνες, ας πούμε... λέιζερ". Μια γυναίκα, όπως προκύπτει από τα λόγια του, με χιούμορ, ζωντάνια, πονηριά, καπατσοσύνη, όρεξη για ζωή, έρωτες και.. πλάκες, μια γυναίκα πολύ ερωτεύσιμη.

Η Ρένα Βλαχοπούλου και το Τρίο Μουτσάτσος στη Ναύπακτο το 1942

Ευχόμαστε στον Φώτη Πολυμέρη να είναι γερός, να ζήσει πολλά και καλά χρόνια για να χαρίζει την ευαισθησία του και την αγάπη του στους οικείους του. Και ελπίζουμε να απολαύσει την αποψινή βραδιά στο Badminton (διαβάστε λεπτομέρειες εδώ)!

Ακούστε ένα δημοφιλές τραγούδι του Φώτη Πολυμέρη με τίτλο "Το βαλς της μοναξιάς" εδώ. Πρόκειται για ένα βίντεο που είχε ανεβάσει ο καλός φίλος desmich στο κανάλι του στο youtube πριν κλείσει και το διέσωσε κάποιο άλλο κανάλι (σας ενημερώνω ωστόσο ότι--ευτυχώς για όλους εμάς που αγαπούμε το ελαφρό τραγούδι,--το κανάλι του desmich επαναλειτουργεί στο greektube...)

Τέλος, χαρείτε ένα ακόμα τραγούδι του Φώτη Πολυμέρη που τραγουδούσε ο Γιάννης Μηλιώκας στη Ρένα Βλαχοπούλου τη σεζόν 1991-92 στη σκηνή του "Ρεξ". Το βεσπάκι, το κορίτσι μου κι εγώ"...

Οι φωτογραφίες προέρχονται από την αυτοβιογραφία του Φ. Πολυμέρη (Των αναμνήσεων η λιτανεία, εκδ. Άγκυρα, 2003, επιμέλεια: Φανή Πολυμέρη-Τσεμπερούλη) και από την ιστοσελίδα www.e-orfeas.gr, όπου αναρτήθηκε πρόσφατα μια συνέντευξη του Φ. Πολυμέρη στον Μιχάλη Κουμπιό.

Πέθανε ο Γιάννης Σταματίου

2011-01-21T22:24:00.000+02:00

Το blog αυτό αγαπάει--και δεν το κρύβει--το ελαφρό τραγούδι. Ωστόσο, δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε σε έναν σπουδαίο άνθρωπο του λαϊκού τραγουδιού που πέθανε στις 17 του Γενάρη: τον Γιάννη Σταματίου, τον δεξιοτέχνη του μπουζουκιού που βαφτίστηκε "Σπόρος" από τον Μανώλη Χιώτη επειδή ήταν μόλις 13 χρόνων, μαθητής της τρίτης τάξης του οκτατάξιου γυμνασίου, όταν ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στη λαϊκή μουσική.

Αυτό συνέβη τον χειμώνα του 1948: ο Σπόρος εγκατέλειψε το γυμνάσιο και αφοσιώθηκε στο λαϊκό τραγούδι. Έκανε το επίσημο ντεμπούτο του το καλοκαίρι του 1950 στο κέντρο "Νίκη", στον Νέο Κόσμο, ενώ δύο χρόνια μετά άρχισε να ηχογραφεί δίσκους. Συμμετείχε ως σολίστ σε εκατοντάδες ηχογραφήσεις τραγουδιών μεγάλων συνθετών όπως οι Σπ. Περιστέρης, Β. Τσιτσάνης, Γ. Μητσάκης, Μ. Χιώτης, Γ. Ζαμπέτας, Θ. Δερβενιώτης, Μ. Χατζιδάκις, Γ. Μουζάκης, Γ. Κατσαρός, Γ. Βέλλας, Λ. Μαρκέας, Ζ. Ιακωβίδης και άλλων. Το μπουζούκι του συνόδεψε μεγάλες φωνές όπως οι Σ. Μπέλλου, Στ. Καζαντζίδης, Γρ. Μπιθικώτσης, Μ. Λίντα, Π. Γαβαλάς, Κ. Γκρέυ, Γ. Λύδια, Α. Χρυσάφη, Μ. Μελάγια, Ζ. Σαπουντζάκη, Τ. Μαρούδας, Τ. Βοσκόπουλος, Μαρινέλλα κ.ά.

Ο Πάνος Γεραμάνης έχει γράψει ότι όλοι οι συνθέτες ζητούσαν από τον Γιάννη Σταματίου να παίξει σε τραγούδια τους, όχι μόνο γιατί ήταν σπουδαίος δεξιοτέχνης, αλλά γιατί αυτοσχεδίαζε στις εισαγωγές και έκανε ακόμη πιο όμορφα τα τραγούδια τους. Ο Χιώτης τον θεωρούσε alter ego του και ο Στέλιος Καζαντζίδης τον αποκαλούσε "μπουζούκαρο". Ο Σταματίου εμφανίστηκε σε πολλά λαϊκά κέντρα της Αθήνας μέχρι το 1958: τη χρονιά εκείνη έφυγε στην Αμερική όπου γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία. Το κοινό του αποτελούνταν όχι μόνο από Έλληνες/Ελληνίδες της διασποράς αλλά και από διάσημους Αμερικανούς όπως ο Φρανκ Σινάτρα και ο Έλβις Πρίσλεϋ. Μέχρι το 1980 μοίραζε τον χρόνο του σε Ελλάδα και Αμερική. Το 1980 επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα και συνέχισε τις εμφανίσεις του σε νυχτερινά κέντρα, ταβέρνες και ρεμπετάδικα μέχρι πριν από λίγα χρόνια (διαβάστε εδώ μια άποψη για μια εμφάνισή του το 2001).

Συναντήθηκε κάποια στιγμή και με τη Ρένα Βλαχοπούλου! Στις αρχές του 1971 η Ρένα έχει πάψει πλέον να εμφανίζεται σε νυχτερινά κέντρα για ολόκληρη σεζόν και προτιμάει να πραγματοποιεί περιορισμένο αριθμό εμφανίσεων συνήθως την περίοδο της Αποκριάς. Έτσι τον Φεβρουάριο του 1971 εμφανίζεται επικεφαλής του προγράμματος της "Παληάς Αθήνας" όπου παρουσιάζεται η ρεβύ πίστας Ερωτικό γαϊτανάκι των Ναπολέοντα Ελευθερίου και Λυκούργου Μαρκέα. Συμμετέχουν η Κλειώ Δενάρδου, ο Τέρης Χρυσός, το χορευτικό ζευγάρι Γιάννης Φλερύ και Λίντα Άλμα, ενώ για το λαϊκό πρόγραμμα είναι υπεύθυνοι/ες η Ζωζώ Κυριαζοπούλου (που πάντως έχει ηχογραφήσει και δίσκο με τραγούδια των Αττίκ και Χαιρόπουλου!), ο Πέτρος Μήλας, η Νάγια Τρώνη και ο Γιάννης Σταματίου! Φαίνεται πως η Ρένα αξιοποιεί τη μοναδική της ικανότητα να συνδυάζει το... "ευρωπαϊκό" θέαμα και το λαϊκό τραγούδι, καθώς υπάρχουν δυο τουλάχιστον φωτογραφίες στις οποίες τραγουδάει με τη συνοδεία του Γιάννη Σταματίου. Πόσο τυχεροί/ές θα ήμασταν αν είχαν διασωθεί ηχογραφήσεις (και) από εκείνη τη συνεργασία...

Ούτε οι γνώσεις μου ούτε ο χρόνος μου μού επιτρέπουν να γράψω περισσότερα για τον Γιάννη Σταματίου. Σας παραπέμπω στο χρησιμότατο κείμενο του Πάνου Γεραμάνη το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε στο ένθετο του CD Γιάννης Σταματίου "Σπόρος": Μουσικές Ανταύγειες και αναδημοσίευσαν τα Μουσικά Προάστια του Ηρακλή Οικονόμου και από το οποίο άντλησα πληροφορίες για αυτό το μικρό αφιέρωμα...

Δύο χρόνια χωρίς τη Δανάη Στρατηγοπούλου

2011-01-18T00:01:00.004+02:00

Σήμερα, 18 του Γενάρη, συμπληρώνονται δύο χρόνια από τον θάνατο μιας από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του 20ού αιώνα--που βέβαια κατάφερε να ζήσει και να δημιουργήσει και σχεδόν ολόκληρη την πρώτη δεκαετία του 21ού αιώνα. Η Δανάη Στρατηγοπούλου, η κορυφαία τραγουδίστρια του ελαφρού τραγουδιού αλλά και σπουδαία μεταφράστρια, ποιήτρια και τραγουδοποιός, άφησε το στίγμα της σε όλους τους χώρους από τους οποίους πέρασε.

Το ελληνικό ελαφρό τραγούδι απέκτησε μια εξαιρετικά σοβαρή διάσταση επειδή η Δανάη το υπηρέτησε με αφοσίωση και σπάνια πνευματικότητα. Ο κόσμος της ποίησης έγινε πιο πλούσιος επειδή η Δανάη του χάρισε την ποίηση του φίλου της Πάβλο Νερούδα και άλλων ισπανόφωνων ποιητών, φιλτραρισμένη μοναδικά μέσα από τη δική της προσωπικότητα και ευαισθησία. Επίσης υπηρέτησε τα ελληνικά γράμματα γράφοντας δικά της ποιήματα αλλά και πεζά: αυτοβιογραφικά κείμενα, διηγήματα αλλά και μελέτες για την ελληνική δημοτική ποίηση, κριτικές και δοκίμια. Ξεχωριστή θέση στο έργο της κατέχει το βιβλίο της Αττίκ στο οποίο συνδυάζει την ιστορική έρευνα με τις δικές της πολύτιμες εμπειρίες από την πολύχρονη συνεργασία της με τον μέγιστο αυτό τραγουδοποιό. Η Δανάη χάρισε ακόμα στον κόσμο της ελληνικής τέχνης τη Λήδα Χαλκιαδάκη, το "ωραιότερό μου ποίημα" όπως συνήθιζε να λέει: ερμηνεύτρια, τραγουδοποιός και ποιήτρια, η Λήδα μεγάλωσε στον μουσικό και πνευματικό περιβάλλον που δημιούργησε η Δανάη με τον σύζυγό της Γιώργο Χαλκιαδάκη και που της χάρισε τα εφόδια για να δημιουργήσει το δικό της έργο και να ακολουθήσει τη δική της ιδιαίτερη σταδιοδρομία στη μουσική και την ποίηση.

Τέλος, η Δανάη ομόρφαινε τη ζωή πάρα πολλών ανθρώπων με την καθημερινή παρουσία της, την πολύτιμη σοφία της, το πείσμα και την επιμονή της στις δυσκολίες, το κέφι και την αισιοδοξία της για τη ζωή. Συνέπασχε με τον πόνο των φίλων της, χαιρόταν πιο πολύ από εκείνους/ες για τη χαρά τους, τους/τις νοιαζόταν και τους/τις καμάρωνε. Παιδί και γλαυξ μαζί, θα μείνει για πάντα στη μνήμη μας σαν το τρεχαντήρι που άραξε σε πολλά λιμανάκια και τους χάρισε ζωή με το τραγούδι της και το γέλιο της, πριν σύρει την άγκυρά της για άλλους γιαλούς.

Την Πέμπτη 20 Ιανουαρίου, στις 7μμ, ο Σιδερής Πρίντεζης θα παρουσιάσει στο Δεύτερο Πρόγραμμα ένα αφιέρωμα στη Δανάη. Στο παρελθόν έχει μεταδώσει αρκετές φορές από τις εκπομπές του σπάνιες ηχογραφήσεις της Δανάης από τους ραδιοθαλάμους της Ελληνικής Ραδιοφωνίας. Πότε με τη συνοδεία του Λεβ στο πιάνο, πότε με την ορχήστρα του ΕΙΡ και πότε μόνη της με την κιθάρα της, η Δανάη χάρισε στα αρχεία της ΕΡΑ μοναδικές ερμηνείες τραγουδιών όπως η "Κατινιώ" του Αττίκ, το "Τραγούδι της ψυχής μου" του Νίκου Γούναρη, η "Μαγιάρ" του Κώστα Καπνίση και του Χρήστου Πύρπασου (τραγούδι που αγαπούσε ιδιαίτερα η Δανάη), η "Κανελλιά" του Σπήλιου Μεντή (την τραγούδησε με τους αρχικούς στίχους που είχε γράψει ο σπουδαίος αυτός τραγουδοποιός πριν τους κάνει πιο... πικάντικους ο Μίμης Τραϊφόρος για να τους τραγουδήσει η Σοφία Βέμπο στο θέατρο, προκαλώντας έτσι, από ό,τι μού είχε πει η ίδια η Δανάη, τη δυσαρέσκεια του Μεντή), ισπανικά και γαλλικά τραγούδια, και βέβαια τα αγαπημένα της ελληνικά δημοτικά τραγούδια (τα οποία δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιάγο στη Χιλή). Στα αρχεία της ραδιοφωνίας υπάρχει επίσης με τη φωνή της Δανάης το "Μια θάλασσα μικρή" του Διονύση Σαββόπουλου, για το οποίο η Δανάη είχε δηλώσει στον Ιάσονα Τριανταφυλλίδη ότι είναι το "ωραιότερο ίσως ελληνικό τραγούδι..." Κάποια από αυτά τα τραγούδια, φαντάζομαι, θα ακουστούν στο αφιέρωμα του Σιδερή Πρίντεζη μαζί με υλικό που υποθέτω ότι θα έχει στο μεταξύ ανακαλύψει. Αυτό που κάνει ίδιαίτερα σημαντικές όλες αυτές τις ηχογραφήσεις είναι ότι αντιπροσωπεύουν απόλυτα τη Δανάη, αφού πρόκειται για δικές της μουσικές και ερμηνευτικές επιλογές μακριά από τους περιοριστικούς όρους της δισκογραφίας της εποχής της. Μας δίνουν επίσης μιαν ιδέα των προγραμμάτων που παρουσίαζε στις εμφανίσεις της στα κέντρα της εποχής εκείνης και μάγευε το κοινό της...

Εγώ σας θυμίζω σήμερα τη Δανάη μέσα από τέσσερα βίντεο. Χαρείτε την πρώτα σε μια συνέντευξη που έδωσε στις αρχές του 1993 στην Έλενα Κατρίτση:

Απολαύστε την, στη συνέχεια, σε ένα τραγούδι που συνέθεσε η ίδια πάνω στην ποίηση του Πάβλο Νερούδα, κάνοντάς τον να δηλώσει ότι το τραγούδι της είναι αναδημιουργία της ποίησής του: Adios otono de Paris.

Ακούστε την να συνοδεύει στο πιάνο την κόρη της Λήδα Χαλκιαδάκη που τραγουδάει το υπέροχο "Τρεχαντήρι" του Αττίκ.

Και τέλος αφεθείτε στην ανεπανάληπτη ερμηνεία της στο τραγούδι "Θα ξανάρθεις" που έγραψαν ο Κώστας Γιαννίδης (αύριο συμπληρώνονται 27 χρόνια από τον θάνατό του...) και ο Αλέκος Σακελλάριος. Είναι το τραγούδι με το οποίο ξεκίνησε ουσιαστικά τη δισκογραφική της καριέρα το 1934 αλλά και το τραγούδι με το οποίο επέλεξε να την ολοκληρώσει το 1977, με τη συνοδεία του Μίμη Πλέσσα στο πιάνο, στον πιο αγαπημένο της δίσκο.

Αν θέλετε να θυμηθείτε λεπτομέρειες για την πορεία της Δανάης Στρατηγοπούλου μπορείτε να διαβάσετε το περσινό αφιέρωμα του Rena Fan εδώ. Αν θέλετε να θυμηθείτε περισσότερα για τον Κώστα Γιαννίδη διαβάστε το αφιέρωμα του Rena Fan εδώ.

Το "Δίφωνο" δεν πρέπει να κλείσει!

2011-01-06T22:25:00.001+02:00

Δεν ξεκίνησε καλά το 2011 για τους/τις εργαζόμενους/ες στο Δίφωνο αλλά και για την ελληνική μουσική γενικότερα. Ο Όμιλος Γιαννίκου ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τη λειτουργία του περιοδικού Δίφωνο. Το μοναδικό περιοδικό για το ελληνικό τραγούδι δεν πρέπει να κλείσει. Ήδη αποχαιρετήσαμε το Όασις και το Ποπ και Ροκ. Το Δίφωνο μάς είναι απαραίτητο.

Αντιγράφω από το blog του φίλου Αντώνη Μποσκοϊτη (bosko) Άσματα και μιάσματα την ανακοίνωση των εργαζομένων στο περιοδικό:

Τη Δευτέρα 3 Ιανουαρίου 2011, η εταιρεία Best End ιδιοκτησίας του Ομίλου Γιαννίκου, ανακοίνωσε το κλείσιμο του ιστορικού μουσικού περιοδικού Δίφωνο. Το Δίφωνο κυκλοφορεί αδιαλείπτως από τον Οκτώβριο του 1995 και αποτελεί θεσμό στα εγχώρια πολιτιστικά δρώμενα. Στις σελίδες του φιλοξενήθηκε το σύνολο των σημαντικότερων προσώπων και τάσεων της ελληνικής μουσικής σκηνής. Αυτή η απόφαση έρχεται σε συνέχεια του κλεισίματος των εντύπων «Ποπ & Ροκ» και «Όασις» που ανήκουν στην ίδια εταιρεία.

Για αυτήν την εξέλιξη, οι εργαζόμενοι του Διφώνου, θεωρούμε ως μοναδικό υπεύθυνο, τις κομβικές επιλογές της ιδιοκτησίας του περιοδικού, επιλογές οι οποίες αλλοίωσαν τη φυσιογνωμία του. Ένας ιστορικός τίτλος , λοιπόν, κλείνει, σε αντίθεση με τις διαθέσεις και τη στήριξη που τόσο η συντακτική ομάδα όσο και το πολυπληθές αναγνωστικό κοινό εξέφραζαν προς το περιοδικό.

Οι συντάκτες του Διφώνου παραμένουμε απλήρωτοι εδώ και μήνες, ωστόσο συνεχίσαμε μέχρι και την τελευταία ημέρα λειτουργίας του, να παρέχουμε τις υπηρεσίες μας με συνέπεια. Για όλους εμάς, το Δίφωνο δεν ήταν μόνο ένα μέσο βιοπορισμού, αλλά ένα πεδίο έκφρασης και δημιουργίας που πήγαζε από την αγάπη μας για τη μουσική και το ελληνικό τραγούδι, μια όαση ποιότητας στην έρημο του ευτελούς «πολιτισμού».

Εμείς οι συντάκτες και εργαζόμενοι στο Δίφωνο:
- Διαμαρτυρόμαστε για το κλείσιμο του περιοδικού και διεκδικούμε τη συνέχιση της έκδοσής του.
- Απαιτούμε την άμεση και πλήρη καταβολή των δεδουλευμένων μας, καθώς και την απορρόφηση των μισθωτών συναδέλφων μας σε άλλες θέσεις του ομίλου, σε περίπτωση που δεν συνεχίσει η έκδοση του Διφώνου.
- Εάν η έκδοση του περιοδικού δεν είναι εφικτή υπό το τωρινό ιδιοκτησιακό καθεστώς, δηλώνουμε την πρόθεση μας να αγωνιστούμε εμείς οι ίδιοι, με κάθε πρόσφορο μέσο για τη συνέχεια ύπαρξης του Διφώνου.

Καλούμε την ΕΣΠΗΤ και τα υπόλοιπα σωματεία στο χώρο του τύπου να καταδικάσουν το γεγονός.
Καλούμε τους αναγνώστες, τους ανθρώπους του πολιτισμού και της διανόησης να γνωστοποιήσουν την αντίθεση τους στο κλείσιμο του Δίφωνου.

Ευχαριστούμε τους αναγνώστες και τους ανθρώπους του πολιτισμού που στάθηκαν πλάι στο περιοδικό για δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια, συνοδοιπόροι μιας συναρπαστικής διαδρομής. Ελπίζουμε αυτή η διαδρομή να έχει συνέχεια και να συναντηθούμε ξανά σύντομα.

ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΔΙΦΩΝΟ

Υπογραφές:

Μαριάνθη Πελεβάνη (διευθύντρια σύνταξης)

Κώστας Αγοραστός
Σπύρος Αραβανής
Αλέξης Βάκης
Παναγιώτης Γιαννέλης
Αδάμ Γιαννίκος
Άντυ Δημοπούλου
Γιώργος Ιωάννου
Μαρία Κασίτα
Κέλλυ Κυλίτου
Μαρία Λαμπράκη
Φωτεινή Λαμπρίδη
Λιάνα Μαλανδρενιώτη
Χρήστος Α. Μιχαήλ
Σωτήρης Μπέκας
Αντώνης Μποσκοΐτης
Ηρακλής Οικονόμου
Νίκη Ορφανού
Ελένη Παγκαλιά
Μιχάλης Παπαμακάριος
Αντώνης Περιβολάκης
Γιάννης Θ. Πετρίδης
Μιχάλης Πολυχρόνης
Σάββας Σερέτης
Βάσια Τζανακάρη
Γιώργος Φλωράκης
Μενίνα Φουρτούνη
Αντώνης Ν. Φράγκος
Δήμητρα Φωτοπούλου

Πολλά blog έχουν ήδη αναφερθεί στο θέμα (ενδεικτικά αναφέρω τα Μουσικά Προάστια του φίλου Ηρακλή Οικονόμου, το zelig on drugs του Κώστα Αγοραστού αλλά και Το άρωμα του τραγουδιού του φίλου Μάκη Γκαρτζόπουλου που τελευταία είναι "σιωπηλό"--όλοι τους ανήκαν στη συντακτική ομάδα του περιοδικού). O bosko έχει ήδη αναρτήσει στο δικό του blog λόγια συμπαράστασης για τους εργαζόμενους/τις εργαζόμενες στο Δίφωνο από τη Δήμητρα Γαλάνη, τον Γιώργο Χρονά, τη Νατάσα Μποφίλιου και τον Γεράσιμο Ευαγγελάτο (και έπεται συνέχεια, υποθέτω).

Εύχομαι αυτή η ιστορία να λήξει με αίσιο τέλος. Για το καλό όλων μας.

UPDATE: Μόλις ανακάλυψα ότι έχει δημιουργηθεί ειδικό blog για το κλείσιμου του Διφώνου. Θα το βρείτε εδώ: http://e-difono.blogspot.com/

Καλή χρονιά!

2010-12-31T21:35:00.001+02:00

Φεύγει και το 2010. Ώρα του καλή(;). Παίρνει μαζί του πολλούς και πολλές, αφήνει δύσκολες καταστάσεις πίσω του, παίρνει και κάποιες ματαιωμένες προσδοκίες και αφήνει την πίκρα της ματαίωσής τους σε μας. Το 2011 έρχεται, φοβάμαι, με... πολλές ευθύνες: να διορθώσει ό,τι κακό άφησε το 2010, να επουλώσει τις πληγές από τον χαμό των ανθρώπων που αγαπήσαμε, να ευνοήσει τις προσδοκίες και τα όνειρά μας. Φωτιά στα μπατζάκια του...

Σκεφτόμουν τι πρωτοχρονιάτικο και συνάμα ρενοφανατικό να σας παρουσιάσω φέτος. Δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό και να μην ασχοληθώ με κάτι που σας παρουσίασα και πρόπερσι: τι έκαναν η Ρένα Βλαχοπούλου και ο Στέφανος Στρατηγός σαν σήμερα πριν από 55 χρόνια. Σχετικά μας πληροφορεί το ακόλουθο δημοσίευμα των Νέων της 2ας Ιανουαρίου 1956:

Οι πρωταγωνισταί της νέας εγχρώμου Ελληνικής ταινίας «Πρωτευουσιάνικες περιπέτειες» Ρένα Βλαχοπούλου και Στέφανος Στρατηγός προσέφερον προχθές, παραμονήν του Νέου Έτους, δώρα στους αστυφύλακες της Τροχαίας. Στη φωτογραφία οι δύο καλλιτέχνες ενώ χαιρετούν ένα τροχονόμο απέναντι από το ξενοδοχείο της «Μεγάλης Βρεταννίας»

Αυτό που δεν διευκρίνιζε ο συντάκτης των Νέων είναι ότι δεν επρόκειτο (απλώς;) για ένα διαφημιστικό κόλπο: η προσφορά των δώρων στον αστυφύλακα ήταν μέρος της ταινίας! Δίχως να έχει κάποια ιδιαίτερη σχέση με την υπόθεση της ταινίας, υπάρχει αυτή η χαριτωμένη σεκάνς με γοητευτικές εικόνες της Παραμονής Πρωτοχρονιάς στην Αθήνα του 1955... Γονείς, γιαγιάδες, παππούδες και παιδάκια να διαλέγουν δώρα στις υπαίθριες αγορές της πόλης... Αντίστοιχες εικόνες μπορεί να δει κανείς και στη συγκινητική Κάλπικη λίρα του Γιώργου Τζαβέλλα που είχε γυριστεί ένα χρόνο νωρίτερα, ωστόσο οι Πρωτεουσιάνικες περιπέτειες κερδίζουν πόντους (αν και λιγότερο καλή ταινία, σαφώς), επειδή είναι έγχρωμες και αποτυπώνουν καλύτερα το εορταστικό κλίμα της πρωτεύουσας. Χαρείτε λοιπόν την Αθήνα της 31ης Δεκεμβρίου του 1955 και αυτό το ξεχασμένο πια έθιμο της προσφοράς δώρων στους τροχονόμους. Η σεκάνς αυτή πάντως εμένα με γεμίζει με μια γιορτινή γλύκα, όσες φορές κι αν τη δω.

(Υπενθυμίζω ότι οι Πρωτεουσιάνικες περιπέτειες δόθηκαν σε DVD από το Τηλέραμα την προηγούμενη βδομάδα--δυστυχώς στην επεξεργασμένη τους μορφή που κυκλοφόρησε στην αγορά πριν από δύο χρόνια... Θα ασχοληθώ κάποια άλλη στιγμή με αυτό το θέμα).

Δέκα χρόνια μετά, η Ρένα Βλαχοπούλου αποχαιρετά το 1965 και λέει στον συντάκτη της στήλης "Τα απόρρητα των στούντιο" της εφημερίδας Εμπρός: "Στον χρόνο που πέρασε γνώρισα κάτι που λατρεύω αφάνταστα, και έκλεισα τα 38 μου χρόνια. Όποιος δεν το πιστεύει, ο... διάολος μέσα του!" Λίγο πριν φύγει το 2010 αυτό το "κάτι" ίσως κίνησε να την ξαναβρεί.

Και από το 1965 ας πάμε στο 1995. Τέλος Δεκεμβρίου η ομάδα της πρωινής εκπομπής του Mega Μεταξύ μας γυρίζει μια έκτακτη εορταστική βραδινή εκπομπή για να προβληθεί στις 3 Ιανουαρίου 1996. Η Σοφία Βόσσου και η Έλντα Πανοπούλου υποδέχονται πολύ κόσμο στο στούντιο αλλά φυσικά την προσοχή συγκεντρώνει η Ρένα Βλαχοπούλου που εμφανίζεται στο τέλος της εκπομπής για να τραγουδήσει (και μάλιστα ζωντανά!) το "Αγάπη μου, πού να 'σαι". Στους τίτλους του τέλους οι παρουσιάστριες, οι καλεσμένες και οι καλεσμένοι με επικεφαλής την Αλέξια συγκεντρώνονται γύρω από το πιάνο για να τραγουδήσουν με τη συνοδεία του μαέστρου Γιώργου Θεοδοσιάδη τα Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς και το "Πάει ο παλιός ο χρόνος". Προσέξτε το κωμικό βλέμμα της Ρένας προς την Έλντα όταν εκείνη τραγουδά "Γέρε χρόνε φύγε τώρα..."

Άλλος ένας χρόνος φεύγει και δεν μπορώ να πρωτοτυπήσω στην ανάρτησή μου: σας εύχομαι τα καλύτερα για το 2011 και προτείνω να συνεχίσετε να είστε αισιόδοξοι/ες. Πόσο ρεαλιστικό είναι, άραγε, αυτό; Μια αγαπημένη μου κυρία, που λίγο πριν φύγει το 2010 έχασε τον σύντροφό της, επιμένει:

I could say life is just a bowl of Jello
And appear more intelligent and smart,
But I'm stuck like a dope
With a thing called hope,
And I can't get it out of my heart!
Not this heart...

Καλή μας χρονιά!

Λογοθετίδης, Αυλωνίτης, Μακρής και Βασιλειάδου "επιστρέφουν" στο Δεύτερο Πρόγραμμα

2010-12-27T17:31:00.001+02:00

Η εκπομπή Το κλειδί του Σολ που επιμελείται και παρουσιάζει ο Σιδερής Πρίντεζης στο Δεύτερο Πρόγραμμα της ΕΡΑ είναι αφιερωμένη αυτή τη βδομάδα σε τέσσερα μεγάλα αστέρια της ελληνικής κινηματογραφικής και θεατρικής κωμωδίας: τον Βασίλη Λογοθετίδη (φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον θάνατό του), τον Βασίλη Αυλωνίτη (πέθανε πριν από 40 χρόνια), τον Ορέστη Μακρή (πέθανε πριν από 35 χρόνια) και τη Γεωργία Βασιλειάδου (συμπληρώνονται 30 χρόνια από τον θάνατό της) που άφησαν ανεξίτηλη σφραγίδα στην κωμωδία και (οι 3 τελευταίοι) την επιθεώρηση και αποτελούν σημαντικότατο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληνομιάς.

Γεωργία Βασιλειάδου: 30 χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από τον θάνατό της

Οι τρεις τους (Αυλωνίτης, Βασιλειάδου, Μακρής) έχουν δουλέψει πολύ με τη Ρένα Βλαχοπούλου στις επιθεωρησιακές σκηνές του '50 και του '60. Αν και ήταν όλοι/ες τους πρωταγωνιστές/τριες και είχαν τα δικά τους σόλο, συναντιούνταν στα φινάλε των επιθεωρήσεων και κυρίως στα καμαρίνια, τότε που οι ηθοποιοί πήγαιναν στο θέατρο μια και δυο ώρες πριν την έναρξη της παράστασης και ρουφούσαν τη μηρωδιά της σκηνής και των παρασκηνίων, μια μυρωδιά που μάλλον τούς έτρεφε. Ο Βασίλης Λογοθετίδης δεν δούλεψε ποτέ με τη Ρένα (με εξαίρεση την κατοχική παράσταση του Φανού των Συντακτών στην οποία είχε εμφανιστεί σύσσωμο, σχεδόν, το ελληνικό θέατρο). Ωστόσο κάποια στιγμή είπε στη Ρένα μια προφητική κουβέντα: βλέποντάς την στο πρώτο της νούμερο, το "Κάνε μου τέτοια", στο θέατρο "Βέμπο" το καλοκαίρι του 1954, της είπε: "Εσύ είσαι σπουδαία, το ξέρεις;" Εκείνη, σεμνή και σίγουρα χωρίς να φαντάζεται το τι επρόκειτο να ακολουθήσει στην καριέρα της, του είπε φυσικά ότι δεν ένιωθε σπουδαία, αλλά εκείνος επέμεινε: "Εσύ θα παίξεις κωμωδία, θα θριαμβεύσεις..."

Αυλωνίτης-Βλαχοπούλου στη μοναδική κινηματογραφική τους συνεργασία:
Όταν λείπει η γάτα (1962)

Το πλούσιο αρχείο της ΕΡΑ κρύβει σίγουρα πολύτιμες ηχογραφήσεις των τεσσάρων ηθοποιών: ραδιοφωνικά επιθεωρησιακά νούμερα αλλά και αποσπάσματα από σκηνές έργων που έπαιζαν στο θέατρο και τα παρουσίαζαν και στην εκπομπή Το θέατρο στο μικρόφωνο του Αχιλλέα Μαμάκη. Τα σπάνια αυτά ντοκουμέντα καθώς και αποσπάσματα από κλασικές ταινίες αλλά και ηχογραφήσεις από δίσκους 78 στροφών θα μας δώσουν μια καλή ραδιοφωνική εικόνα των τεσσάρων ηθοποιών. Συντονιστείτε λοιπόν αυτή τη βδομάδα στο Δεύτερο, καθημερινά από τις 7 ως τις 8 μμ., για να θυμηθείτε και να απολαύσετε τον Βασίλη Λογοθετίδη (σήμερα, Δευτέρα 27/12), τον Βασίλη Αυλωνίτη (αύριο Τρίτη 28/12), τον Ορέστη Μακρή (Τετάρτη 29/12) και τη Γεωργία Βασιλειάδου (Πέμπτη 30/12).

Πέθανε ο Γιώργος Λαφαζάνης

2010-12-18T23:00:00.008+02:00

Πέθανε σήμερα ο Γιώργος Λαφαζάνης, ο αγαπημένος σύντροφος της Ρένας Βλαχοπούλου, ο άντρας που στάθηκε δίπλα της για 39 ολόκληρα χρόνια, από το 1965 που γνωρίστηκαν τυχαία μέχρι το 2004 που πέθανε εκείνη...

Η γνωριμία τους θύμιζε πραγματικά κινηματογραφικό σενάριο. Ένα Σαββατόβραδο, μετά τη βραδινή της παράσταση στο θέατρο "Ακροπόλ", η Ρένα Βλαχοπούλου μπήκε στο αυτοκίνητό της μαζί με τη Φίτσα Ντάβου και τη Λόλα Τσακίρη με προορισμό κάποιο εστιατόριο στη Φωκίωνος Νέγρη. Όταν σταμάτησαν σε κάποιο κόκκινο φανάρι της Πανεπιστημίου, έξω από το Ρεξ, η Φίτσα Ντάβου είπε στη Ρένα να δει στο διπλανό αυτοκίνητο έναν πανέμορφο άντρα: έτσι, τα βλέμματά τους συναντήθηκαν και χαμογέλασαν ο ένας στον άλλον. Το φανάρι έγινε πράσινο, τα αυτοκίνητα συνέχισαν τον δρόμο τους. Οι δυο φίλοι του Γιώργου Λαφαζάνη τού είπαν ότι η γυναίκα του διπλανού αυτοκινήτου ήταν η Βλαχοπούλου. Εκείνος όμως δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο όνομα: είδε απλώς μια πολύ όμορφη γυναίκα. Ωστόσο, ήταν γραφτό οι δυο αυτοί άνθρωποι να συναντηθούν ξανά. Λίγη ώρα αργότερα συναντήθηκαν στο ίδιο εστιατόριο της Φωκίωνος Νέγρη. Η Φίτσα Ντάβου ανέλαβε να... βοηθήσει τη μοίρα. Άνθρωπος ευθύς και η ίδια, πήγε στο τραπέζι του Λαφαζάνη και κάλεσε εκείνον και τους φίλους του στο τραπέζι της Ρένας. Εκείνοι ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση και έτσι έγινε η γνωριμία τους και ξεκίνησε ένα φλογερός έρωτας που δύο χρόνια μετά οδήγησε σε γάμο: στις 18 Σεπτεμβρίου 1967, πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στη Μητρόπολη Αθηνών για να μοιραστεί τη χαρά της Ρένας Βλαχοπούλου και του Γιώργου Λαφαζάνη. Μετά από δυο αποτυχημένους γάμους και κάποιους δυνατούς έρωτες η Ρένα Βλαχοπούλου βρήκε επιτέλους τον άνθρωπο με τον οποίο θα μοιραζόταν τη ζωή της--μια απόλυτα συνειδητή επιλογή στην ωριμότητά της. Ίσως τα τραγούδι που τραγουδούσε στην ταινία Βίβα Ρένα τις μέρες εκείνες, το "Άνθρωπε της μοίρας μου" να μην ήταν καθόλου τυχαίο. Κοντά του όμως, θυμούνταν οι φίλοι και οι συνάδελφοί της, μεταμορφωνόταν σε μικρό, ερωτευμένο κοριτσόπουλο...

Το άλμπουμ του γάμου τους (από την έκθεση Diva Rena στο θέατρο Badminton)

Ο Γιώργος Λαφαζάνης ήταν έμπορος ηλεκτρολογικού υλικού. Ομολογούσε πως δεν ήταν θαυμαστής της καλλιτέχνιδας Ρένας Βλαχοπούλου πριν τη γνωρίσει. Αφού τη γνώρισε όμως έγινε ο μεγαλύτερος θαυμαστής της Ειρήνης: της απρόβλεπτης, δυναμικής γυναίκας που μακριά από τους προβολείς μετατρεπόταν σε μια απλή νοικοκυρά που είχε για μοναδική της έγνοια το νοικοκυριό της και τον άντρα της. Γυναίκα εκρηκτική εκείνη, άντρας ευγενικός και υπομονετικός εκείνος ανεχόταν τις τρέλες της, τις ιδιοτροπίες της, τις δυσκολίες που είχε το επάγγελμά της, και της πρόσφερε απλόχερα την αγάπη του.

(από το βιβλίο Βίβα Ρένα, εκδ. Άγκυρα)

Ο Αλέκος Σακελλάριος είχε πει πως ο Γιώργος Λαφαζάνης ήταν ο μοναδικός "εξωθεατρικός" σύζυγος που αγαπήθηκε από το ελληνικό θέατρο. Ήταν αγαπητός στους/στις συναδέλφους της, ίσως επειδή ποτέ δεν ανακατευόταν στις καλλιτεχνικές υποθέσεις της γυναίκας του. Την περίμενε τα βράδια έξω από το θέατρο, μέχρι να τελειώσει η παράσταση. Όταν δούλευε σε νυχτερινά κέντρα, την περίμενε υπομονετικά να γυρίσει στο σπίτι. Ο Λαφαζάνης ήταν άλλωστε ο σοβαρότερος λόγος για τον οποίο σταδικά αραίωσε και στη συνέχεια σταμάτησε τις τραγουδιστικές της εμφανίσεις, αφού δεν ήθελε να τον αφήνει μόνο. Η περίποιηση του άντρα της ήταν η βασική της απασχόληση τα πρωινά: να του μαγειρέψει, να του πλύνει τα πουκάμισα και να τα σιδερώσει. Αναγνώριζε πάντα πόσο υπομονετικός ήταν: "Δεν διαμαρτύρεται ο κακομοίρης", έλεγε σε συνεντεύξεις της. "Μπαίνει μια μέρα στο σπίτι και βλέπει όλα τα έπιπλα σε άλλες θέσεις. Το μόνο που ρώτησε είναι 'Πού είναι η κρεβατοκάμαρα;' 'Στο βάθος δεξιά', τού λέω..." Κάποια άλλη φορά, γυρίζει στο σπίτι και του ανακοινώνει: "Πούλησα το σπίτι!" "Πούλησες το σπίτι;" τής απαντάει στωικά. "Αντί να μου βάλει τις φωνές 'Μωρή πούλησες το σπίτι μας;'...", θυμόταν αργότερα η Ρένα γελώντας...

Μόνο μια φορά που κινδύνεψε η ζωή της αντέδρασε δυναμικά: η Ρένα λάτρευε το ψάρεμα και περνούσε ατέλειωτες ώρες στη θάλασσα με τη βάρκα της. Μια φορά όμως, σε μια φοβερή καταιγίδα, τα κύματα παρέσυραν τη βάρκα και χρειάστηκε να κινητοποιηθεί το λιμεναρχείο που τελικά εντόπισε τη Ρένα κάπου κοντά στην Αίγινα. Μετά από αυτό, ο Γιώργος Λαφαζάνης αποφάσισε πως η βάρκα έπρεπε να πουληθεί. Από τότε συνέχιζε να απολαμβάνει τα ψάρια που έπιανε η γυναίκα του στη στεριά...

Ρένα-Γιώργος μετά από ψάρεμα
(από το βιβλίο Βίβα Ρένα, εκδ. Άγκυρα)

Στις βραδινές εξόδους τους γλεντούσαν με την καρδιά τους και τραβούσαν επάνω τους τα φλας των φωτορεπόρτερ. Γοητευτικός άντρας εκείνος τραβούσε επίσης πολλά γυναικεία βλέμματα επάνω του. Αυτό κολάκευε πολύ τη Ρένα που ήταν περήφανη για τον όμορφο άντρα που είχε κατακτήσει. "Ζηλεύω", ομολογούσε, "μα δεν το δείχνω..." Μάλλον όμως του το έδειχνε κάποιες φορές, όπως δήλωσε εκείνος το 1997 στην Ελένη Μενεγάκη (στη διάρκεια μιας εκπομπής του Πρωινού καφέ που μεταδόθηκε από το σπίτι της Ρένας και του Γιώργου, στην οδό Υψηλάντου, στη Βούλα). "Αυτό σημαίνει αγάπη", σχολίασε η παρουσιάστρια. "Δεν ξέρω αν είναι αγάπη..." είπε εκείνος και η Ρένα τον διέκοψε: "Ε, τι είναι, συμφέροντα;"...

Διαμαρτυρόταν όμως σε συνεντεύξεις της ότι εκείνος δεν της λέει ότι την αγαπάει. Ανασφάλεια ή απλώς η διάθεσή της να το ακούει ξανά και ξανά;

Συνέχισαν τις βραδινές τους εξόδους μέχρι το τέλος της δεκαετίας του '90 που η Ρένα άρχισε να καταβάλλεται από τον σακχαρώδη διαβήτη που την ταλαιπώρησε πολύ και σιγά-σιγά την ακινητοποίησε. Τότε ο Γιώργος Λαφαζάνης έγινε για εκείνη φύλακας-άγγελος. Τη φρόντισε με σπάνια--για άντρα--αφοσίωση και αυταπάρνηση. Την εκπροσωπούσε σε όλες τις τιμητικές εκδηλώσεις που διοργανώνονταν για εκείνη. Το 2001 ήταν παρών στα εγκαίνια της αίθουσας τέχνης "Ρένα Βλαχοπούλου" του Νίκου Ζαχόπουλου, μετέφερε στον κόσμο την αγάπη και τη συγκίνησή της. Στην παρουσίαση της βιογραφίας της Βίβα Ρένα στο θέατρο "Ακροπόλ", παρέλαβε αντί για εκείνη το μετάλλιο της πόλης των Αθηνών που τής πρόσφερε ο Δήμος Αθηναίων. Την επόμενη χρονιά παρέλαβε αντί για εκείνη τον Χρυσό Σταυρό του Ταξιάρχη του Φοίνικος από τα χέρια του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου.

Ο Γιώργος Λαφαζάνης παραλαμβάνει τιμητική πλακέτα για τη Ρένα από τα χέρια του προσωπογράφου της Νίκου Ζαχόπουλου, σε εκδήλωση που διοργάνωσε ο Σύλλογος Ικαριωτών Καλλιτεχνών και Λογοτεχνών "Δαίδαλος" τον Γενάρη του 2001

Ο κόσμος και οι φορείς εκδήλωναν αμείωτη τη χαρά τους για τη Ρένα, εκείνη όμως κλεινόταν όλο και περισσότερο στον εαυτό της και βυθιζόταν σε κατάθλιψη. Ο Γιώργος Λαφαζάνης ήταν ακούραστος συμπαραστάτης στο πλευρό της, την προστάτευε από τα--ενίοτε αδιάκριτα ή περίεργα--βλέμματα του κόσμου και των δημοσιογράφων. Μέχρι που εκείνη έσβησε. Συντετριμμένος στην κηδεία της, κοιτούσε σιωπηλός το φέρετρο που έκλεινε τα 39 χρόνια της κοινής τους ζωής.

Έναν χρόνο μετά, στο μνημόσυνό της, ήταν φανερή επάνω του η επίδραση της απώλειας. Η υγεία του είχε ήδη κλονιστεί και σιγά-σιγά άρχισε κι εκείνος να βυθίζεται στην κατάθλιψη και στη μελαγχολία. Έπειτα από λίγο καιρό ο Γιώργος Λαφαζάνης σταμάτησε να επικοινωνεί με τους οικείους του και κλείστηκε στον δικό του κόσμο: ίσως να είχε μοναδική του συντροφιά τη σκέψη της Ρένας...

Σοφία Λαφαζάνη-Σταυρίδη, Γιώργος Λαφαζάνης: δυο αγαπημένα αδέλφια(από το βιβλίο Βίβα Ρένα, εκδ. Άγκυρα)

Στη βραδιά που οργάνωσε για εκείνη ο Μάκης Δελαπόρτας στο Badminton τον περασμένο Φλεβάρη, δεν ήταν φυσικά δυνατό να παραστεί. Τον εκπροσώπησε η αδελφή του, η υπέροχη κυρία Σοφία Λαφαζάνη-Σταυρίδη, που τον φρόντισε όλα αυτά τα χρόνια με στοργή και αγωνία. Της στέλνουμε σήμερα τα συλλυπητήριά μας και την αγάπη μας, και της ευχόμαστε να είναι πάντα καλά για να τον θυμάται.

Ρένα Βλαχοπούλου, Γιώργος Λαφαζάης, Μαργαρίτα Γεωργακοπούλου, Σοφία Σταυρίδη
(από το βιβλίο Βίβα Ρένα, εκδ. Άγκυρα)

Ο Γιώργος Λαφαζάνης έδωσε νόημα στη ζωή της Ρένας Βλαχοπούλου και στάθηκε για εκείνην ο πολύτιμος σύντροφος της ζωής της, συνοδοιπόρος και προστάτης της για 39 ολόκληρα χρόνια. Τον αποχαιρετούμε σήμερα με θλίψη αλλά κυρίως με ευγνωμοσύνη για όσα της πρόσφερε. Θα τον θυμόμαστε πάντα με θαυμασμό για τα σπάνια χαρίσματά του αλλά και με την ικανοποίηση που γεννά η γλυκιά ανάμνηση ενός τόσο αγαπημένου ζευγαριού... Αγαπημένε μας Κύριε Λαφαζάνη, καλό σας ταξίδι.

Ρένα Βλαχοπούλου

Το "Τρίτο Στεφάνι" και πάλι στο "Τρίτο Πρόγραμμα" της ΕΡΑ

Τρία χρόνια χωρίς τη Δανάη Στρατηγοπούλου

Σιδηρά Κυρία...

Καλή χρονιά!

Έφτασε!

Η Ρένα Βλαχοπούλου σε... γραμματόσημο!

Ο Μανώλης Σειραγάκης στο "Πάμε σαν άλλοτε"

Η ευτυχία του να ζεις τη σεζόν 1964-65 στην Αθήνα...

Αναβάλλεται η παρουσίαση του βιβλίου "Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα"

Παρουσίαση του βιβλίου "Το ελαφρό μουσικό θέατρο στη μεσοπολεμική Αθήνα"

Τραγούδια της ημέρας

Στιγμές από το αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στο Δεύτερο Πρόγραμμα

Viva* (=vaɪvə) Rena Fan

*vi·va /ˈvaɪvə/

(in British and European universities) the oral part of an examination.

Κι αν δεν ξέρουμε πού θα είμαστε, ξέρουμε πού μπορούμε να βρισκόμαστε...

Λυκούργος Καλλέργης

"Γλυκιά ζωή" με τις αδελφές Μαγγίρα στο Badminton

Νίκος Αθερινός και Βασίλης Ανδρεόπουλος

Επτά χρόνια χωρίς τη Ρένα Βλαχοπούλου

Μιχάλης Κακογιάννης

Αφιέρωμα του περιοδικού "Νέα Εστία": Η Κατοχή και ο Εμφύλιος στην Τέχνη

"Γεια σου, Βέγγο μου, αγαπημένε..."

Πάσχα του 1943

Η Ρένα Βλαχοπούλου στο "Ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος"

Μια οπερέττα και μια ημερίδα για την οπερέττα

"Πάμε σαν άλλοτε" κάθε Σάββατο

Αποκριάτικα γλέντια στην Αθήνα του '55

Φώτης Πολυμέρης

Πέθανε ο Γιάννης Σταματίου

Δύο χρόνια χωρίς τη Δανάη Στρατηγοπούλου

Το "Δίφωνο" δεν πρέπει να κλείσει!

Καλή χρονιά!

Λογοθετίδης, Αυλωνίτης, Μακρής και Βασιλειάδου "επιστρέφουν" στο Δεύτερο Πρόγραμμα

Πέθανε ο Γιώργος Λαφαζάνης